Ngô Thị Tâm - Trường THCS Nha Trang

Giáo án toán 8

GIÁO ÁN ĐẠI SỐ 8.

Tiết 60. §4. BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN
(Tiết 1)
I. MỤC TIÊU
1.

Kiến thức
- Nắm được định nghĩa bất phương trình bậc nhất một ẩn.
- HS nắm được được quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân với một số để

biến đổi bất phương trình.
2. Kĩ năng
- HS biết vận dụng các kiến thức vừa học để giải các bài tập.
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác đặc biệt khi nhân hay chia hai vế của
bất phương trình với cùng một số.
3. Thái độ
- Thái độ học tập hợp tác, tích cực, chủ động và sáng tạo.
- Vận dụng kiến thức bài học vào bài toán thực tiễn.
II. CHUẨN BỊ
1. Chuẩn bị của GV
- Giáo án, sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên toán 8 tập 2
- Bảng phụ, bút dạ.
2. Chuẩn bị của học sinh
+ Khái niệm và cách biểu diễn tập nghiệm của bất phương trình.
+ Ôn lại về phương trình bậc nhất một ẩn.
+ SGK, vở ghi.


b) { x | x ≥ 1 }. Một nghiệm của bất phương trình là: x = 1
///////////////////////////////////////////////////////////[
0 1

]

Hỏi cả[ lớp: Thế nào là phương trình bậc nhất một ẩn? Hai quy tắc biến đổi
phương trình bậc nhất
một ẩn?
7
Đáp án: Phương trình dạng ax + b = 0 với a, b là hai số đã cho và a ≠ 0 gọi là
phương
trình bậc nhất một
/
2 ẩn.
- Hai quy tắc biến đổi phương trình là:
+ Quy tắc chuyển vế: Trong một phương trình ta có thể chuyển một hạng tử từ
vế này sang vế kia và đổi dấu hạng tử đó.
+Quy tắc nhân: Trong một phương trình ta có thể nhân cả hai vế với cùng một
số khác không.
3. Nội dung bài mới
ĐVĐ: Ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về bất phương trình và tập
nghiệm của nó, Vậy bất phương trình bậc nhất một ẩn có dạng như thế nào và
cách giải của nó ra sao chúng ta cũng vào bài hôm nay:
“ Tiết 60. §4. BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN”
Nội dung

HĐ của giáo viên



- HS : Bất phương trình

*Định nghĩa :

-GV: Gọi 1 HS phát dạng

(SGK / Tr.43).

biểu.

ax + b < 0 ,(hoặc

ax + b > 0 , ax + b ≥ 0 ,

Dạng BPT :

ax + b ≤ 0 )với a và b là

ax + b < 0, ax + b ≤ 0, ax +

hai số đã cho và a ≠ 0 ,

b > 0, ax + b ≥ 0 với a ≠ 0

được gọi là bất phương

.

trình bậc nhất một ẩn.


c) a = 5, b = -15

TL : BPT bậc nhất 1 ẩn là :
a, c

- HS:

a) a = 2, b = -3

- GV : Trong ?1 BPT b b) a = 0
và d có phải là BPTBN
d) Biến x có bậc 2
1ẩn không? Vì sao?

c) a = 5, b = -15

-GV: Yêu cầu mỗi HS

- Hệ số lần lượt là :

3

- HS làm việc cá nhân


Ngô Thị Tâm - Trường THCS Nha Trang

Giáo án toán 8


chuyển vế.

- HS : Phát biểu

- GV: Gọi HS phát biểu
* Quy tắc : SGK / 44

quy tắc chuyển vế

- HS: Ghi bài và nhắc

- GV: Ghi bảng và gọi lại
HS nhắc lại.

- HS: 2 quy tắc này

- GV: Em hãy nhận xét tương tự nhau.

4


Ngô Thị Tâm - Trường THCS Nha Trang

Giáo án toán 8

gì về quy tắc này so với
quy tắc chuyển vế trong
biến đổi tương đương
VD1. (sgk/ 44)
Giải BPT: x − 5 < 18


Vậy tập nghiệm của BPT là

{ x x > 2}
- HS : Lên bảng làm
?2. SGK/ 44

- GV : Từ 2 ví dụ, Gọi

a. x + 12 > 21

2 HS lên làm ?2. Giải

⇔ x > 21 − 12
⇔ x >9

các BPT sau :
a. x + 12 > 21
b. -2x > −3x − 5
Yêu cầu biểu diễn tập

b. -2x > −3x − 5

nghiệm trên trục số.

⇔ −2x + 3x > −5

5



tương đương BPT ta
cần chú ý điều gì?

vế của BPT với cùng
một số âm, thì ta cần
đổi chiều BPT đó.
- HS : Lắng nghe

- VD3. Giải BPT
0,5x < 3
Ta có: 0,5x < 3
⇔ 0,5x.2 < 3.2
⇔x
diển tập nghiệm của
Vậy tập nghiệm của BPT là
BPT lên trục số, dưới
{ x x > −12} .
lớp làm vào vở.
Tập nghiệm được biểu diễn
như sau:

?3 Giải các BPT sau (dùng - GV: Gọi 2 HS lên - HS : Lên bảng làm
bảng làm ?3, dưới lớp bài
quy tắc nhân) :
làm vào vở.

a. Ta có: 2x < 24
⇔ 2x.

1
1
< 24.
2
2

⇔ x < 12
Vậy tập nghiệm của BPT là {
x | x < 12 }
b. Ta có : -3x < 27
 1
 3

 1


có cùng tập nghiệm, để

Giáo án toán 8

trả lời ?4. Chúng ta đi

Giải :
a) Cộng hai vế của BPT
x + 3 < 7 với - 5 ta được
BPT x - 2 < 2.
b) Nhân cả 2 vế của BPT
2x < −4 với ( −3 2 ) và đổi

tìm tập nghiệm của 2
BPT. Một bạn lên bảng
làm.
Cách 2 : “Không giải
BPT mà chỉ sử dụng
quy tắc biến đổi để giải

chiều BPT ta được BPT - thích sự tương đương
- HS : Làm bài tập
3x > 6.
của BPT”
- GV: Hướng dẫn HS
- HS: Lắng nghe + ghi bài.

làm ?4
- GV: Nhận xét

vở.

⇔ 2x - x < 4 - 1
⇔x 12. ( − )
4
4

⇔x>3
d)

1
x>3
2

⇔



f) >

lên bảng điền.
- GV : gọi HS nhận xét

- HS : Nhận xét

và kiểm tra bài.

5. Hướng dẫn về nhà
- Nắm chắc định nghĩa bất phương trình bậc nhất một ẩn
- Học thuộc hai quy tắc biến đổi bất phương trình để giờ sau vận dụng giải bất
phương trình.
- Làm bài tập 19, 20, 21- SGK/ Tr 47
6. Rút kinh nghiệm
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
PHỤ LỤC
Bảng phụ 1.

9


Ngô Thị Tâm - Trường THCS Nha Trang

Giáo án toán 8

Câu hỏi: Viết và biểu diễn tập nghiệm trên trục số của mỗi phương trình sau:

⇔ 3 -2 + x
c) -2x < 3
⇔x -

3
2

⇔x 3
1
f) − x > 6
3
⇔ -18

x

10