I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

LÔI M HÒA
tài:

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

: Chính quy

Chuyên ngành : Khoa h
Khoa
Khóa h c:

IH C

ng
ng

: 2011 - 2015


I H C THÁI NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

LÔI M HÒA
tài:


L IC
Th c t p t t nghi p là m

n c n thi t và h t s c quan tr ng c a

m

sinh viên ti p c n v i th c t , nh m c ng c

và v n d ng nh ng ki n th

c

s nh t trí c a ban giám hi

ng, ban ch nhiêm khoa

ih

ng,

tài:
n tr ng s d ng thu c b o v th c v

pháp b o v

a bàn huy

xu t bi n


cg

và t o ni m tin cho em trong quá trình h c t p, nghiên c
th i gian th c hi

tài nh ng l i c

t.

Em xin chân thành c
Thái Nguyên, ngày 12 tháng 05
Sinh viên th c hi n

Lôi M Hòa


ii

DANH M C B NG
B ng 2.1. B ng phân lo
B ng 2.2. Phân lo

c c a thu c tr d ch h i ................................................6

B ng 2.3. B ng phân lo
hi

ng v



nh Hóa (2010- 2014) .............................32

B ng 4.3: Giá tr s n xu t c

a bàn huy n ...................................33

B ng 4.4: Các ch tiêu xã h i c a huy

nh Hóa ..................................................34

B ng 4.5. Dân s trung bình phân theo gi i tính
và phân theo thành th , nông thôn .............................................................................35
B ng 4.6. Tình hình s d ng HCBVTV c

i dân huy

nh Hóa ................38

B ng 4.7. Các lo i thu c BVTV thông d ng t i Huy
B ng 4.8: Các v
B

.........39

liên quan khi s d ng thu c BVTV ......................................41
m cung c p thu c BVTV ..............................................................42

B ng 4.10: Th c hành pha HCBVTV c


ng .....52

ng khi ti p xúc v i HCBVTV

i dân ............................................................................................................56

B ng 4.19. T l m t s b

ng g p t i huy

nh Hóa............................58


iii

DANH M C CÁC HÌNH
ng c a thu
m

ng

a thu c (Ngu n: Nguy n Tr n Oánh và cs, 2007)[8].................................10

Hình 2.2 : M t s

ch...............................................................................14
v trí huy

nh Hóa trong t nh Thái Nguyên ..............................28


c

ng ..................................................................................52

n môi

ng

Hình 4.8. T l m t s b

ng g p t i huy

nh Hóa ..............................58

Hình 4.9. T l m t s b

ng g p t i huy

nh Hóa ..............................58


iv

DANH M C CÁC T , C M T
STT

VI T T T

Kí hi u


6

CTNH

Ch t th i nguy h i

7

HTX DVNN

H p tác xã d ch v nông nghi p


v

M CL C
PH N 1.M
1.1

U......................................................................................................1

tv

............................................................................................................1

1. 2. M

tài .............................................................................................2

1.3. Yêu c u c


ng c a thu

ng không khí ...............................11

2.2.4.

nh

2.2.5.
2.2.6.

ng tiêu c c c a thu c b o v th c v
ng c a thu c b o v th c v
ng c a thu c BVTV t

n nông nghi p .............12
i ...............................13

ch ....................................................14

2.2.7. H u qu t vi c l m d ng thu c BVTV..........................................................15
2.3. Các nguyên t c s d ng thu c b o v th c v t .............................................16
2.4. Tình hình s d ng thu c b o v th c v t trên th gi i và Vi t Nam ...................18
2.4.1. Tình hình s d ng thu c BVTV trên th gi i ............................................18
2.4.2. tình hình s d ng thu c BVTV
pháp lí c
PH N 3.

