BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI

ĐOÀN KIM PHƢỢNG

KHẢO SÁT THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN THUỐC
TRONG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ
TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN PHÚ GIÁO
TỈNH BÌNH DƢƠNG NĂM 2015

LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI 2017


BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC DƢỢC HÀ NỘI

ĐOÀN KIM PHƢỢNG

KHẢO SÁT THỰC TRẠNG KÊ ĐƠN THUỐC
TRONG ĐIỀU TRỊ NGOẠI TRÚ
TẠI TRUNG TÂM Y TẾ HUYỆN PHÚ GIÁO
TỈNH BÌNH DƢƠNG NĂM 2015
LUẬN VĂN DƢỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC
MÃ SỐ: CK 60 72 04 12

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Phƣơng Nhung
Thời gian thực hiện: từ 07/2015 đến tháng 11/2016


MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................................................................. 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN ............................................................................... 3
1.1. Quy định và thực trạng kê đơn thuốc ..................................................... 3
1.1.1. Quy định kê đơn thuốc .................................................................... 3
1.1.2. Thực trạng kê đơn thuốc .................................................................. 5
1.2. Các chỉ số kê đơn thuốc.......................................................................... 7
1.2.1. Các chỉ số kê đơn thuốc ................................................................... 7
1.2.2. Các nghiên cứu về đánh giá sử dụng thuốc ..................................... 8
1.3. Vài nét về cơ sở nghiên cứu ................................................................. 13
1.3.1. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn .............................................. 14
1.3.2. Cơ cấu nhân lực tại trung tâm........................................................ 17
1.3.3. Sơ đồ tổ chức TTYT Phú Giáo Bình Dương ................................. 19
1.3.4. Khoa Dược ..................................................................................... 20
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............. 22
2.1. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................... 22
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu .................................................................... 22
2.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu ................................................. 22
2.2. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 22
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu: ...................................................................... 22
2.2.2. Mẫu nghiên cứu ............................................................................. 22
2.3. Thu thập số liệu .................................................................................... 23
2.4. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu ............................................... 23
2.5. Các biến số và chỉ số trong nghiên cứu. ............................................... 24
Chƣơng 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................ 32
3.1. Một số đặc điểm của mẫu nghiên cứu .................................................. 32
3.1.1. Đặc điểm của bệnh nhân điều trị ngoại trú .................................... 32



Tiếng Việt

BHYT

Bảo hiểm Y tế

BN

Bệnh nhân

BVĐK

Bệnh viện đa khoa

BYT

Bộ Y tế

DMT

Danh mục thuốc

DMTTY

Danh mục thuốc thiết yếu

ICD

International


Trung bình

TG
TTYT

Trung tâm y tế

VNĐ

Việt Nam đồng

WHO

World Health
Organization

Tổ chức Y tê Thê giới


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Tiêu chí đánh giá đơn thuốc ghi đúng quy định theo quyết định
04/2008/QĐ-BYT ............................................................................................. 5
Bảng 1.2. Một số chỉ số kê đơn thuốc tại một số quốc gia ............................... 9
Bảng 1.3. Bảng một số chỉ số kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú .............. 10
Bảng 1.4. Cơ cấu nhân lực tại trung tâm y tế Phú Giáo Bình Dương ............ 17
Bảng 2.5. Các biến số về việc thực hiện quy chế kê đơn thuốc ngoại trú ...... 24
Bảng 2.6. Các biến số về chỉ số kê đơn thuốc ngoại trú ................................. 26
Bảng 2.7. Các chỉ số về thực hiện quy chế kê đơn thuốc ............................... 29
Bảng 2.8. Các chỉ số về kê đơn thuốc ............................................................. 30
Bảng 3.9. Một số đặc điểm của bệnh nhân điều trị ngoại trú ......................... 32

Việc sử dụng thuốc hợp lý đang trở thành một vấn đề toàn cầu tuy nhiên
hiện nay có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến việc sử dụng thuốc
không hợp lý. Việc kê đơn thuốc không đúng quy chế, kê quá nhiều thuốc
trong một đơn, lạm dụng kháng sinh, vitamin, kê đơn không phải thuốc thiết
yếu mà là thuốc có tính thương mại cao đang có nguy cơ phát triển và khó
kiểm soát tại nhiều cơ sở điều trị. Ở các nước đang phát triển ít hơn 40%
bệnh nhân được điều trị theo các hướng dẫn điều trị chuẩn [24]. Việc kê đơn
không đúng dẫn đến việc điều trị không hiệu quả và không an toàn, bệnh
không khỏi hoặc kéo dài, làm cho bệnh nhân lo lắng, chưa kể đến chi phí
điều trị cao.
Sử dụng thuốc hợp lý cũng là một trong những mục tiêu quan trọng
trong Chính sách quốc gia về thuốc ở Việt Nam [13]. Cùng với sự phát triển
của nền kinh tế thị trường, thị trường dược phẩm Việt Nam đã và đang không
ngừng biến đổi. Người dân được đáp ứng nhu cầu về thuốc và tiếp cận với các
dịch vụ y tế cơ bản có chất lượng. Chi y tế bình quân đầu người không ngừng
tăng từ 1,579 triệu đồng năm 2010 lên 2,184 triệu đồng năm 2012 [4]. Tuy
nhiên, bên cạnh những thành tích đạt được vẫn còn những tồn tại đáng chú ý,
đặc biệt việc kê đơn sử dụng thuốc không hợp lý diễn ra phổ biến ở nhiều nơi.
1


Để quản lý việc kê đơn thuốc điều trị ngoại trú, Bộ Y tế đã ban hành Quy chế
kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú kèm theo quyết định số 04/2008/QĐ BYT ngày 01/02/2008 có hiệu lực từ ngày 15/2/2008 đến 30/4/2016 [2].
Trung tâm Y tế Phú Giáo dưới sự quản lý của Sở Y tế Bình Dương với
nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân huyện Phú Giáo và một số huyện
lân cận. Hàng năm, trung tâm đã thực hiện khám chữa bệnh cho hàng nghìn
người bệnh BHYT, dịch vụ kể cả nội trú và ngoại trú. Để đảm bảo hoạt động
sử dụng thuốc đạt hiệu quả cao Hội đồng thuốc và điều trị, khoa Dược luôn
bám sát các thông tư, hướng dẫn của Bộ Y tế nhằm nâng cao chất lượng
khám chữa bệnh và công tác sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Nhưng, hiện nay