ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
––––––––––––––––––––––––––––

VŨ MINH DƯƠNG

NGHIÊN CỨU CÔNG TÁC CHUYỂN GIAO
KHOA HỌC KỸ THUẬT TRONG QUÁ TRÌNH
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN ĐẠI TỪ
TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2011 - 2015

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
––––––––––––––––––––––––––––

VŨ MINH DƯƠNG

NGHIÊN CỨU CÔNG TÁC CHUYỂN GIAO
KHOA HỌC KỸ THUẬT TRONG QUÁ TRÌNH
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI HUYỆN ĐẠI TỪ
TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2011 - 2015
Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
Mã số ngành: 60 62 01 16

LUẬN VĂN THẠC SĨ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN


suốt quá trình thực hiện nghiên cứu trên địa bàn.
Trong thời gian nghiên cứu vì nhiều lý do chủ quan và khách quan nên
không tránh khỏi những sai sót. Tôi rất mong nhận được sự đóng góp của các
thầy, cô giáo, bàn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày

tháng

năm 2017

Tác giả

Vũ Minh Dương


iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ................................................................................................... ii
MỤC LỤC ........................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................................................................. vi
DANH MỤC CÁC BẢNG.............................................................................. vii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ ........................................................................ viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ...................................................................................... 3
3. Ý nghĩa của nghiên cứu................................................................................. 3
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................ 4
1.1. Cơ sở lý luận của đề tài .............................................................................. 4

3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ...................................................................... 27
3.1.3. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2015 ... 29
3.2. Công tác xây dựng nông thôn mới tại huyện Đại Từ............................... 34
3.3. Vai trò của chuyển giao tiến bộ KHKT trong lĩnh vực xây dựng NTM.. 36
3.3.1. Vai trò KHKT đối với việc tăng thu nhập ............................................ 36
3.3.2. Công tác chuyển giao TBKT đối với việc nâng cao tỷ lệ có việc làm
thường xuyên ................................................................................................... 48
3.3.3. Vai trò của khuyến nông nông đối với việc giảm tỷ lệ hộ nghèo ......... 50
3.3.4. Vai trò khuyến nông đối với việc đổi mới và phát triển các hình
thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ................................................................... 53
3.3.5. Đánh giá của người dân đối với công tác chuyển giao TBKT trong
quá trình xây dựng NTM ................................................................................. 55
3.3.6. Một số kiến nghị của người dân đối với khuyến nông cơ sở ................ 57


v
3.4. Phân tích SWOT: Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của công
tác chuyển giao TBKT trong quá trình xây dựng Nông thôn mới tại huyện
Đại Từ.............................................................................................................. 58
3.5. Một số giải pháp về khuyến nông trong xây dựng NTM ......................... 58
3.5.1. Giải pháp đối với công tác tổ chức ....................................................... 59
3.5.2. Giải pháp đối với phát triển nguồn nhân lực ........................................ 59
3.5.3. Giải pháp đối với hoạt động khuyến nông chuyển giao TBKT ............ 60
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................... 62
1. Kết luận ....................................................................................................... 62
2. Kiến nghị ..................................................................................................... 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 64
PHỤ LỤC ....................................................................................................... 66




Hội đồng nhân dân

6

HTX

Hợp tác xã

7

KHKT

Khoa học kỹ thuật

8

KHCN

Khoa học công nghệ

9

NTM

Nông thôn mới

10

PTBV


Bảng 3.1. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Đại Từ năm 2015 ................ 26
Bảng 3.2. Thống kê dân số và lao động huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2015 ...... 28
Bảng 3.3. Giá trị sản xuất huyện Đại Từ giai đoạn 2011 - 2015 .................... 29
Bảng 3.4. Kết quả thực hiện tiêu chí xây dựng nông thôn mới so với mục
tiêu giai đoạn 2011 - 2015 .............................................................. 34
Bảng 3.5. Kết quả hoạt động đào tạo - tập huấn giai đoạn 2011-2015 ........... 39
Bảng 3.6. Đánh giá của người dân về hoạt động đào tạo tập huấn ................. 41
Bảng 3.7. Đánh giá của người dân về hiệu quả sau chuyển giao KHKT ....... 42
Bảng 3.8. Các mô hình trình diễn chuyển giao KHKT giai đoạn 2011 - 2015 .... 46
Bảng 3.9. Đánh giá sự lan tỏa, nhân rộng của mô hình trình diễn.................. 47
Bảng 3.10. Tình hình dân số huyện Đại Từ giai đoạn 2011-2015 .................. 48
Bảng 3.11. Phân loại hộ nông dân theo mức thu nhập trong 3 năm
2013 - 2015 ..................................................................................... 51
Bảng 3.12. Đánh giá của người dân đối với công tác chuyển giao TBKT
trong quá trình XDNTM ................................................................. 56
Bảng 3.13. Một số kiến nghị của người dân đối với hoạt động chuyển
giao TBKT ...................................................................................... 57


viii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1. Giá trị sản xuất trong nền kinh tế của huyện Đại Từ giai đoạn
2011-2015 ....................................................................................... 30
Biểu đồ 3.2. Cơ cấu kinh tế huyện Đại Từ giai đoạn 2013 - 2015 .................... 31


1
MỞ ĐẦU

dân trí trong cộng đồng nông thôn. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói riêng
và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc nói chung khuyến nông được coi là
một trong những công cụ trọng tâm để cải thiện hiệu quả sản xuất nông
nghiệp, chuyển đổi cơ cấu sản xuất, sinh kế, nâng cao giá trị gia tăng của sản
xuất nông nghiệp, chuyển giao công nghệ, và xóa đói giảm nghèo ở khu vực
miền núi. Đặc biệt, trong thời gian qua nhà nước có nhiều chính sách phát
triển kinh tế xã hội, có liên quan đến phát triển nông nghiệp như: Chương
trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; Chương trình 327, Dự án
661, Chương trình 135, Chương trình 134, Nghị quyết 30a,... với mục tiêu
xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững cho miền núi, thông qua nhiều
phương pháp tiếp cận chuyển giao khoa học kỹ thuật khác nhau trong đó có
các mô hình chuyển giao tiến bộ KHKT.
Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng NTM huyện Đại Từ vẫn còn khó
khăn trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển kinh tế, nâng cao thu
nhập và việc đổi mới phát triển các hình thức tổ chức sản xuất hiệu quả tại địa
phương. Cụ thể như tiêu chí: Thu nhập, hộ nghèo. Để giúp địa phương nhanh
chóng đạt chuẩn các tiêu chí trên cần tăng cường công tác khuyến nông chuyển
giao tiến bộ KHKT, đẩy nhanh nghiên cứu ứng dụng tiến bộ KHKT vào sản
xuất nông nghiệp cũng như phát triển kinh tế trang trại, kinh tế hộ gia đình.
Câu hỏi được đặt ra là công tác chuyển giao tiến bộ KHKT của khuyến
nông đã có vai trò gì trong quá trình xây dựng Nông thôn mới? Cụ thể, các
tiêu chí trong nhóm III: Kinh tế và tổ chức sản xuất. Và trên thực tế, công tác
chuyển giao KHKT đã làm được gì và chưa làm được gì trong 4 tiêu chí này.
Để trả lời cho những câu hỏi trên và góp phần thúc đẩy việc thực hiện
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói chung, đánh giá
đúng thực trạng vai trò của chuyển giao KHKT trong xây dựng nông thôn
mới, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp thực hiện tốt mô hình này, tôi tiến
hành nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu công tác chuyển giao KHKT trong quá
trình xây dựng Nông thôn mới tại huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên giai
đoạn 2011 - 2015”.