Hoàn thiện mô hình đồng quản lý môi trường
trong vùng nuôi ngao xã Giao Xuân, Giao Thủy,
Nam Định
Đỗ Thị Huyền Trang

Trường Đại học Khoa học Tư nhiên
Luận văn ThS. Chuyên ngành: Khoa học môi trường; Mã số: 60 44 03 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Chu Hồi
Năm bảo vệ: 2013
Abstract: Thu thập, tổng hợp và đánh giá các thông tin hiện có liên quan đến đồng quản lý
(ĐQL) và vùng nghiên cứu xã Giao Xuân, Giao Thủy, Nam Định. Điều tra, khảo sát bổ sung để
đánh giá thực trạng ĐQL môi trường đối với vùng nuôi ngao tại xã Giao Xuân. Đánh giá hiệu
quả ĐQL tại vùng nghiên cứu, tập trung vào khía cạnh môi trường, kinh tế - xã hội,… tại địa
phương. Đề xuất giải pháp để đồng quản lý phát huy tốt hơn vai trò trong bảo vệ môi trường và
phát triển tại địa phương.
Keywords: Đồng quản lý; Quản lý môi trường; Vùng nuôi ngao; Nam Định
Content
MỞ ĐẦU
Việt Nam có lợi thế phát triển thủy sản nhờ tính đa dạng của các kiểu loại sinh cảnh và các
thủy vực. Nghề thủy sản cũng là nghề truyền thống ở các vùng nông thôn, gắn với sinh kế của
người dân. Đến nay mặc dù thủy sản đã trở thành một trong 10 ngành kinh tế xuất khẩu đứng đầu
ở nước ta, nhưng về bản chất vẫn là một nghề cá nhỏ (small-scale fisheries), trước kia còn gọi là
“nghề cá nhân dân”. Bởi vậy, phương thức quản lý nghề cá có sự tham gia của người dân địa
phương (participatory management), quản lý dựa vào cộng đồng (community-based
management) và đồng quản lý (ĐQL, co-management) đã được quan tâm áp dụng.


Các phương thức quản lý nói trên đã được áp dụng trong lĩnh vực quản lý thủy sản tại Việt
Nam từ những năm 90 của thế kỷ XX [2]. Từ đó đến nay đã có một số nghiên cứu của các Viện
nghiên cứu thuộc Bộ Thủy sản trước đây về các vấn đề này. Trong những năm qua, dưới sự chỉ
đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), sự nỗ lực của các cơ quan nghiên

đã gia nhập trở thành hội viên của Hội nhuyễn thể huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định và có những
đóng góp đáng kể trong hoạt động của hội này.
Nhìn chung, đồng quản lý khi được áp dụng đã đạt được những thành công nhất định trong
đó phải kể đến tình trạng con giống được cải thiện, xây dựng được thương hiệu Ngao sạch Giao
Thủy và quan trọng là vấn đề môi trường, mâu thuẫn/xung đột lợi ích được cải thiện đáng kể.
Luận văn “Hoàn thiện mô hình đồng quản lý môi trường trong vùng nuôi ngao tại xã
Giao Xuân, Giao Thủy, Nam Định” với mục tiêu đánh giá thực trạng và hiệu quả áp dụng
phương thức ĐQL vùng nuôi ngao; rút ra những bài học kinh nghiệm trong áp dụng đồng quản
lý để bảo vệ môi trường vùng nuôi ngao tại xã Giao Xuân, Giao Thủy, Nam Định. Từ đó mạnh
dạn đưa ra những đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình đồng quản lý để có thể áp dụng đồng
quản lý trong bảo vệ môi trường vùng nuôi ngao theo hướng bền vững.

