I.

TÊN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

“Một số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh trường tiểu học số 2 Phú
Nhuận qua trải nghiệm thực tiễn”
II.
MÔ TẢ NỘI DUNG SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM:
Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý – xã hội cơ bản giúp cho cá nhân tồn tại
và thích ứng trong cuộc sống, giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộc sống có nhiều
thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kỹ năng sống đơn giản là tất cả
điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi
diễn ra hằng ngày trong cuộc sống.
Như chúng ta đã biết giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với học sinh
tiểu học bởi vì:
- Các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người quyết
định sự phát triển của đất nước trong những năm tới. Nếu không có kĩ năng sống, các
em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và
đất nước.
- Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách,
giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc
về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động... Đặc biệt là trong
cơ chế thị trường hiện nay, các em thường xuyên chịu tác động đan xen của những
yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn cảnh phải lựa chọn những giá trị,
phải đương đầu với những khó khăn, thách thức, những áp lực tiêu cực. Nếu không
được giáo dục kỹ năng sống, nếu thiếu kỹ năng sống khi lớn lên các em dễ bị lôi kéo
các hành vi tiêu cực, bạo lực, lối sống ích kỉ, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc về
nhân cách.Vì vậy giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ đặc biệt là học sinh tiểu học
là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi và trách nhiệm đối với bản thân, gia
đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em ứng phó tích cực trước các tình huống
trong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người,

sinh
246

Kĩ năng tốt
SL
%
113
46

Có một số kĩ năng
SL
%
64
26

Kĩ năng chưa tốt
SL
%
69
28

Thực hành làm việc theo nhóm
Tổng số
Chưa biết cách lắng nghe, hay tách ra
Biết cách lắng nghe, hợp tác
học sinh
khỏi nhóm
SL
%
SL

1. Tổ chức hoạt động ngoại khoá chuyên đề “Giáo dục kỹ năng sống cho học
sinh”
Đầu năm học 2015-2016 tôi đã xây dựng kế hoạch và tổ chức một buổi ngoại
khóa. Thành phần là toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong trường.
Trước khi tổ chức chuyên đề cho học sinh chuẩn bị các tình huống mà các em đã trải
qua trong cuộc sống. Trong buổi ngoại khóa cho học sinh đưa ra các tình huống mà
các em đã gặp để chia sẻ cách giải quyết. Ví dụ tình huống: “Em ở nhà một mình, có
1 người lạ đến và nói là cùng cơ quan với bố em, bố em nhờ về nhà lấy hộ chiếc
latop quên ở nhà, em biết nếu mình manh động sẽ nguy hiểm đến tính mạng, nhưng
làm thế nào để vừa an toàn cho mình vừa bảo vệ được tài sản của gia đình” các bạn
sẽ đưa ra cách giải quyết qua đó các em sẽ học được kĩ năng ứng phó khi gặp tình
huống nguy hiểm. Có những tình huống khó thì các thầy cô giáo có thể tư vấn cho
các em. Ví dụ: “ Em và bạn khi đi chăn trâu lúc trâu đang ăn hai đứa ra bờ suối rửa
tay, bất chợt bạn em trượt chân rơi xuống hố sâu, chỗ ấy lại cách xa khu dân cư, nếu
đi tìm được người đến cứu thì cũng mất 30-40 phút”. Tình huống này rất khó xử lý,
nếu tìm được người đến cứu thì sau 30 phút bạn em cũng đã chết đuối, nếu em xuống
cứu bạn mà cả 2 không biết bơi thì cả 2 đều chết đuối. Lúc này thầy cô giáo đưa ra
những lời tư vấn giúp các em . Ngoài việc đưa ra tình huống thì học sinh có thể
đóng những vở kịch trong đó diễn tả các kĩ năng sống, các bạn, thầy cô giáo đưa ra
những câu hỏi để giao lưu và làm rõ hơn ý nghĩa, nội dung của vở kịch. Hoạt động
này đã tạo cho học sinh một sân chơi để học sinh được thực hành kỹ năng sống. Các
em được giao lưu, được tư vấn về kỹ năng sống, hiệu quả rèn kỹ năng sống cho học
sinh được nâng lên gắn liền với thực tế cuộc sống.
3


2. Trải nghiệm qua các hoạt động lao động vừa sức với học sinh:
Hiện nay một số trường tiểu học thuê người làm vệ sinh trường lớp, chăm sóc
vườn hoa, vườn rau( do cha mẹ học sinh không muốn cho con làm). Nên nhiều học
sinh dù ở vùng nông thôn học hết lớp 5 cũng không biết cầm chổi quét nhà như thế

