BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN QUANG HOÀI

PHÁT TRIỂN TƯ DUY CỦA HỌC SINH THÔNG
QUA XÂY DỰNG VÀ SỬ DỤNG HỆ THỐNG BÀI
TẬP SÁNG TẠO TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG
“DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI” VẬT LÍ 11
Demo Version - Select.Pdf SDK
Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học môn Vật lí
Mã số: 60 14 01 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. LÊ VĂN GIÁO

HUẾ, NĂM 2014
i


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong
luận văn là trung thực, được các đồng tác giả cho phép
sử dụng và chưa từng được công bố trên bất kỳ một
công trình nào.
Tác giả luận văn

Cuối cùng, xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và
gia đình đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá
trình học tập và nghiên cứu đề tài.
Huế, tháng 9 năm 2014
Nguyễn Quang Hoài
iii
iii


MỤC LỤC
Trang phụ bìa ............................................................................................................. i
Lời cam đoan .............................................................................................................. ii
Lời cảm ơn ................................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT......................................................................4
DANH MỤC CÁC BẢNG BI U Đ
M

TH H NH ẢNH.......................................5

Đ U…………………………………………………………………………… 6

1. Lí do chọn đ tài ........................................................................................................6
2. L ch sử nghiên cứu .....................................................................................................7
. Mục tiêu nghiên cứu ..................................................................................................8
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................8
. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................8
6. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu ..............................................................9
. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................9
. Đ ng g p m i của đ tài.............................................................................................9


1.4.1. Nguyên t c chung ...............................................................................................30
1.4.2. Nguyên t c xây dựng TST ................................................................................32
1.4.3. Quy trình xây dựng hệ thống TST .....................................................................33
1. . Phương pháp xây dựng TST ................................................................................35
1.6. Quy trình hư ng d n HS giải TST .......................................................................36
1. . Thực trạng v vấn đ phát tri n tư duy sáng tạo của HS thông qua xây dựng và sử
dụng hệ thống TST vật lí THPT .................................................................................38
1. .1. Đánh giá thực trạng ............................................................................................38
1. .2. Nguyên nhân thực trạng ......................................................................................40
1. . iện pháp phát tri n tư duy sáng tạo qua sử dụng hệ thống TST ............................42
Kết luận chương 1 .......................................................................................................43

Chương 2.
D NG VÀ S
D NG ĐI N

DỤNG H TH NG BÀI T P SÁNG TẠO CHƯ NG

H NG Đ I V T L 11 N NG CAO……………………….44

Version
- Select.Pdf
SDK
2.1. Đ c đi mDemo
nội dung,
cấu tr c chương
“Dòng điện
không đ i” Vật lí 11 .....................44
2.2.


.2.1. Công tác chuẩn b TNSP .....................................................................................75
3.2.2. Chọn m u ..........................................................................................................76
.2. . Tiến hành TNSP .................................................................................................76
. . Kết quả TNSP .......................................................................................................77
. .1. Đánh giá v hoạt động của GV và HS trong các giờ học .......................................77
. .2. Đánh giá kết quả TNSP ......................................................................................77
. . . Tính toán các số liệu ...........................................................................................77
. .4. Ki m đ nh giả thuyết thống kê ............................................................................80
Kết luận chương .......................................................................................................81

ẾT LU N VÀ

IẾN NGH ……………………………………………………83

Demo Version
- Select.Pdf SDK
TÀI LI U THAM
HẢO......................................................................................85
PHỤ LỤC

3


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Viết tắt

Viết đầy đủ


6

ĐC

Đối chứng

7

GV

Giáo viên

8

GD – ĐT

Giáo dục và đào tạo

9

HS

Học sinh

10

NT

Nguyên t c

Tư duy

16

TDST

Tư duy sáng tạo

17

THPT

Trung học ph thông

18

TN

Thực nghiệm

19

TNSP

Thực nghiệm sư phạm

20

VL



5


M
1. L

Đ U

o ch n đ tài
C ng v i sự thay đ i của xã hội loài người, cuộc cách mạng khoa học công

nghệ đã phát tri n nhanh ch ng, làm thay đ i sâu s c đời sống xã hội trong đ c
l nh vực giáo dục.

