I H C THÁI NGUYÊN
TR

NG

I H C NÔNG LÂM

INH TH KIM NGÂN

Tên

tài:
NGHIÊN C U CÁC Y U T

NH H

NG T I CÔNG TÁC

GI I PHÓNG M T B NG D ÁN NÂNG C P C I T O QU C L 3 TRÊN
A BÀN XÃ TÂN QUANG, TH XÃ SÔNG CÔNG, T NH THÁI NGUYÊN

KHOÁ LU N T T NGHI P

H

ào t o

IH C

: Chính quy


NGHIÊN C U CÁC Y U T

NH H

NG T I CÔNG TÁC

GI I PHÓNG M T B NG D ÁN NÂNG C P C I T O QU C L 3 TRÊN
A BÀN XÃ TÂN QUANG, TH XÃ SÔNG CÔNG, T NH THÁI NGUYÊN

KHOÁ LU N T T NGHI P

H

ào t o

IH C

: Chính quy

Chuyên ngành

:

L p

: K43 – CMT N01

Khoa

: Qu n lý tài nguyên

Duy H i gi ng viên khoa Môi tr ng ã t n tình h ng d n và giúp
em
trong su t th i gian th c hi n tài này.
Em xin chân thành c m n Ban giám hi u Nhà tr ng, Ban ch nhi m
khoa Qu n lý Tài nguyên, khoa Môi tr ng, các th y giáo, cô giáo, cán b
trong khoa ã truy n t cho em nh ng ki n th c, kinh nghi m quý báu trong
quá trình h c t p và rèn luy n t i tr ng.
Em xin g i l i c m n t i Phòng Tài Nguyên và Môi tr ng th xã
Sông Công, các cán b , nhân viên ang công tác t i phòng Tài nguyên và Môi
Tr ng th xã ã giúp
em trong su t th i gian th c t p t t nghi p.
Em c ng g i l i c m n t i gia ình, ng i thân và b n bè ã luôn
bên c nh ng viên, khích l em trong su t quá trình h c t p và th i gian em
th c hi n khóa lu n t t nghi p này.
Trong quá trình h c t p và th c hi n
tài, em ã c g ng h t mình
nh ng do kinh nghi m còn thi u và ki n th c còn h n ch nên bài khóa lu n
t t nghi p này ch c ch n s không tránh kh i thi u sót. Em r t mong nh n
c s óng góp ý ki n c a các th y cô và b n bè
bài khóa lu n
c
hoàn thi n h n.
Em xin chân thành c m n.
Thái Nguyên, ngày 16 tháng 05 n m 2013
Sinh viên
inh Th Kim Ngân


ii



DANH M C CÁC CH

VI T T T

GCNQSD

: Gi y ch ng nh n quy n s d ng

GPMB

: Gi i phóng m t b ng

ODT

:

CLN

: Cây lâu n m

BHK

:

t b ng hàng n m khác

ONT

:

y ban nhân dân
ng nhân dân
i hóa

ng và gi i phóng m t b ng

t


v

M CL C
Trang
L I C M N ............................................................................................................ i
DANH M C B NG ................................................................................................ ii
DANH M C HÌNH ................................................................................................ iii
DANH M C CÁC CH VI T T T .................................................................... iv
M C L C ................................................................................................................. v
U ................................................................................................. 1

PH N 1: M
1.1.

tv n

........................................................................................................... 1

1.2. M c tiêu nghiên c u .......................................................................................... 2
1.3. Yêu c u c a



2.2.1. Các v n b n pháp quy c a Nhà n

c có liên quan

n công tác b i th

ng

và gi i phóng m t b ng............................................................................................. 6
2.2.2. Nh ng v n b n pháp quy c a t nh Thái Nguyên liên quan
b i th

n công tác

ng và gi i phóng m t b ng ......................................................................... 7

2.3. C s th c ti n c a
2.3.1. Công tác b i th

tài .................................................................................. 8
ng và gi i phóng m t b ng trên Th gi i ........................ 9

