BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
____________

BỘ NỘI VỤ
______

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN DI KHANG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TẠI ĐỊA BÀN QUẬN 12,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
____________

BỘ NỘI VỤ
______

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

NGUYỄN DI KHANG

QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ
TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TẠI ĐỊA BÀN QUẬN 12,


LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến tất cả quý
thầy cô đã giảng dạy trong chương trình đào tạo cao học ngành
Quản lý công, lớp HC19N11, những người đã truyền đạt cho
tôi những kiến thức hữu ích làm cơ sở cho tôi thực hiện tốt
luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn TS. Phan Ánh Hè đã tận
tình hướng dẫn cho tôi trong thời gian thực hiện luận văn, đã
chỉ bảo cho tôi nhiều kinh nghiệm thực hiện đề tài.
Tôi cũng xin cảm ơn đến tất cả các anh, chị, đồng
nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập tài liệu, số liệu,
thông tin của luận văn.
Sau cùng tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã
luôn tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học
cũng như thực hiện luận văn.
Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do trình độ còn hạn
chế và thời gian hạn hẹp, chắc chắn luận văn còn có những sai
sót nhất định. Rất mong thầy cô và bạn đọc góp ý.
Xin trân trọng cám ơn!
Tác giả luận văn

Nguyễn Di Khang


DANH MỤC VIẾT TẮT

- CBCC

:


Quy hoạch xây dựng

- TTN&TKQ :

Tổ tiếp nhận và trả kết quả

- CNQSDĐ

Chứng nhận quyền sử dụng đất

:


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU

01
Chƣơng 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC
VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ
1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM

06

1.1.1. Khái niệm đô thị và đô thị hóa

06


08

1.3.2. Quản lý nhà nước về xây dựng theo quy hoạch

08


1.3.3. Quản lý nhà nước về cấp, thu hồi giấy phép xây dựng
và xây dựng theo giấy phép xây dựng

08

1.3.4. Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ cho
CBCC quản lý về trật tự xây dựng đô thị

08

1.3.5. Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử
phạt vi phạm hành chính trong xây dựng

09

1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TRẬT
TỰ XÂY DỰNG Ở MỘT SỐ QUẬN CỦA THÀNH PHỐ
HÀ NỘI VÀ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
1.4.1. Kinh nghiệm của quận Tây Hồ, Thành phố Hà Nội

09
09


b. Phát triển kinh tế - xã hội của Quận 12, Thành phố Hồ
Chí Minh

11

2.1.2. Tác động của đặc điểm tự nhiên và điều kiện kinh tế xã hội đến quản lý nhà nước về trật tự xây dựng đô thị trên địa
bàn quận 12, thành phố Hồ Chí Minh

12

2.2. VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ TẠI ĐỊA BÀN
QUẬN 12, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

12

2.2.1. Tình hình trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12,
Thành phố Hồ Chí Minh

12

2.2.2. Đánh giá chung về trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn
Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh

12

a. Những kết quả đạt được

12


xử lý vi phạm hành chính trong xây dựng

15

2.3.6. Đánh giá chung quản lý nhà nước về trật tự xây dựng
tại địa bàn Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh

15

a. Những kết quả đạt được

16

b. Những hạn chế, bất cập

16

c. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập

17

- Nguyên nhân khách quan

17

- Nguyên nhân chủ quan

18

Chƣơng 3

hoạch

20

3.2.3. Giải pháp quản lý nhà nước về cấp, thu hồi giấy phép
xây dựng và quản lý xây dựng theo giấy phép

20

3.2.4. Giải pháp về thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại,
tố cáo và xử lý vi phạm hành chính trong xây dựng
3.2.5. Nhóm giải pháp khác:

21
21

3.3. KIẾN NGHỊ

22

KẾT LUẬN

23


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài luận văn
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII đã chỉ rõ
mục tiêu phát triển đô thị: "Cần phải phát triển đô thị một cách
vững chắc, có trật tự, nhằm xây dựng một đô thị đàng hoàng hơn to