NG, N

4.2.1. Th c tr ng s d ng thu c b o v th c v t trong s n xu t nông nghi p..............37
4.2.2 H th ng cung ng .........................................................................................46
4.2.3. Nh ng b t c p trong quá trình s d ng.......................................................46
ng c a thu c b o v th c v

ng,

h sinh thái và s c kh e ..........................................................................................51
ng c
4.3.2.

ng c

ng và h sinh thái.............................51
n s c kh

i .........................................53

4.4. M t s gi i pháp nâng cao hi u qu s d ng và h n ch

nh hu ng c a

thu c b o v th c v t trong s n xu t nông nghi p t i huy

nh Hóa,

t nh Thái Nguyên. ....................................................................................................59
4.4.1. Gi i pháp v thông tin tuyên truy n ............................................................59
4.4.2 Gi i pháp v Thanh tra, ki m tra ..................................................................60
4.4.3 Gi i pháp v t ch c s p x p l i h th ng kinh doanh thu c BVTV ........60

i nóng và

m c a Vi t Nam thu n l i cho s phát tri n c a cây tr

t

thu n l i cho s phát sinh, phát tri n c a sâu b nh, c d i gây h i mùa màng.
Do v y vi c s d ng thu

phòng tr sâu h i, d ch b nh b o v mùa

màng, gi v

c qu c gia là m t bi n pháp quan tr ng và

ch y u. T th p niên 70 c a th k 20, cùng v i s phát tri
ngành khoa h

a các

c hóa h c và k thu t s d ng thu c b o v th c vât
i r t m nh m : S hi u bi

ng c a thu

c

ã cho phép phát hi n ra nhi u ho t ch t m i có
c s d ng m t cách hi u qu và an toàn


n pháp hóa h c là quan tr ng. Cùng v i

phân bón hóa h c, thu c BVTV là y u t r t quan tr
i.Chính vì nhu c

m b o an ninh
ng thu c hóa h c dùng

cho vi c b o v th c v
nh hoá là huy n mi n núi n m phía Tây - Tây B c c a t nh Thái
Nguyên trung tâm huy n cách Thành ph Thái Nguyên 50km theo qu c l ba
và t nh l 254. V

u ki n t nhiên thu n l i, nông nghi p v

là ngành kinh t quan tr ng trong phát tri
huy

c coi

u kinh t c a huy n,Toàn

t khu v c nông thôn, dân s chi m 93,2 % dân s


2

toàn huy n. S

ng ru ng và nhi u làng ngh Chè truy n

i nông dân m i khi có d ch b nh x
c
i dân s d ng t phát v i s
ng l
u này không nh ng không
mang l i hi u qu trong vi c phòng ch ng sâu b
cl is
n nh ng h u qu r t kh
i v i cây tr
i s c
kh e c
i s d ng; và có th d
n nh n thu c gây phát d ch b nh
trên di n r ng v i m
nguy h i l
phá v qu n th sinh v t trên
ng ru ng, tiêu di t sâu b
ch), tiêu di t tôm cá
i
chim chóc, ph n t
a thu c b o v th c v t trên các s n ph m nông
nghi
c b m t, ng
t, di chuy
c ng m, phát
tán theo gió gây ô nhi
ng,
ng t i súc kh
i.
Xu t phát t th c t

nh Hóa,
t nh Thái Nguyên.
1.3. Yêu c u c

tài

- S li u, tài li u thu th p ph i chính xác.
-

c hi n tr ng s d ng thu c BVTV t

- Các gi

c ti n và phù h p v
u
c

-

,
.

-

c hi n tr ng s d ng thu c BVTV

t nh Thái Nguyên

xu


ng c a vi c s d ng thu c b o v th c trong s n

iv
xu

ng và s c kh

i.

c các bi n pháp qu n lý và x lý vi c s d ng

thu c b o v th c v t n ng m t cách phù h p.
- Nâng cao nh n th c, tuyên truy n và giáo d c v b o v

ng


4

PH N 2
T NG QUAN TÀI LI U

2.1. T ng quan v thu c BVTV
2.1.1. Khái ni m thu c b o v th c v t
- Thu c BVTV là nh ng ch

c có ngu n g c t nhiên hay t ng h p,

b o v cây tr ng và nông s n, ch ng l i s phá h i c a nh ng
sinh v t gây h i (côn trùng, nh n, tuy n trùng, chu t, chim, thú r ng, n m, vi