2.3.2. Công tác gi i phóng m t b ng trong c n

c ............................................. 11

2.3.3. Khái quát tình hình gi i phóng m t b ng trên a bàn t nh Thái Nguyên ... 17



a i m nghiên c u: khu v c gi i to c a d án nâng c p c i t o qu c l

3 trên a bàn xã Tân Quang, th xã Sông Công, Thái Nguyên ........................... 20
3.2.2. Th i gian nghiên c u.................................................................................... 20
3.3. N i dung nghiên c u ....................................................................................... 20
3.3.1. ánh giá i u ki n t nhiên – kinh t và xã h i c a khu v c nghiên c u 20
3.3.2. Tình hình b i th

ng gi i phóng m t b ng d án nâng c p c i t o qu c l

3 trên a bàn xã Tân Quang, th xã Sông Công, Thái Nguyên. .......................... 20
3.3.3. ánh giá y u t tác

ng

n công tác gi i phóng m t b ng c a khu v c

nghiên c u ............................................................................................................... 20
3.3.4.

xu t gi i pháp kh c ph c các y u t tác

ng t i công tác GPMB khu

v c nghiên c u ........................................................................................................ 21
3.4. Ph

ng pháp nghiên c u................................................................................. 21

3.4.1. Ph

4.2.1. Th c tr ng công tác b i th

ng ( t + tài s n) ........................................... 29

4.2.2. Th c tr ng công tác h tr ( t + tài s n) ................................................... 31
4.3. ánh giá các y u t tác

ng

n công tác gi i phóng m t b ng c a khu v c

nghiên c u ............................................................................................................... 34
4.3.1. Nh ng y u t t phía c quan Nhà n
4.3.2. Nh ng y u t t phía ng
4.4.

c .................................................... 34

i dân .................................................................. 38

xu t gi i pháp kh c ph c các y u t tác

ng t i công tác gi i phóng m t

b ng khu v c nghiên c u........................................................................................ 45
4.4.1. V công tác qu n lý

t ai .......................................................................... 45

4.4.2. Các gi i pháp v chính sách giá b i th


u t xây d ng c s v t ch t, h t ng k thu t…

ph c v cho m c ích phát tri n kinh t - xã h i, ph c v cho
ng

i,

m b o an ninh qu c gia và an toàn xã h i.

Vi t Nam

c coi là m t trong nh ng n

phát tri n n ng

ng, v i t c

nh. V i m c tiêu: “

t ng tr

y nhanh t c

c có n n kinh t th tr

ng kinh t nhanh, ch
t ng tr

thành m t n

ng kinh t ,

tri n CNH - H H và kinh t tri th c, t o n n t ng

th

i s ng con

thu h i

t, v n

b i

nh c là m t t t y u khách quan và di n ra ph bi n,
ng trên ph m vi c n

c nh : các khu công nghi p, khu

ch xu t, phát tri n h th ng c s h t ng giao thông, th y l i, th y i n, y
t , th d c th thao… Các d án này
em l i hi u qu kinh t - xã h i cho

c th c hi n s thay
tn

c. Tuy nhiên nó c ng có nhi u

thách th c l n nh : vi c th c hi n chính sách b i th
các d án, các


i di n m o và

nh c a Nhà n

c ch a

c

y

ho c ch a

c quy n l i và nguy n v ng c a nhân dân nên v n còn nh ng v


2

vi c khi u ki n, khi u n i kéo dài,

c bi t là khi u n i v

t c p, ông ng

i,

gây khó kh n cho công tác GPMB và tr t t xã h i.
Th xã Sông Công n m
Thái Nguyên 20 km, cách th


tr ng, Ban ch nhi m khoa Qu n Lý Tài Nguyên, khoa Môi tr ng và d
h

is

ng d n c a gi ng viên ThS. Nguy n Duy H i em ti n hành nghiên c u

tài: “Nghiên c u các y u t

nh h

ng t i công tác gi i phòng m t b ng d

án nâng c p c i t o qu c l 3 trên a bàn xã Tân Quang, th xã Sông Công”.
1.2. M c tiêu nghiên c u
- M c tiêu t ng quát: Xác
các y u t tác
trên

ng

nh, ánh giá nh ng thu n l i khó kh n

n công tác GPMB c a d án nâng c p c i t o qu c l 3

a bàn th xã Sông Công.
- M c tiêu c th
+

ánh giá i u ki n t nhiên – kinh t xã h i trên

n công tác b i


3

- K t qu th c hi n công tác b i th
t o qu c l 3 trên

a bàn th xã Sông Công.

