BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

HOÀNG TẤN TRÚC

QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ CHÚC SƠN
HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ SINH THÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

Hà Nội - 2013


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

HOÀNG TẤN TRÚC
KHÓA: 2011-2013

QUẢN LÝ QUY HOẠCH ĐÔ THỊ CHÚC SƠN
HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ SINH THÁI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06


1.1.1.Khái quát lịch sử hình thành .................................................................................. 8 
1.1.2. Quan điểm và xu hướng phát triển ...................................................................... 11 
1.2. Thực trạng công tác quản lý quy hoạch đô thị sinh thái tại Việt Nam và trên
thế giới ........................................................................................................................... 13 
1.1.2. Công tác quản lý quy hoạch đô thị sinh thái tại một số nước trên thế giới ......... 13 
1.2.2. Công tác quản lý quy hoạch đô thị sinh thái tại Việt Nam ................................. 18 
1.2.3. Những ưu điểm và hạn chế trong thực tiễn phát triển đô thị theo hướng phát
triển đô thị sinh thái....................................................................................................... 23 


1.3. Thực trạng công tác quản lý đô thị Chúc Sơn ....................................................... 25 
1.3.1. Vị trí và quy mô dân số ....................................................................................... 25 
1.3.2. Điều kiện tự nhiên, văn hóa, kinh tế xã hội của thị trấn Chúc Sơn .................... 26 
1.3.3. Thực trạng quản lý các đồ án quy hoạch và dự án đầu tư................................... 28 
1.3.4. Thực trạng về quản lý môi trường ...................................................................... 30 
1.3.5. Đánh giá tổng hợp hiện trạng khu vực nghiên cứu ............................................. 31 
1.4. Khái quát định hướng quy hoạch chung đô thị Chúc Sơn ................................... 32 
1.4.1. Mô hình quy hoạch đô thị sinh thái Chúc Sơn .................................................... 32 
1.4.2. Định hướng quy hoạch sử dụng đất .................................................................... 33 
1.4.3. Định hướng phát triển không gian kiến trúc cảnh quan ...................................... 33 
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN KHOA HỌC TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
QUY HOẠCH ĐÔ THỊ CHÚC SƠN THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ
SINH THÁI ...................................................................................................................... 37 
2.1. Lý luận về phát triển đô thị bền vững .................................................................... 37 
2.1.1. Trên thế giới ........................................................................................................ 37 
2.1.2. Tại Việt Nam ....................................................................................................... 38 
2.2. Lý luận về quy hoạch đô thị sinh thái ..................................................................... 40 
2.2.1. Các tiêu chí để đánh giá một đô thị sinh thái ...................................................... 40 
2.2.2. Các nguyên tắc chính trong quy hoạch đô thị sinh thái ...................................... 42 

3.4.2. Giải pháp 2: Xây dựng quy định quản lý đô thị theo phân vùng sinh thái, chức
năng đô thị. .................................................................................................................... 75 
3.4.3. Giải pháp 3: Quản lý quy trình thực hiện quy hoạch .......................................... 93 
3.4.4. Giải pháp 4: Quản lý quy hoạch đô thị sinh thái có sự tham gia của cộng
đồng và các bên liên quan. ............................................................................................ 94 
3.4.5. Giải pháp 5: Tăng cường năng lực cho cán bộ quản lý quy hoạch đô thị........... 97 
3.5. Tổ chức bộ máy quản lý thực hiện .......................................................................... 98 
3.5.1. Nguyên tắc xây dựng mô hình quản lý thực hiện ............................................... 98 
3.5.2. Cơ cấu nhiệm vụ của các cơ quan có thẩm quyền .............................................. 99 
3.5.3. Đề xuất mô hình quản lý thực hiện. .................................................................. 100 


C. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................... 101 
Kết luận ......................................................................................................................... 101 
Kiến nghị ........................................................................................................................ 102 
TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................................. 103 
Tiếng Việt ....................................................................................................................... 103 
Tiếng Anh ....................................................................................................................... 104 
Các trang Web ............................................................................................................... 105 
PHỤ LỤC ....................................................................................................................... 105 


LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới TS.KTS. Trương Văn Quảng,
người đã trực tiếp hướng dẫn tôi bằng tất cả sự tâm huyết. Cảm ơn thầy đã dành
thời gian chỉ bảo tận tình cho tôi cũng như đã khích lệ, ủng hộ nghiên cứu của tôi
trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo đã tham gia giảng dạy trong khóa
cao học Quản lý đô thị và công trình 2011 – 2013 đã bổ sung cho học viên các kiến
thức không thể thiếu làm cơ sở lý luận nghiên cứu.

