TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
-------------------------------

TRẦN HỒNG DIỆU LINH

MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG
CA HÁT CHO TRẺ MẦM NON 5 - 6 TUỔI

TÓM TẮT KH A LU N TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
C u nn

n

Giáo dục Mầm non
N ƣời ƣớn dẫn k oa ọc

T .S Lại T ế An

HÀ NỘI, 2014

0


MỞ ĐẦU
1. Lý do c ọn đề t i
Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu
đƣợc đối với đời sống con ngƣời. Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại.
Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời.
Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu
mƣợt mà vui tƣơi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc nhƣ là dòng sữa ngọt

nhạc. Bên cạnh đó, giáo dục âm nhạc luôn đƣợc thực hiện phù hợp với chế độ
sinh hoạt cả ngày ở trƣờng của trẻ có ý nghĩa lớn nhƣ: Giáo dục âm nhạc
đƣợc tích hợp trong làm quen văn học, làm quen chữ viết, hoạt động tạo hình,
làm quen với toán, thể dục buổi sáng...Nhờ đó mà cuộc sống của trẻ thêm vui
vẻ, hồn nhiên.
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm
mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm
những cảm xúc trong quá t nh cảm thụ và thể hiện Âm nhạc:

hi nghe nhạc,

trẻ cảm nhận đƣợc tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hƣởng những trạng
thái cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với
những hiện tƣợng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tƣởng.
Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn
khởi... Bài hát êm dịu đƣa trẻ đến tình cảm nhẹc nhàng.....
Ngoài ra Âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển tai nghe
và cảm xúc cho trẻ.
Vì tất cả những những lý do này, tôi luôn mong muốn mình phải làm
thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn âm nhạc, tôi đã không ngừng suy nghĩ
và sáng tạo, để tìm ra những cách thức giảng dạy và tạo ra môi trƣờng học tập
tốt nhất cho trẻ. Bằng tất cả sự nỗ lực, cố gắng đó, tôi cảm thấy một phần nào
ý nguyện của mình đã thực hiện đƣợc.

2


Tôi nhận thấy công tác tổ chức cải biên, sáng tác một số trò chơi, tổ
chức các lớp tập huấn... để phục vụ giáo dục âm nhạc có tác dụng tích cực đối
với chúng ta trong công tác quản lí, chỉ đạo và nhất là chuyên môn. Trong

3. Mục đíc n

i n cứu

hảo sát việc dạy các bài hát theo chủ đề cho trẻ 5-6 tuổi trong trƣờng
Mầm Non khu vực Phúc Yên, từ đó tìm biện pháp nâng cao chất lƣợng dạy
hát theo chủ đề cho trẻ mầm non 5-6 tuổi và một số trƣờng mầm non ở thành
phố Hà Nội và tỉnh Vĩnh Phúc.
4. N iệm vụ n

i n cứu

Một số biện pháp “Nâng cao chất lƣợng dạy hát cho trẻ 5-6 tuổi”
5. Đối tƣợn n

i n cứu

Đối tƣợng nghiên cứu: của trẻ 5-6 tuổi ở các trƣờng Mầm Non khu vực
Phúc Yên
hách thể nghiên cứu: Trẻ 5-6 tuổi ở các trƣờng Mầm Non khu vực
Phúc
6. P ạm vi n

i n cứu

Mức độ nghiên cứu: Biện pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dạy các bài
hát theo chủ đề
Phạm vi nghiên cứu: Nâng cao chất lƣợng dạy các bài hát theo chủ đề
cho trẻ 5-6 tuổi ở các trƣờng Mầm Non khu vực Phúc Yên
7. Giả t u ết k oa ọc

8.6. P ƣơn p áp tổn kết kin n

iệm

Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lƣơng dạy các bài hát
theo chủ đề của trẻ 5-6 tuổi.
9. Bố cục của k óa luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội dung của đề tài gồm 3
chƣơng sau:
Chƣơng 1: Một số cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chƣơng 2: Một số biện pháp rèn kĩ năng ca hát cho trẻ mầm non 5-6 tuổi
Chƣơng 3: ết luận và kiến nghị

5


CHƢƠNG I
MỘT SỐ CƠ SỞ LÍ LU N VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Âm n ạc với trẻ Mầm non
1.1.1. Tầm quan trọng của âm nhạc với trẻ mầm non
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quan
bằng những hình tƣợng có sức biểu cảm của âm thanh. Cùng với những
phƣơng tiện diễn tả âm nhạc nhƣ: giai điệu, tiết tấu, cƣờng độ, nhịp độ, âm
sắc, âm khu, âm vực, hòa âm…bản chất thời gian trong âm nhạc làm cho nó
có thể truyền đạt sự vận động của các ý tƣởng và tình cảm trong tất cả những
sắc thái tinh tế nhất.
Âm nhạc có từ thời xa xƣa đến với cuộc sống khá tự nhiên, những tiếng
hú, tiếng ngân thƣờng kèm theo những điệu bộ, tiếng con vật kêu, điệu bộ
minh họa cho sự vật hiện tƣợng thiên nhiên, đó là những khái niệm âm nhạc
sơ giản, cùng làm cho trẻ hấp dẫn và đƣợc truyền từ đời này qua đời khác,

