MỤC LỤC
1: MỞ ĐẦU.............................................................................................................................................2
1.1 Lí do chọn đề tài:..............................................................................................................................2
1.2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến:.....................................................................................................3
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:.................................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu:..............................................................................................................3
2: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN................................................................................................................4
2.1. Cơ sở lí luận:....................................................................................................................................4
2.2. Thực trạng:......................................................................................................................................5
2.3. Các giải pháp cụ thể:.......................................................................................................................6
2.4. Kết quả đạt được:.........................................................................................................................14
3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..................................................................................................................19
3.1. Kết luận:........................................................................................................................................19
3.2. Kiến nghị:.......................................................................................................................................19
1: MỞ ĐẦU...........................................................................................................................................24
1.1 Lí do chọn đề tài:............................................................................................................................24
1.2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến:...................................................................................................25
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:...............................................................................................25
1.4. Phương pháp nghiên cứu:............................................................................................................25
2: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN.............................................................................................................26
2.1. Cơ sở lí luận:..................................................................................................................................26
2.2. Thực trạng:....................................................................................................................................27
2.3. Các giải pháp cụ thể:.....................................................................................................................28
2.4. Kết quả đạt được:.........................................................................................................................36
3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..................................................................................................................41
3.1. Kết luận:........................................................................................................................................41
3.2. Kiến nghị:.......................................................................................................................................41
1
học hiện nay. Đó chính là lí do đưa tôi chọn đề tài: “ Một số giải pháp sử
dụng đồ dùng, thiết bị dạy học nhằm nâng cao hiệu quả học hát cho học
sinh Tiểu học ”.
1.2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến:
Nắm được khả năng của học sinh khi áp dụng phương pháp mới vào
giảng dạy.
Giúp giáo viên thấy được sự cần thiết phải sử dụng thiết bị, đồ dùng
dạy học khi lên lớp.
Nhằm lôi cuốn học sinh, giúp học sinh học thuộc, hát đúng và biết
trình bày bài hát một cách chủ động, sáng tạo trong bất kỳ bài hát nào.
Phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc và mạnh dạn tự tin khi thể hiện bài
hát.
Giúp giáo viên chuyên môn có thêm một số kinh nghiệm để thực hiện
tốt trong việc dạy học hát.
Phân tích các ưu – nhược điểm trong các tiết dạy qua đó có biện pháp
làm cho học sinh có hứng thú, say mê để nâng cao chất lượng giảng dạy.
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh tất cả các khối lớp trong trường.
- Nội dung chương trình, tài liệu SGK, giáo trình âm nhạc các khối lớp.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp liên ngành.
Phương pháp lí luận.
Nhóm nghiên cứu phương pháp thực tế:
+ Phương pháp trình bày tác phẩm.
+ Phương pháp thực hành.
3
+ Phương pháp trực quan.
+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
nâng cao hiệu quả học hát cho học sinh mà tôi đã tiến hành áp dụng trong
giảng dạy.
2.2. Thực trạng:
Trường Tiểu học Nguyễn Bá Ngọc có 02 điểm trường, điểm trường
chính đóng tại thôn Thanh Sơn, điểm phân hiệu đóng tại thôn Đăk Sơn.
Trường có tổng số 15 lớp với tổng số học sinh là 363 em. Về đội ngũ giáo
viên gồm: 31 người.
a. Thuận lợi.
- Được sự quan tâm chỉ đạo của chi bộ Đảng, ban giám hiệu nhà
trường.
- Có phòng dạy nhạc riêng, học sinh ngoan ngoãn, chăm học.
b. Khó khăn.
Với đặc thù của từng vùng miền, trường tiểu học Nguyễn Bá Ngọc nằm
trên địa bàn xã Nam Xuân, một xã đặc biệt khó khăn của huyện với số dân
đông, địa bàn rộng lại đa số là dân tộc thiểu số. Các em học sinh chưa được
tham gia các câu lạc bộ hay chương trình văn nghệ lớn nên đại trà là thiếu tự
tin, chưa mạnh dạn dẫn đến các giờ học âm nhạc chưa tự nhiên, hứng thú, sôi
nổi.
