PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO DIỄN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON CHÂU GIANG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY
TRẺ 24 - 36 THÁNG TUỔI HOẠT ĐỘNG NHẬN BIẾT
PHÂN BIỆT
Người thực hiện: Mai Thị Trà
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Châu Giang
SKKN thuộc lĩnh vực (môn):
DIỄN CHÂU, NĂM 2018
MỤC LỤC
Tên đề mục
1. Mở đầu
- Lý do chọn đề tài
- Mục đích nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu:
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1.Cơ sở lý luận
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3.Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải
8
11
12
13
13
14
15
1. Mở đầu
- Lý do chọn đề tài
Sinh thời Bác Hồ kính yêu đã nói:
"Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan"
Vâng trẻ em luôn là niềm hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất
nước. Là lớp người kế tiếp sự nghiệp của cha anh. Muốn cho trẻ em trở thành
người lớn theo đúng ý nghĩa của nó thì phải có sự tác động của người lớn.Vì vậy
giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Nếu
làm tốt việc chăm sóc giáo dục thế hệ trẻ ngay từ thời thơ ấu nhằm tạo ra cơ sở
quan trọng của con người việt nam mới, người lao động làm chủ tập thể, phát
triển toàn diện nhân cách.
Vậy việc phát triển nhận thức ở lứa tuổi mầm non là thời kỳ phát triển
ngôn ngữ tốt nhất là giai đoạn có nhiều điều kiện thuận lợi cho sự lỉnh hội ngôn
ngữ nói và các kỹ năng nghe hiểu trả lời câu hỏi của trẻ vì thế ngôn ngữ cho trẻ
là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong suốt quá trình phát triển của trẻ.Việc phát
triển ngôn ngữ đối với trẻ 24 - 36 tháng, nếu cứ thực hiện theo phương pháp cũ
mà trước kia đã thực hiện thì sẽ không đưa lại hiệu quả cao, tính chủ động tích
cực sẽ không phát huy được khả năng sáng tạo, đồng thời kết quả về mặt trí tuệ
của trẻ sẽ thấp, trẻ sẽ phát triển một cách thụ động.Vì vậy chỉ có đổi mới hình
thức tổ chức thì mới tạo ra được môi trường hoạt động tốt và tạo ra những cơ hội
của trẻ còn nghèo nàn, nhưng nhu cầu tiếp xúc, giao tiếp và khám phá thế giới
xung quanh của trẻ thì rất cao. Vì vậy mà nhu cầu phát triển ngôn ngữ cho trẻ là
rất cần thiết và quan trọng, giúp trẻ mạnh dạn tự tin trước mọi người, làm phong
phú vốn từ cho trẻ.
Bản thân tôi là một giáo viên được trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng và giáo
dục trẻ. Tôi thấy mình phải có trách nhiệm nhận thức đầy đủ về vị trí và tầm
quan trọng của môn học này. Tôi luôn trăn trở suy nghĩ tìm ra những giải pháp,
biện pháp tối ưu nhất để trẻ được tiếp thu một cách có hiệu quả đáp ứng được
yêu cầu giáo dục hiện nay.
- Đối tượng nghiên cứu:
Căn cứ vào yêu cầu của đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng
dạy trẻ 24 - 36 tháng tuổi hoạt động nhận biết phân biệt” Tôi chọn đối tượng
nghiên cứu là trẻ 24 - 36 tháng tuổi.
- Lớp: Họa Mi 1-Trường Mầm Non Quảng Châu.
- Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp nghiên cứu cơ sở lí thuyết.
+ Phương pháp thực hành.
+ Phương pháp đánh giá nêu gương.
+ Phương pháp trò chơi.
+ Phương pháp trực quan minh họa.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lý luận:
Giáo dục mầm non là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, Điều 23
mục 1 chương 2 Luật giáo dục có chỉ rõ “Nội dung giáo dục mầm non là phải
bảo đảm phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ em, hài hoà giữa nuôi
dưỡng, chăm sóc và giáo dục giúp trẻ em phát triển cân đối, khoẻ mạnh, nhanh
nhẹn biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với người lớn, bạn bè, …thật thà, mạnh
dạn, hồn nhiên yêu thích cái đẹp, ham hiểu biết, thích đi học Điều 24 có quy
định “Chương trình giáo dục mầm non thể hiện mục tiêu giáo dục mầm non, cụ
thể hoá các yêu cầu về nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em ở từng độ tuổi,
bộ giáo viên luôn phát huy truyền thống thi đua dạy tốt-học tốt của trường, việc
chỉ đạo công tác chuyên môn luôn được chú trọng và nâng cao.