- N m ch c khung giá b i th
- Tìm hi u Lu t
tác b i th

ng GPMB c a d án nâng c p c i

ng c a Chính ph ,

t ai và các v n b n d

a ph

i lu t có liên quan

n công

ng GPMB.

- Các y u t


- Ý ngh a trong th c ti n: Trong quá trình th c hi n
tìm ra

ng

c nh ng y u t tác

ng

n công tác b i th

tài giúp em

ng GPMB

t

ó

ra nh ng gi i pháp và bài h c kinh nghi m cho vi c th c hi n t t công
tác GPMB.


4

PH N 2
T NG QUAN TÀI LI U
2.1. C s khoa h c c a

tài nghiên c u


ng

n công tác gi i phóng m t b ng

Trong công tác b i th

ng gi i phóng m t b ng có nhi u y u t tác

ng, các y u t này có th ph n nào thúc
l i ho c có th gây c n tr ti n

b i th

y công tác GPMB di n ra thu n
ng GPMB, ó là nh ng y u t sau:

- Tác

ng c a công tác quy ho ch, k ho ch s d ng

- Tác

ng c a công tác cho thuê

d ng

ng kí

t, giao


nh giá

t và tài s n.

- Ngu n v n chi tr cho công tác b i th
- Trình

ng, h tr , tái

và kinh nghi m c a nh ng ng

nh c .

i làm công tác b i th

gi i phóng m t b ng.
- Tâm lý, trình

h c v n,

o

c c a ng

i dân có

t b thu h i.

ng

quan
2.1.3.

nh c a nhà n

c nh m tránh khi u ki n có liên

n công tác BT&GPMB.
c i m c a quá trình b i th
“B i th

ng gi i phóng m t b ng

ng GPMB là quá trình a d ng và ph c t p, nó th hi n s

khác nhau gi a các d án, nó liên quan tr c ti p

n l i ích c a các bên tham

gia và l i ích c a toàn xã h i. Chính vì v y, công tác b i th
các

ng GPMB có

c i m sau:
- Tính a d ng: M i d án

i u ki n t

c ti n hành trên m t v trí khác nhau v i

t ng khu v c, t ng

nhau. Vì v y s có m c b i th
ch y u s ng vào ho t
trong khi trình

i v i m i ng

ng khác nhau.

ng nông nghi p mà

i dân.

a i m s có m c giá khác
khu v c nông thôn, dân c
t ai l i là t li u s n xu t,

s n xu t l i th p, kh n ng chuy n

khó kh n, do ó tâm lí c a ng

t ai có m t v trí

i dân vùng này là gi

i ngh nghi p l i r t
t

s n xu t. M t

tài s n nh công trình, v t ki n trúc g n li n v i
tác BT&GPMB h tr tái

t r t a d ng. Vì v y công

nh c g p ph i không ít nh ng khó kh n, ph c

t p. Cho nên c n ph i có s ph i h p gi a các bên có liên quan

công tác

BT&GPMB di n ra thu n l i, hài hòa gi a l i ích c a các bên theo úng quy
nh c a pháp lu t.[15]
2.2. C s pháp lý c a

tài

2.2.1. Các v n b n pháp quy c a Nhà n
th

h

c có liên quan

n công tác b i

ng và gi i phóng m t b ng
- Lu t

t ai n m 2003.


c a Chính ph v b i th
thu h i

ng

- CP ngày 3 tháng 12 n m 2004

ng thi t h i, h tr và tái

nh c khi Nhà n

c

t.

- Ngh

nh 69/2004/N - CP ngày 13/08/2009 c a Chính ph quy nh b

sung v quy ho ch s d ng

t, giá, thu h i

- Thông t s 14/2009 Quy
c và trình t , th t c thu h i

t, b i th ng, h tr tái nh c .

nh chi ti t v b i th


t trên

nh b i th

ng , h tr và tái

a bàn t nh Thái Nguyên.

nh s 2245/Q -UBND t nh Thái Nguyên ban hành quy

nh

c ch s lý tài s n là nhà, l u quán, trái v y v t ki n trúc, cây c i khi th c
hi n gi i t a hành lang giao thông trên
- Quy t

i bàn t nh Thái Nguyên.

nh s 28/2011/Q -UBND ngày 20 tháng 6 n m 2011 c a

UBND t nh Thái Nguyên v vi c ban hành

n giá b i th

màu g n li n v i

t trên

Quy t


t trên

a bàn t nh

nh s 3359/Q -UBND ngày 30 tháng 12

n m 2011 v vi c phê duy t giá

t

nông nghi p trong khu dân c trên

a bàn t nh Thái Nguyên n m 2012.

