Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
A. Phần mở đầu
Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất nớc nói chung và
xây dựng chiến lợc con ngời nói riêng. Đảng và Nhà nớc ta rất
quan tâm đến sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em.
Sự quan tâm đó đã từng bớc đợc thể chế hoá bằng các văn bản
pháp luật, các chỉ thị, các quy định và các quy ớc rất cụ thể:
Luật GD - 2005 của nớc Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt
Nam đã khẳng định Giáo dục mầm non (GDMN) có nhà trẻ
và mẫu giáo là cấp học thuộc hệ thống giáo dục quốc
dân. GDMN thực hiện việc nuôi dỡng, chăm sóc, giáo dục
trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi.
Chính vì lẽ đó mà xã hội quan tâm chăm sóc trẻ về mọi
mặt để đứa trẻ có một nhân cách tốt, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn,
hồn nhiên, cơ thể phát triển hài hoà cân đối, đặc biệt là lứa
tuổi trẻ nhà trẻ. Trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnh phúc
của gia đình là sự phồn vinh của đất nớc. Muốn trẻ khoẻ mạnh
và thông minh thì vấn đề dinh dỡng phải hợp lý, chăm sóc nuôi
dỡng phải có khoa học đây là một việc làm không thể thiếu đợc, là trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội. Nếu
trẻ bị suy dinh dỡng thì sẽ ảnh hởng đến sự phát triển về thể
lực và trí tuệ. Thiếu dinh dỡng trẻ sẻ trở thành một gánh nặng
của mỗi gia đình, của toàn xã hội, ảnh hởng đến nguồn nhân
lực trong tơng lai của đất nớc. Vì vậy vấn đề chăm sóc nuôi dỡng trẻ ở trong trờng Mầm non là một vấn đề hết sức quan
trọng. Muốn tạo đợc thế hệ trẻ có sức khoẻ tốt, đáp ứng với thời
đại khoa học hiện đại thì chúng ta phải chăm sóc nuôi dỡng trẻ
tốt, trẻ sẽ khoẻ mạnh và thông minh phát triển toàn diện về mọi
mặt.
Trờng Mầm non là nơi là nơi tập trung đông trẻ, bản thân

B. phần Nội dung:
1- Cơ sở khoa học:
Từ ngày xa, con ngời đã biết mối quan hệ giữa ăn uống và
sức khoẻ. Con ngời là một thực thể sống, nhng sự sống không
thể tồn tại đợc nếu con ngời không đợc ăn và uống.
Danh y Việt Nam, Tuệ Tĩnh (Thế kỷ XIV) đã từng nói:
Thức ăn là thuốc, thuốc là thức ăn., khoa học dinh dỡng cho
chúng ta biết: Thc n, cỏc cht dinh dng lm vt liu xõy dng c th con
ngời. Cỏc vt liu ny phải thng xuyờn đợc i mi v thay th thụng qua
quỏ trỡnh hp th v chuyn hoỏ cỏc cht trong c th. Ngc li, khi c th
khụng c cung cp y các cht dinh dng s khụng th phỏt trin bỡnh
thng v ú l nguyờn nhõn gõy ra bnh tt nh: Suy dinh dng, cũi xng,
thiu mỏu do thiu st...
Theo nghiên cứu của Viện dinh dỡng thì ăn uống có sự ảnh
hởng rất ln n sc kho ca tr. Tr c nuụi dng tt, n ung y thỡ
da d hng ho, tht chc nch v cõn nng m bo. S n ung khụng iu s
nh hng n s tiờu hoỏ ca tr. Nếu cho tr n ung khụng khoa hc, khụng
cú gi gic, thỡ thng gõy ra ri lon tiờu hoỏ v tr cú th mc mt s bnh nh
tiờu chãy, cũi xng, khụ mt do thiu VitaminA
Nh vy, vn n ung i vi trẻ Mm non ó c quan tõm t rt
sm. Tuy nhiờn, cỏc tỏc gi mi ch quan tõm n nh hng ca s n ung về
sc kho v bnh tt ca tr. ng thi cỏc tỏc gi cng cho rng: cú c th
phỏt trin tt, trỏnh c bnh tt thỡ cn phi m bo mt ch n ung khoa
hc, hp lý v v sinh, thc n cú hỡnh thc p, mựi v hp dn thỡ s gõy cm
giỏc thốm n của tr. Mi khu phn ginh cho tr em thỡ phi cho n cựng mt
lỳc tr quen n ht khu phn của trẻ.