- Khả năng cảm nhận âm nhạc của học sinh còn mơ hồ. Học sinh học
âm nhạc còn nhàm chán, chưa có sức thu hút, lôi cuốn. Đa số các em còn học
vẹt, hát theo cảm tính, còn sai về giai điệu bài hát. Học sinh đọc nhạc còn sai
về cao độ, trường độ, chưa nhận biết nốt nhạc một cách chuẩn xác.
- Đồ dùng, thiết bị dạy học cho giáo viên còn hạn chế. Đồ dùng tự làm
còn ít. Vì thế dẫn đến các tiết học trở nên cứng nhắc.
- Các loại nhạc cụ gõ cho học sinh chưa đầy đủ, đa dạng. Làm cho tiết
học trở nên đơn điệu.
- Học sinh chưa phát huy trí tưởng tượng, sáng tạo trong giờ học.
- Năng lực cảm thụ, khả năng phát triển âm nhạc của các em chưa được
sâu sắc.
biểu diễn một cách tự tin thoải mải. Đặc biệt khi có giai điệu của nhạc thì các
em sẽ biết thả hồn vào bài hát, biết đung đưa, nhún nhảy. Qua giai điệu âm
thanh của đàn các em sẽ cảm nhận được đâu là những bài hát có giai điệu nhẹ
6
nhàng, đâu là những bài hát có giai điệu sôi nổi từ đó các em sẽ cảm nhận và
thể hiện đúng hơn. Hay trong giờ học tập đọc nhạc, giáo viên sử dụng đàn sẽ
giúp học sinh đọc chuẩn về cao độ, ghép nối các câu một cách chuẩn xác.
Ví dụ: Học hát bài “ Hãy giữ cho em bầu trời xanh ” của nhạc sĩ Huy
Trân.
+Việc 1: Sau phần giới thiệu bài hát thì lúc này giáo viên nên sử dụng
đàn để hát mẫu, qua đó sẽ giúp học sinh cảm nhận được đó là một bài hát hay
và sau đó là giai điệu của bài: Nhẹ nhàng hay sôi nổi, nhanh hay chậm…
+ Việc 2: Luyện thanh
Giáo viên sẽ đàn thang âm và cho học sinh đứng lên luyện thanh 1-2
phút.
+Việc 3: Đọc lời ca.
+Việc 4: Tập hát từng câu. Khi tập hát từng câu giáo viên tắt phần nhạc
đệm và sử dụng nguyên âm sắc piano đệm mẫu theo câu hát để học sinh hát
chuẩn về cao độ của câu hát. Và đặc biệt đệm đàn theo cao độ của câu hát thì
học sinh đã có thể chăm chú học tập, lôi cuốn, phát triển tai nghe một cách
tuyệt đối, giờ học sẽ không ồn ào và lộn xộn.
+Việc 5: Hát cả bài.
Sau khi đã học thuộc cả bài, giáo viên đệm đàn, trưởng ban văn nghệ
bắt nhịp cho cả lớp hát theo đàn.
7
say mê học tập.
Vậy qua ví dụ trên ta nhận thấy việc sử dụng đồ dùng trong giờ học
nhạc là cũng rất quan trọng và nó giúp các em hứng thú say mê học tập và
hiệu quả.
*Ba là, sử dụng nhạc cụ gõ:
Tùy thuộc vào nội dung bài học mà ta sử dụng bộ nhạc cụ gõ cho phù
hợp. Khi học hát, giáo viên yêu cầu hát kết hợp gõ đệm thì học sinh sẽ sử
dụng thanh phách gõ. Dùng thanh phách gõ không chỉ làm cho học sinh cảm
thấy vui, sôi động bởi những âm thanh của thanh phách phát ra mà nó còn
giúp học sinh dễ dàng nhận biết đâu là phách mạnh đâu là phách nhẹ. Song
nó cũng cần sử dụng một cách hợp lí trong giờ học.
