I H C THÁI NGUYÊN
NG
I H C NÔNG LÂM

TR

NGUY N V N PHÚ
Tên

tài:

“ NH H

NG C A VI C B

SUNG KHÁNG SINH NOVA -

AMOXICOL VÀO KH U PH N N C A L N NÁI NGO I
KH N NG SINH TR

NG VÀ KHÁNG B NH C A L N CON

GIAI O N THEO M , T I CÔNG TY C
HUY N M

PH N BÌNH MINH,

C, HÀ N I”.

KHÓA LU N T T NGHI P
H

i

L IC M
Trong su t th i gian nghiên c u,
ã nh n
Tr

N
hoàn thành khóa lu n c a mình, tôi

c s ch b o t n tình c a cô giáo h

ng

ng d n, s giúp

c a

i h c Nông lâm Thái Nguyên, Khoa Ch n nuôi - Thú y, và trang

tr i ch n nuôi l n Công ty c ph n Bình Minh. Tôi c ng nh n
tác nhi t tình c a các b n

ng nghi p, s giúp

,c v

c s c ng

ng viên c a ng


c bày t lòng bi t n sâu s c t i gia ình, ng

ng nghi p ã giúp

i thân cùng

ng viên tôi trong su t th i gian hoàn thành

khóa lu n.
Tôi xin chân thành c m n t t c !
Thái Nguyên, ngày 24 tháng 05 n m 2015
Sinh viên

Nguy n V n Phú


ii

DANH M C CÁC B NG
Trang
b trí thí nghi m................................................................ 21

B ng 3.1.

S

B ng 3.2.

Giá tr dinh d


B ng 4.7.

Kh n ng phòng và tr b nh phân tr ng

B ng 4.8.

Kh n ng phòng và tr b nh

B ng 4.9.

Chi phí thu c thú y/ kg t ng KL l n thí nghi m ( ) ................... 45

ng c a th c n.................................................... 22

ng

i c a l n thí nghi m (g/con/ngày) .............. 38
i c a l n con thí nghi m (%) .................... 39

l n con TN ............... 43

ng hô h p

l n con TN .......... 44


iii
DANH M C CÁC HÌNH
Hình 4.1.

CP

: Charoen Pokphan

Cp

: Ch ph m

VT

:

n v tính

C

:

i ch ng

KPCS

: Kh u ph n c s

KL

: Kh i l

LMLM


TT

: Th tr ng

SS

: S sinh

ng

ng trao

ng

i


v
M CL C
Trang
Ph n 1: M
1.1.

U.............................................................................................. 1

tv n

................................................................................................... 1

1.2. M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a

3.1.

it

ng và ph m vi nghiên c u............................................................ 21

3.2.

a i m và th i gian ti n hành ............................................................... 21

3.3. N i dung nghiên c u ................................................................................ 21
3.4. Ph

ng pháp nghiên c u.......................................................................... 21

3.4.1. Ph

ng pháp b trí thí nghi m.............................................................. 21

3.4.2. Ph

ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi ................................ 22

3.4.3. Ph

ng pháp x lý s li u..................................................................... 24

Ph n 4: K T QU VÀ TH O LU N ........................................................... 25
4.1. K t qu ph c v s n xu t ......................................................................... 25
4.1.1. Công tác ch n nuôi ................................................................................ 25

nghi m ............................................................................................................. 43
4.2.4. Hi u qu s d ng kháng sinh vào kh u ph n n c a l n m

n chi phí

thu c thú y/kg KL l n con .............................................................................. 45
Ph n 5: K T LU N, T N T I VÀ KI N NGH ......................................... 46
5.1. K t lu n .................................................................................................... 46
5.2. T n t i ...................................................................................................... 46
5.3. Ki n ngh .................................................................................................. 47
TÀI LI U THAM KH O ............................................................................... 48
I. Ti ng Vi t .................................................................................................... 48
II. Ti ng Anh ................................................................................................... 50
III. Tài li u t Internet ..................................................................................... 51


1
Ph n 1
M

1.1.

