Năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh
nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn
Thành phố Hà Nội
Nguyễn Thanh Cường
Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản trị kinh doanh; Mã số: 60 34 05
Người hướng dẫn: TS. Phan Chí Anh
Năm bảo vệ: 2014
Abstract. - Đưa ra cơ sở lý luận về năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ
và vừa.
- Đánh giá thực trạng năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên
địa bàn thành phố Hà Nội.
- Đưa ra một số giải pháp để nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp.
Keywords. Quản trị kinh doanh; Năng lực sáng tạo; Người quản lý; Quản lý điều hành
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, một tầng lớp lao động đã được hình thành
như một sự tất yếu của lịch sử,đó là tầng lớp có một vai trò, vị trí quan trọng, không thể thiếu
trong tổ chức xã hội. Mặc dù có những thời gian, do nhận thức chưa chuẩn người ta đã phủ nhận
hay không đánh giá đúng vai trò của họ. Họ được gọi là những con buôn hay thương nhân.Cho
đến nay, vai trò đó vẫn tồn tại để duy trì nhu cầu cuộc sống của người dân, duy trì sự tồn tại của
nền kinh tế. Họ là những doanh nhân, những người chủ doanh nghiệp vẫn luôn cống hiến trí tuệ
và sức lao động của mình vào sự phát triển của xã hội.
Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại và tổ chức xã hội mới, nhu
cầu cuộc sống vật chất cũng như tinh thần của từng cá nhân và của cả cộng đồng xã hội đã cao
hơn nhiều so với trước đây. Do đó, với vai trò cung cấp các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ cho nhu
cầu của con người,các doanh nhân thời nay đòi hỏi cần có những tố chất và khả năng mới phù
hợp với sự phát triển của xã hội.
Nếu như trước kia, thương nhân chỉ là người có khả năng nhận dạng ra của cải hàng hóa ở
nơi thừa để làm nhiệm vụ đáp ứng cho nơi thiếu thì doanh nhân thời đại ngày nay là người tạo ra


2.38
65
3.47
26
4.1
7
3.01
34
2009 130
5.28
2.97
64
4.06
25
4.81
5
3.4
44
2010 132
4.86
2.95
71
3.77
28
4.65
7
3.06
60
2011 125
74.1

Xác địnhđược tầm quan trọng về năng lựcđổi mới sáng tạo của doanh nhân đối với sự phát
triển của doanh nghiệp nói riêng và cả nền kinh tế Việt Nam nói chung. Với những kiến thức đã
trang bị được qua những năm học theo chương trình thạc sĩ quản trị kinh doanh tại trường Đại


học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng với sự định hướng kịp thời của giáo viên hướng
dẫn, tôi đã lựa chọn đề tài luận văn tốt nghiệp là: “Năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh
nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội”.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề về năng lực sáng tạo và khởi nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực khác nhau, ngày
càng được quan tâm của các tổ chức xã hội, cơ quan, ban ngành. Hiện nay, đã có một số đề tài
nghiên cứu khoa học, luận văn về đề tài liên quan đến năng lực sáng tạo trong nước và nước
ngoài, như:
- Đề tài: Đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam
Tác giả: Phùng Xuân Nhạ, Lê Quân – Đại học Quốc Gia Hà Nội
Thời gian thực hiện: Năm 2013
Nghiên cứu được thực hiện năm 2012 nhằm làm sáng tỏ hiện trạng đổi mới sáng tạo tại các
doanh nghiệp Việt Nam, thể hiện qua các nội dung: nhận thức và văn hóa về đổi mới sáng tạo,
kết quả đổi mới sáng tạo, hình thức đổi mới sáng tạo, năng lực nguồn nhân lực phục vụ đổi mới
sáng tạo. Mẫu nghiên cứu gồm 583 doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập theo phương pháp
phỏng vấn có cấu trúc và bảng hỏi. Kết quả nghiên cứu cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam
nhận thức khá rõ vai trò và lợi ích của đổi mới sáng tạo, tuy nhiên chưa có nhiều doanh nghiệp
ban hành chính sách thúc đẩy hoạt động này. Hơn nữa, đổi mới sáng tạo hiện nay chủ yếu mang
tính cải tiến, rất ít doanh nghiệp phát triển sản phẩm, dịch vụ hoàn toàn mới đối với thị trường.
Đa phần doanh nghiệp được khảo sát chưa có bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D). Thay vào
đó, khi có ý tưởng mới về sản phẩm (chủ yếu đến từ nội bộ lãnh đạo doanh nghiệp), họ sẽ đặt
hàng thiết kế, sản xuất với đối tác cung ứng (nhà sản xuất ở nước ngoài). Ít doanh nghiệp chú
trọng đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Quan hệ hợp tác giữa doanh nghiệp và đơn vị sản
xuất tri thức (viện nghiên cứu, trường đại học) chưa được định hình.
- Đề tài: Chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa của Hà