10
Ví dụ: Học bài hát “ Cộc cách tùng cheng ”
Bài này ta chuẩn bị bộ nhạc cụ: Sênh, thanh la, mõ, trống. Và có thể sử
dụng bộ gõ ngay ở phần giới thiệu bài. Mỗi loại nhạc cụ sẽ phát ra một loại
âm thanh rất hay và vui tai, ngay bước đầu đã lôi cuốn được học sinh và như
vậy giáo viên có thể đi vào bài học một cách tự nhiên và bắt đầu cùng học
sinh tìm hiểu về tiếng kêu âm thanh của các loại nhạc cụ ấy.
“ Sênh kêu nghe tiếng vui nhất
Cách cách cách, cách cách cách
Thanh La kêu tiếng rất vang
Cheng cheng cheng, cheng cheng cheng
Mõ kêu nghe sao đĩnh đạc
Cộc cộc cộc, cộc cộc cộc
Trống kêu rộn rã tưng bừng
Tùng tùng tùng, tùng tùng tùng ”.
Năm là, sử dụng thiết bị phụ giảng ( cát séc, loa, băng đĩa nhạc):
Để thay đổi không khí có thể vào những tiết ôn tập hay hoạt động ngoại
khóa giáo viên sử dụng cát séc mở các ca khúc thiếu nhi, những bản nhạc
không lời hay những làn điệu dân ca cho học sinh nghe nhằm rèn luyện cho
các em cách nghe nhạc và cảm thụ âm nhạc. Từ đó tạo cho các em một niềm
đam mê âm nhạc, các em sẽ thấy thích thú mỗi lúc đến giờ học âm nhạc.
Sáu là, sử dụng trang thiết bị công nghệ thông tin:
Đây cũng là một giải pháp phát huy tối đa hiệu quả học hát cho học
sinh. Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin là
môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh video, camera…với âm
thanh, văn bản,…được trình bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn sẽ đạt
hiệu quả tối đa cho tiết dạy. Để thu được kết quả đó đòi hỏi giáo viên phải có
một kiến thức vững vàng về công nghệ thông tin, phải biết sử dụng thành thạo
phần mềm power point, từ đó thiết kế, tìm những hình ảnh minh họa, âm
13
thanh sôi động, tư liệu dẫn chứng phù hợp với bài giảng để chuẩn bị tốt cho
mình những tiết dạy hay, cuốn hút học sinh vào bài dạy qua những hình ảnh
trên màn hình chiếu. Các em sẽ say sưa học, theo dõi chăm chú bước tiếp
theo cô sẽ chiếu lên cái gì…cứ như thế hết sự tò mò này đến sự tò mò khác
cho đến lúc kết thúc tiết học mà học sinh vẫn còn chưa hết cảm xúc, chưa hết
hứng thú.
2.4. Kết quả đạt được:
Với những giải pháp và sự kết hợp liên ngành, tôi đã nghiên cứu và áp
dụng vào giảng dạy. So với đầu năm học 2015 – 2016 các em còn rụt rè, e
ngại, không tự tin biểu diễn thì đến cuối học kì II các em đã mạnh dạn, tự tin
và đặc biệt là đã thành lập được đội văn nghệ tham gia giao lưu “ Ngày hội
giao lưu học sinh Tiểu học năm học 2015 – 2016 ” cấp huyện.
17
18
Đây là một kết quả đáng mừng nhằm đáp ứng nhu cầu giáo dục phát
triển một cách toàn diện.