U

tv n
n

c ta ngh nuôi l n ã có t r t lâu

i và ã tr thành m t ph n


cho doanh nghi p trong và ngoài n

ng nuôi gia công

c, nh m t n d ng ngu n v n, khoa h c

k thu t tiên ti n trên th gi i, áp d ng vào ch n nuôi th c ti n
ti n t i m t n n nông nghi p ch t l
c a ng

i tiêu dùng, thì yêu c u

c

ng, hi n

t ra ó là: các ho t

Vi t Nam.

i áp ng nhu c u
ng ch n nuôi và

nuôi tr ng th y s n, ngoài c c u t ch c, quy mô h p lí còn ph i áp ng các
quy
tr

nh v


ng nh th nào

tài: “ nh h

ng c a vi c b sung kháng sinh

Nova – Amoxicol vào kh u ph n n c a l n nái ngo i
ng và kháng b nh c a l n con giai

ph n Bình Minh, huy n M

nh

n kh n ng sinh

o n theo m , t i Công ty c

c, Hà N i”.

1.2. M c tiêu nghiên c u và yêu c u c a
- Xác

n

ng và kháng b nh c a l n con giai o n theo m , chúng tôi

ã ti n hành nghiên c u

tr


T NG QUAN NGHIÊN C U
2.1. C s khoa h c c a
2.1.1.

tài

c i m sinh lý c a l n con

2.1.1.1

c i m sinh tr

ng, phát d c c a l n con.

Khái ni m sinh tr
Sinh tr
thai

ng

ng là m t quá trình sinh lý hóa ph c t p, duy trì t khi phôi

c hình thành

l y các ch t do

n khi thành th c v tính. Sinh tr

ng là quá trình tích


ch t, ch c n ng c a các c quan, b ph n trong c th nh v y v t nuôi hoàn
thi n

c các ch c n ng c a c th s ng.
c i m sinh tr

ng, phát d c c a l n con

L n con giai o n bú s a có kh n ng sinh tr
Theo Tr n V n Phùng và cs, (2004) [20]: T c
ng

u qua các giai o n, sinh tr

gi m. So v i kh i l

ng và phát d c nhanh.

sinh tr

ng c a l n không

ng nhanh trong 21 ngày

ng s sinh thì kh i l

u sau ó

ng lúc 10 ngày tu i t ng g p 2



c n r t ít n ng l

t ng 1kg kh i l

ng, ngh a là tiêu t n th c n th p vì kh i l

l n con là n c, mà

s n xu t ra 1kg th t n c c n ít n ng l

ng thành tích

ng c th l n con
ng ch y u c a
ng h n s n xu t

ra 1kg th t m .
Qua nghiên c u trên cho th y l n là loài sinh tr
nhanh, nh ng

khai thác h t kh n ng s n xu t th t c a chúng thì ng

ch n nuôi c n n m v ng
thu

ng và phát tri n

c i m tiêu hóa c a l n


m t vài lo i vi khu n b t

ng v t m i sinh ch a có vi khu n, sau vài gi
u sinh s n. Hàng ngày m t s lo i vi khu n khác

theo th c n vào ru t, s ng và sinh sôi n y n
nhi u và c n b n v n

ó cho

ó. Chúng có th bi n

i ít

n khi con v t ch t.

Có th chia vi sinh v t thành 2 lo i:
+ Vi sinh v t tùy ti n: thay

i tùy theo lo i th c n.