của nhân cách sáng tạo nhằm cung cấp một cái nhìn tích cực về những phẩm chất cần có của con
người sáng tạo.
- Đề cương môn học: Đo lường năng lực xúc cảm và sáng tạo (Measurement of Emotional
and Creative Abilities).
Tác giả: PGS.TS Nguyễn Công Khanh, Trung tâm Đảm bảo chất lượng Giáo dục và Khảo thí –
Đại học sư phạm Hà Nội
-

Báo cáo về năng lực cạnh tranh và công nghệ ở cấp độ doanh nghiệp tại Việt Nam

Tác giả: TS. Nguyễn Thị Tuệ Anh – Phó viện trưởng CIEM, Viện nghiên cứu quản lý kinh
tế trung ương
Thời gian thực hiện: 2013
- Dự án nghiên cứu khối doanh nghiệp nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh của các
doanh nghiệp Việt Nam
Tác giả: Viện nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương – CIEM, Cơ quan phát triển quốc tế
Đan Mạch (DANIDA)
Thời gian thực hiện: Năm 2013 – 2014


Ngoài ra, còn có những nghiên cứu về năng lực sáng tạo như: Nghiên cứu quan hệ năng
lực sáng tạo doanh nghiệp và quá trình khởi nghiệp bền vững, Nghiên cứu về năng lực sáng tạo
của nông dân Việt Nam,…
Tuy nhiên, về vấn đề “Năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên
địa bàn thành phố Hà Nội” thì cho đến nay vẫn chưa có đề tài khoa học, luận văn nào nghiên cứu
và điều tra khảo sát thực tế.
Dựa trên những kiến thức xuyên suốt quá trình học tập, từ các nguồn tài liệu, giáo trình
trong nội dung các môn học và các tài liệu liên quan trong nước và quốc tế,tất cả những dữ liệu
liên quan đến quản trị kinh doanh, doanh nghiệp - doanh nhân, tính sáng tạo và năng lực sáng
tạo, vai trò và năng lực lãnh đạo… Đều được tham khảo, bổ sung cho nội dung của luận văn.

Năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà
Nội.
- Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi về không gian: địa bàn thành phố Hà Nội
Phạm vi về thời gian: thời gian nghiên cứu 2013 - 2014
Phạm vi nội dung nghiên cứu: Trong phạm vi giới hạn của đề tài, để nghiên cứu về năng
lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ thông qua nội dung khảo sát.
5.Phương pháp nghiên cứu.
- Nghiên cứu tổng hợp cơ sở lý thuyết, lý luận từ tài liệu, từ đó diễn giải,bố cục phù hợp
với mục đích về nội dung của luận văn.
- Từ việc nghiên cứu cơ sở lý thuyết và xác định cơ sở lý luận đánh giá để tiến hành xây
dựng hệ thống câu hỏi, thiết lập phiếu khảo sát.
- Tiến hành điều tra theo mẫu phiếu khảo sát để thu thập dữ liệu cần thiết, từ đó phân tích
và đánh giá một cách khách quan về thực trạng và đưa ra các biện pháp cải tiến phù hợp với mục
tiêu của luận văn.
6. Đóng góp của luận văn
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về đổi mới sáng tạo và năng lực đổi mới sáng tạo trong kinh
doanh.
- Đánh giá sơ bộ năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
- Đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp.
- Mở ra các hướng nghiên cứu tiếp theo như: nhận diện các yếu tố ảnh hưởng tới năng lực
đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp; tìm mối liên hệ giữa các phong cách lãnh đạo với khả
năng đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp; Nâng cao hiệu quả hoạt động đổi mới sáng tạo của
chủ doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau.
7. Kết cấu của luận văn
Tên đề tài: “Năng lực đổi mới sáng tạo của chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố
Hà Nội”
Ngoài lời mở đầu và phần kết luận thì đề tài được chia thành ba chương:
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO CỦA CHỦ DOANH
NGHIỆP:Trình bày cơ sở lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa, chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa,