u thế toàn c u hoá đòi hỏi con người không nh ng c trình

độ văn hoá, trình độ chuyên môn nghiệp vụ mà c n phải c năng lực tự học tập
và không ngừng sáng tạo đ luôn chủ động, ứng ph trư c sự thay đ i nhanh
ch ng của xã hội, của khoa học k thuật. N n giáo dục nư c ta đang đứng trư c
yêu c u cấp thiết là đ i m i chương trình, đ i m i sách giáo khoa và s hoàn
thành sau năm 2015.
Ngh quyết Hội ngh l n thứ 2 an chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII ch
r :“

,
,
[7].
Luật Giáo dục số


được sự c n thiết của việc học vật lí đ phục vụ cho đời sống và ứng dụng vào k
thuật. Nhi u HS khi g p nh ng vấn đ thực tế trong cuộc sống, rất kh khăn đ giải
quyết, không biết vận dụng kiến thức gì, vận dụng như thế nào, không g n được
kiến thức đã học v i thực tế và đời sống.
V i nh ng đ c trưng cụ th , bài tập sáng tạo c tác dụng quan trọng trong việc
phát tri n tư duy, nhất là tư duy sáng tạo cho HS. Đi u đ , s g p ph n vào việc
thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo thế hệ tr thành nh ng con người năng động,
sáng tạo, biết vận dụng linh hoạt các kiến thức và năng lực của mình đ tạo ra
nh ng giá tr m i, nhằm g p ph n th c đẩy sự phát tri n của xã hội. Trong dạy học,

Version
- Select.Pdf
SDK là dạy học sáng tạo.
việc sử dụngDemo
TST một
cách khoa
học, hợp lí chính
uất phát từ lí do trên ch ng tôi chọn nghiên cứu đ tài: “
“D
2. L ch

”V

11

”.

nghi n c u
nư c ta, đã c một số tác giả luận văn thạc s , luận án tiến s nghiên cứu vấn


P

, đã đ cập đến các

nguyên t c sáng tạo của TRI và vận dụng vào xây dựng hệ thống bài tập ph n
cơ học l p 10 THPT.
V Đình ảo (2011) đã nghiên cứu đ tài: “
. Trong đ , đã đ cập đến việc xây dựng và sử dụng TST
trong t chức dạy học nh m.
Như vậy, các nghiên cứu trên đ u chưa đ cập đến việc xây dựng và sử dụng
hệ thống bài tập sáng tạo trong dạy học chương: “D

11

TH T” th o hư ng phát tri n tư duy sáng tạo cho học sinh.
. M c ti u nghi n c u
ây dựng hệ thống TST và đ xuất quy trình sử dụng hệ thống BTST trong
dạy học chương “Dòng điện không đ i ” vật lí 11 nâng cao.
. Giả thuyết hoa h c
Nếu đ xuất được quy trình sử dụng hệ thống

TST và vận dụng ch ng vào

Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
dạy học c th
g p ph
n phát tri



- Thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá mức độ ph hợp và tính hiệu quả của
các biện pháp sử dụng TST trong phát tri n tư duy của HS.
6. Đ i tư ng nghi n c u và h
Hoạt động dạy và học vật lí

vi nghi n c u
trường ph thông, trong đ đi sâu nghiên cứu

việc sử dụng TST trong dạy học.
. Phương há nghi n c u
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các tài liệu c liên quan đến đ
tài.
- Phương pháp đi u tra: Trao đ i v i GV và HS bằng phương pháp sử dụng
phiếu đi u tra, phân tích kết quả học tập và ý kiến của GV, HS.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: T chức dạy học, dự giờ, quan sát, ghi
chép, chụp ảnh, quay phim, thu thập d liệu, phân tích đánh giá kết quả học tập và
kết quả từ phiếu đi u tra.
- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán học xử
lí các kết quả thực nghiệm sư phạm nhằm ki m đ nh giả thuyết thống kê v sự khác
biệt trong kết quả học tập của hai nh m thực nghiệm và đối chứng.
. Đ ng g Demo
i củaVersion
đ tài - Select.Pdf SDK
8.1. V l luận
- Đ xuất được quy trình dạy học sử dụng hệ thống

TST th o hư ng phát