i

IH

NGUYÊN
I H C NÔNG LÂM

TRI U MÙI CHI U
tài:

-

KHÓA LU N T T NGHI

H

o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

: Nông lâm k t h p

Khoa

: Lâm nghi p

L p


: Nông lâm k t h p

Khoa

: Lâm nghi p

L p

: K43 - NLKH

Khóa h c

: 2011 - 2015

Gi

ng d n : ThS. Nguy

Thái nguyên, 2015

n


iii

L
li u, k t qu nghiên c u trong khóa lu n hoàn toàn
trung th c. Khóa lu




iv

L IC

hoàn thành khóa lu
hi

c tiên tôi xin chân tr ng c

ng, Ban ch nhi m khoa Lâm Nghi p, c

n

t cho tôi nh ng ki n th c quý báu trong su t quá trình h c t p và rèn luy n t i
i h c Nông Lâm Thái Nguyên.
c bi t xin trân tr ng c
Nguy

ng d n t n tình c a th y giáo: Th.S.

tôi trong su t th i gian th c t
c bi t xin chân thành c

tài này.
c Công ty, phòng K

ho ch, phòng K thu t, phòng T ch c hành chính, các bác, cô, chú, anh, ch nhân
viên trong Công ty lâm nghi p Ngòi S o, xã Quang Minh, huy n B c Quang, t nh


B ng 2.3. Kh

ng c a Keo lai so v i b m ........................................9

ng và Keo lá tràm) ...................................................................................9
B ng 2.4. Hi n tr ng s d

a Công ty lâm nghi p Ngòi S o phân

hành chính xã .........................................................................................17
B ng 2.5. Hi n trang quy ho

ông ty lâm nghi p Ngòi S

B ng 4.1. T ng h p di n tích r ng tr ng Keo lai theo tu
B ng 4.2. Chi phí tr

n lý b o v cho 01 ha t o r

...........18
.....................27
7

c a khu v c nghiên c u ............................................................................................29
B ng 4.3. T ng chi phí h

cho 1 ha r ng tr

i thu n loài tr ng v i m

BNN

B nông nghi p

BHTN

B o hi m t nguy n

BHXH

B o hi m xã h i

BHYT

B o hi m y t

CBCNV

Cán b Công nhân viên

DT

Di n tích
tính

FAO

T ch

c và Nông nghi p Liên Hi p Qu c


PTNT

Phát tri n nông thôn
Quy

nh

QLBV

Qu n lý b o v

RTSX

R ng tr ng s n xu t

STT

S th t

TB

Trung bình

THCS

Trung h

THPT


2.1.2. Khái quát v cây Keo lai (Acacia Hybrid) ........................................................4
2.1.3. Phân b ..............................................................................................................5
m Lâm h c cây Keo lai .........................................................................6
2.2. Tình hình nghiên c

c ........................................................11

2.2.1. Tình hình nghiên c u trên th gi i..................................................................11
2.2.2. Tình hình nghiên c u

Vi t Nam ..................................................................12

u ki n t nhiên, dân sinh, kinh t khu v c nghiên c u.................................15
u ki n t nhiên ...........................................................................................15
u ki n kinh t - xã h i................................................................................20
PH N 3.

NG, N

U..........23

ng và ph m vi nghiên c u......................................................................23
ng nghiên c u......................................................................................23
3.1.2. Ph m vi nghiên c u.........................................................................................23
m và th i gian ti n hành .........................................................................23
m ti n hành nghiên c u .......................................................................23
3.2.2. Th i gian nghiên c u ......................................................................................23
3.3. N i dung nghiên c u ..........................................................................................23
c u....................................................................................23


a vi c phát tri n cây Keo lai

xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh t c a cây Keo
a bàn nghiên c u ........................................................................................33

4.4.1. Thu n l i .........................................................................................................33
.........................................................................................................34
4.4.3. Gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh t c a cây Keo lai t
a bàn nghiên c u ..............................................................................................34
PH N 5.K T LU

NGH ........................................................................37

5.1. K t lu n 37
ngh 38
TÀI LI U THAM KH O.........................................................................................39


1

Ph n 1
M

Nh
ch

U

ng t



ng yêu c u v g , gi i

ng bào mi n núi, vùng sâu, vùng xa.
n nay, nhu c u g cho xây d ng và các

ng n

c d báo s liên t

nhu c u s d ng g

ng

a xã h i, ngành Lâm nghi

gi i pháp, k thu t tr ng r
nh

t và ch

công tác tr ng r

quan tâm nhi

ra nhi u

ng r ng tr ng. Trong

c các c p chính quy


(theo s

t Nông nghi p

d ng có 310.064 ha, chi m 39,3%, còn l

l p và phát tri

ng và

nh. M c dù di n

c thành

c gây tr

u

t tr ng r ng s n xu t

c a S Nông nghi p và PTNT t nh Hà Giang thì
t kho ng 14 - 16m3
y thì kh
t kh

ch

ng nhu c u v g nguyên li u cho
n ph

... Nh n th y

i là vi c làm vô cùng c n thi t.

