Së gi¸o dôc & ®µo t¹o
trêng thpt **********
SÁNG KIẾN
MỘT SỐ KINH NGHIỆM DẠY TRẺ 5 – 6 TUỔI PHÒNG
CHỐNG HỎA HOẠN TRONG TRƯỜNG MẦM NON
Tác giả:
Chức vụ:
Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục
Đơn vị công tác: Trường
, tháng 04 năm 2018
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
1
1.Lý do chọn đề tài:
- Giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển nhân cách con
người, do đó giáo dục mầm non có vị trí quan trọng trong chiến lược
giáo dục bảo vệ môi trường, phòng ngừa giảm nhẹ hậu quả biến đổi khí
hậu và phòng chống thảm họa thiên tai.
- Trẻ lứa tuổi mầm non rất thích tiếp xúc với thiên nhiên và cuộc sống
xung quanh, dễ tiếp thu và hình thành những nề nếp, thói quen, những
giá trị tốt đẹp, tạo cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách sau này.
Đồng thời trẻ cũng rất nhạy cảm với những tác động và ảnh hưởng của
môi trường xung quanh, dễ bị tổn thương bởi những tác động của biến
đổi khí hậu và thảm họa thiên tai.
- Dân gian có câu “Thủy - hỏa - đạo tặc” là 3 nguy cơ lớn đe dọa đời
sống con người. Trong đó, “bà hỏa” được xếp thứ hai đã đủ để chứng
minh sức hủy diệt rất lớn, thậm chí khủng khiếp hơn cả bom đạn chiến
nghiệm dạy trẻ 5-6 tuổi phòng chống hỏa hoạn trong Trường mầm non
Ninh Vân” là vấn đề tôi quan tâm giải quyết nhằm giúp trẻ phòng chống
hỏa hoạn đạt hiệu quả tốt hơn.
2. Cơ sở lý luận và thực tiễn:
2.1: Cơ sở lý luận :
- Được tích hợp phù hợp vào trong tất cả các lĩnh vực giáo dục: giáo
dục phát triển thể chất, giáo dục phát triển nhận thức, giáo dục phát triển
thẩm mỹ, giáo dục phát triển tình cảm- kỹ năng xã hội… vào các hoạt
động trong ngày của trẻ. Đảm bảo từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức
tạp, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ. Các hoạt động gần gũi không
xa lạ, gắn với thực trạng tình hình thực tế của địa phương, đảm bảo tự
nhiên nhẹ nhàng. Các hoạt động giáo dục có thể được tiến hành trên các
giờ hoạt động học có chủ định và mọi lúc, mọi nơi, tổ chức theo nhóm
nhỏ hoặc cả lớp, trong lớp hoặc ngoài sân trường.
- Để chuyển tải nội dung cung cấp kiến thức nhận biết dấu hiệu hỏa
hoạn đến trẻ một cách hiệu quả, tôi đã sử dụng các phương pháp linh
hoạt nhẹ nhàng đan xen nhau tổ chức thông qua các hoạt động nhằm
mục đích giúp cho trẻ biết hỏa hoạn là những đám cháy lớn, thường gây
thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
2.2: Cơ sở thực tiễn :
* Thuận lợi:
- Ban Giám hiệu cùng Ban chấp hành công Đoàn Trường Mầm non
Ninh Vân luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên được học
hỏi trên báo, đài, tài liệu, trên mạng,…về phòng cháy chữa cháy, cách
sử dụng các phương tiện chữa cháy tại chỗ, phối hợp với với phòng
Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Ninh
Bình và Công an huyện Hoa Lư và lực lượng địa phương trong bảo vệ
tài sản khi có xảy ra cháy nổ biết cách sơ tán học sinh khi có hỏa hoạn
xảy ra.
- Tất cả giáo viên, nhân viên bảo vệ, cấp dưỡng đều phải nêu cao ý
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Nhận định được tình hình chung của đối tượng nghiên cứu, sau đó
đọc, phân tích, tổng hợp tài liệu tham khảo để xây dựng đề cương sáng
kiến kinh nghiệm, áp dụng sáng kiến và hoàn thành sáng kiến.