+ Vi sinh v t b t bu c: thích nghi ngay
và d dày thành lo i

nh c v nh vi n.

c v i môi tr

ng


d ng c ch nhi u lo i vi sinh v t, do v y ph n l n vi sinh v t t th c n, n
u ng

a vào

u b tiêu di t. S l

- H vi sinh v t

c

ng vi sinh v t d dày r t ít.

ru t non

Ru t non chi m 2/3

n 3/5 chi u dài ru t nh ng s l

ng vi khu n l i

r t ít. Khi d ch v d dày vào ru t non v n có tác d ng di t khu n. Trong ru t
non ch y u là E.coli, c u khu n, tr c khu n hi u khí, y m khí có nha bào.
gia súc non có thêm Streptococcus lactic, tr c khu n lactic Lactobacterium
bulgaricum, t h i tràng s l

ng vi khu n b t

u t ng lên.



ng v t,

m b o s cân b ng cho h tiêu hóa. N u s cân

b ng này b phá v thì nh ng vi khu n có h i c nh tranh phát tri n gây r i


6
lo n
th

ng tiêu hóa, gây tiêu ch y (nh t là l n con theo m ),lo i vi khu n
ng g p là E.coli và Salmonella...
l n con bú s a nhóm vi khu n Lactobacillus spp,

YuYu, (2005) [30]
trong d dày và

ng tiêu hóa phát tri n m nh. Vi khu n này s d ng m t s

ng lactose c a s a
s t ng l

s n sinh ra acid lactic làm gi m

pH trong d dày,

ng acid này làm cho quá trình tiêu hóa t t h n và ng n c n s phát


ng v t, liên c u khu n th

ng gây nên nh ng ch ng m ng m ,

nh ng b nh bi n ch ng hay c c b . Streptococcus gây b nh viêm não
cai s a và l n v béo, x y ra khi chúng

l n

c nuôi nh t chung, có th gây ch t

t ng t, s t, tri u ch ng th n kinh, gây viêm kh p
ph i do Streptococcus suis làm dung huy t

l n con. Viêm khí qu n

y u gây ra.

- Vi khu n Pasteurella multocida (gây b nh viêm ph i l n)
Pasteurella multocida

c phát hi n l n

u tiên b i Bolinger vào n m

1878.
Theo Nguy n Quang Tuyên, (2008) [25] Pasteurella multocida gây b nh
b i huy t, xu t huy t cho gia súc, gia c m th

ng g i là b nh t huy t trùng.

ng hô h p c a l n do v y th

khu n Pasteurella multocida th

ng

ng r t khó tiêu di t. Vi

ng k t h p v i nh ng tác nhân khác nh vi

khu n Mycoplasma hyopneumoniae, làm cho quá trình viêm ph i càng thêm
ph c t p.
-Vi khu n Mycoplasma hyopneumonia (gây suy n l n)
B nh viêm ph i truy n nhi m hay còn g i là b nh suy n, là m t b nh
truy n nhi m

ph i do Mycoplasma hyopneumonia gây ra.

Nguyên nhân gây b nh:
Theo Ph m S L ng và cs, (2007) [15] cho bi t: Nguyên nhân chính là
Mycoplasma hyopneumonia thu c nhóm PPLO (Pleuro Pleumonia Like
Organism), m t lo i vi sinh v t ký sinh ngo i bào, là lo i vi sinh v t có kích
th

c l n h n virus và nh h n vi khu n.
B nh suy n phát sinh luôn kèm theo nh ng i u ki n nh : Ti u khí h u

chu ng nuôi kém, hàm l

ng amoniac cao, biên

nhi t

1 – 6 º C. Nó có kh n ng phân

ng kính 3 – 3,5km, do ó d lây lan nh t là trong

i u ki n th i ti t l nh và khí h u m.
2.1.1.2. Các y u t

nh h

ng

n kh n ng sinh tr

ng, kháng b nh c a l n

con giai o n theo m .
Các y u t

nh h

ng

n sinh tr

ng phát d c c a l n g m hai nhóm:

các y u t bên trong và các y u t bên ngoài.
- Các y u t bên trong


ng n c, h

ng m .

