BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
…/…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN MINH SANG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ TRÊN ĐỊA BÀN
HUYỆN KIÊN LƯƠNG, TỈNH KIÊN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
…/…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN MINH SANG

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ
BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ TRÊN ĐỊA BÀN


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, với sự hướng dẫn
khoa học của Tiến sĩ Phan Anh Hè - Học viện Hành chính Quốc gia. Tư liệu và kết
quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Luận văn không sao
chép của bất kỳ một công trình nghiên cứu nào.
Tác giả

Trần Minh Sang


DANH MỤC BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
GPMB

:

Giải phóng mặt bằng

TĐC

:

Tái định cư

SDĐ

:

Sử dụng đất


1. Tính cấp thiết của đề tài ...................................................................................... 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn ........................................... 2
3. Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu đề tài ..................................................... 8
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ..................................................................... 8
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn ............................ 9
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn ......................................................... 9
7. Kết cấu của luận văn ......................................................................................... 10
Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BỒI
THƯỜNG, HỖ TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ ................................................................... 11
1.1. Các khái niệm có liên quan ............................................................................ 11
1.1.1. Thu hồi đất .............................................................................................. 11
1.1.2. Bồi thường ............................................................................................. 12
1.1.3. Hỗ trợ ..................................................................................................... 13
1.1.4. Tái định cư .............................................................................................. 14
1.1.5. Quản lý nhà nước về bồi thường hỗ trợ tái định cư ................................ 15
1.2. Đặc điểm quan lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư……… …….15
1.2.1. Tính “nhạy cảm” của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư ...... .................................................................................................... ...15
1.2.2. Tính phức tạp của của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư.......... ............................................................................................................ 15
1.2.3. Yếu tố nhân văn và xã hội trong quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư ......................................................................................................... 16
1.3. Các nguyên tắc quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư .............. 17
1.3.1. Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với bồi thường về đất ........................ 17
1.3.2. Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với bồi thường về tài sản và thiệt hại


sản xuất kinh doanh .......................................................................................... 18
1.3.3. Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với hỗ trợ .......................................... 19
1.3.4. Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với bố trí tái định cư ......................... 19

2.2.1. Về tình hình chung.................................................................................. 46
2.2.2. Thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của một số dự án điển hình
trên địa bàn huyện Kiên Lương ........................................................................ 48
2.3. Thực trạng quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn
huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ........................................................................ 55
2.3.1. Tổ chức bộ máy làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa
bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ......................................................... 55
2.3.2. Quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên dịa bàn huyện
Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ........................................................................... 58
2.3.3. Nhận xét chung quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên
địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ................................................... 67
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ....................................................................................... 72
Chương 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ BỒI THƯỜNG, HỖ
TRỢ, TÁI ĐỊNH CƯ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KIÊN LƯƠNG, TỈNH KIÊN
GIANG ............................................................................................................................... 73
3.1. Quan điểm, định hướng quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ......................................................... 73
3.1.1. Quan điểm ............................................................................................... 73
3.1.2. Định hướng ............................................................................................. 73
3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ........................................... 75
3.2.1. Tăng cường quản lý nhà nước về đất đai và quy hoạch trên địa bàn
huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang ................................................................ 75
3.2.2. Đổi mới nhận thức về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà
nước thu hồi đất ................................................................................................ 76
3.2.3. Hoàn thiện chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất ......................................................................................................... 78


3.2.4. Tổ chức thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi

của pháp luật; việc thực hiện các chính sách bồi thường chưa hợp lý như giá bồi
thường chưa sát với giá thị trường; điều kiện nơi bố trí tái định cư không bằng nơi ở
cũ. Hậu quả là nhiều dự án chậm tiến độ do không giải phóng được mặt bằng, làm
tăng chi phí đầu tư, cũng như phát sinh nhiều vụ việc khiếu nại kéo dài, làm mất an
ninh trật tự, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội nói chung.
Kiên Lương là một trong những huyện của tỉnh Kiên Giang có tốc độ phát
triển kinh tế - xã hội và đô thị hóa khá nhanh. Thời gian qua, trên địa bàn huyện đã
triển khai nhiều dự án đầu tư phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện,
như dự án đầu tư xây dựng đường, chợ, cảng cá, khu du lịch ... Mặc dù công tác giải
phóng mặt bằng trong thời gian qua ở huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang đã cơ
bản đáp ứng được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên,
công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, như quy trình
lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thiếu chặt chẽ; giá bồi thường thấp
chưa thỏa đáng cho người có đất bị thu hồi; việc bố trí tái định cư cho các hộ gia