tướng Chính phủ ban hành ngày 14/01/2013 có đề ra nguyên tắc đầu tư phát triển đô
thị, trong đó “Bảo đảm khai thác và sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả các nguồn lực;
bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai nhằm mục
tiêu phát triển bền vững. Tạo ra môi trường sống tốt cho cư dân đô thị; bảo đảm lợi
ích của cộng đồng hài hoà với lợi ích của Nhà nước và nhà đầu tư (Trích Điều 3). ”
Tuy nhiên trong Nghị định 11/2013/NĐ-CP chưa có quy định riêng biệt nào đối với
đô thị sinh thái. Nghị định số 42/2009/NĐ-CP về Phân loại đô thị về phân loại đô
thị chưa quy định thế nào là đô thị sinh thái. Cũng trong năm 2009 Quốc hội đã
thông qua Luật Quy hoạch đô thị, song cả Luật Quy hoạch đô thị cũng chưa đề cập
đến đô thị sinh thái.
Việt Nam đang trong quá trình đô thị hóa nhanh, dân số đô thị hiện nay khoảng
28%, dự kiến khoảng 38% vào năm 2015 và đạt 50% vào năm 2025. Cùng với quá
trình đô thị hóa, người dân cũng đòi hỏi ngày một cao hơn về chất lượng sống tại
các đô thị như: yêu cầu được cung cấp các dịch vụ tốt hơn, môi trường phát triển
bền vững hơn, văn hóa- văn minh đô thị được nâng cao…; Đồng thời, không phải
chịu những tác động tiêu cực của quá trình phát triển như: quá tải hạ tầng đô thị, tắc
đường, ngập lụt, ô nhiễm môi trường, các giá trị văn hóa, kiến trúc, cảnh quan bị
mai một. Từ nhu cầu của thị trường và thực tiễn phát triển của đô thị, các nhà đầu tư
đã và đang tiến hành xây dựng quy hoạch các dự án khu đô thị mới theo mô hình


2

sinh thái. Một loạt những dự án đô thị theo hướng sinh thái đang được xây dựng và
phát triển tại Việt Nam như khu đô thị Ecopark ở Văn Giang, Hưng Yên, khu đô thị
Ecolake ở Bình Dương hay Diamond Island ở TP. Hồ Chí Minh. Các đồ án, dự án
đó đang dần được hoàn thiện để đưa vào sử dụng, được chính quyền địa phương
chấp thuận cùng với sự ủng hộ của người dân. Tuy nhiên hiện nay, cụm từ “đô thị
sinh thái” đang bị lạm dụng trên thị trường bất động sản. Nắm bắt được nhu cầu của
người dân, nhiều dự án đô thị gắn mác sinh thái đã ra đời nhưng thực chất không hề

- Đi học tập, tham quan tại Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Thụy Điển là
những nước có trình độ đô thị phát triển cao để đúc rút kinh nghiệm về quy hoạch
và quản lý đô thị, về áp dụng cho địa phương.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu
-

Đọc các báo cáo về thị trấn sinh thái của các tổ chức quốc tế như
UNHabitat, WorldBank…

-

Tài liệu tham luận trong các hội thảo về quy hoạch và phát triển đô thị

-

Các tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc xanh như LOTUS, LEED

-

Sách tham khảo nước ngoài về kiến trúc, quy hoạch tại các nước phát triển
như Nhật, Mỹ, Trung Quốc, Canada....