Y u t th hai nh h
trình trao

ng s n xu t khác nhau nh :

ng

n sinh tr

ng và phát d c c a l n là quá

i ch t trong c th . Quá trình trao

i ch t x y ra d

is

i u

khi n c a các hormone. Hormone tham gia vào t t c các quá trình trao
ch t c a t bào và gi cân b ng các ch t trong máu. Trong th i k
c a quá trình s ng, k c khi ch a có s ho t

tr


ng dài). Khi thi u ho c th a lo i hormone này s d n

n c th quá nh bé (nanismus) ho c quá to (gigantismus).
- Các y u t bên ngoài
Các y u t bên ngoài nh h

ng

c a c th l n bao g m: Dinh d

n quá trình sinh tr

ng, nhi t

môi tr

ng và phát d c

ng, ánh sáng và các

y u t khác.
+ Dinh d

ng

Các y u t di truy n không th phát huy t i a n u không có m t môi
tr

ng dinh d


n tình tr ng s c kh e mà

ng và phát tri n c a c th . N u nhi t

ng không thích h p thì s không th

ra bình th

y

ng và phát tri n c a các c quan trong c th .

môi tr

còn nh h

ng và ch t l

mb o

m b o quá trình trao

môi

i ch t di n

ng c ng nh cân b ng nhi t c a c th l n.

Nhi t



n quá trình trao

i ch t c a l n,

i v i l n con t s sinh
t ng kh i l

i ta th y

ánh sáng s làm

c bi t là quá trình trao

n 70 ngày tu i, n u không

i

ánh sáng

ng s gi m t 8,5 - 12%, tiêu t n th c n gi m 8 -


10
9% so v i l n con

cv n

ng d



nh h

ng

n sinh tr

trên còn có các y u t khác nh : V n

chu ng tr i, ch m sóc, nuôi d

ti u khí h u chu ng nuôi nh không khí, t c

gió lùa, n ng

N u chúng ta cung c p cho l n các y u t
giúp cho c th l n phát tri n

ng và phát d c c a l n ã nêu
ng,

các khí th i...

theo yêu c u c a t ng lo i l n s

t m c t i a.

* Sinh lí ti t s a c a heo nái
Kh n ng ti t s a là m t ch tiêu quan tr ng khi ánh giá s c s n su t
c a l n nái, vì nó nh h

các v trí vú khác nhau

c ng c s n l

ch t t t còn các vú phía sau nhìn chung th p. Theo Tr
cl

ng l n

ánh giá kh n ng ti t s a c a l n m .

c ng không gi ng nhau. Các vú

vú tr

i ta l y kh i l

ng s a cao, ph m

ng L ng, (2003) [13]:

ng s a ti t ra nhi u h n. Trong chu k ti t s a, l n con bú vú sau

c 32 - 39 kg s a thì l n con bú vú tr

c

c kho ng 36 - 45 kg s a, vì



ng nh :

ng (17 - 18% so v i 5 - 6%). Trên 50%

u là globulin,

globulin gi m r t nhanh, sau 12 gi
quan tr ng t o nên s c

u tiên c a l n con là s a

c bi t là - globulin. Hàm l

ng

-

ã gi m i 3/4, - globulin là thành ph n

kháng ch ng

b nh t t c a l n con s sinh.

Theo T Quang Hi n và cs, (2001) [7] nh t thi t l n con s sinh c n ph i
c bú s a

u giúp cho l n con có s c

có albumin và globulin cao h n s a th
con có s c

ng c a l n con. Lúc này mâu thu n gi a kh n ng

cung c p s a c a l n m và nhu c u dinh d

ng c a l n con n y sinh. ó c ng

là lúc ta c n b sung th c n s m cho l n con (T Quang Hi n và cs, 2001)[7].
l i d ng kh n ng ti t s a c a l n m , ng

i ta th

ng cho l n con

cai s a s m vào ngày th 21 ho c ngày th 28, ho c ngày th 42… tu theo
trình

ch n nuôi c a t ng c s (Nguy n V n Thi n và cs, 1996) [22].
S nl

ng s a c a l n m ph thu c vào nhi u y u t nh th c n, ch m

sóc nuôi d

ng… Vì v y, trong giai o n l n m nuôi con thì th c n cho l n

m c n
dinh d

ch t dinh d


Nh ng khái ni m v hi n t

ng kháng sinh l i

c b t ngu n t nh ng

công trình c a Alexander Fleming n m 1928 b ng m t s tình c khi nuôi c y
staphylococcus, có nh ng s i n m phát tri n trên m t th ch do
staphycoccus không phát tri n
su t, úng