- Quy t

trung bình

tính h tr

iv i

t

nh s 3331/Q -UBND ngày 30 tháng 12 n m 2012 c a

UBND t nh Thái Nguyên v vi c giao nhi m v cho UBND th xã Sông Công
làm ch



ng ATGT các qu c l phía B c Vi t Nam.

2.3. C s th c ti n c a

tài

- Trong i u ki n hi n nay

t nh Thái Nguyên nói chung và th xã

Sông Công nói riêng. Công tác BT&GPMB

c xác

nh là m t trong

nh ng nhi m v quan tr ng trong chuy n d ch c c u và phát tri n kinh t , xã
h i c ng nh s t ng tr

ng GDP c a

l n, ph c t p, liên quan tr c ti p

n

a ph

ng. Tuy nhiên, ây là v n



ra s ti t ki m

i b thu h i

c tri n khai th c hi n úng ti n

nh
ng

t.
, úng k

c th i gian và vi c th c hi n d án có hi u qu .

c l i công tác BT&GPMB ch m, kéo dài gây nh h

ng

n ti n

thi

công các công trình c ng nh chi phí cho d án, có khi gây ra thi t h i không
nh trong

u t xây d ng.

- M t khác, n u công tác BT&GPMB
th c hi n t t s x y ra hi n t

ó gây lãng phí r t

n bù gi i quy t không

t b thu h i s d dàng x y

c bi t là nh ng khi u ki n t p th , làm cho tình
a ph

ng m t n

nh.


9

2.3.1. Công tác b i th

ng và gi i phóng m t b ng trên Th gi i

2.3.1.1. Trung Qu c
Theo lu t

t ai Trung Qu c vi c thu h i

cho các d án vì l i ích chung, Chính ph
b i th

ng thi t h i và thu h i
M c b i th

t ai ch

c quy n s d ng th a

t ai

a

t nào s tr

n v xây d ng gi i t a m t b ng.

gi i quy t nhà

cho ng

i dân khi gi i phóng m t b ng, ph

ng

th c ch y u c a Trung Qu c là tr ti n và h tr b ng cách tính ba kho n
sau: M t là, giá c xây d ng l i, chênh l ch gi a giá xây d ng l i nhà m i và
nhà c ; Hai là, giá
l i là ti n b i th

t tiêu chu n; Ba là, tr c p v giá c . Ba kho n này c ng

ng v nhà .

Theo ánh giá c a m t s chuyên gia tái

a ph

th

nh c . Th ba, quy n s h u

ng h tr tái

bù cho
d ng

ng trình b i th

ng

t t p th làm cho vi c th c hi n b i

nh c có nhi u thu n l i,

c bi t là

nông thôn. Ti n

t ai b m t không tr cho t ng h gia ình mà
tìm ki m, phát tri n

nh c . Th

ng khá m nh. Chính quy n c p


t ai

t s h u nhà n

và quy ho ch thì nhà
h n, ng

i thuê

c phân ra 2 s h u (nhà n

c và t nhân),

c chi m 98%. Tùy theo t ng d án, t ng lo i

ut

t

c thuê th i h n 20, 30, 50 và 99 n m. H t th i

t ph i tháo d công trình, tr l i

t cho nhà n

c vô i u

ki n.
Trong tr
th

ng ch thu h i

t.[16]

n bù.