- Được sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng Giáo dục và sự quan
tâm tạo điều kiện giúp đỡ về cơ sở vật chất của Ban giám hiệu nhà trường.
- Được sự quan tâm của đảng, các nghành, các cấp, ban giám hiệu nhà
trường về cơ sở vật chất, cũng như chỉ đạo chuyên môn, xây dựng phương pháp
đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non.
- Môi trường để trẻ hoạt động khang trang thoáng mát sạch sẽ có đủ phòng
học riêng cho từng nhóm từng độ tuổi.
- Các cháu ăn ngủ bán trú tại trường 100%
- Phụ huynh luôn tin tưởng và kết hợp với giáo viên để thống nhất sự
chăm sóc giáo dục trẻ được tốt.
- Là một giáo viên cố tinh thần trách nhiệm và đầy lòng nhiệt tình, yêu
nghề mến trẻt bản thân tôi xác định được mục đích ý nghĩa, tầm quan trọng của
3
việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ làm quen với môn hoạt động nhận biết về
nghiêp vụ sư phạm và đã tìm ra các giải pháp hữu ích nhất.
b. Khó khăn
- Trường Mầm Non Quảng Châu cơ sở vật chất, trang thiết bị cho trẻ
hoạt động còn hạn chế. Hơn nữa nhóm trẻ tôi phụ trách phần đông là bố mẹ làm
ruộng, một số gia đình không có công ăn việc làm, một số bố mẹ đi làm xa các
cháu ở với ông bà, nên có những khó khăn riêng, họ ít có thời gian gần gũi để
chăm sóc dạy dỗ con và mặt nào đó về kiến thức, nhận thức còn rất hạn chế. Sự
quan tâm của các gia đình dành cho các cháu là không đồng đều, 100% phụ
huynh là nông thôn. Qua thực tế tiếp xúc hàng ngày cho thấy phụ huynh còn nói
đặc tiếng địa phương.
- Đa số phụ huynh bận công việc không trò chuyện với trẻ và nghe trẻ
nói, trẻ được đáp ứng quá đầy đủ về nhu cầu trẻ cần.Ví du: Trẻ trẻ chỉ nhìn hoặc
Chưa đạt
TT
Nội dung
Số
Tỷ lệ
Tỷ lệ
Số trẻ
trẻ
(%)
(%)
4
1
2
3
4
Khả năng nhận biết phân biệt
Vốn từ
Nói đủ câu, rõ ràng, mạch lạc
Trẻ mạnh dạn tự tin
5
10
3
2
25
50
1.4. Trong quá trình dạy trẻ cô phải linh hoạt sáng tạo và thay đổi hình
thức nhằm phát huy tính tích cực của trẻ.
1.5. Cô chú ý quan tâm bồi dưỡng từng đối tượng trẻ ở mọi lúc mọi nơi,
tạo môi trường phát triển lời nói cho trẻ.
1.6. Tuyên truyền và phối kết hợp với phụ huynh học sinh trong công tác
giáo dục phát triển lời nói cho trẻ.
* Giải pháp 2. Tìm hiểu tâm sinh lý của trẻ.
Đối với tuổi mầm non trẻ rất hiếu động thích tìm tòi khám phá sự sự vật
xung quanh. Tư duy của trẻ là tư duy cụ thể việc “Học bằng chơi – chơi mà học”
bởi vì thế giới xung quanh trẻ cái gì cũng mới lạ, trẻ thích tìm tòi, khám phá
những sự vật hiện tượng xung quanh. Trẻ thường hỏi các câu hỏi: Tại sao? Như
thế nào? Nhưng cũng còn một số cháu nhút nhát, ít nói, sợ hãi khi lên trả lời câu
hỏi.
Ví dụ: Cháu Thành, cháu Linh, cháu Anh…
Trẻ hay phát âm sai ở từ khó, vốn từ ít, diễn đạt chưa rõ ràng.Trẻ nói chưa
đúng câu…
Vì vậy phải chú ý đến từng đặc điểm cá nhân của trẻ, năm bắt được đặc
điểm cá nhân của từng cháu, để có những biện pháp giáo dục tốt hơn.