ó mà

c, b ch t. Ông ã gi thi t m t cách sáng

n là: trong quá trình phát tri n c a n m này, nó ã s n xu t ra

m t lo i ch t nào ó có kh n ng ch ng l i staphylococcus, ông g i nó là
penicillin và nó

c s n sinh ra t s i n m penicilinumnotatum.

T i n m 1938, m t s nhà khoa h c c a nhóm Oxford ã nghiên c u
tinh ch penicillin. N m 1940 ã s n xu t thành công penicillin thô và ã th
nghi m trên

ng v t cho k t qu t t. Do nh h

ng c a chi n tranh th gi i


c s d ng r ng trong lâm sàng, vì nhi u lo i kháng sinh ã

c, m t s lo i kháng sinh có ho t ph h p, m t s lo i kháng sinh có

giá thành cao.


13
Phân lo i kháng sinh
* Phân lo i d a trên c ch tác
+

ng g m:

c ch t ng h p vách t bào vi khu n: Do tác

h p vách nên làm cho vi khu n d b

ng lên quá trình t ng

i th c bào, phá v do thay

i áp su t

th m th u.
+

c ch t ng h p protein vi khu n: Làm cho quá trình sinh mã hóa

không chính xác, ng n c n vi c g n các acid amin vào chu i polypeptide.

+ N m v ng ch ng ch

nh c a kháng sinh

+ Theo dõi hi u qu tr li u, ph i h p kháng sinh


14
Thành ph n kháng sinh Amoxycol
Amoxycol g m: Amoxicillin tryhydrace và colistin sulface.
+ Amoxicilin
Là m t lo i Penicilin, b n trong môi tr
r ng,

ng acid, có tác d ng ph

c bi t có tác d ng ch ng tr c khu n Gram âm (-), c che s nhân lên

c a vi khu n. T

ng t nh các penicilin khác, có tác d ng di t khu n, do c

ch sinh t ng h p mucopepcid c a thành t bào vi khu n. Invitro, amoxicilin
có ho t tính v i h u h t các vi khu n Gram âm và Gram d
khu n, t

ng nh : liên c u

c u khu n không t o penicilase, H.influenzae, diplococus



ng m t, nhi m khu n da…

+ Colistin sulface
Là thu c kháng sinh nhóm polymyxin, th
tr

ng dùng

ng h p nhi m khu n n ng di vi khu n Gram âm,

i u tr nh ng
c bi t là nhi m

Pseudomonas aeruginosa. Ph kháng khu n và c ch c a Colisin c ng nh
Polymicin B, nh ng colistin sulface thì có tác d ng h i kém h n, còn colistin
sulformethat thì có tác d ng y u h n nhi u polymycin.


15
Colistin tác d ng t i ph i ch gi i h n

các vi khu n Gram âm:

Pseudomonas aeruginosa, E.coli, klebsiella, enterobacter, salmonella,
sigella…ch a th y nói d n vi khu n tr nên kháng thu c theo c ch di
truy n hay qua trung gian plasmid.
Colistin

c h p thu qua

c ch t ng h p vách t bào vi khu n: do tác d ng lên quá trình trình

t ng h p vách nên làm cho vi khu n d b

i th c bào, phá v do thay

i áp

su t th m th u.
+

c ch t ng h p protein vi khu n: làm cho quá trình sinh mã hóa

không chính xác, ng n c n vi c g n các acid amin vào chu i polypeptid
+

c ch t ng h p acid nhân vi khu n: ng n c n quá trình sao mã, ng n

c n quá trình nhân ôi c a AND, ng n c n c ch quá trình t o acid nucleic.
+

c ch t ng h p vách t bào vi khu n

+ Làm thay

i tính th m c a màng t bào

Cách s d ng
B sung vào th c n c a l n nái, tác
m .

