BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THANH HÒA

NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC
TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI – 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NỘI VỤ

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

TRẦN THỊ THANH HÒA

NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG
CHỨC TẠI CHI CỤC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG
THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành : Quản lý công

nghiệp Đội Quản lý thị trường số 22 đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi có những
thông tin, số liệu thực tế về vấn đề nghiên cứu, giúp tôi có được sự nhìn
nhận, đánh giá một cách tổng quan và rút ra được những kinh nghiệm thực
tiễn vô cùng quý báu cho việc đề xuất các giải pháp và kiến nghị cho luận
văn tốt nghiệp.
PGS.TS Vũ Thanh Sơn - người thầy trực tiếp hướng dẫn khoa học,
tận tình chỉ bảo và dành rất nhiều thời gian cũng như tâm huyết hướng dẫn
nghiên cứu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày ....... tháng ..... năm 2017
TÁC GIẢ

Trần Thị Thanh Hòa


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các kí hiệu viết tắt
Danh mục các bảng, biểu
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài…………………………………………………1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn…………………….3
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn………………………...6
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn…………………………6
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn…………...7
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn……………………………….7
7. Kết cấu của luận văn…………………………………………………….8

2.1.2. Tổ chức bộ máy và biên chế của chi cục quản lý thị trường Hà Nội ….47
2.2. Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục
quản lý thị trường thành phố Hà Nội………………………………… 53
2.2.1. Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục quản lý
thị trường Hà Nội theo chức danh .......................................................................56
2.2.2. Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục quản lý
thị trường Hà Nội theo kết quả đẩu ra - Kết quả đạt được ………………… 62
2.2.3. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực thực thi công vụ của công
chức tại chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội ……………………….67
2.2.4. Một số vấn đề đặt ra cần phải giải quyết về năng lực thực thi công vụ của
công chức tại chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội ………………….72


CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO
NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC QUẢN LÝ
THỊ TRƯỜNG THÀNH PHỐ HÀ NỘI ………………..…………….79
3.1. Giải pháp nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi
cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội …………………………… 79
3.1.1. Ban hành đầy đủ, có tính khoa học về hệ thống các văn bản quy phạm
pháp luật liên quan đến tiêu chuẩn chức danh, quy hoạch cán bộ………….779
3.1.2. Làm tốt công tác luân chuyển, điều động, tiếp nhận cán bộ, công chức .....81

3.1.3. Khuyến khích công chức tự đào tạo bồi dưỡng, nâng cao năng lực thực
thi công vụ…………………………………………………………………...82
3.1.4. Xây dựng và triển khai đề án xác định vị trí việc làm, định biên tiêu
chuẩn chức danh công chức………………………………………………. 83
3.1.5. Đề cao tính trách nhiệm công chức trong công tác kiểm tra, kiểm soát thị
trường, đặc biệt là trách nhiệm công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý, công
chức làm công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát …………………………… 84
3.1.6. Có chế độ đãi ngộ phù hợp với điều kiện của ngành, tạo môi trường và

:

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

CP

:

Chính phủ

HĐND

:

Hội đồng nhân dân

KSV (TT)

:

Kiểm soát viên (thị trường)

NĐ - CP

:

Nghị định, chính phủ

NQ


:

Thành phố

TW

:

Trung ương

UBND

:

Ủy ban nhân dân

VS ATTP

:

Vệ sinh an toàn thực phẩm

XHCN

:

Xã hội chủ nghĩa


DANH MỤC BẢNG, BIỂU

dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, kiến tạo và phục vụ mà
Đảng, chính phủ đã đặt ra. Năng lực thực thi công vụ của công chức ảnh
hưởng trực tiếp tới hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý hành chính nhà
nước góp phần xây dựng nên nền công vụ có chất lượng cao, quản lý nhà
nước hiệu quả.
Trong xu thế hội nhập mở cửa hiện nay, hàng hóa các nước trên thế
giới tràn ngập vào thị trường Việt Nam. Tuy nhiên nạn buôn lậu, gian lận
thương mại và hàng giả đang phá hoại nền sản xuất trong nước, ảnh hưởng
đến đời sống nhân dân. Với truyền thống 60 năm xây dựng và trưởng thành,
lực lượng quản lý thị trường đã có vai trò quan trọng trong công tác đấu tranh
chống hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, chống lại
nạn đầu cơ hàng hóa, buôn lậu, gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng.
Hà Nội là thủ đô, trái tim của cả nước, là một đô thị phát triển, mặt
bằng dân trí cao, tần suất giao dịch giữa công dân và cơ quan công quyền và
1