c tính còn l i trong nông s

c. (Võ Tòng Xuân Và Hu
ng bao g m các y u t t nhiên và v t ch t nhân t o bao

-

i có

ng t

i s ng s n xu t, s t n t i, phát tri n c a

i và sinh v t.(Lu t b o v
- Ô nhi

ng, 2014)[13]

ng: Ô nhi

ng là s bi

thành ph n môi

ng không phù h p vói tiêu chu

tiêu chu

ng gây


c c a m t ch t
c chia ra các d ng:
c xâm nh

kí hi u LD50 (letal dosis 50), bi u th

gây nhi
ng ch

có th gây ch t 50% cá th v t thí nghi
th ). N u ch

iv

cl nv

c, hay

c t c thì,

i v i 1 kg tr ng
ng là chu t ho c
c kí


5

hi u LC50 (letal concentration 50) bi u th
không khí ho



ng l n ch ng lo i. Theo báo cáo c a B

c tiêu th thu c b o v
k m ts

ng không nh

quy n không th ki

i thì

c kho ng 1,5 tri u t n, không

c nh p c ng l

ng biên gi i mà chính

c.

Vi c phân lo i hóa ch

ng, v i nhi u cách phân lo i

khác nhau tùy theo m

u

2.2.2 Phân lo i thu c b o v th c v t
Các nhà s n xu t thu

100 1000

> 2000

> 4000

> 500

> 1000

2007)[8]


6

c
Nguy hi m

C nh báo

C nh báo

(I)

(II)

(III)

(IV)


niêm m c 7
ngày

Gây ng a
niêm m c

Không gây
ng a niêm
m c

M n ng a da
kéo dài

M n ng a
72 gi

M n ng a
nh 72 gi

Ph n ng
nh 72 gi

LD50 qua
mi ng (mg/kg)
LD50 qua da
(mg/kg)
LD50 qua hô
h p (mg/l)

Ph n ng niêm

c

Ch

Qua mi ng

V ch màu
Th r n

Nhóm
cI

Nhóm
c II

R

c

Th l ng

Qua da
Th r n

Th l ng

chéo trong hình
thoi vuông tr ng
Ch th p chéo


ng chéo không
Nguy
Nhóm

hi m

c III
C n th n

c 500

li n nét trong hình
thoi vuông tr ng
Không bi

bi n

>2.000

2.000

3.000

Xanh lá cây > 2.000

> 3.000

2007)[8]

5 - 50

c, có tác d

a hay

di t tr các loài vi sinh v t gây h i cho cây tr ng và nông s n b ng cách
phun lên b m t cây, x lý gi ng và x
v cây tr

c tr b

b o

c khi b các loài vi sinh v t gây h i t n công. Thu c tr b nh

bao g m c thu c tr n m (Fungicides) và tr vi khu n (Bactericides).
Thu c tr chu t (Rodenticide): Là nh ng h p ch
có ngu n g c sinh h c có ho t tính sinh h

c
ng r t khác

di t chu t gây h i trên ru ng, trong nhà và các loài g m
nh

n chu t ch y u b

ng v

Thu c tr nh n (Acricide):
Nh ng ch

ki

ng s

ng cây

ng ru ng, quanh các công trình
m c các thu c tr rong rêu ru ng, kênh

c d gây h i cho cây tr ng nh t. Vì v y khi dùng
thu

c bi t th n tr ng.

Lo i ch
Ch
Ch
Ch
Ch

Ch

c

ng xâm nh p

Xâm nh p qua bi u bì c a d ch h i. Thu c s phá h y b máy
th n kinh c a d ch h
Là thu
sinh v t khi chúng xâm nh p qua


t d ch h i.
m các h p ch

tiêu di t d ch h i.
2007)[8]
Ngoài ra còn r t nhi u cách phân lo i khác nhau.