*Giải pháp 3. Sử dụng đồ dùng trực quan vật thật hấp dẫn thu hút trẻ.
Việc chuẩn bị cho tiết học đóng vai trò hết sức quan trọng giúp nâng cao
kết quả học. Vì vậy tôi phải xác định được mục đích, yêu cầu của bài dạy là một
việc bắt buộc đối với mỗi giáo viên, tôi luôn nghiên cứu kĩ giáo án thì mới vận
dụng các phương pháp, biện pháp giảng dạy một cách linh hoạt, logic.
5
Ngoài việc tôi phải chuẩn bị giáo án kĩ càng ra tôi còn cần phải chuẩn bị
đồ dùng, tranh ảnh vật thật, mô hình sinh động, hấp dẫn, mới lạ.
Ví dụ: Dạy trẻ nhận biết phân biệt “Quả na, quả xoài”.
Tôi chuẩn bị quả thật, quả có màu sắc rõ ràng, tranh quả, tranh lô tô, trước
- Giáo án word.
- Các loại quả thật
- Các loại quả khâu bằng dạ.
- Bố chí tạo cảnh cây xoài có nhiều quả.
- Bài hát, trò chơi
III. Tổ chức hoạt động.
Hoạt động của cô
* Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, gây hứng thú
- Cô và trẻ cùng vận động bài gieo hạt- nảy mầm
- Cô cháu mình đã reo hạt, hạt nảy mầm ra lá, ra hoa
và kết quả. Vậy chúng mình đã gieo đươc cây gì?
- Các con quan sát xem trên cây xoài có gì đây?
-Quả xoài có màu gì?
- Quả màu vàng là quả đã chín, còn những quả màu
xanh là đang con xanh. Nhìn những quả xoài mới
ngon làm sao. Không biết vị của nó nhưng thế nào
nhỉ?
* Hoạt động 2: Nhận biết phân biệt vị ngọt, vị chua
của các loại quả.
- Cô cắt ra: Để thành hai đĩa. Đĩa quả chín và một đĩa
quả xanh.
-Cô nếm lần lượt từng loại xoài. Thể hiện cảm xúc khi
nếm.
- Các con cùng nếm xem nhé.
- Trước hết ta nếm đĩa quả xoài chín.
- Thấy có vị gì?
- Nến đĩa quả xoài xanh
- Các con thấy vị gì?
- Cô khái quát lại cảm nhận về vị ngọt, chua mà các
trẻ vừa nhận biết.
- Trẻ nếm và nói vị ngọt,
7
- Khi trẻ ăn quả nào thì cố hỏi trẻ: Có vị gì? Có biết
là vị của quả gì không?
*Cho trẻ nếm quả xoài chín
- Các con vừa thưởng thức quả gì?
- Có vị gì?
- Cô mời trẻ lên chọn quả xoài chín trên đĩa.
- Trẻ phát âm: Quả xoài, màu vàng
- Trước khi ăn xoài chúng mình phải làm gì?
*Cho trẻ nếm quả khế
- Các con vừa thưởng thức quả gì?
- Có vị gì?
- Cô mời trẻ lên chọn quả khế trên đĩa.
- Trẻ phát âm: Quả khế, vị chua
- Trước khi ăn xoài chúng mình phải làm gì?
*Cho trẻ nếm quả nhản
- Các con vừa thưởng thức quả gì?
- Có vị gì?
- Cô mời trẻ lên chọn quả nhản trên đĩa.
- Trẻ phát âm: Quả nhản, vị ngọt
- Trước khi ăn nhản chúng mình phải làm gì?
*Cho trẻ nếm quả xoài xanh
- Các con vừa thưởng thức quả gì?
- Có vị gì?
- Cô mời trẻ lên chọn quả xoài xanh trên đĩa.
- Trẻ phát âm: Quả xoài, màu xanh, vị chua
*Cho trẻ nếm quả hồng xiêm
-Quả xoài xanh
- Vị chua.
-Trẻ chọn
-Quả hồng xiêm.
- Vị ngọt.
-Trẻ chọn
-Trẻ phát âm
-Trẻ tham gia chơi
-Trẻ vận động cùng cô.