6. Phạm vi đề tài:
- Đề tài: “Một số kinh nghiệm dạy trẻ 5-6 tuổi phòng chống hỏa hoạn
trong Trường mầm non Ninh Vân” có ý nghĩa hết sức quan trọng đối
với trẻ mầm non. Xác định được ý nghĩa và tầm quan trọng đó nên tôi
áp dụng đề tài này cho lớp 5 tuổi từ tháng 9/2016 đến tháng 5/2017.
II. NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM:
1. Thực trạng đối tượng:
1.1 Kết quả khảo sát:
- Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu trên, lớp học với 2 độ tuổi,
trình độ tiếp thu không đồng đều, thực tế trên dẫn đến khi trẻ tham gia
hoạt động sẽ rơi vào tình trạng không hứng thú, không thích hoạt động
rất dễ hoảng loạn .
- Tôi nghĩ rằng là giáo viên mầm non( cả cán bộ quản lý và giáo
viên) cần trang bị kiến thức, không ngừng học hỏi và thường xuyên
tiếp xúc trò chuyện trao đổi với trẻ mọi lúc mọi nơi để tìm hiểu tâm
sinh lý của trẻ và tiến hành tổ chức hoạt động cho trẻ phù hợp hơn.
Chính vì vậy tôi chấn chỉnh tình trạng này sau khi tiếp xúc với trẻ qua
hoạt động học đầu năm. Khảo sát trên trẻ kết quả đạt như sau:
* Kết quả khảo sát:
4
- Tổng số trẻ: 230 trẻ.
TT
Kỹ năng ứng phó
phòng chống hỏa
- Một số phụ huynh chưa nắm bắt kỹ năng ứng phó khi có hỏa hoạn
xảy ra.
- Trẻ chưa có vốn kinh nghiệm, chưa hiểu biết, chưa có các kỹ năng
ứng phó về hỏa hoạn.
2. Nội dung cần giải quyết:
- Đề tài: “Một số kinh nghiệm dạy trẻ 5-6 tuổi phòng chống hỏa hoạn
trong Trường Mầm non Ninh Vân” tôi cần giải quyết một số nội dung
sau:
+ Cung cấp kiến thức nhận biết dấu hiệu của hỏa hoạn.
+ Dạy trẻ kỹ năng phòng chống ứng phó khi có hỏa hoạn xảy ra.
+ Xây dựng môi trường giáo dục trẻ ý thức phòng chống hỏa hoạn.
+ Tuyên truyền phối hợp phụ huynh.
3. Biện pháp giải quyết:
3.1: Biện pháp cũ đã thực hiện:
3.1.1. Chỉ đạo giáo viên dạy trẻ biết phòng chống khi có hoả hoạn
xảy ra:
5
- Giáo viên đưa ra được một số nguyên nhân gây cháy ở trong
trường có rất nhiều loại khác nhau như do cháy lan từ nơi khác
đến, do vi phạm quy định về PCCC; do sơ xuất bất cẩn trong sử
dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Do sử dụng gas là chất rất dễ cháy,
nổ nên khi sử dụng nếu bếp đun không đảm bảo an toàn và người
sử dụng thiếu ý thức và kiến thức PCCC cũng gây ra cháy nổ.
- Không được để trẻ nghịch lửa, diêm, các thiết bị sinh lửa, sinh
nhiệt trong trường.
3.1.1: Tuyên truyền phối hợp với phụ huynh:
không xa lạ, gắn với thực trạng tình hình thực tế của địa phương,
phương pháp đảm bảo tự nhiên linh hoạt nhẹ nhàng đan xen nhau tổ
chức thông qua các hoạt động nhằm giúp cho trẻ biết hỏa hoạn là những
đám cháy lớn, thường gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
Các hoạt động giáo dục có thể được tiến hành trên các giờ hoạt động
học có chủ định và mọi lúc, mọi nơi; tổ chức theo nhóm nhỏ hoặc cả
lớp, trong lớp hoặc ngoài sân trường.
* Ví dụ: Chủ đề : Giao thông - lĩnh vực Phát triển ngôn ngữ.
Đề tài: Thơ Xe chữa cháy.
Yêu cầu:
- Trẻ biết dấu hiệu hỏa hoạn: đám cháy, lửa bốc cao kèm theo khói.
- Trẻ biết được xe cứu hỏa dùng để chữa cháy .