Do th i gian th c t p ng n h n, th c hi n trên m t ph m vi r ng v i nhi u loài cây
tr ng khác nhau vì v y tôi ti n hành l a ch

nghiên c

tài

u qu kinh t cây Keo lai c a Công ty lâm nghi p Ngòi S o xã
Quang Minh - huy n B c Quang - t nh Hà Giang nh
và ch

ng g

ng th

t

i pháp nâng cao hi u qu kinh t r ng

tr ng Keo lai trong nh

p theo góp ph n quan tr

g cho xây d ng và các nhu c

ng nhu c u v

c nh ng ki n th c
ng và nó có vai trò r t

tài.

tài giúp sinh viên làm quen v i vi c nghiên c u khoa h c, c ng c nh ng

ki n th

c, v n d ng lý thuy t vào th c t , bi

x

p, phân tích,

p c n và làm vi c v i cán b
- Nghiên c

Keo lai và kh
-

tài nh m tìm ra các gi i pháp

i dân.

nâng cao hi u qu kinh t c a cây

ng nhân r ng di n tích tr ng Keo lai t i Công ty lâm nghi p Ngòi S o.

tài sau khi hoàn thành có th làm tài li u tham kh o cho nh ng nghiên


i cho

a bàn huy n B c Quang nói chung.


4

Ph n 2
T NG QUAN TÀI LI U
2.1.
2.1.1. Hi u qu kinh t trong tr ng r ng
Hi u qu kinh t là m t ph m trù kinh t

n xu

hi u qu k thu t và hi u qu phân ph
tr

cc

u t hi n v t và giá

n khi xem xét vi c s d ng các ngu n l c trong s n xu

v y hi u qu kinh t là m c tiêu xuyên su t các ho

ng kinh t . Nó không ph i là

m c tiêu duy nh t mà trong n n kinh t xã h

tính theo s

i giá tr

ng ti n (chi t

kh u).
2.1.2. Khái quát v cây Keo lai (Acacia Hybrid)
Keo lai (Acacia mangium x Acacia auriculiformis) là tên g
nhiên gi

ng (Acacia mangium) và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis). Hai

loài b m c

c tr ng

b m

c ta t vài ch

l

công nh n là nh ng loài cây m

nhi u m t (l y g , c i...và là loài cây c i t
v

c tr ng ph bi n nhi
Gi


tc

c các vùng sinh thái khác nhau.

Hi n nay, nhi u nhà nghiên c u khoa h c, s n xu t kinh doanh nông lâm
nghi p

u bi

n loài Keo lai b i nh

giá tr v kinh t

c a nó v
i thi

ng và m t s

t, nâng cao d phì c

t tr ng

n so v i m t s loài cây m
nh ng nghiên c u th c nghi
s vùng sinh thái

n và c trên mô hình tr ng th Keo lai t i m t

c ta.

ng

c

u tiên trong s

ng tr ng

Sook Telupid thu
u tiêu b n t i

phòng tiêu b n th c v t

cg it it
ng lai t nhiên gi

T
hi n

nhi

ng và Keo lá tràm.

c các nhà lâm nghi

c phát

n c a Turnbull, 1986 [19], Gun et al, 1987 và

Griffin, 1988 [17] - thì vùng Balamuk và Old Tonda c a Papua New Guinea. Theo

khu tr

ng t i

Ba Vì có ngu n g c cây m

ng có

Qu ng Châu (Trung Qu c).
c ta gi ng Keo lai

xu t x Pain-tree bang Queensland - Australia. Cây b là Keo lá tràm xu t x
Darwin bang Northern Territory - Australia.
m

h t gi ng l y t cây

ng xu t x Mossman và cây b

không rõ xu t x . V

n các gi

n
12o20

m cùng vùng sinh thái gi ng nhau:
145o30

u có cây

nh cây con Keo lai t

n

các cán b k thu t có th d dàng nhân bi t và tách riêng chúng ra kh i các
lô h t Keo tai t

ng ho c Keo lá tràm. Sau này, Edmun Gan and Sim Bun Liang,
ng 2.1

và b

phân bi t Keo tai

ng, Keo lá tràm và Keo lai
-

n
i c a lá.