Trẻ.
7.
Nguyễn Bích Đào (2009), “Quản lý những thay đổi trong tổ chức”, Tạp chí Khoa học Đại
học quốc gia Hà Nội, Kinh tế và Kinh doanh 25, 159 - 166
8.
Nguyễn Thành Đô, Nguyễn Ngọc Huyền (2007), Quản trị kinh doanh, NXB Đại học kinh
tế quốc dân, Hà Nội.
9.
Đổi mới và sự phát triển con người (2001), Trung tâm khoa học xã hội và nhân văn quốc
gia, NXB Chính trị quốc gia.
10. Gallo, C. M. (2012), Steve Jobs – Những bí quyết đổi mới & sáng tạo, NXB Bách khoa
Hà Nội.
11. Hibino, G. S., Nadler. F. G. (2009), Tư duy đột phá, NXB Trẻ.
12. Lê Thị Mỹ Linh (2009), Phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt
Nam trong quá trình hội nhập kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân.
13. Phạm Thành Nghị (2011), Những vấn đề tâm lý học sáng tạo, NXB Đại học quốc gia Hà
Nội.
14. Phạm Thành Nghị (2013), Tính sáng tạo của tổ chức trong doanh nghiệp, NXB Đại học
quốc gia Hà Nội.
15. Phùng Xuân Nhạ, Lê Quân (2013), Đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam, Đại
học Quốc gia Hà Nội
16. Nguyễn Hải Sản (2007), Quản trị doanh nghiệp, NXB Tài chính, Hà Nội.
17. Skarzynski, G. P., Gibson, K. R. (2012), Đổi mới từ cốt lõi – Kế hoạch thay đổi cách thức
đổi mới cho công ty của bạn, NXB Đại học kinh tế quốc dân.


Lê Văn Tâm, Ngô Kim Thanh (2008), Giáo trình quản trị doanh nghiệp, NXB Đại học
kinh tế quốc dân, Hà Nội.
19. Teff, D. W., Hal, G. E., Christensen, C. M. (2012), Mã gen của nhà cải cách, NXB Bách
khoa Hà Nội .

Dyer, W., Page, R. (1988), “The politics of innovation”, Knowledge in society: an
international journal of knowledge transfer 1, pp. 23-41
30.
Faltin, F. (2001), “Creating a culture of innovation entrepreneurship”, Journal of
international business and economy, Freie university Berlin, pp. 124-140
31.
Franco, E. K., Ray, S. F., Ray, P. K. (2011), “Worl Development”, Patterns of innovation
pratices of multinational – affiliates in emerging economies, Vol.39, No. 7, pp. 1249 – 1260.
32.
Hagedoorn, J., Schakenraad, J. (1990) “Interfirm partnerships and cooperative strategies
in
core
technologies”
in
C.
Freeman
&
L.
Soete
(eds.)
New explorations in the economics of technological change. Pinter, London
33.
Hagel, J., Seely Brown, J. (2005) “Productive friction: How difficult business
partnerships can accelerate innovation” Harvard Business Review, pp. 83-91
34.
Mark, D. A., Kaufman, C. J., Deane, R. A., Smith, C. B. (2010), “A Review of Recent
Research and Recommendations for Organizational Leaders”, Fostering Individual Creativity
Through Organizational Context, pp. 271-290, California State University, San Bernardino, CA.
35.
OSLO MANUAL (2013), Organisation for Economic Co-operation and Development.