Với cách tổ chức như vậy tôi thấy trẻ hứng thú, tích cực tham gia học tập,
tư duy của trẻ phát triển tốt đồng thời ngôn ngữ của trẻ cũng phát triển có hiệu
quả hơn, trẻ biết diễn đạt sự hiểu biết của mình, ý nghĩa của mình một cách
8
mạch lạc hơn, vốn từ của trẻ cũng được tăng rõ rệt.
* Giải pháp 5. Tổ chức hoạt động nhận biết phân biệt thông qua các
môn học khác, ở mọi lúc mọi nơi.
Để phát triển ngôn ngữ cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi thông qua HĐNBPB
đạt kết quả cao tôi luôn tìm ra những cách dạy hay để gây hứng thú cho trẻ.
Giờ học ở lớp
Ví dụ: Dạy trẻ nhận biết phân biệt “Hoa cúc, Hoa hồng”
Chủ đề: Rau, Qủa và những bông hoa đẹp.
Với tiết nhận biết phân biệt này, tôi làm mô hình một vườn cây có các loại
rau, củ, hoa quả như: Hoa cúc, hồng, bắp cải, xu hào… sinh động hấp dẫn. Tôi
để trẻ quan sát nhận xét, gọi tên những loại rau, củ, hoa, quả mà trẻ thấy trong
mô hình, sau đó cho trẻ về chỗ ngồi ổn định, tôi đưa ra cho trẻ nhận xét và hỏi
trẻ: Đấy là hoa gì? Sau đó cho trẻ quan sát, nhận xét, gọi tên các bộ phận của
chơi tự do…Tôi thường đưa ra các câu hỏi để bồi dưỡng thêm cho từng trẻ ở
mọi lúc mọi nơi, tôi luôn chú ý đến đặc điểm cá nhân của từng cháu, đặc biệt là
những trẻ tiếp thu còn chậm, chưa mạnh dạn, rụt rè, ít nói, nói ngọng, nói lắp.
Khi cho trẻ hoạt động mọi lúc mọi nơi sẽ tạo cho trẻ rèn luyện tính tự lập
nhiều hơn và tìm ra được những trẻ yếu kém để có những biện pháp bồi dưỡng
cho trẻ tốt hơn, qua đó giúp cho trẻ sự mạnh dạn và tự tin khi chơi với bạn lần
sau.
Khi dạo chơi ngoài trời lúc ôn luyện buổi chiều hoặc trong các giờ đón trẻ
10
trả trẻ tôi thường xuyên đặt ra các câu hỏi để khuyến khích trẻ trả lời.
Ví dụ:
+ Đây là cái gì?
+ Được làm bằng gì?
+ Có đẹp không?
+ Các con có thích không?
Cho trẻ chơi cát, nước, đất…
Khi trẻ trả lời tôi uốn nắn sửa sai cho trẻ từng từ, từng câu hoặc nhắc lại
để trẻ nhớ. Từ đó trẻ có thể mạnh dạn hơn, biết trả lời các câu hỏi của cô, biết sử
dụng ngôn ngữ để diễn đạt ý nghĩ của mình. Từ đó đã giúp cho ngôn ngữ của trẻ
phát triển tốt.
Tạo môi trường để phát triển nhận thức: Mỗi nhóm lớp đều có trang trí
xắp xếp các góc hoạt động riêng, các biểu bảng được treo trong lớp, không trang
trí cố định mà trang trí theo chủ đề.
*Giải pháp 6. Tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh
Ngoài việc củng cố kiến thức thông qua các môn học “HĐ Nhận biết phân
biệt” thì việc trao đổi với phụ huynh để thống nhất chương trình, phương pháp
và làm giàu vốn từ cho trẻ.
Từ đây tôi thấy rằng nếu công tác phối kết hợp giữa gia đình và nhà
trường tốt thì vấn đề giáo dục trẻ sẽ đạt kết quả cao từ công tác này nhà trường
và gia đình cũng có thể bổ sung cho nhau những mặt mạnh mặt yếu của trẻ để
cùng nhau có biện pháp giáo dục tốt hơn.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với
bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
* Về bản thân:
Qua thực tiễn nghiên cứu đề tài “Một số kinh nghiệm dạy trẻ 24 – 36
tháng “Nhận biết phân biệt”. Sau gần một năm áp dụng một số biện pháp trên để
dạy trẻ tôi thấy trẻ hứng thú học, nhận biết được đặc điểm của từng sự vật, trả
lời đủ câu rõ ràng các câu hỏi, nhận biết môi trường sống, một số đồ vật gần gũi
xung quanh trẻ nó thể hiện qua quá trình khảo sát đánh giá khả năng học môn
12
“Hoạt động nhận biết” của trẻ chất lượng giờ học đã được nâng lên rõ rệt, so với
kết quả ban đầu trẻ mới đến lớp, ngôn ngữ của trẻ chưa rõ ràng nói còn ngọng có
trẻ nói được một từ nhưng đến nay trẻ đã nói được nhiều từ, nói rõ ràng mạch
lạc và vốn từ của trẻ phong phú hơn.