- Võ Thanh Đức (2013), Luận văn thạc sĩ hành chính công
“Quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị, thực tiễn tại quận 9,
thành phố Hồ Chí Minh”.
- Bùi Nguyễn Huy Hoàng (2012), Luận văn thạc sĩ hành
chính công “Quản lý nhà nƣớc trong hoạt động xây dựng nhà ở
riêng lẻ trên địa bàn quận Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh”.
- Phạm Minh Trung (2013), Luận văn thạc sĩ hành chính
công “Quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực chỉnh trang và phát triển đô
thị, từ thực tiễn Quận 3, thành phố Hồ Chí Minh”.
- Huỳnh Thanh Dũng (2015), Luận văn thạc sĩ hành chính
công “Quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng và cấp phép xây dựng
tại địa bàn thành phố Cà Mau”.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu đề tài là làm rõ cơ sở khoa học của
quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12,
thành phố Hồ Chí Minh; qua đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng
cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị
tại địa phƣơng.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu đối với đề tài
Với mục đích nghiên cứu trên, nhiệm vụ nghiên cứu đối
với đề tài bao gồm:
- Xây dựng khung lý thuyết quản lý nhà nƣớc về trật tự xây
dựng đô thị ở cấp huyện.
- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về trật tự
xây dựng đô thị tại địa bàn Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả
quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng tại địa bàn quận 12, thành phố Hồ
Chí Minh.

+ Thông tin sơ cấp: đƣợc tác giải thu thập qua phỏng vấn,
trao đổi và tham khảo ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý và
4


nhà khoa học liên quan đến quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng
đô thị.
- Phƣơng pháp xử lý thông tin:
Thông qua các phƣơng pháp phân tích, tổng hợp đối chiếu,
so sánh, suy luận ... một cách có hệ thống và khoa học. Phần mềm
phân tích sử dụng chủ yếu: Excel.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ý nghĩa về lý luận:
Xây dựng đƣợc khung lý thuyết quản lý nhà nƣớc về trật tự
xây dựng đô thị tại địa bàn cấp huyện; theo đó, luận văn đã làm rõ
đƣợc nội hàm của các khái niệm chính trong đó có khái niệm quản
lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị và nội dung quản lý nhà
nƣớc về trật tự xây dựng đô thị ở cấp huyện.
- Ý nghĩa về thực tiễn:
+ Phân tích và đánh giá một cách khoa học thực trạng quản
lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn quận 12, thành
phố Hồ Chí Minh.
+ Chỉ ra những hạn chế, bất cập của quản lý nhà nƣớc về
trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn quận 12, thành phố Hồ Chí Minh,
từ đó đề xuất đƣợc hệ thống các giải pháp đồng bộ góp phần hoàn
thiện quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng đô thị tại địa phƣơng.
+ Luận văn có thể là tài liệu tham khảo hữu ích cho học
sinh, sinh viên, các nhà quản lý ở địa phƣơng và những ai quan tâm
đến vấn đề này.
7. Kết cấu của luận văn

thực thi pháp luật về xây dựng trong thực tiễn của chủ thể nhằm
duy trì sự ổn định về trật tự xây dựng.
1.1.3. Khái niệm quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng
đô thị
Quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng là sự tác động mang
tính đồng bộ, có chủ đích của cơ quan quản lý nhà nƣớc có thẩm
6


quyền đến các chủ thể tham gia vào các hoạt động xây dựng nhằm
đảm bảo cho các hoạt động xây dựng tuân thủ theo đúng quy định
của pháp luật.
1.2. SỰ CẦN THIẾT VÀ YÊU CẦU CỦA QUẢN LÝ NHÀ
NƢỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ
1.2.1. Sự cần thiết của quản lý nhà nƣớc về trật tự xây
dựng đô thị
Để xây dựng và phát triển đô thị hiệu quả thì nhà nƣớc cần
phải quy hoạch, lập kế hoạch xây dựng và phát triển đô thị. Để đảm
bảo các công trình không đƣợc xây dựng một cách tự phát, không
phép, trái định hƣớng phát triển mà bắt buộc phải tuân thủ theo quy
hoạch, kế hoạch, định hƣớng phát triển đô thị thì nhà nƣớc phải tổ
chức, quản lý xây dựng một cách có trật tự, tuân thủ các quy định
của pháp luật về xây dựng và quy hoạch. Do đó, quản lý nhà nƣớc
về trật tự xây dựng có vai trò quan trọng trong việc phát triển đô thị
bền vững, có ý nghĩa quyết định trong xây dựng và phát triển của
các đô thị, trách nhiệm của các cấp chính quyền trong công tác đảm
bảo trật tự đô thị là một nội dung quan trọng đảm bảo quản lý và
phát triển đô thị hiệu quả.
1.2.2. Yêu cầu của quản lý nhà nƣớc về trật tự xây dựng
đô thị