n bù thi t h i c n c vào giá tr b t

ng s n c a ch s h u;

các chi phí tháo d , di chuy n h p lý; chi phí mua v t t thay th ; thu s
d ng nhà m i. N u ng
ch c

i dân không tin t

nh giá t nhân

nghi m xác

nh giá

c

Nhà n

c không th
Ph

c, có th thuê m t t

ng lai.
c 20% khi ch nhà th c

hi n vi c tháo d , ph n còn l i tr khi hoàn t t vi c di d i. N u h gia ình có
nhu c u c p bách v nhà , s thu x p cho thuê v i giá phù h p.
Nhìn chung, chính sách
t nhân), có v n b n lu t quy

n bù

c ti n hành th n tr ng (nh t là c a

nh ch t ch , t o i u ki n thu n l i và chính


11

sách èn bù công b ng

i v i m i t ch c, cá nhân, do ó t o

thu n cao trong xã h i. T l c

ng ch chi m t l nh , d

2.3.2. Công tác gi i phóng m t b ng trong c n
2.3.2.1. T khi có Lu t
Lu t
Lu t


nh: “Trong tr

c. T i

i u 27 quy

nh c s pháp lý c b n

c ta chuy n sang c ch th tr

sách quan tr ng nh t

h i

cs

t và

ng, có s qu n

ây là v n ki n chính
n bù thi t h i c a Nhà

ng h p th t c n thi t, Nhà n

c thu

t s d ng vào m c ích qu c phòng, an ninh, l i ích qu c gia, l i ích

công c ng thì ng

c c p gi y ch ng nh n quy n

t và quy n s h u nhà. Chính i u này làm c n c cho quy n

n bù khi Nhà n

c thu h i

Sau khi Lu t

c

t.

t ai 1993

c ban hành, Nhà n

c ã ban hành r t

nhi u các v n b n d

i lu t nh Ngh

nh, Thông t và các v n b n pháp

quy khác v qu n lý

t ai nh m c th hoá các i u lu t


i b thu h i

ng ho c h tr theo quy

t

c b i th

nh c a Chính ph .

ng ho c h tr . Vi c b i


12

c có chính sách

- Nhà n
h i. Trong tr
nhà

ng h p ng

c a Nhà n

Trong tr

quy n phê duy t,

c giao


t ai 2003

n nay

c ban hành thay th Lu t

i, b sung n m 1998, 2001 (g i chung là Lu t

b i th

t

c c quan Nhà n

t có quy n ra quy t

2.3.2.2. Th i k t khi có Lu t

thay

i có

c công b công khai và có hi u l c thi hành theo quy

thì c quan quy t

s a

i s ng cho ng

n

c ta ã có nhi u

i và ngày càng phù h p h n v i yêu c u c a th c t c ng nh yêu c u

c a các quy lu t kinh t th tr

ng

t ra.

Nh m c th hóa chính sách b i th
nh t i kho n 1

i u 38 Lu t

ng, h tr , tái

t ai: “Nhà n

nh c

c thu h i

c quy

t ang s d ng

ph c v cho m c ích qu c phòng, an ninh, l i ích qu c gia, l i ích công


c thu h i

t; Ngh

nh 84/2007/N -CP c a Chính ph ngày

25/5/2007 v vi c c p GCN quy n s d ng
s d ng
h i

t, trình t , th t c b i th

t, gi i quy t khi u n i v

27/7/2007 c a Chính ph s a

ng, h tr

t, thu h i

ng, h tr , tái
t ai; Ngh

t, th c hi n quy n

nh c khi Nhà n

c thu



69/2009/N -CP ngày

nh b sung v quy ho ch s d ng

ng, h tr , tái

nh c và d

t, giá

t,

i ó là r t nhi u thông t

ng d n c a các B , Ngành có liên quan.
V c b n, chính sách b i th

Lu t

t ai 2003 ã k th a

k tr

c,

ng, h tr GPMB theo quy

nh c a


2.3.2.3. Nh n xét, ánh giá
Qua nghiên c u cho th y chính sách b i th
m ts n

c, Vi t Nam chúng ta c n h c h i m t s kinh nghi m

hoàn thi n chính sách b i th
- Hoàn thi n các quy
th

ng, h tr và GPMB c a

ng thi t h i và GPMB
nh v giá

m ts

t nói chung và

ti p t c

i m sau:
nh giá

t

b i

ng thi t h i và GPMB nói riêng.
- B sung thêm m t s gi i pháp nh m h tr ng


c b i th

nh c ngày càng

chính xác, phù h p v i tình hình th c t c a

c, giúp cho công tác qu n lý

kho n 1,2,3,4 i u 14)

ng, h tr , tái

t ai c a Nhà n

c

t

c nâng cao (


14

- Hai là, m c b i th
ng

i b thu h i

tr

nh c ; giúp cho các c quan nhà

c có th m quy n th c hi n công tác b i th
- B n là, t i nhi u

Lu t

t, t o i u ki n cho

n gi n hóa nh m gi i quy t nh ng khúc m c trong

công tác thu h i, b i th
n

im i

i s ng và s n xu t (Các i u 20, 21, 22).