- Trẻ thuộc thơ, đọc diễn cảm thể hiện sự mạnh mẽ.
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động .
Chuẩn bị:
- Đoạn phim về hình ảnh lửa cháy ở nhà cao tầng, xe cứu hộ đang chữa
cháy.
- Tranh minh họa thơ: xe chữa cháy.
Tiến hành:
*Hoạt động 1: Xem video về hoả hoạn và xe chữa cháy.
- Tổ chức cho trẻ xem phim về hỏa hoạn xảy ra ở nhà cao tầng khu
chung cư và công tác chữa cháy của các chú cứu hỏa.
+ Các con nhìn thấy gì trong đoạn video vừa rồi?
7
+ Khi có cháy xảy ra ai sẽ làm nhiệm vụ chữa cháy?
+ Bé làm gì khi có cháy?
+ Nếu quần áo bị bén lửa thì phải làm sao?
9
+ Bé đang ở trong phòng, bên ngoài có cháy thì phải làm gì ?
10
+ Con có được chơi các vật dụng dễ cháy, nổ không? Vì sao?
Trò chơi được xem là nhu cầu không thể thiếu trong các hoạt động
sinh hoạt và hoạt động tập thể với trẻ. Trò chơi được xem là một phương
tiện giáo dục trẻ nhanh nhất, có hiệu quả, dễ tiếp thu, giúp củng cố, chính
xác hóa các biểu tượng, rèn luyện củng cố kỹ năng.Thông qua trò chơi
trẻ được trải nghiệm, thực hành giúp trẻ có nhiều kinh nghiệm trong kỹ
năng ứng phó khi có hỏa hoạn.
*Ví dụ: +Trò chơi “Trạm phân loại”
Yêu cầu:
- Trẻ phân loại những vật dụng gây cháy, không gây cháy.
Chuẩn bị:
- Hai thùng giấy, các vật dụng dễ gây cháy (hộp quẹt, rơm rạ, củi, bếp
ga, đèn cầy, hộp quẹt diêm…) không gây cháy (sỏi, nam châm….).
Cách chơi: Tổ chức cho trẻ chơi trong giờ chơi hoạt động góc.
+ Trò chơi: Thực hành khi có cháy, Bé tập cứu hỏa.
11
12
xếp gọn gàng, thuận tiện cho trẻ dễ lấy dễ sử dụng, dễ dàng trong công
tác quan sát của tôi ở tại lớp, trẻ được học một cách nhẹ nhàng hiệu
quả.
Cụ thể: Tôi tận dụng các mảng tường mở
* Góc khoa học:
- Cho trẻ sưu tầm dán những hình ảnh về phòng chống cháy nổ (Biển
cấm lửa, dụng cụ phòng cháy, chữa cháy…).
* Góc học tập:
-Làm bài tập về những hành động đúng sai
Ví dụ: Bé hãy chọn khuôn mặt cười gắn vào hành động đúng chọn
khuôn mặt khóc gắn vào hành động sai.
Ví dụ: Bé hãy quan sát và đánh dấu (X) vào bức tranh có hành động
đúng để phòng chống hạn hán cháy rừng.
14
+ Các bé thấy gì trong 2 bức hình trên?
+ Chúng ta phải làm gì để phòng ngừa hỏa hoạn?
Ví dụ: Bài tập khoanh tròn phương tiện giao thông : Dụng cụ làm nghề
của (công an phòng cháy chữa cháy, lính cứu hỏa).
* Góc làm quen văn học: xem tranh trò chuyện:
+ Bé cần làm gì để tránh gây hỏa hoạn
15
chất và vật dụng dễ cháy,…)
- Sau tiếng nổ lớn, biển lửa bùng lên dữ dội cả vùng trời ngập khói
đen, cuồn cuộn từ công ty hóa chất trong khu công nghiệp Hoàng
Gia, Long An.
17
- - Biển lửa bao trùm dữ dội tại xưởng bao bì ở huyện Cần Đước,
Long An Do thời tiết nắng nóng, trong xưởng chứa nhiều vải, bao bì
nên lửa lan nhanh (Hàng chục công nhân đang làm tại khu vực cháy
bỏ chạy ra ngoài).