3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:
Để dạy tốt môn âm nhạc, giáo viên cần có lòng yêu nghề, có ý thức
trách nhiệm và phải đầu tư phương pháp giảng dạy một cách tích cực nhất,
hướng cho các em tới con đường tiếp nhận những cái hay, cái đẹp từ đó tạo
lòng yêu thích say mê âm nhạc. Học sinh hát đúng giai điệu, cảm nhận tốt sẽ
yêu thích môn học. Qua thực tế giảng dạy theo chương trình SGK, đổi mới
phương pháp dạy học, sử dụng triệt để thiết bị đồ dùng trong giảng dạy âm
nhạc các khối lớp, tôi thấy đây là phương pháp rất tốt, đạt hiệu quả cao, rất
thuận lợi cho người dạy và học.
Chúng ta phải biết thiết kế, lập kế hoạch cho giờ học sao cho thật sôi nổi
nhưng lại hết sức nhẹ nhàng, làm sao để trò tự hoạt động, thầy làm việc ít, trò
được tìm tòi, suy nghĩ phát huy tính tích cực và tự giác của học sinh. Các em
được làm việc nhiều, khả năng ghi nhớ lâu, bền vững. Các em được lĩnh hội
tri thức bằng chính khả năng của mình.
Để đạt được điều đó thì đòi hỏi người giáo viên phải tâm huyết với
nghề, không ngừng học hỏi nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, luôn có ý thức
đặt chất lượng học của học sinh lên hàng đầu.
3.2. Kiến nghị:
Các cấp lãnh đạo thường xuyên tổ chức các phong trào văn nghệ.
Phòng giáo dục cần mở nhiều các chuyên đề hướng dẫn giáo viên tiếp
cận sử dụng các nhạc cụ trong nhà trường và nâng cao chất lượng dạy học.
…………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………
DUYỆT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CẤP TỈNH
20
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
21
Hết
22
MỤC LỤC
1: MỞ ĐẦU.............................................................................................................................................2
1.1 Lí do chọn đề tài:..............................................................................................................................2
1.2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến:.....................................................................................................3
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:.................................................................................................3
1.4. Phương pháp nghiên cứu:..............................................................................................................3
2: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN................................................................................................................4
2.1. Cơ sở lí luận:....................................................................................................................................4
hát, tập hát, và biết được một số kiến thức về âm nhạc thông qua các bài hát
sẽ góp phần giáo dục năng lực cảm thụ âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ
thuật, làm cho đời sống tinh thần của trẻ thêm phong phú, lành mạnh, tạo điều
kiện để các em bộc lộ và phát triển được năng khiếu âm nhạc. Chính vì vậy
trong chương trình giáo dục thế hệ trẻ, giáo dục âm nhạc được coi là một
trong những nội dung quan trọng của lứa tuổi học sinh. Những hình tượng âm
thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em, giúp cho việc
phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng và có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức
rất tốt.
Tầm quan trọng của âm nhạc như thế nhưng chúng ta phải làm gì? Phải
dạy học như thế nào để đạt được hiệu quả tầm quan trọng đó?
Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học, khả năng tư duy trừu tượng còn kém.
Phần lớn các em tư duy phải dựa trên mô hình, vật thật, tranh ảnh. Do vậy
trong giờ học việc sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học là một việc cần thiết. Nó
24
có tác động to lớn trong việc phát huy trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong
việc dạy và học của thầy và trò.
Hiểu được điều đó, là một giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc, tôi
thấy được việc sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học trong các tiết học là cần thiết
đối với sự tiếp thu của học sinh. Nhất là với vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học hiện nay. Đó chính là lí do đưa tôi chọn đề tài: “ Một số giải pháp sử
dụng đồ dùng, thiết bị dạy học nhằm nâng cao hiệu quả học hát cho học
sinh Tiểu học ”.
1.2. Mục đích nghiên cứu sáng kiến:
Nắm được khả năng của học sinh khi áp dụng phương pháp mới vào
giảng dạy.
Giúp giáo viên thấy được sự cần thiết phải sử dụng thiết bị, đồ dùng