- Ba là, trình t th t c ti n hành b i th
28, 29) c ng ã

c tinh th n

a ph

t ai n m 2003, các Ngh

v n b n pháp quy áp d ng cho
t


- N m là, nh n th c v vai trò, ý ngh a c ng nh tính ph c t p c a vi c
thu h i

t, tái

nh c c a các nhà ho ch

c nâng lên, trong ó v phía Chính ph
k thu t trong vi c b i th
trách công tác b i th

ng, h tr , tái

ng, h tr , tái

nh chính sách, nhà qu n lý ã
ã t o nhi u i u ki n v t ch t và
nh c ; còn

i ng cán b

nh c c a các c p, các ngành, các t

ch c v kh n ng và kinh nghi m th c ti n công tác b i th
nh c c ng ngày càng
tác

ng tiêu c c

i v i ng


c bi t là v n

giá c

ng, h tr , tái

n bù còn gây nh ng tác

nh

ng tiêu c c


15

i v i th tr

ng b t

ng vào t t

ng s n, nh t là khi quy lu t giá tr c a th tr

ng c a ng

thòi c a mình khi

i có


nh c là l nh v c vô cùng

ph c t p phát sinh do c ch , chính sách c a Nhà n
l n

cs a

nh h

c t i nay dù ã nhi u

i, thay th liên t c nh ng nhìn chung v n ch a h p lý và có

ng lâu dài. Vi c s a

i th

v n ch a bao quát h t m i v n
c coi là hàng hóa

ng xuyên các quy ph m pháp lu t c ng

c a n n kinh t th tr

c thu h i

nông nghi p thì th p, trong khi các kho n h tr

chính sách quy


u t th

t phi

t nông nghi p l i

nh. Trên th c t , nhi u th a
ng trên

t phi nông nghi p.

- Th ba, trong quá trình th c hi n b i th
Nhà n

t

t th c m c trong khi

ng ph i sát theo giá tr th tr

nh giá sát v i th tr

ng

t nông nghi p kèm theo l i

t nông nghi p n m sát khu dân c , khu quy ho ch khi chuy n nh
th tr

t ai


nh : ph i làm vi c v i UBND c a c ba c p t nh, huy n và xã, làm vi c v i
Ban b i th

ng gi i phóng m t b ng ho c T ch c phát tri n qu

vi c v i nh ng ng

i có

t b thu h i, nên không ít tr

t, làm

ng h p ph i chi phí


16

óng góp thêm cho

a ph

ng, chi thêm ngoài ph

b thu h i... Bên c nh ó, vi c thu h i
d ng nhà

t



nh c ph i

ng, h tr , tái

nh c nh m

ng giao thông thu c khu dân

kinh doanh, làm khu công nghi p cho doanh nghi p
ng m i, v.v…thì th

v trí thu n l i (giáp m t

ng x y ra tr

ng h p có ng

c l i, có ng

i ang

ng) nay b thu h i toàn b ph i tái

n i khác, thì c ng khó có th mua

nh c ho c ng

i ang s d ng


t

t nh c

v trí không thu n l i

v trí thu n l i và nh v y

t c a h l i t ng thêm nhi u l n do d án, công trình ó mang

l i, nh t là t i các huy n giáp gianh trong các ô th . T
nhi u ng

i b thu h i

i h th

ng òi b i th

ng v i giá r t cao trong khi giá b i th
ng, nên th

bên… Hi n t i, trên ph m vi c n
t

c,

a ph

ng c a Nhà


s d ng

ng án cho ng

ng, h tr c a các

ng nào c ng g p khó kh n khi

vùng giáp ranh n i và ngo i thành, thành ph và nông