c dùng t li u trung bình t i li u cao

mang m m b nh và

ng n ng a l n có

tr b nh c a l n. Hi n t i có 17 lo i kháng khu n ã

c ch p nh n dùng cho th c n c a l n. Trong ó, có 8 lo i ph i ng ng
dùng tr

c khi gi t m 5 – 70 ngày, 9 lo i không c n th i gian th i thu c.

Tác d ng c a các ch t kháng khu n làm t ng n ng su t và hi u qu
l n ã

c công b trên nhi u tài li u (Hays, 1978 [33]; Zimmerman, 1986

[42] và Cromwell, 1991 [31]). Tóm t t t 1194 thí nghi m trên 32555 con l n
cho th y tác d ng c a ch t kháng khu n làm t ng t c
i v i l n sau cai s a (7 – 25kg), 10%

sinh tr

ng 16,4%

i v i l n choai (17 – 49kg) 4,25

i



lên 10,4 con khi b sung kháng khu n. Trong 11 thí nghi m (2105 nái) có dùng


17
ch t kháng khu n trong kh u ph n n lúc nuôi con, t l s ng
t ng (84,9% so v i 87,1% s sinh s ng) và tr ng l

n lúc cai s a

ng cai s a c ng t ng.

Hi u qu c a ch t kháng khu n khi b sung vào th c n
ba lo i: Tác d ng trao

i ch t, tác d ng dinh d

c chia làm

ng và tác d ng ki m soát

b nh t t.
Tác d ng

u tiên là nh h

ng tr c ti p

con v t (thí d t ng quá trình t ng h p
Tác d ng th hai là thay

- H u h t các d li u cho r ng tác d ng ki m soát b nh t t là quan tr ng
nh t. Hi u qu này làm cho ch t kháng khu n h n ch các vi khu n gây b nh
c tr ng, b nh c n lâm sàng, do v y, cho phép con v t
g n v i ti m n ng t i a. C ch ho t
tr

ng thành, l n nuôi

môi tr

tt c

ng này bi u hi n

ng b n so v i môi tr

sinh tr

ng

l n con rõ h n l n
ng s ch, l n y u so

v i l n kh e.
Quan tâm v an toàn
M t s ng

i quan tâm

gia súc s t o nên vi khu n

18
ch a có t li u rõ ràng. Vi khu n
qu

ng

ng v t không t n công m t cách hi u

i n u không dùng các li u c c l n và m c dù v y, chúng c ng ch

có hi u l c tho ng qua (Smith, 1969 [40]).
C c qu n lý thu c và th c ph m – FDA ã yêu c u Vi n Y d
hành nghiên c u

cl pv

nh h

ng s c kh e con ng

i và

c ti n

a s li u v

thi t h i khi s d ng penicillin và tetrecyclin li u th p h n li u i u tr trong
th c n gia súc. H
kh e con ng
d


c mô t rõ ràng . M c dù t l kháng thu c kháng sinh
có ch ng c là m c
ch t kháng khu n ã

và ph

ng cách thay

ng

i

i cao, không

i (Lorian, 1986 [37]). M c dù

c dùng trong th c n gia súc su t h n 45 n m qua,

v n không có ch ng c thuy t ph c v tác
ng

ng v t và

ng b t l i cho s c kh e con

i khi dùng kháng sinh li u th p h n li u i u tr

2.2. Tình hình nghiên c u trong và ngoài n


nh và xu t b n hàng n m trong quy n tóm t t

v ch t b sung vào th c n gia súc.