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy


Tổ chức bữa ăn tại nhà trẻ, đảm bảo đợc chế độ ăn của trẻ,
đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (VS - ATTP).
2- Cơ sở thực tiễn:
Chuyên đề "Nâng cao chất lợng giáo dục dinh dỡng và vệ
sinh ATTP" đợc ngành triển khai trong nhiều năm qua. Trờng MN
Hoa Mai đã quán triệt và bồi dỡng chuyên đề đến tận đội ngũ.
Trong năm học 2009- 2010 Trờng Mầm non Hoa Mai cũng đã chú
trọng nhiều đến chuyên đề vệ sinh an toàn thực phẩm và đã
phổ biến cụ thể đến từng giáo viên.
Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp lứa tuổi nhà trẻ 18 - 36
tháng, qua quá trình thực hiện tôi thấy có những thuận lợi, khó
khăn sau:
1- Thuận lợi:
- Năm học 2009 - 2010 đợc sự quan tâm chỉ đạo sát sao
của Phòng Giáo dục - Đào tạo Lệ Thủy, của BGH nhà trờng về

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy

3


Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
thực hiện chuyên đề VS - ATTP, bản thân tôi cũng đợc tham gia
bồi dỡng chuyên đề ở cụm và ở trờng, tôi đã tiếp thu và làm kinh
nghiệm cho mình trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
- Nhà trờng tạo mọi điều kiện nâng cao kiến thức, phơng

khoẻ của trẻ bằng biểu đồ phát triển lần 1 tháng 9 năm 2009 cho
thấy tỷ lệ cân nặng của trẻ ở lớp tôi đạt sức khỏe bình thờng là
90%, trẻ suy dinh dỡng vừa là 10%. Chiều cao trẻ đạt 93,33%, trẻ
thấp độ còi 1 chiếm 6,67%.

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy

4


Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
- Đa số trẻ còn nhỏ cha tự phục vụ cho mình trong các bữa
ăn hàng ngày mà còn phụ thuộc vào sự chăm sóc của cô giáo.
- Một số giáo viên trong lớp mới chuyển từ mẫu giáo xuống
nhà trẻ nên khâu tổ chức hớng dẫn các kỹ năng chăm sóc nuôi dỡng, tổ chức bữa ăn cho trẻ còn nhiều lúng túng.
Với những kết quả trên, bản thân tôi luôn băn khoăn suy
nghĩ, tìm tòi ra một số biện pháp phù hợp để từng bớc nhằm
nâng cao chất lợng tổ chức bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng tại trờng
Mầm non.
3. Biện pháp thực hiện:
3. 1- Luôn tự học tập, bồi dỡng kiến thức, kỹ năng
thực hành về dinh dỡng và tổ chức bữa ăn cho trẻ 18 - 36
tháng một cách khoa học và hợp lý:
- Luôn học tập và nghiên cứu các văn bản, Chỉ thị và Nghị
quyết của cấp trên đề ra về vệ sinh an toàn thực phẩm
(VSATTP) nh: Công văn số 9252/BGDĐT ngày 3/8/2008 về việc


Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
mặn riêng, dĩa đựng cơm rơi, khăn, tạp dề, khẩu trang, mũ đủ
cho cô.
- Kết hợp với nhà bếp, tham mu với nhà trờng tu sửa lại hệ
thống bếp ga, hệ thống nớc, các đồ dùng nh: Dao, thớt, thau,
chậu, rá nhựa, cối xay thịt...
3.3. Cho trẻ làm quen với các nhóm thực phẩm và giáo
dục trẻ biết về tầm quan trọng của các chất dinh dỡng của
các nhóm thực phẩm đó đối với cơ thể trẻ.
- Việc cho trẻ làm quen với các nhóm thực phẩm giàu chất
dinh dỡng rất cần thiết đối với cơ thể trẻ. Khi trẻ đã làm quen và
biết đợc tầm quan trọng của các chất dinh dỡng đó đối với cơ
thể thì trẻ sẻ hứng thú và thích tìm hiểu về các thực phẩm đó.
Vì vậy tôi đã chú trọng đến việc xây dựng môi trờng giáo dục
dinh dỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm ở trong lớp nh: Tìm
kiếm các loại tranh ảnh về các loại thực phẩm có nguồn gốc từ
động vật, thực vật; Tranh chuyện về bữa ăn của bé, bữa ăn gia
đình. Su tầm, sáng tác các bài thơ, câu đố, trò chơi về các
món ăn, các loại thực phẩm, các bài hát, bài đồng dao. Làm thêm
các đồ dùng, đồ chơi ở các góc nh: Đồ chơi về rau, củ, quả,
tranh lô tô dinh dỡng.
3.4. Tích cực lồng ghép vào các hoạt động trong
ngày và trong các bữa ăn:
+ Lồng ghép vào các hoạt động học tập:
- Có thể lồng ghép dinh dỡng thông qua việc cho trẻ làm
quen với môi trờng xung quanh, thông qua hoạt động tạo hình,
âm nhạc, thông qua việc cho trẻ làm quen với văn hoc...
- Thông qua các hoạt động đó trẻ sẽ biết đợc tên gọi, các