- Hình m u phát tri n c a lá.


7

Khi ta s d

ng th i hai b ng này thì có th phân bi t và nhóm các cây

con cùng nhóm phân lo i vào v i nhau. Vi

(2 - pinn)

(A. Mangium)
10

8 hay nhi

c

c khi ra lá gi

khi ra lá gi

Có lông tr ng trên mép Không có lông tr ng
Keo lá tràm

3

lá chét c a lá kép th hai

trên mép lá chét c a lá
kép th hai.

(A.auriculiformis)
7

Nhi

c


n xanh l c

Lông tr ng mép lá
Màu m

r m

i lá

xanh l c

v a ph i

không có

l ch

xanh l c

l ch

xanh l c

v a ph i

không có

Lá kép
Màu mép lá kép


r m

r

xanh l c

n v a ph i

không có

kép
Lá gi
Hình d ng lá gi

Hình d ng tr ng

T l dài/r ng

2,5 - 3,4

dài
3,6 - 5,9

8,8 - 11,3

K tc u
[19]

Keo lai có s
s L


200 m3

ng và Keo lá tràm.
nhiên b ng h t r t m nh. R ng
t th c bì và cành nhánh, h t n y m m và


9

t tái sinh hàng v

c 0,5

l i kho

1 tu i, ch t t a cây x u ch

o r ng m i. Tuy nhiên không tr ng r ng Keo lai

b ng cây con t h t mà ph i b ng cây hom. [7]
phân bi

ch n cây lai, Nguy

2003 [10] trích d n t Edward Chia (1993)
bình quân các cây m và Keo lai 1 n
có m

u cao


2

3,66

3,25

5,33

5,55

Bình quân

3,81

3,29

5,36

5,24

(Ngu n: Tài li u tham kh o) [10]
Vi

mn ib tc

ng. Nghiên c u c
th hi n rõ
chi


- H: chi u cao vút ng n (Hvn)
- f: h s hình d ng ho c hình s

c gi

nh b ng 0,5)


10

2.1.4.3. Công
Keo lai là m t trong các loài cây ch l c cung c p g nguyên li u gi y. T
tr ng g

ng xenlulô 45,36%, t ng các ch t s n xu t b t gi y 95,2%,

hi u xu t b t gi

nh t c a b

ch u g p, ch

ho c trung gian gi a hai loài keo b m . Ngoài ra keo lai còn dùng làm g dán, ván
dán cao c p dùng trong xây d ng và xu t kh u.
Keo lai m c nhanh, cành lá phát tri n m
1

i thi

h n ch dòng ch y, tr l i m

ng phát tri n. Th c t tr ng các loài Keo

th i gian qua cho th y, kh

Công nghi

t và s

c ti

ng và

Vi t Nam trong

a Keo lai so v i các loài

i tr ng r ng rút ng

th

n Keo

c chu k kinh doanh nguyên li u

ng g trên m t ha r ng tr

t gi y c a Keo lai so v i các loài Keo b m

có nhi u nhà khoa h




11

c l a ch n, có so sánh v i các loài b m

ng và Keo lá tràm cùng

ng caman (Eucalyptus camaldulensis

c tr ng cùng kho ng

cách 3m x 2m và cùng m t công th

c bi t:

V t tr ng g c a Keo lai cho th y nó bi

ng t 0,511 - 0,629 (trung

tr ng g c a Keo lá tràm là 0,555 (xu t x Coen
n 0,590 (xu t x More head River). T tr ng g g khô t nhiên c a B ch
ng caman (xu t x

há rõ so v i các dòng Keo lai

và các loài Keo b m .
nh t tr ng khô ki t sau khi s y nhi
có t tr ng (0,491) trung gian gi
Bên c

ng
c l a ch n có trung bình 1,2 v t n t trên

m t m t c t ngang v i chi u r ng ngoài cùng c a v t n t là 2,46 mm. Còn Keo tai
ng có trung bình là 1,22 s v t n t; chi u r ng v t n t là 3,39 mm. Keo lá tràm
có trung bình là 0,80 v t n t, chi u r ng v t n t trung bình là 1,75 mm. G B ch
ng caman có trung bình là 0,94 v t n t, chi u r ng v t n t là 1,44 mm.
y, Keo lai có s v t n
tràm, còn chi u r ng v t n t l i nh
tràm, Keo lai có tính ch t trung gian gi a hai loài b m .