1


đình, cá nhân có đất bị thu hồi chưa đảm bảo theo quy định của pháp luật như: chưa
đầu tư xây dựng khu tái định cư tập trung, điều kiện khu tái định cư không đảm bảo
như thiếu điện, nước, trường học...
Xuất phát từ thực tiễn trên, học viên chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang”
cho luận văn tốt nghiệp của mình.
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là một chính sách
quan trọng của pháp luật đất đai. Việc triển khai chính sách này trong thực tế vẫn
còn nhiều bất cập, chưa tạo được sự hài lòng và đồng thuận cao của người có đất bị
thu hồi. Do vậy, nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ
trợ tái dịnh cư khi Nhà nước thu hồi đất được khá nhiều tác giả quan tâm.

thực hiện năm 2007, trên cơ sở nghiên cứu lý luận và điều tra, phân tích thực tiễn,
đề tài đã đề xuất một số các giải pháp như:
+ Đa dạng hóa các phương thức bồi thường, tạo lập quỹ nhà, đất TĐC phục vụ
cho việc thu hồi đất thực hiện các dự án.
+ Xây dựng khung giá đất của địa phương (ban hành vào ngày 01/01 hàng
năm) phù hợp với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường
phục vụ cho việc áp giá bồi thường, hỗ trợ và TĐC.
+ Đẩy mạnh việc phân cấp gắn với trách nhiệm và công khai trong việc thực
hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất đối với các cơ
quan Nhà nước.
- Tác giả Phan Trung Hiền trong công trình nghiên cứu: “pháp luật về đền bù
và giải phóng mặt bằng ở Việt Nam - Cân bằng lợi ích nhà nước và lợi ích người
dân” đăng trên Tạp chí khoa học Đại học Cần Thơ, 2008. Qua nghiên cứu, theo tác
giả:
+ Đền bù không thể thực hiện công bằng nếu không giải quyết được vấn đề
xác định giá đất. Giá đền bù hiện nay chưa phản ánh đúng thực tế giao dịch và đời
sống tại địa phương.
+ Các lợi ích bị tác động trong đền bù, giải phóng mặt bằng gồm lợi ích vật
chất (đất đai, tài sản trên đất) và lợi ích phi vật chất (đất đai bị chia cắt, làm xáo
trộn đất đai, tổn thương tinh thần, sức khỏe ...). Quá trình đền bù, giải phóng mặt
bằng ở nước ta, các lợi ích vật chất được thừa nhận gần như hoàn toàn, trong khi đó
các lợi ích phi vật chất thì chưa được xem xét toàn diện như tổn thương tinh thần,

3


sức khỏe chưa được tính đến.
- Năm 2009, Đinh Ngọc Hà và cộng sự thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học
công nghệ cấp bộ "Nghiên cứu đánh giá thực trạng sử dụng đất đầu tư xây dựng kết
cấu hạ tầng để chuyển nhượng, cho thuê của các tổ chức kinh tế được Nhà nước



+ Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai còn nhiều hạn chế,
nhiều người SDĐ không nắm được quy định của pháp luật nên thường khiếu nại,
khiếu kiện về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư một cách bất hợp lý.
Ba là, các Luận án Tiến sĩ, Luận văn Thạc sĩ về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất:
- Đào Chung Chính, Đại học Nông nghiệp Hà Nội, 2014, Luận án Tiến sĩ:
“Nghiên cứu thực trạng và đề xuất đổi mới pháp luật về thu hồi đất, bồi thường, hỗ
trợ, tái định cư”. Qua nhiên cứu tác giả đề xuất một số nội dung liên quan đến chính
sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư như sau:
+ Việc thu hồi đất để sử dụng vào các mục đích phi nông nghiệp cần phải
được tính toán chặt chẽ, tiết kiệm, phải có giải pháp bù đắp lại nguồn tài nguyên có
hạn, không tái tạo này thông qua các quy định cụ thể hoặc công cụ tài chính;
+ Khi tính giá bồi thường về đất cho người dân phải căn cứ vào thời giá thị
trường và không chỉ căn cứ vào các mục đích sử dụng của thửa đất hiện tại mà cần
phải xem xét đến cả công năng của thửa đất đó trong tương lai. Tôn trọng và bảo
đảm bình đẳng cho người có đất bị thu hồi được tham gia vào quá trình ra quyết
định trong việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng;
+ Cần khuyến khích hình thức chuyển nhượng, cho thuê và góp vốn bằng
quyền sử dụng đất để giải quyết bài toán đất đai cho sản xuất kinh doanh phi nông
nghiệp. Các hình thức này giải quyết tốt hơn yêu cầu chia sẻ lợi ích, đảm bảo sinh
kế lâu dài cho người dân trước tác động của việc chuyển đổi đất đai;
+ Cần làm rõ các mục đích thu hồi đất; đồng thời, xét về khía cạnh người có
đất bị thu hồi thì dù có sử dụng đất thu hồi vào mục đích nào đi chăng nữa thì mức
thiệt hại của họ là như nhau, vì vậy, dù thu hồi đất cho mục đích nào cũng cần có
quy định thống nhất về mức bồi thường, hỗ trợ;
+ Hỗ trợ đầy đủ cho người bị thu hồi đất để ổn định đời sống, chuyển đổi việc
làm, bù đắp thiệt hại về thu nhập;
+ Khu tái định cư phải được quy hoạch gắn với điều kiện thuận lợi về hạ tầng