chế biến là nhờ bàn tay khéo léo của các cô nhà bếp bằng việc
phối hợp các loại thực phẩm giàu chất dinh dỡng tạo sự hứng thú
cho trẻ khi ăn, đặc biệt là các món ăn mới, động viên trẻ ăn ngon,
ăn hết suất không kén chọn, kiêng khem mà phải ăn các thức ăn
do cô nhà bếp chế biến theo thực đơn quy định các chất dinh
dỡng phù hợp lứa tuổi.
- Giáo dục trẻ có nề nếp ăn uống sạch sẽ, văn minh, lịch sự
nh: Rửa tay sạch trớc khi ăn, biết mời cô và các bạn ăn cơm, ngồi
ngay ngắn trớc khi ăn, không co chân lên ghế trong khi ăn, ăn
uống từ tốn, ăn chậm nhai kĩ, không ngậm cơm, biết lấy tay che
miệng, quay chổ khác khi hắt xì hơi, không để thức ăn rơi vãi
ra sàn nhà hoặc bàn, không bốc cơm, thức ăn hoặc xúc thức ăn
từ bát này sang bát khác tránh mất vệ sinh.
- Giáo dục trẻ biết ăn uống đúng cách để có lợi cho sức
khỏe nh: Ăn chín, uống sôi, ăn sạch, uống sạch, ăn chậm nhai kĩ,
ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, ăn uống giúp cho cơ thể khỏe
mạnh, thông minh, chống lớn mới ngoan và học giỏi.
- Cô cần đi đến từng trẻ động viên, nhắc nhỡ, đút cơm,
cháo cho những trẻ ăn chậm, trẻ mới ốm dậy, trẻ mới đi học để tạo
cho trẻ tâm thế thoải mái trong khi ăn, giúp trẻ ăn ngon miệng
hết khẩu phần ăn của trẻ.
+Thông qua hoạt động vui chơi:
- Thông qua hoạt động vui chơi cũng có thể lòng ghép đợc
chuyên đề dinh dỡng chẳng hạn: Thông qua giờ hoạt động góc
thì ở đó trẻ đợc chơi nhiều trò chơi mà nổi bật là trò chơi
Chơi với búp bê trong trò chơi đó trẻ đợc chơi nấu ăn, cho
búp bê ăn, chơi với các loại quả, con vật...Thông qua các trò chơi
đó trẻ sẽ biết sử dụng đồ dùng phục vụ việc ăn uống, tạo ra một
số thức ăn, nớc uống đơn giản, hình thành ở trẻ thói quen ăn
uống tốt và giúp trẻ có thói quen vệ sinh, hành vi văn minh, lao

điều kiện thực tế các thực phẩm sẵn có ở địa phơng.
3.6. Phải nắm đợc quy trình của việc tổ chức một
bữa ăn cho trẻ:
Thông thờng tổ chức bữa ăn cho trẻ đợc tiến hành 3 bớc:
a- Trớc khi ăn:
- Cô cần làm tốt khâu chuẩn bị đồ dùng phơng tiện, vệ
sinh cho cô và trẻ.
Đồ dùng phơng tiện phải đầy đủ sạch sẽ nh bát thìa đợc nhúng
nớc sôi, số thìa phải d so với số trẻ, dĩa để thức ăn và cơm rơi,
dĩa để khăn, khăn đã đợc giặt sạch, bàn ghế sạch sẽ đợc sắp
xếp sẵn và thuận tiện khi chăm sóc, nớc đợc rót ra ở cốc khi trẻ
ăn xong để trẻ uống, bố trí nơi ăn của trẻ phải rộng rãi thoáng
mát, thức ăn phải dợc dựng trong dụng cụ sạch có nắp đậy kín.
- Trớc khi ăn cô và trẻ phải vệ sinh sạch sẽ nh: Rửa tay, lau
mặt theo đúng quy trình, cho trẻ đi tiểu tiện. Cô rửa tay sạch,
đầu tóc, áo quần sạch sẽ gọn gàng, đeo khẩu trang, mang tạp
dề để đảm bảo an toàn vệ sinh.
b- Trong khi ăn:
- Trẻ ngồi ngay ngắn ở bàn ăn
- Cô giới thiệu giờ ăn đã đến rồi và nhắc nhở trẻ ngồi ngay
ngắn nghiêm túc, không co chân lên ghế, không xô đẫy bàn
ghế.
- Cô chia đều cơm thức ăn mặn ra bát chia xong cô trộn
đều thức ăn với cơm bng về cho trẻ.