dựng:
Thứ nhất, Các công trình đƣợc miễn giấy phép xây dựng
Thứ hai, Thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng
Thứ ba, Yêu cầu đối với công tác cấp giấy phép
Thứ tư, Những tiêu chí xác định công trình xây dựng sai giấy
phép xây dựng
1.3.4. Tổ chức tập huấn, bồi dƣỡng kiến thức nghiệp vụ
cho CBCC quản lý về trật tự xây dựng đô thị.

8


1.3.5. Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và
xử phạt vi phạm hành chính trong xây dựng.
1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TRẬT
TỰ XÂY DỰNG Ở MỘT SỐ QUẬN CỦA THÀNH PHỐ HÀ
NỘI VÀ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
1.4.1. Kinh nghiệm của quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng vi phạm trật tự xây
dựng đô thị là do buông lỏng trong công tác quản lý, nể nang, né
tránh, đùn đẩy trách nhiệm giữa các đơn vị. Trƣớc tình trạng đó,
quận đã chỉ đạo tăng cƣờng công tác quản lý đô thị, đất đai và trật
tự xây dựng trên địa bàn, trong đó phân định rõ nhiệm vụ, trách
nhiệm của các đơn vị liên quan. Đối với cấp phƣờng, quận yêu cầu
Chủ tịch UBND phƣờng phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc
thực hiện các quy định về quản lý đô thị, đất đai, xây dựng và xử lý
các vi phạm.
1.4.2. Kinh nghiệm của huyện Bình Chánh, Thành phố
Hồ Chí Minh
Ở đây, nhiều ngƣời dân chọn cách sang nhƣợng lại đất

Bốn là, rà soát, xây dựng đồ án quy hoạch đảm bảo tính khả
thi, phân bố đảm bảo tỷ lệ quy hoạch sử dụng đất theo số dân và
tầm nhìn chiến lƣợc những năm tiếp theo đảm bảo dự đoán quy mô
tỷ lệ tăng dân.
Năm là, rà soát, xây dựng hoàn chỉnh quy chế phối hợp giữa
các lực lƣợng quản lý trật tự xây dựng, thanh tra xây dựng ở các
cấp.
Chƣơng 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TRẬT TỰ XÂY
DỰNG ĐÔ THỊ TẠI ĐỊA BÀN QUẬN 12, THÀNH PHỐ HỒ
CHÍ MINH
2.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI
ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ TRẬT TỰ
XÂY DỰNG TẠI ĐỊA BÀN QUẬN 12
2.1.1. Điều kiện tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội
của Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh
10


a. Điều kiện tự nhiên của Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 12 có diện tích tự nhiên 5.274,9045 ha. Ranh giới hành
chính đƣợc giới hạn bởi: Phía Đông giáp: huyện Thuận An – tỉnh
Bình Dƣơng và quận Thủ Đức (phần giáp sông Sài Gòn). Phía Tây
giáp: Huyện Hóc Môn và QuậnTân Bình. Phía Nam giáp: quận
Bình Thạnh, Gò Vấp, Tân Bình, Tân Phú, và quận Bình Tân. Phía
Bắc giáp: huyện Hóc Môn.
b. Phát triển kinh tế - xã hội của Quận 12, Thành phố Hồ Chí
Minh
Về Kinh tế: Cơ cấu kinh tế của quận phát triển theo định
hƣớng “dịch vụ - công nghiệp – nông nghiệp”, tỷ trọng ngành