-

Kế thừa số liệu từ các luận văn nghiên cứu về đô thị sinh thái trước đây

-

Tài liệu trên các trang web chuyên ngành.
• Phương pháp chuyên gia

Cấu trúc luận văn
Luận văn gồm các phần sau đây:
I. Phần mở đầu
II. Phần nội dung nghiên cứu
Gồm 3 chương:
Chương I: Thực trạng về công tác quản lý quy hoạch đô thị theo mô hình sinh
thái tại Việt Nam và thủ đô Hà Nội
Chương II: Cơ sở lý luận khoa học trong công tác quản lý quy hoạch đô thị theo
hướng phát triển đô thị sinh thái
Chương III: Giải pháp quản lý quy hoạch đô thị Chúc Sơn theo hướng phát triển
đô thị sinh thái
III. Phần kết luận và kiến nghị
Các khái niệm khoa học
(1) Khái niệm về phát triển bền vững (PTBV)
Theo Ủy ban thế giới về môi trường và Phát triển (World Commission on
Environment and Development) trong báo cáo chung “Tương lai của chúng ta” năm
1987, chính là “Phát triển nhằm thỏa mãn nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm
tổn hại đến khả năng thỏa mãn nhu cầu của các thế hệ mai sau” - (Development that
meets the need of the present without compromising the ability of future generations
to meet their own needs). PTBV được thể hiện ở cả 3 lĩnh vực: kinh tế - xã hội –
môi trường và hạt nhân của nó chính là con người.
(2) Khái niệm về đô thị sinh thái
- Đô thị sinh thái là đô thị đảm bảo sự phát triển bền vững về môi trường và bền
vững về kinh tế, nhăm nâng cao chất lượng sống cho người dân đô thị, tiến tới xây
dựng một xã hội bền vững về văn hóa. (Theo World Bank)
- Đô thị sinh thái là đô thị phát triển đảm bảo sự cân bằng với thiên nhiên hay cụ thể
hơn là sự định cư cho phép các cư dân sinh sống trong điều kiện chất lượng cuộc
sống nhưng sử dụng tối thiểu các nguồn tài nguyên thiên nhiên (Theo tổ chức sinh
thái đô thị, Australia)


đô thị là hoạt động của cơ quan hành chính Nhà nước can thiệp vào các nguồn lực
như tài nguyên thiên nhiên, tài chính và con người nhằm tạo dựng một môi trường


7

thuận lợi cho hình thức định cư ở đô thị, trên cơ sở kết hợp hài hoà giữa lợi ích quốc
gia và lợi ích đô thị để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Nhiệm vụ quản lý Nhà nước ở đô thị bao gồm xây dựng khuôn khổ pháp lý
cho sự phát triển bao gồm các văn bản pháp quy, lập quy hoạch, kế hoạch thực hiện
chương trình đầu tư phát triển; tổ chức triển khai thực hiện các nhiệm vụ trong
quyền hạn và phạm vi quản lý đảm bảo cho các hoạt động kinh tế xã hội trên địa
bàn và kiểm soát sự phát triển vì mục tiêu bền vững.
Ba lĩnh vực chính của công tác quản lý đô thị là: Quản lý phát triển không gian;
Quản lý cung cấp dịch vụ kết cấu hạ tầng kỹ thuật và xã hội; và Quản lý trật tự, an
toàn và công bằng xã hội ở đô thị.
(5) Khái niệm về Quản lí qui hoạch đô thị sinh thái
Bao gồm các nội dung: kiểm soát quy hoạch phát triển các đô thị sinh thái, quản lý
xây dựng đô thị sinh thái theo quy hoạch, ban hành các văn bản pháp quy quy định
tiêu chuẩn quy hoạch khu đô thị sinh thái trên cơ sở hài hòa giữa nhà nước, chủ đầu
tư và cộng đồng dân cư.
(6) Khái niệm về sự tham gia của cộng đồng
Ðịnh nghĩa thuật ngữ “Sự tham gia của cộng đồng” Theo Clanrence Shubert là quá
trình trong đó các nhóm dân cư của cộng đồng tác động vào quá trình quy hoạch,
thực hiện, quản lý sử dựng hoặc duy trì một dịch vụ, trang thiết bị hay phạm vi
hoạch động. Các hoạt động cá nhân không có tổ chức sẽ không được coi là sự tham
gia của cộng đồng.
- Sự tham gia của cộng đồng là một quá trình mà Chính phủ và cộng đồng cùng
nhận một số trách nhiệm cụ thể và tiến hành các hoạt động để cung cấp các dịch vụ
đô thị cho tất cả cộng đồng.

không chỉ riêng của các nhà quản lý, các nhà quy hoạch, kiến trúc sư, kỹ sư,… mà
còn của các tổ chức, đoàn thể và mọi cá nhân.
Trên cơ sở đánh giá các tiềm năng về kinh tế, xã hội, thiên nhiên của đô thị
Chúc Sơn, huyện Chương Mỹ, Hà Nội, luận văn đề xuất các giải pháp quản lý đảm
bảo đô thị Chúc Sơn phát triển đúng theo mô hình hướng sinh thái. Đồng thời là đô
thị kiểu mẫu, cũng như là một thử nghiệm cho việc phát triển đô thị sinh thái đúng
nghĩa tại Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung. Luận văn đã đề xuất năm giải
pháp trong việc quản lý quy hoạch đô thị Chúc Sơn theo hướng sinh thái bền vững,
đó là:
1. Quản lý quy hoạch theo các tiêu chí quy hoạch đô thị sinh thái.
2. Quản lý theo phân vùng sinh thái và chức năng đô thị.
3. Quản lý quy trình thực hiện quy hoạch.
4. Quản lý có sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan.
5. Tăng cường năng lực cho cán bộ quản lý quy hoạch đô thị.
Trong đó, luận văn đặt trọng tâm vào giải pháp quản lý khung cấu trúc thiên
nhiên của đô thị Chúc Sơn, bảo tồn cảnh quan và các giá trị văn hóa khu vực.
Việc đề xuất các dự án phát triển đô thị ngoài việc tăng tính hấp dẫn của dự
án quy hoạch, còn là khẳng định tính chất cũng như hướng phát triển sinh thái của
đô thị. Mặt khác, việc tăng cường sự tham gia của các bên liên quan là hành động