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy

8


huynh:
Công tác tuyên truyền phối kết hợp giữa nhà trờng với gia
đình và cộng đồng xã hội là việc làm không thể thiếu đợc ở trờng Mầm non nói chung và Trờng Mầm non Hoa Mai nói riêng. Vì
vậy lớp đã chuẩn bị trớc nội dung tuyên truyền sau:
- Nuôi con bằng sữa mẹ
- Theo dõi sức khoẻ trẻ bằng biểu đồ phát triển.
- Phòng chống các bệnh suy dinh dỡng.
- Vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Phối hợp với đơn vị Y tế khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ 2
lần/năm.
- Thờng xuyên làm tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh
về tầm quan trọng của việc tổ chức bữa ăn cho trẻ bằng nhiều
9
Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa

Mai - Lệ Thủy


Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
hình thức nh : Qua các buổi họp phụ huynh, qua các giờ đón,
trả trẻ, qua các hội thi, qua góc tuyên truyền cha mẹ cần biết
của lớp.
- Phối hợp chăt chẽ với phụ huynh trong việc tổ chức bữa ăn
cho trẻ nh: trao đổi những kinh nghiệm, những biện pháp để
nâng cao chất lợng tổ chức bữa ăn cho trẻ nhằm đem lại cho trẻ
có một sức khỏe tốt.
- Ngoài ra nhà trờng kết hợp với hội phụ huynh và các giáo

4.2. Một số bài học kinh nghiệm.
Qua nhiều năm thực hiện, từ những việc làm cụ thể trên.
Bản thân tôi đã rút ra đợc những bài học kinh nghiệm sau:
1- Muốn thực hiện tốt tổ chức bữa ăn cho trẻ 24 - 36 tháng
tại trờng đợc tốt thì trớc hết cô giáo phải không ngừng tự học tập
bồi dỡng kiến thức, kĩ năng thực hành về dinh dỡng và tổ chức
bữa ăn cho trẻ một cách khoa học và hợp lý phù hợp với lứa tuổi
của trẻ.
2- Đẩy mạnh công tác tham mu với BGH nhà trờng, với các bậc
phụ huynh để mua sắm đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho
việc tổ chức bữa ăn hàng ngày của trẻ tại trờng.
3- Phải thờng xuyên cho trẻ làm quen với các chất dinh dỡng
qua các hoạt động trong ngày, từ đó giáo dục cho trẻ biết tầm
quan trọng của các chất dinh dỡng cần thiết cho cơ thể. Để từ
đó kích thích trẻ chú ý vào các bữa ăn hứng thú hơn. Chất lợng
bữa ăn của trẻ ngày đợc nâng cao, giúp trẻ ăn ngon miệng hết
suất, đúng tiêu chuẩn Kcal trong ngày.

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy

11


Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
4- Làm tốt công tác phối kết hợp với nhà bếp và các nhóm lớp
để lựa chọn thực phẩm phù hợp đối với trẻ vì khi trẻ ăn những

sóc nuôi dỡng trẻ. Chất lợng chăm sóc nuôi dỡng trẻ đợc nâng lên
một bớc, tỷ lệ trẻ suy dinh dỡng giảm so với đầu năm học là: Quy
trình tổ chức bữa ăn đợc thực hiện thờng xuyên và đạt hiệu
quả cao.
Trên đây là những vấn đề qua thực tế học hỏi mà bản
thân tôi đã thực hiện đợc. Kính mong hội đồng khoa học nhà

Ngời viết: Nguyễn Thị Hoa - Trờng Mầm non Hoa
Mai - Lệ Thủy

12


Sáng kiến cải tiến kỹ thuật:

Một số biện pháp nâng cao chất lợng tổ chức
bữa ăn cho trẻ 18 - 36 tháng.
trờng và hội đồng khoa học của Phòng giáo dục Lệ Thủy xét
duyệt, bổ sung, góp ý chân thành để sáng kiến kinh nghiệm
của tôi mang tính khả thi cao hơn, góp phần nâng cao chất lợng
chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi 18 - 36 tháng tốt hơn, đáp ứng
đợc yêu cầu đổi mới giáo dục Mầm non trong giai đoạn hiện
nay.
Xin chân thành cảm ơn!
Xác nhận của HĐKH

Hoa Mai, ngày 20 tháng 5

năm 2010
Trờng Mầm non hoa mai