chƣa nhịp nhàng giữa các cơ quan quản lý nhà nƣớc.
2.2. VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG TẠI ĐỊA BÀN QUẬN 12,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
2.2.1. Tình hình trật tự xây dựng đô thị tại địa bàn
Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh
2.2.2. Đánh giá chung về trật tự xây dựng đô thị tại địa
bàn Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh
a. Những kết quả đạt đƣợc
Bằng sự nổ lực của cấp ủy, chính quyền, mặt trận tổ quốc
và các đoàn thể chính trị xã hội, hiệu lực, hiệu quả của công tác
quản lý nhà nƣớc trên lĩnh vực trật tự xây dựng đô thị đã từng bƣớc
đƣợc nâng cao, thủ tục hành chính trong lĩnh vực cấp giấy phép xây
dựng từng bƣớc đƣợc đơn giản hóa, lực lƣợng cán bộ công chức
thực thi nhiệm vụ đƣợc đào tạo chuẩn về trình độ chuyên môn,
năng lực tiếp công dân, cơ ở vật chất đƣợc trang bị hiện đại, đảm
bảo giải quyết hiệu quả nhu cầu chính đáng, lợi ích hợp pháp của
ngƣời dân trên lĩnh vực xây dựng.
b. Những hạn chế, tồn tại
Thứ nhất, Công tác tổ chức thực hiện của cơ quan cấp phép xây
dựng chƣa tốt, việc thụ lý hồ sơ chƣa kịp thời.

12


Thứ hai, Nhận thức và hiểu biết pháp luật liên quan đến công
tác cấp phép xây dựng của các chủ đầu tƣ và cán bộ công chức thực hiện
công tác cấp phép xây dựng chƣa đầy đủ.
Thứ ba, Công tác quy hoạch xây dựng chƣa đáp ứng đƣợc yêu
cầu đầu tƣ.
Thứ tư, chủ dầu tƣ lại tự điều chỉnh thiết kế công trình nhiều lần

duyệt rộng rãi cho ngƣời dân đƣợc biết theo quy định của Luật Quy
hoạch đô thị (trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận đƣợc Quyết định
phê duyệt).
Về công tác t ch c th c hiện và qu n l quy hoạch đô
thị: Công tác tổ chức thực hiện và quản lý quy hoạch đƣợc triển
khai công bố rộng rãi trên địa bàn quận; làm cơ sở giải quyết các
vấn đề liên quan lợi ích chính đáng của ngƣời dân, tổ chức. Hiện
nay, quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 đã phủ kín toàn bộ diện tích
đất tự nhiên của Quận 12.
2.3.3. Quản lý nhà nƣớc về cấp và thu hồi giấy phép xây
dựng và xây dựng theo giấy phép xây dựng
Thực trạng quản lý nhà nƣớc về xây dựng theo giấy
phép tại UBND quận 12: Công tác cấp giấy phép xây dựng đƣợc
thực hiện trên cơ sở phối hợp giữa Phòng Quản lý đô thị quận và
Văn phòng Hội đồng nhân dân - y ban nhân dân quận trong thời
gian 14 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Áp dụng quy trình
quản lý mục tiêu chất lƣợng ISO 9001: 2015 thực hiện giải quyết
thủ tục hành chính cho ngƣời dân; bên cạnh đó thực hiện theo cơ
chế “một cửa”, các quy trình, thành phần hồ sơ, cách thức giải
quyết, các văn bản pháp luật đƣợc công khai, minh bạch.
Công tác quản lý việc xây dựng theo giấy phép là một nội
dung có ý nghĩa quan trọng trong lĩnh vực quản lý trật tự xây dựng.
Thông qua việc cấp giấy phép xây dựng cũng nhƣ việc quản lý xây
dựng theo giấy phép đƣợc cơ quan có thẩm quyền cấp sẽ đảm bảo
đƣợc quy hoạch xây dựng đƣợc thực hiện một cách nghiêm túc,
cảnh quan kiến trúc, chất lƣợng công trình xây dựng đƣợc đảm bảo.
2.3.4. Tổ chức tập huấn, bồi dƣỡng kiến thức nghiệp vụ
cho CBCC quản lý về trật tự xây dựng đô thị: Tính đến cuối năm
2016, trình độ cán bộ công chức lĩnh vực xây dựng cơ bản đạt
14

- Về quản lý nhà nƣớc đối với quy hoạch:
Một số khu vực trƣớc đây thuộc quy hoạch đất dự trữ, đất công
nghiệp nay đƣợc điều chỉnh sang quy hoạch là đất hỗn hợp nhƣng chƣa
15