102

chưa bao giờ là muộn, đặc biệt là đối với đô thị sinh thái thì cộng đồng đóng vai trò
chính trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc đô thị. Do thời gian nghiên cứu có hạn
nên các giải pháp trên đây mới chỉ là các đề xuất ban đầu của tác giả, cần phải tiếp
tục nghiên cứu thêm, và có những điều chỉnh phù hợp với thực tế phát triển. Tuy
nhiên, luận văn cũng góp phần vào việc hoàn thiện công cụ quản lý quy hoạch phát
triển đô thị theo hướng sinh thái, là tài liệu tham khảo cho các văn bản pháp lý liên
quan đến đô thị sinh thái sau này.

Chủ đầu tư và các Sở ban ngành cũng như phát triển các chương trình tuyên truyền
và hỗ trợ thực hiện đồ án quy hoạch sinh thái đồng bộ và theo tiêu chuẩn chung.
Trong quá trình quản lý khai thác, UBND thành phố nên kết hợp với Chủ đầu tư
đưa ra các cơ chế khuyến khích cộng đồng tham gia khai thác và quản lý khu đô thị.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Bộ Xây dựng (2012), Kỷ yếu hội thảo “Tương lai đô thị Việt Nam- Hành
động hôm nay”
2. Bùi Quang Bình (2011), Nghiên cứu xây dựng bộ chỉ thị khu đô thị sinh thái
và thử nghiệm đánh giá cho các khu đô thị mới tại Thành phố Hà Nội, Luận
văn thạc sĩ ngành Khoa học môi trường.
3. Nguyễn Hữu Dũng (2012), Giáo trình giảng dạy cao học Quản lý môi trường
đô thị, Trường đại học Kiến trúc Hà Nội
4. Trần Thị Hường (2012), Giáo trình giảng dạy cao học Sinh thái và quy hoạch
môi trường, Trường đại học Kiến trúc Hà Nội
5. Trương Quang Học (2010), Bài giảng “Phát triển bền vững: Lý thuyết và
thực tiễn Việt Nam”
6. Nguyễn Tố Lăng (2006), Quản lý đô thị ở các nước đang phát triển, Tài liệu
giảng dạy cao học trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.
7. Bùi Thị Kim Nhung (2009), “ Nghiên cứu một số tiêu chí đánh giá đô thị
sinh thái và khả năng áp dụng trong điều kiện Việt Nam. Nghiên cứu điển
hình tại khu đô thị mới Linh Đàm”, Luận văn tốt nghiệp đại học chuyên
ngành Khoa học Môi trường.


104

8. Ngân hàng thế giới (2010), Các thành phố Eco2 - Các đô thị sinh thái kiêm
kinh tế.
9. Bùi Kiến Quốc (2006), Viện Nghiên cứu đô thị Paris, bài viết về đô thị sinh

22. US Green Building Council, Leadership in Energy & Environmental Design
Các trang Web
23. http://www.aila.org.au
24. http://www.ashui.com
25. http://www.baoxaydung.com.vn
26. http://www.batdongsan.com.vn
27. http://www.dantri.com.vn
28. http://www.ecopark.com.vn
29. http://www.giaothongvantai.com.vn
30. http://www.kienviet.net
31. http://www.landtoday.net
32. http://www.nhipcaudautu.vn
33. http://www.tonghoixaydungvn.org
PHỤ LỤC
- Phụ lục 1: Quyết định số 2512/QĐ-UBND ngày 07/06/2012 của Ủy ban nhân
dân Thành phố Hà Nội về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung thị trấn
sinh thái Chúc Sơn đến năm 2030, tỷ lệ 1/5000.
- Phụ lục 2: Các bản vẽ A3
1. Sơ đồ vị trí và liên hệ vùng của đô thị Chúc Sơn
2. Bản vẽ hiện trạng sử dụng đất đô thị Chúc Sơn
3. Bản vẽ hiện trạng Kiến trúc cảnh quan đô thị Chúc Sơn.