mức độ phức tạp cũng cao hơn các địa phương khác. Là đầu mối giao thương,
điểm trung chuyển, tiêu thụ hàng hóa lớn bậc nhất nước ta đó cũng là thách
thức về chất lượng, năng lực thực thi công vụ của công chức Hà Nội nói
chung và công chức quản lý thị trường Hà Nội nói riêng. Năng lực thực thi
công vụ của công chức quản lý thị trường có ảnh hưởng trực tiếp tới kết quả
thực hiện nhiệm vụ của cơ quan quản lý thị trường nhằm góp phần ổn định,
lành mạnh hóa nền kinh tế, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
Tại chi cục quản lý thị trường Hà Nội, trình độ và năng lực của đội ngũ
cán bộ công chức tuy đã có nhiều thay đổi nhưng chưa ngang tầm với yêu
cầu, nhiệm vụ hiện nay. Năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục
còn nhiều hạn chế, bất cập thiếu sự quyết liệt, kịp thời, vẫn còn tình trạng
buông lỏng quản lý địa bàn, đùn đẩy trách nhiệm, trình độ chuyên môn nghiệp

quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ
công chức, trách nhiệm trong hoạt động công vụ của cán bộ công chức, tiêu
chuẩn công chức và vấn đề năng lực trong hoạt động công vụ của công chức ở
VIệt Nam; pháp luật về công vụ, công chức của Việt Nam; pháp luật về công
vụ, công chức của một số nước trên thế giới. Cuốn sách đã cung cấp cho các
nhà khoa học, nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách và bạn
đọc một cái nhìn toàn diện, hệ thống về pháp luật công vụ, công chức ở Việt
Nam và tham khảo chế độ công vụ một số nước trên thế giới.
TS. Nguyễn Thị Hồng Hải: Quản lý nguồn nhân lực chiến lược trong
khu vực công và vận dụng vào thực tiễn Việt Nam (sách chuyên khảo) - Nhà
xuất bản lao động (2013) [24]. Cuốn sách đã cung cấp cho bạn đọc các luận
cứ khoa học cho cách tiếp cận về quản lý nguồn nhân lực trong khu vực công,
các nội dung chủ yếu của quản lý nguồn nhân lực, sự vận dụng quản lý nguồn
nhân lực trong khu vực công ở Việt Nam.
Học viện hành chính Quốc Gia: Hành chính công (dùng cho nghiên
cứu học tập và giảng dạy sau đại học) - NXB Khoa học, kỹ thuật Hà Nội
(2003) [19] đã cung cấp cho học viên lý luận về nội hàm của nền hành chính,
3


trong đó có đội ngũ cán bộ công chức, điều kiện để đội ngũ cán bộ công chức
bảo đảm thực hiện được nhiệm vụ được giao.
PGS.TS. Lê Chi Mai (2014) với đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ: Lý
thuyết về khung năng lực và vận dụng vào xây dựng năng lực thực thi công vụ ở
Việt Nam [23]. Trong tác phẩm này, tác giả đã phân tích các yếu tố cấu thành
năng lực gồm kiến thức, kỹ năng và thái độ. Những kiến thức này đã tạo thành
khung năng lực của công chức hành chính nhà nước.
Phạm Hồng Thái: Công vụ, công chức nhà nước - NXB Tư Pháp, Hà
Nội (2003) [26]. Cuốn sách là tài liệu quan trọng cung cấp lý luận về công vụ,
công chức nhà nước, các ngạch, xếp hạng công chức nhà nước với bạn đọc.

TP Hà Nội” (Nguyễn Ngọc Hà, Khóa 17) [22]. Luận văn cũng đi sâu vào
đánh giá chất lượng đội ngũ công chức nhưng chỉ tập trung ở cấp phường trên
địa bàn quận Hoàn Kiếm TP Hà Nội.
Luận văn thạc sỹ: “Nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức
văn phòng UBND, HĐND huyện Phúc Thọ, TP Hà Nội” (Đinh Thị Tố Uyên,
Khóa 17) [21]. Luận văn tập trung vào thực trạng năng lực thực thi công vụ
của công chức văn phòng HĐND và UBND huyện Phúc Thọ và tác giả cũng
đã đưa ra các giải pháp nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức văn
phòng HĐND và UBND tập trung giải quyết vào 03 chức năng cơ bản: chức
năng tham mưu – tổng hợp; chức năng hậu cần và chức năng lễ tân giao tiếp.
Các luận văn này cũng đã tiếp cận đến vấn đề lý luận công vụ, công
chức, năng lực công chức nhưng mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu đội ngũ
cán bộ, công chức cấp phường, quận, huyện nói chung, chưa gắn với vị trí
công việc chuyên ngành cụ thể, đặc biệt là gắn với lực lượng chuyên trách:
thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, quản lý thị trường. Tuy nhiên chưa có công
trình nghiên cứu nào về năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục
quản lý thị trường Hà Nội. Đây là lần đầu tiên đề tài “Năng lực thực thi công
vụ của công chức tại chi cục quản lý thị trường thành phố Hà Nội” được
nghiên cứu, xem xét trên phương diện khoa học nghiên cứu gắn với thực tiễn.
Việc nghiên cứu đề tài giúp cho bản thân tôi có các nhìn toàn diện về “nghề”
5