trò chơi… do chính các em đứng ra tổ chức dưới sự giúp đỡ và hướng dẫn của giáo
viên chủ nhiệm qua đó các em mạnh dạn hơn, thể hiện được những khả năng của
mình cũng như thực hành các kĩ năng như: giao tiếp, tự tin, hợp tác, làm việc nhóm...
4. Học sinh trải nghiệm qua các lễ hội trong nhà trường
Trong năm học nhà trường thường xuyên tổ chức các lễ hội để học sinh có cơ
hội trải nghiệm, thực hành kĩ năng sống. Trong năm học tôi đã tổ chức các lễ hội:
“Lễ hội ẩm thực”, “ Ngày hội tri ân thầy cô giáo”; “ Lễ hội trăng rằm”; “Ngày hội
đọc sách”; Ngày hội “Chúng em làm vệ sinh”, .... các em được thực hành các kĩ
năng: hợp tác, làm việc theo nhóm, tự tin, tự phục vụ...Qua “Lễ hội ẩm thực” các em
học sinh lớp 3,4,5 nấu được những bữa cơm gia đình với những món ăn đơn giản,
lớp 1, lớp 2 có thể gọt hoa quả, trang trí các đĩa hoa quả.
Qua các lễ hội học sinh được thực hành nhiều kĩ năng cần thiết và hơn cả các
em ngày càng yêu trường, yêu lớp gắn bó với bạn bè thầy cô hơn.
5. Phối hợp với cha mẹ học sinh để thực hành kĩ năng sống ở nhà.
Trong buổi họp họp phụ huynh đầu năm, tôi yêu cầu giáo viên thông báo đặc
điểm tình hình của trường, lớp, nêu tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống
cho học sinh. Đó là kỹ năng giao tiếp trong cuộc sống thể hiện đúng và lễ phép với
người trên như: Đi học và học về biết chào ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em, cách chào
đúng nói vừa đủ nghe lễ phép. Biết tự giới thiệu họ tên của mình, họ tên bố mẹ,
người thân. Đầu tóc, quần áo gọn gàng. Biết lễ phép vâng lời ông bà, cha mẹ,
nhường nhịn em nhỏ, đi bộ đúng quy định, đi học đúng giờ. Tư vấn cho cha mẹ học
sinh ngoài những kĩ năng trên cần rèn cho học sinh tính tự lập như: Biết tự rửa tay
sạch sẽ trước khi ăn, chỉ ăn uống tại bàn ăn, biết cách sử dụng những đồ dùng, vật
dụng trong ăn uống một cách đúng đắn, biết mời trước khi ăn, biết tự dọn, cất đúng
chỗ bát, chén, thìa … hoặc biết giúp người lớn dọn dẹp, ngồi ngay ngắn, không làm
ảnh hưởng đến người xung quanh. Cha mẹ học sinh và giáo viên thường xuyên trao
đổi về việc học tập của học sinh cũng như việc thực hành các kĩ năng ở nhà để cùng
phối hợp rèn học sinh.
III. TÍNH MỚI CỦA SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM:
5

người thầy. Vì vậy, để học sinh luôn lấy thầy cô giáo làm chuẩn mực thì trước hết
6


các thầy cô cần thực hiện tốt cuộc vận động: “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương
đạo đức, tự học và sáng tạo” mà ngành Giáo dục đang vận động.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh không phải là công việc “một sớm, một
chiều” mà đòi hỏi phải có quá trình, kiên nhẫn và bằng cả tâm huyết và ở mọi lúc,
mọi nơi, thực hiện càng sớm càng tốt đối với trẻ em. Kĩ năng sống rất đa dạng và
mang đặc trưng vùng, miền đòi hỏi người giáo viên phải vận dụng một cách linh
hoạt, sáng tạo cho phù hợp với nhu cầu, trình độ của học sinh và đặc điểm, hoàn
cảnh của nhà trường, địa phương.
6. Thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho học sinh cũng cần được thông tin đến phụ
huynh để phụ huynh thấy được tầm quan trọng của kĩ năng sống đối với con em
mình, cùng với giáo viên thực hiện, theo dõi, ủng hộ động viên các em. Nếu được sự
hỗ trợ của phụ huynh học sinh thì việc thực hiện sẽ dễ dàng thành công hơn.
Giáo dục kỹ năng sống không phải chỉ là công việc của giáo viên, nhà trường
mà của cả xã hội, cộng đồng, có như vậy mới mong đào tạo ra được những thế hệ trẻ
phát triển toàn diện, chuẩn bị tốt cho việc thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá
đất nước và hội nhập quốc tế.
IV. TÍNH HỮU ÍCH CỦA SÁNG KIẾN, KINH NGHIỆM:
Qua một năm( năm học 2015-2016) áp dụng các biện pháp rèn kĩ năng sống
cho học sinh qua trải nghiệm thực tiễn đã có kết quả rõ rệt: Đa số các em đều có ý
thức tốt trong việc rèn luyện các kĩ năng, được thể hiện rõ qua việc sinh hoạt hằng
ngày trên lớp, trong nhiều nghi thức lời nói, các em biết vận dụng những lời nói thân
thiện vào thực tế, những lời chào, cảm ơn hay xin lỗi, những yêu cầu, đề nghị lịch
sự, ... đã trở thành thói quen được các em vận dụng hằng ngày. Các em chào hỏi
thân thiện và sẵn sàng là hướng dẫn viên khi gặp khách đến thăm trường, thăm lớp .
Các em hăng hái chia sẻ trong tiết học và luôn tự giác trong các hoạt động của
trường như vệ sinh, chăm sóc vườn rau, vườn hoa... Cha mẹ học sinh rất vui mừng

Tổng số
Chưa biết cách lắng nghe, hay tách ra
Biết cách lắng nghe, hợp tác
học sinh
khỏi nhóm
SL
%
SL
%
246
226
92
20
8
Ứng xử tình huống trong chơi trò chơi tập thể
Tổng số học Biết cách ứng xử hài hòa, khá
Hay cãi nhau, xô đẩy bạn khi
sinh
phù hợp.
chơi.
SL
%
SL
%
246
239
97
7
3
V. KHẢ NĂNG PHỔ BIẾN VÀ NHÂN RỘNG:


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Phú Nhuận, ngày 20 tháng 3 năm 2017
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến huyện Bảo Thắng.
Họ và tên tác giả: Bùi Thị Bích
Sinh ngày 16 tháng 5 năm 1975
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học số 2 Phú Nhuận
Trình độ chuyên môn: Đại học tiểu học
Đề nghị công nhận sáng kiến kinh nghiệm:
“Một số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh trường tiểu học số 2 Phú
Nhuận qua trải nghiệm thực tiễn”
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN
P.Hiệu trưởng

Nguyễn Đức Tâm

NGƯỜI VIẾT

Bùi Thị Bích

10


11