* Về trẻ:
Đầu năm trẻ còn quá yếu và nhiều trẻ khóc có cảm giác sợ khi thực hiện
hoạt động nhưng sau khi được tiếp xúc môn học thì trẻ bắt đầu hứng thú, say
mê. Bằng cách tôi đã áp dụng một số giải pháp mới thay đổi hình thức dạy cho
trẻ ở lớp tôi phụ trách tôi thấy trẻ hứng thú tham gia, kích thích được sự sáng tạo
của trẻ trong mỗi giờ hoạt động đặc biệt là giờ “HĐ Nhận biết phân biệt” Tôi đã
mạnh dạn dự tính kết quả giai đoạn cuối năm như sau:
Đánh giá sự phát triển của trẻ lần 2
Tổng: 20 trẻ
Đạt
Qua bảng khảo sát trên tôi cảm thấy rất hài lòng khi trẻ lớp tôi phụ trách
lại đạt quả như sau. Niềm vui đó cũng nhân rộng đến các bậc phụ huynh, nghành
và 100% phụ huynh ủng hộ tham gia làm đồ dùng đồ chơi cho các cháu như: các
con vật, vườn rau, các loại quả, và…góp phần trẻ hứng thú khi học môn hoạt
động nhận biết.
*Về đồng nghiệp:
Với kết quả thu được ban đầu như thế, tôi nghĩ mình có thể triển khai các
giải pháp này cho đồng nghiệp thông qua sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề để
các đồng nghiệp có thể áp dụng vào trong quá trình giảng dạy một cách tích cực.
3. Kết luận, kiến nghị:
* Kết luận
Chính vì vậy mà ngành học Mầm non luôn coi trọng sự nghiệp chăm sóc
giáo dục trẻ là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng đặt nền tảng cho sự nghiệp
giáo dục chung. Việc dạy cho trẻ làm quen với môn nhận biết nhằm hình thành
cho trẻ những cơ sở đầu tiên cho giáo dục nhân cách và phát triển toàn diện là
nhiệm vụ hết sức khó khăn luôn được đặt hàng đầu. Vì thế chúng ta phải biết kết
hợp tốt và chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình để chăm sóc nuôi dạy các cháu
theo kiến thức khoa học. Có thể nói rằng những điều mà trẻ bắt đầu được tiếp
cận ở độ tuổi này đều có ảnh hưởng lâu dài đến việc hình thành toàn bộ nhân
cách của trẻ sau này.
Qua các giải pháp, biện pháp chăm sóc giáo dục trẻ về mọi hoạt động của
trẻ nói chung và dạy trẻ môn “HĐ Nhận biết phân biệt” nói riêng tôi đã rút ra
được bài học kinh nghiệm như sau.
- Cô phải là người mẫu mực yêu nghề, mến trẻ, kiên trì. Nắm chắc được
13
tâm lý của từng trẻ để kịp thời uốn nắn dạy trẻ ngay từ ban đầu.
- Luôn linh hoạt sáng tạo sử dụng nhiều hình thức dạy học để thu hút trẻ
vào giờ học cũng như vui chơi.
2. Một số biện pháp nâng cao hứng thú cho trẻ 24-36 tháng tuổi trong hoạt
động với đồ vật.
3. Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng tuổi làm quen với môn nhận
biết.
4. Một số biện pháp tổ chức giấc ngủ cho trẻ 24-36 tháng tuổi.
5. Đọc các cuốn tập san mới nhất trong năm 2016 -2017 cung cấp kiến
thức về môn nhận biết cho trẻ 24 -36 tháng tuổi.
6. Xem băng đĩa, giáo án điện tử trong hoạt động nhận biết để nâng cao
cách tổ chức hoạt động.
15