REFERENCES
Tài liệu tiếng Việt
1. Báo cáo tổng kết tư vấn Quốc gia về quản lý dựa vào cộng đồng (2010), Dự án FAO
GCP/VIE/029/ITA, IMOLA Thừa Thiên Huế.
2. Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản (2009), Báo cáo tổng kết dự án cấp Bộ Đánh
giá tổng quan các mô hình đồng quản lý trong ngành thủy sản đã triển khai tại Việt Nam, lưu trữ
tại Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Hà Nội.
3. Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản (2010) Báo cáo chuyên đề Tăng cường đồng
quản lý hệ sinh thái ven biển và phát triển sinh kế cộng đồng nhằm ứng phó biến đổi khí hậu, dự
án Đánh giá tổng quan các mô hình đồng quản lý trong ngành thủy sản đã triển khai tại Việt
Nam, Hà Nội.
4. Hội nhuyễn thể Giao Thủy (2012), Khung chiến lược phát triển nuôi ngao bền vững trong
bối cảnh biến đổi khí hậu quan tâm đến sinh kế người nghèo và sự tham gia của phụ nữ, Giao
Thủy, Nam Định.
5. Lê Trần Nguyên Hùng (2009), Tổng quan mô hình đồng quản lý nghề cá Việt Nam, Hội
thảo tổng kết các mô hình đồng quản lý tại Đà Nẵng.
6. Nguyễn Chu Hồi (2007), Tăng cường cộng đồng tham gia bảo vệ tài nguyên và môi trường
biển, Sách tuyên truyền, Tổng cục Môi trường phát hành, Hà Nội.

thúc đẩy các mô hình kết hợp bảo tồn và phát triển vùng ven biển Việt Nam”, Hà Nội.
18. Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và phát triển cộng đồng (2009), Cộng đồng ven biển Việt
Nam ứng phó biến đổi khí hậu nghiên cứu điển hình tại xã Giao Xuân, huyện Giao Thủy, tỉnh
Nam Định, báo cáo Hội nghị khu vực Đồng quản lý nghề cá quy mô nhỏ tại Việt Nam, Đà Nẵng.
19. Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và phát triển cộng đồng (2011), Thúc đẩy hoạt động thủy
sản bền vững Giao Xuân, Giao Thủy, Nam Định, báo cáo Hội nghị tổng kết, Hà Nội.
20. UBND xã Giao Xuân (2009), Báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2009
và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2010, Giao Xuân, 10 trang.


21. Viện Kinh tế và Quy hoạch thủy sản (2005), Cơ sở khoa học phục vụ quy hoạch chi tiết
sử dụng hợp lý vùng nuôi trồng thủy sản, vùng sản xuất muối ven biển huyện Giao Thủy, Nam
Định.
22. Viện Kinh tế và Quy hoạch thủy sản (2010), Hướng dẫn quốc gia về đồng quản lý nghề cá
quy mô nhỏ (Ban hành kèm theo quyết định 67/QĐ-TCTS-KTBVNLTS ngày 07/6/2010). Lưu trữ tại
Viện Kinh tế và Quy hoạch thủy sản, Hà Nội.
23. Vườn Quốc gia Xuân Thủy (2008), Sổ tay cộng đồng Bảo vệ và phát triển nguồn lợi nhuyễn
thể khu vực VQG Xuân Thủy, tài trợ của Viện phát triển các nguồn lực ven biển Á Chân tại Việt
Nam (CORIN-Asia), Chương trình Liên minh đất ngập nước (WAP), Giao Thủy, Nam Định.
Tài liệu tiếng anh
24.

Marine policy, Vol 20 (1996), Fisherie co-management a comparative analysis, Eslevier

Science Ltd, Great Britain.
25. Nguyen Chu Hoi, Jacob Fialland and Others (2005), The Development of Fisheries Comanagement in Viet Nam: Needs for Routine Data and Indicators. Regional Workshop
Proceedings on Adaptive Fisheries Management in South-East Asia, Hai Phong, Viet Nam.
26. SEAFDEC (2006), Regional Guidelines on Right-based Co-management for Small-Scale
Fisheries Users in South-East Asia. Published by SEAFDEC, Bangkok, Thailand.