mà mình đang thực hiện từ đó tôi sẽ có những đóng góp với ngành, với cơ
quan góp phần xây dựng các giải pháp nhằm nâng cao năng lực thực thi công
vụ của công chức tại Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội nói riêng
và lực lượng Quản lý thị trường nói chung.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1. Mục đích
Luận văn nghiên cứu lý luận về năng lực thực thi công vụ của công

thứ cấp để thu thập thông tin và hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu khoa học
có nội dung liên quan đến đề tài.
* Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Phương pháp so sánh;
+ Phương pháp đối chứng;
+ Phương pháp tổng hợp;
+ Phương pháp thống kê;
Các phương pháp trên được dùng để thu thập, so sánh và đối chứng các
thông tin cùng loại giữa hai hay nhiều đối tượng được nghiên cứu với nhau để
từ đó có thể tổng hợp các thông tin ở mức độ khái quát cao làm cơ sở cho việc
phân tích đánh giá với độ tin cậy cao và phù hợp với công trình nghiên cứu.
Các phương pháp nghiên cứu được áp dụng để thu thập các thông tin về điều
kiện kinh tế - xã hội và công tác quản lý nhà nước về các lĩnh vực: công chức,
tài chính… cũng như vai trò của cơ quan quản lý thị trường trong hoạt động
kiểm tra kiểm soát thị trường - đây được coi như là công cụ quản lý năng lực
thực thi công vụ của công chức theo định hướng kết quả
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Về mặt lý luận
Luận văn đã làm phong phú thêm về lý luận công chức, năng lực, hoạt
động công vụ và năng lực thực thi công vụ của công chức, công chức quản lý
thị trường.
7


Về mặt thực tiễn
Xác định được hiện trạng năng lực thực thi công vụ của công chức tại
chi cục quản lý thị trường Hà Nội hiện nay, xác định được những nguyên
nhân chủ yếu của hiện trạng đó.
Đề xuất các giải pháp và kiến nghị có tính thực tiễn áp dụng hiệu quả
trong việc nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức tại chi cục quản lý

- Ở Anh, khái niệm công chức rõ ràng, cụ thể và phạm vi cũng hẹp hơn:
Công chức chỉ bao hàm những nhân viên công tác trong ngành hành chính - ví
dụ như nội chính và ngoại giao.
- Ở Mỹ, tất cả các nhân viên trong bộ máy hành chính của Chính phủ đều
được gọi là công chức, bao gồm những người được bổ nhiệm về chính trị như bộ
trưởng, thứ trưởng, trợ lý bộ trưởng (còn gọi là công chức chính trị hay công
chức chức nghiệp), những người đứng đầu bộ máy độc lập và những quan chức
của ngành hành chính. Các thượng nghị sĩ, hạ nghị sĩ trong ngành lập pháp và
những viên chức làm thuê trong Quốc hội thì không phải là công chức.
- Ở Nhật Bản, công chức được chia thành công chức nhà nước, công
chức địa phương. Công chức nhà nước gồm những nhân viên giữ những chức
vụ trong bộ máy của Chính phủ Trung ương, ngành tư pháp, Quốc hội, quân
đội, nhà trường, bênh viện quốc lập, được hưởng lương từ ngân sách nhà

9


nước. Công chức nhà nước được chia thành hai loại: công chức chung và
công chức đặc biệt.
- Ở Trung Quốc, theo Luật Công chức 2005: Công chức được hiểu là
những người công tác trong cơ quan của nhà nước, của mặt trận chính hiệp, tổ
chức chính trị trừ nhân viên phục vụ. Công chức nhà nước gồm hai loại: Công
chức lãnh đạo là những người được tuyển vào công chức và được bổ nhiệm
vào các vị trí lãnh đạo. Các công chức này được bổ nhiệm theo các trình tự
luật định, chịu sự điều chỉnh của Hiến pháp, Luật công chức và Luật tổ chức
của chính quyền các cấp; công chức nghiệp vụ là những người thi hành chế
độ thường nhiệm, do cơ quan hành chính các cấp bổ nhiệm và quản lý căn cứ
vào Luật công chức.
- Ở Việt Nam
Cùng với quá trình hoàn thiện nền hành chính nhà nước, quan niệm về