2.2.1. Tình hình nghiên c u trên th gi i
Theo FAO, 1982 Keo lai t nhiên gi a A. mangium và A. auriculiformis
c phát hi
1987 [20] thì nh ng cây này

i bang Sabah (Malaixia). Theo Rufelds,
y có kích

cl

ng cành


12

ng g
cho th y t trong g và m t s tính ch

u hi u


nhi

c phát

n c a Turnbull, 1986 [19], Gun et al, 1987 và

Griffin, 1988 [19] thì vùng Balamuk và Old Tonda c a Papua New Guinea. Theo
Rufelds, 1987 [20] thì Keo lai còn phân b
c phát hi n

m t s n i c a Sabah. Theo Kijkar, 1992

Thái Lan.

c gây tr ng thành

ng 30 cây t i tr s c a Trung tâm nghiên c u gi ng cây r ng ASEAN Canada Muak - Lek, Saraburi.
Ngoài ra, t

u có thí nghi m tr ng Keo lai t

nuôi c

ng và Keo lá tràm. Keo lai t nhiên còn tìm

th

ng (l y gi ng t Malaysia) c a Tr m nghiên c u



u th hi n
t khá cao kho ng t 17%
m nghiên c u, n u


13

c trên 15 m3

t r ng tr ng bình quân khô
c av

su t n i t i

c các m
K t qu nghiên c u c

c; B c

Trung B

cho th y: vi c áp d ng các bi n pháp k

thu t lâm sinh (ch n gi

tr
t trên 20 m3

t r ng tr


tính toán hi u qu

t c a r ng tr

t
c

l lãi su t n i t i (IRR = 24%).
i H i và các c ng s , 2005 [2] khi nghiên c u các mô hình r ng
tr ng s n xu t thu c các t nh mi n núi phía B c cho th y hi u qu kinh t xã h i các
mô hình r ng tr ng s n xu

c t ng h p và trích m t ph n vào b

nhóm l y g thì t su t thu nh
l

t tc

p hi

BCR cao là
M v i tr s

các r ng tr

t t 1,9 - 2,5 t

r ng, cùng m t loài cây nh ng

pg


14

l n k t h p g nh v i chu k 15 -

su t thu nh

tính b n v ng v

n có chuy

m c tiêu kinh doanh 2 loài cây này

ng cung c p g nh .

Keo lai m c nhanh kinh doanh g nh chu k ng n, kh
phòng h b h n ch c n th c hi
chính. Quan tr

ng v

it

t và

c luân canh gi

t

ng.

u bình quân là 1660 cây/ha, m

-

hi n t

c tr ng thâm canh v i k thu

khâu ho

t th công toán b tu

-

u.

-B ov t

im ts

a hình c th :

n h t chu k kinh doanh.

- T l lãi su t vay v
- Thu s d

a ki

ng);


15

Th p nh t là mô hình tr ng Thông Caribê

kinh doanh dài (15
t 1,79 (t c là m

thu v thu nh
%. Các tác gi còn nh

ng v n
t 9,57

nh v i Thông Caribê và Keo lá tràm ph i k t h p c m c

tiêu g nh và g l n thì m i mang l i hi u qu kinh t cao.

u ki n t nhiên
2.3.1.1. V

a lý

Công ty lâm nghi p Ngòi S o n m trên h u ng n Sông Lô
huy n B c Quang, t nh Hà Giang có t
T

n


a


16

Thu

d c cao; nhi u sông, su i; khe rãnh chia c

có nhi u dãy núi cao chia c t t

ng dòng ch

ng Tây B c

Khu v c Công ty lâm nghi p Ngòi S o nói riêng ch y
cao trung bình so v i m

c bi t

i núi th p:

c bi n là 140m.

cao cao nh t: 475m.
d c bình quân:

.


Qua th c t tr ng r ng nguyên li u gi y nhi
phù h p v

ng.

t này r t


17

2.3.1.3. Hi n tr ng s d

t c a Công ty lâm nghi p Ngòi S o
Công

T ng s
STT

1

2

3

4

5

6



2.951,58
329,90
329,90

(%)
100
11,0
11,0

485,50
485,50

16,0
16,0

207,50
207,50

7,0
7,0

1.454,88
1.454,88

49,0
49,0

343,80
343,80


Công ty tr c ti p s d ng v i m
ha, di
T

ng Tâm là 485,50 ha, di
u s d ng là 16,0%. T

c Công ty tr c ti p s d ng v i m
c là 1.454,88 ha, di

c
ng Ti n là 207,50
u s d ng là 7,0%.

c Công ty tr c ti p s d ng v i