Hay ở nhà phụ huynh có thể chơi cùng bé:
* Ví dụ: Thực hành thoát hiểm khi có cháy xảy ra hay viết lên tấm bảng
số cứu hỏa 114, số điện thoại của bố mẹ hoặc người thân, địa chỉ gia
đình dạy trẻ ghi nhớ, để ứng phó kịp thời khi có tình huống xấu xảy ra.
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng:
- Bản thân tôi có kiến thức, linh hoạt hơn trong tổ chức lồng ghép giáo
dục trẻ kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn.
* Đối tượng trẻ:
- Qua thời gian áp dụng những biện pháp đã trình bày ở trên, tôi nhận
thấy trẻ ở lớp tôi có tiến triển rõ rệt, 100% trẻ có vốn kinh nghiệm, hiểu
biết, kỹ năng ứng phó phòng chống về hỏa hoạn.
** Kết quả cụ thể:
Tổng số trẻ : 30
TT
Kỹ năng ứng phó
Trước khi thực hiện
Sau khi thực hiện
Tỷ lệ %
93.3%
6.67%
* Đối tượng phụ huynh:
- 100% phụ huynh quan tâm đến việc cần thiết phải giáo dục kỹ năng
ứng phó phòng chống hỏa hoạn cho trẻ. Do đó đã giúp trẻ có được kỹ
năng ứng phó khi hỏa hoạn xảy ra.
- Đẩy mạnh công tác phòng chống cháy nổ trong gia đình và nhà trường.
III. KẾT LUẬN:
1.Tóm lươc giải pháp:
- Đối với bậc học mầm non, tôi thiết nghĩ nhiều phụ huynh nghĩ rằng
“trẻ con chưa biết gì nên không cần thiết phải dạy”. Tuy nhiên thực ra trẻ
có khả năng nhớ rất lâu những điều người lớn nói. Nếu bạn dạy trẻ một
cách tường tận cũng như lấy ví dụ cụ thể về hậu quả xảy ra, thì trẻ sẽ nhớ
rất kỹ và bạn sẽ không phải mất công cho những lần sau.
Làm tốt công tác giáo dục kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn
trong ngành giáo dục còn có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo sự lan tỏa
mạnh mẽ đến cộng đồng dân cư trong cả nước, góp phần thực hiện các
mục tiêu của Chính phủ trong công tác phòng, chống thiên tai và ứng
phó với biến đổi khí hậu nói chung, công tác phòng chống ứng phó hạn
hán, hỏa hoạn nói riêng.
Giáo dục trẻ dục kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn là rất cần
thiết.Tuy nhiên,để giảng dạy hiệu quả, giáo viện cần lồng ghép nhẹ
nhàng, cho trẻ dược thực hành chứ nếu chỉ dạy lý thuyết chung chung
thì trẻ sẽ mau chóng quên ngay. Khi gặp tình huống thật, trẻ rất dễ hoảng
loạn và không thể nhớ mình cần làm gì.
Các nội dung lựa chọn tích hợp giáo dục trẻ phải có mối liên hệ với
nhau xoay quanh một chủ để và cần chú ý đến kinh nghiệm và khả năng
của trẻ. Xuất phát từ nhu cầu thực tế của trẻ ở địa phương, hoặc từ sự
hỏa hoạn xảy ra.
- Đó là tất cả những gì tôi có thể làm được thông qua đề tài này. Có
thể nói, vấn đề tôi nêu là một trải nghiệm hết sức quý báu đối với người
trực tiếp làm công tác giảng dạy lứa tuổi mầm non, đặc biệt trong việc
lồng ghép nội dung kỹ năng phòng ngừa ứng phó hỏa hoạn cho trẻ vào
giảng dạy nhằm góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển chung của xã hội
hiện nay.
2.Phạm vi đối tượng áp dụng:
- Đề tài: “Một số kinh nghiệm dạy trẻ 4-5 tuổi phòng chống hỏa hoạn
trong trường mầm non” được áp dụng và thực hiện cho lớp tôi đang dạy.
Lớp mẫu giáo lá 2(ghép), trường mẫu giáo Vĩnh Công. Và có thể áp dụng
cho tất cả giáo viên trong huyện thực hiện cho việc giảng dạy nhằm giúp
trẻ kỹ năng ứng phó phòng chống hỏa hoạn đạt kết quả cao./.
20