với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập
thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy
định của pháp luật.
3….; công chức cấp xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một
chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên
chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.”
Như vậy, công chức và chế độ công chức ở mỗi quốc gia có những cách
hiểu khác nhau và chịu sự ảnh hưởng về các điều kiện lịch sử, kinh tế, chính
trị, xã hội ở từng quốc gia, không có sự giống nhau tuyệt đối giữa các quốc
gia về tổ chức chế độ công vụ và xác định đối tượng, phạm vi công chức.
Từ cơ sở phân tích trên, tác giả cho rằng: Công chức của một nước là
công dân của nước đó; được tuyển dụng bằng hình thức thi tuyển hoặc xét
tuyển; được giao giữ một công vụ thường xuyên; được bổ nhiệm vào một
ngạch công chức nhất định; làm việc trong công sở; chỉ được làm những gì
pháp luật cho phép; trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

11


Những người làm việc trong các cơ quan nhà nước nhưng không đủ các điều
kiện nói trên thì không gọi là công chức.
1.1.1.2 Khái niệm công chức quản lý thị trường
Khái niệm công chức nhà nước là thuật ngữ được dùng ở hầu khắp các
nước, nhưng thuật ngữ công chức quản lý thị trường chỉ sử dụng ở một số
nước như Hàn Quốc, Việt Nam, Malaisia, Úc, Pháp, Canada...; ở một số nước
đội ngũ công chức có chức năng kiểm tra, kiểm soát hàng hóa trên thị trường
lại là một bộ phận của lực lượng hải quan hay công an, an ninh như các nước:
Nam Phi, Mỹ, Singapore,... Ở Việt Nam, công chức quản lý thị trường là bộ
phận hợp thành đội ngũ công chức Việt Nam, nên bị quản lý và chi phối của
Luật Cán bộ, Công chức năm 2008.

tương đương), chịu chi phối và quản lý bởi Luật Cán bộ, Công chức 2008 và
Pháp lệnh QLTT 2016.
1.1.2. Khát niệm về năng lực và năng lực thực thi công vụ
1.1.2.1. Khái niệm năng lực
Thuật ngữ “năng lực” vận động theo thời gian và chưa có sự thống nhất
chung trong khoa học. Một số cách tiếp cận định nghĩa về năng lực theo
nguồn từ điển trên mạng:
- Năng lực: là các đặc điểm cá nhân của một người nào đó, là khả năng
làm việc tốt, nhờ có phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn. “Năng lực”
theo Từ điển tiếng Việt là khả năng đủ để một cá nhân làm một công việc nào
đó một cách đầy đủ, có chất lượng hay “Năng lực” là những điều kiện được
tạo ra hoặc vốn có để thực hiện một hoạt động nào đó. Như vậy, có thể hiểu
năng lực nghề nghiệp như là sự tương ứng giữa những thuộc tính tâm, sinh lý
của con người với những yêu cầu do nghề nghiệp đặt ra. Muốn làm việc hiệu
quả, người lao động không chỉ cần “ biết làm” (có kiến thức, kỹ năng cần
thiết) mà còn phải “muốn làm” (động cơ, thái độ làm việc của cá nhân) và “có
thể làm” (có điều kiện và môi trường làm việc: được tổ chức tạo điều kiện cho

13


cá nhân áp dụng những điều đã biết làm vào thực tiễn công tác). Ở mỗi một
nghề nghiệp khác nhau sẽ có những yêu cầu cụ thể khác nhau, nhưng tựu
trung lại thì năng lực nghề nghiệp được cấu thành bởi 3 thành tố sau:
+ Tri thức chuyên môn
+ Kỹ năng hành nghề
+ Thái độ đối với nghề

Năng lực nói chung và năng lực nghề nghiệp nói riêng không có sẵn mà nó
được hình thành và phát triển qua hoạt động học tập, lao động và trong hoạt

chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực hành vi, năng lực kỹ thuật, sử dụng các
phương tiện hỗ trợ khi thực thi công vụ, năng lực khảo sát, phân tích, tổng
hợp; năng lực tiếp dân và giải quyết các nhu cầu chính đáng của công dân.
Khi các năng lực này của công chức được biểu hiện trên thực tế và đem lại kết
quả, hiệu quả mong muốn thì đó mới được xem là năng lực thực thi công vụ
của công chức.
Năng lực thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ công chức là một trong
những điều kiện tiên quyết bảo đảm cho hệ thống quản lý hành chính nhà
nước có thể vận hành và hoàn thành được chức năng, nhiệm vụ được giao.

15