10

2.2.

ng c a thu c b o v th c v

ng sinh thái và

i

Không khí

Th c v t

Thu c b o v th c
v t

t

Th c ph m


c bi t

c h p thu t

t vào c ,

ng HCBVTV trong c vào

th t và s a. Nhi u thu c b o v th c v t có th t
DDT và các ch t clo h
h p ch t liên k t trong môi

u ki n ti t

t, ví d
ng s t n t i

ng, mà nh ng ch t m

các d ng
c tính


11

n, xâm nh p vào cây tr ng và tích lu
theo th c ph

qu , h t, c



u ki n cho

màu m c
n ho

t

t nhi u vi sinh v t có

(n m, vi khu

xu ng s

t c
t. Do kh

t, làm ho t tính sinh h

cây phát tri n t

p vào

t. Các thu

ng c

t b chai c ng, cây
n hi


dính thu c vào th

c u ng ho

ng th

b

c nh m l n).

i th c ph m có thu c ho c nông s n có d l

ng thu c v

t

m c cho phép.
+ U ng n

c

các ao h ho c ngu n n

+ Khi s d ng thu
th b hít ph i thu

c b nhi m thu c BVTV.

m bay h i, thu c d ng b t chúng ta có
c hít ph i khói thu


-

-

(

8] .

i
i bao g m:


14

Các bi u hi n nhi

c sau ngày làm vi c khá ph bi

u,

chóng m t, m t m i, l m gi ng, bu

,


15

Rau là th c ph


nh
n...N

n tích t k m trong gan có

t bi n và m t lo t các ch ng b nh

nguy hi m khác (H nh Vân, 2009)[11] .
Theo th ng kê c a T ch c Y t Th gi
có kho ng 25-39 tri
u ca nhi

ng trong ngành nông nghi p b nhi
c nghiêm tr ng làm 220.000 ca t

n

n chi m 99 % s

ng h p, cho dù

HCBVTV.
nh

c này ch tiêu th

ng HCBVTV.

Ch



i). Con s này do k t qu t ng h p t nhi u nguyên nhân
t ph n trong s
(c c y t d
16 t nh phía B
i ch
d ng m i ch là 4.200 t

m d ng hóa ch t thu c b o v th c v t
ng, 2008)[15] . T
i b nhi

i 10 t nh, thành ph c
có 6.

- 1985 ch riêng
c n ng do HCBVTV, 811
cv
i b nhi

ng HCBVTV s
i


16

ch t do nhi

c c p và m n tính. Nghiên c u c a V Y t d phòng
), t i 4 t nh Th a Thiên Hu , Khánh Hòa,


này trong s
n th c ph m ô nhi m ch

c. Bên c

ng ng

c không xác

khá cao.
2.3. Các nguyên t c s d ng thu c b o v th c v t
Trong s n xu t nông nghi p, cây tr ng có nhi u sinh v t h i (SVH) và
có m t s SVH xu t hi n trong su
th

ng c a cây tr ng, k c
b ov

ph m có m

t cây tr ng và gi cho s n

p khi bán

ng s d ng thu c b o v

th c v t(BVTV). Trong th i gian qua vi c s d ng thu
ng tác h i không nh



thu c

ng tiêu c c và khai thác t t

nông

dùng

trong

nông

nghi p.

c s n xu t thành nhi u ch ng lo i,


17

n

cs d

nhi

ng. Trong t ng ch ng lo

lo


i ta tìm ra li

t ng loài ho c nhóm loài d ch h
v it

ng và n

t

i v i t ng lo i cây tr ng, th

ng c a m i lo i cây. N

ng d n trên nhãn thu

ct
nh. N u gi

c

u qu di t tr s kém,

s "l i b t c p h i", có th sâu b nh ch t nhi

thu

ch, m

toàn v sinh nông s n và
d

thu c, kháng thu c

nhi u loài d ch h i. Vi c tuân th nguyên t

ng, n

có tác

d ng nhi u m t.
3-

m c n phun thu

i ph i

n m ch c các quy lu t phát sinh, phát tri n c a d ch h i.
Không ph i c th y có sâu, b nh là phun thu c; ho c c
tri n qua nhi
qu . C

n m i x lý. C
u tra chi

ng h
ng phát tri n c a d ch h

chúng phát
i hi u
nh