+ Đời sống người dân còn nhiều bấp bênh, tỷ lệ người dân cho rằng nơi ở mới
chưa thỏa mãn yêu cầu của người dân còn cao, khu tái định cư chưa đáp ứng theo
quy định của Nhà nước được quy định tại Điều 85 của Luật đất đai 2013.
- Phạm Duy Tín, Học viện Hành chính Quốc gia, năm 2015, Luận văn cao học
Quản lý công: “Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại địa bàn thành phố Cần Thơ”. Tác
giả đã chỉ ra những tồn tại hạn chế trong công tác tổ chức thực hiện về bồi thường,

7


hỗ trợ, tái định cư tại thành phố Cần Thơ như: giá đất bồi thường thấp so với thị
trường; tổ chức thực hiện bồi thường chưa chặt chẽ, thiếu quyết liệt; chưa có biện
pháp xử lý hiệu quả đối với các hộ dân chống đối không chịu bàn giao mặt bằng.
Các công trình trên đã nghiên cứu trên nhiều các chiều cạnh và sát thực tế về
những tồn tại bất cập trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hiện nay; tuy
nhiên, ở góc độ quản lý công, hiện chưa có công trình nào nghiên cứu về “Quản lý
nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương,
tỉnh Kiên Giang”.
3. Mục đích và nhiệm vụ của nghiên cứu đề tài
3.1. Mục đích nghiên cứu đề tài
Mục đích nghiên cứu đề tài là làm rõ cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang; qua đó đề
xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở
địa phương.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Để đạt được mục đích trên, nhiệm vụ của nghiên cứu đề tài bao gồm:
- Xây dựng khung lý thuyết quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư ở cấp huyện;
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang;

kiến của người dân và các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học liên quan đến
quản lý nhà nước về đất đai, xây dựng...
- Phương pháp xử lý thông tin:
Thông qua các phương pháp phân tích, tổng hợp đối chiếu, so sánh, suy
luận… một cách có hệ thống và khoa học. Phần mềm phân tích sử dụng chủ yếu:
Excel.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa về lý luận:
+ Xây dựng được khung lý thuyết quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư trên địa bàn cấp huyện; theo đó, luận văn đã làm rõ được nội hàm của các
khái niệm chính trong đó có khái niệm quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư và nội dung của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
+ Phân tích và đánh giá một cách khoa học thực trạng quản lý nhà nước về bồi

9


thường, hỗ trợ tái định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang.
- Ý nghĩa thực tiễn:
+ Chỉ ra những hạn chế, bất cập của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ tái
định cư trên địa bàn huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, từ đó đề xuất được hệ
thống các giải pháp đồng bộ góp phần hoàn thiện quản lý nhà nước về bồi thường,
hỗ trợ tái định cư tại địa phương.
+ Luận văn có thể là tài liệu tham khảo hữu ích cho học sinh, sinh viên, các
nhà quản lý ở địa phương, và những ai quan tâm đến đề tài này.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận
văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư

cũng có trường hợp chưa được công nhận quyền sử dụng đất hoặc do lấn, chiếm mà
có thì rõ ràng việc dùng cụm từ thu hồi quyền sử dụng đất trở nên bất hợp lý.
Thứ hai, cụm từ thu hồi đất vật chất hóa được đối tượng cần thu hồi và thể
hiện được đặc tính chấm dứt về quyền và nghĩa vụ của chủ sử dụng đất.
Quá trình xây dựng và phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện
đại hóa, đòi hỏi Nhà nước phải tạo được quỹ đất để đầu tư kết cấu hạ tầng cần thiết.
Để có được quỹ đất, tại khoản 3 Điều 54, Hiến pháp năm 2013 của nước ta cũng đã
quy định rõ: “Nhà nước thu hồi đất của tổ chức, cá nhân đang sử dụng đất trong

11


trường hợp cần thiết do Luật định vì mục đích quốc phòng an ninh phát triển kinh tế
- xã hội vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Việc thu hồi đất phải công khai minh
bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật”[15].
Trên góc độ pháp luật đất đai thì thu hồi đất được hiểu: là việc Nhà nước quyết
định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất
hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai [16].
Trong luận văn này tác giả chỉ nghiên cứu khía cạnh nhà nước thu hồi đất vì
mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế vì lợi ích quốc gia, lợi ích công
cộng.
1.1.2. Bồi thường
Thuật ngữ “bồi thường” đã quen thuộc trong đời sống hàng ngày, “bồi
thường” được hiểu là khi một người có hành vi gây thiệt hại cho người khác và họ
phải có trách nhiệm bồi thường cho người bị thiệt hại do hành vi của mình gây ra.
Bồi thường thu hồi đất cũng có thể được hiểu là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền
sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất.
Theo Từ điển Luật học: bồi thường là bù đắp những thiệt hại về vật chất, tinh
thần do mình gây ra cho người khác do không thực hiện nghĩa vụ, thực hiện chậm,
thực hiện không đầy đủ một nghĩa vụ dân sự hoặc do vi phạm pháp luật [25].

về đất, tài sản trên đất Nhà nước còn phải tính đến những thiệt hại vô hình khác khi tiến
hành thu hồi đất. Do đó, Nhà nước phải sử dụng thêm cơ chế hỗ trợ mới bù đắp được
một cách đầy đủ những thiệt hại do thu hồi đất gây ra. Việc bồi thường, hỗ trợ phải được
bảo đảm thực hiện theo các quy định của pháp luật đất đai.
Như vậy, có thể hiểu: Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước
hoặc tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để sử dụng vào mục
đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, hoặc phát triển kinh
tế - x hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (tức các chủ đầu tư) phải bù đắp những
tổn hại về đất và tài sản trên đất do hành vi thu hồi đất gây ra cho người sử dụng
đất theo những quy định của pháp luật đất đai.
1.1.3. Hỗ trợ
Hỗ trợ là chính sách của Nhà nước nhằm khắc phục “khoảng trống” mà các
quy định về bồi thường còn khiếm khuyết. Khi Nhà nước thu hồi đất, ngoài việc bồi
thường về đất và tài sản trên đất, tùy từng trường hợp mà Nhà nước còn có những
chính sách hỗ trợ nhằm giúp cho người sử dụng đất sớm ổn định cuộc sống và sản
xuất. Theo Điều 83 Luật đất đai năm 2013, các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi

13


đất bao gồm:
- Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất;
- Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường hợp thu
hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp; thu hồi
đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà phải di chuyển chỗ ở;
- Hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân,
người Việt Nam định cư ở nước ngoài mà phải di chuyển chỗ ở;
- Hỗ trợ khác [16].
Thông qua các hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất có thể hiểu “hỗ trợ” là việc
Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.

chịu những thiệt hại khi Nhà nước tiến hành thu hồi đất theo quy định của pháp
luật, giúp cho người có đất bị thu hồi ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.
1.2. Đặc điểm quan lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Thu hồi đất là một trong những biện pháp quan trọng để Nhà nước tạo quỹ đất
sạch đầu tư kết cấu hạ tầng trong quá trình phát triển đất nước. Bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất là một hoạt động đa dạng và phức tạp, đặc biệt nó
càng trở nên phức tạp và khó khăn khi giá trị đất ngày càng tăng cao cùng với quá trình
đô thị hóa.
1.2.1. Tính “nhạy cảm” của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư
Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng đối với cuộc sống của
mọi người dân; đối với khu vực nông thôn, đất đai ngoài mục đích để ở còn là tư
liệu sản xuất quan trọng. Với quan niệm truyền thống của người Việt Nam “có an
cư mới lạc nghiệp” thì việc bị mất đất đai, nhà cửa thực sự là một “cú sốc” đối với
người bị thu hồi đất. Do vậy, họ phản ứng rất gay gắt, quyết liệt thông qua việc khiếu
kiện đông người, khiếu kiện vượt cấp, kéo dài nếu không được bồi thường, hỗ trợ thỏa
đáng. Các khiếu kiện về đất đai nói chung và khiếu kiện về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi Nhà nước thu hồi đất nói riêng tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định chính trị, dễ trở
thành các “điểm nóng”, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của đất nước.
1.2.2. Tính phức tạp của quản lý nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Về nguyên tắc, giá đất để tính tiền bồi thường là giá đất cụ thể, được xác định
theo quy định của pháp luật và bảo đảm phù hợp với giá đất trên thị trường. Song, việc
thu thập thông tin để tính đúng giá đất trên thị trường là không hề đơn giản. Mặt khác,
khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất (QSDĐ), người chuyển nhượng thường khai giá

15


chuyển nhượng trong hợp đồng thấp hơn nhiều so với giá thực tế chuyển nhượng nhằm
giảm số thuế thu nhập phải đóng, nên giá này càng không thể là căn cứ tính bồi thường.