ngƣời cảm nhận đƣợc vẻ đẹp thiên nhiên với tiếng chim hót lúc sớm mai, hay
cảnh chiều trên biển một niềm vui. hi hoàn thành một việc tốt, nỗi đau buồn
hay nỗi khát khao hy vọng đƣợc biểu hiện trong âm nhạc (âm thanh). Bản
thân âm nhạc là thế đó, các bài hát hay, các điệu múa mà chúng ta đƣợc nghe,
đƣợc biết và đƣợc trải qua những cảm xúc đó. Với tất cả những điều trình bày
trên đây, chúng ta thấy quá rõ âm nhạc là một bộ môn không thể thiếu trong
chƣơng trình học của trẻ Mầm non.
1.1.2. Ý nghĩa của việc giáo dục âm nhạc đối với trẻ thơ
Đối với trẻ thơ, âm nhạc là nguồn sữa nuôi dƣỡng tinh thần của bé ngay
từ khi lọt lòng mẹ, cất tiếng khóc chào đời và có vai trò đặc biệt trong giai
đoạn ở tuổi nhà trẻ, mẫu giáo, giai điệu trầm bổng, sự phong phú của âm hình,
tiết tấu, màu sắc âm thanh đa dạng của các thể loại âm nhạc nhƣ đƣa con trẻ
vào thế giới của cái đẹp một cách hấp dẫn và thú vị. Bất cứ ngƣời mẹ nào

7


cũng đều tự hào về con mình rất thích nghe nhạc, có một chút về năng khiếu
âm nhạc.
Đúng vậy: Âm nhạc nhƣ một món ăn tinh thần đối với trẻ, thiếu âm
nhạc khác nào trồng hoa thiếu nƣớc “hoa sẽ khô héo”… Nhiều nhà khoa học
nghiên cứu và cho rằng: “Việc nghe nhạc và hoạt động âm nhạc làm cho tình
cảm các em sẽ gắn bó, thoải mái, giúp cho việc học tập và lao động của trẻ có
kết quả tốt. Trí nhớ của trẻ sẽ phát triển tốt hơn. Đặc biệt là trí tƣởng tƣợng
của trẻ thêm phong phú, nhất là nhạc không lời giúp cho trẻ phán đoán nhiều
điều thú vị vì nó không nói cụ thể mà gợi trí tƣởng tƣợng của trẻ. Giai điệu
trầm bổng, tiết tấu nhịp nhàng đƣa trẻ vào thế giới của cái đẹp một cách hấp
dẫn. Những âm thanh có tổ chức sẽ góp phần quan trọng trong việc phát triển
toàn diện cho trẻ : Đức, trí , lao, thể, mỹ. Đại văn hào M- Góc


nhạc một cách chính xác. Vốn liếng âm thanh càng muôn màu muôn vẻ bao
nhiêu thì tâm hồn trẻ càng phong phú bấy nhiêu. Đối với trẻ, giáo dục âm
nhạc là nội dung rất quan trọng. Bằng ngôn ngữu đặc thù riêng của mình , âm
nhạc giúp cho con trẻ mở rộng thêm hiểu biết về thế giới xung quanh. Âm
nhạc còn có thể gợi lên cho trẻ nhu cầu ham muốn đƣợc tiếp xúc với nó.
Âm nhạc là phƣơng tiện hiệu quả nhất trong việc giáo dục trẻ phát
triển toàn diện các mặt : Đức, trí, lao, thể, mỹ. Đặt cơ sở ban đầu cho việc
giáo dục văn hóa âm nhạc, phát triển trí tuệ, thể chất cho trẻ.

hông những

vậy, việc đƣa âm nhạc trở thành môn học trong trƣờng Mầm Non còn giúp trẻ
hiểu về âm nhạc , nắm đƣợc một số kĩ năng hoạt động âm nhạc cơ bản,
thƣờng xuyên hát, múa, vận động theo nhạc, phát triển khả năng âm nhạc, làm
phong phú thêm đời sống tinh thần của trẻ.
1.2 T ực trạn dạ

át c o trẻ 5-6 tuổi ở trƣờn mầm non

1.2.1. Chương trình giáo dục âm nhạc cho trẻ 5-6 tuổi theo Lê Thu
Hương (chủ biên)
C ủ đề
1.Chủ đề trƣờng mầm non

Tên bài hát
1. Ngày vui của bé
2. Rƣớc đèn dƣới trăng

9


6. Ông cháu
7. Ru con mùa đông
8. Bàn tay mẹ

10


9. Bầu và bí
10. Bé quét nhà
11. Cái cò đi đón cơn mƣa
12. Gánh gánh gồng gồng
13. húc hát ru những ngƣời mẹ trẻ
14. Lời ru trên nƣơng
4. Chủ đề thực vật

1. Hoa kết trái
2. Màu hoa
3. Em yêu cây xanh
4. Cây trúc xinh
5. Xòe hoa
6. Lá xanh
7. Hoa trƣờng em
8. Hoa trong vƣờn
9. Mùa xuân đến rồi
10. Cho tôi đi làm mƣa với
11. Chị ong nâu và em bé
12. Bé và trăng
13. Anh trăng hòa bình
14. Mùa xuân ơi
15. Hạt gạo làng ta

3. Đƣờng em đi
4. Anh phi công ơi
5. Bác đƣa thƣ vui tính

8. Chủ đề quê hƣơng - đất 1. Từ rừng xanh cháu về thăm lăng Bác
nƣớc - Bác Hồ

2. Quê hƣơng tƣơi đẹp
3. Nhớ giọng hát Bác Hồ
4. Em đi giữa biển vàng
5. Em nhƣ chim bồ câu trắng
6. Em nhớ Tây Nguyên
7. Múa với bạn Tây Nguyên
8. Em yêu trƣờng em
9. Đi học
10. Cháu vẫn nhớ trƣờng Mầm Non
11. Trƣờng em
12.Tạm biệt búp bê

12


13. Trái đất này là của chúng mình
14. Mùa hoa phƣợng
Nhƣ đã trình bày ở trên, ngoài các yêu cầu chung theo quy định của Bộ
GD & ĐT , thực tế việc tổ chức hoạt động âm nhạc vẫn có những điều chỉnh
nhất định so với Chƣơng trình giáo dục mầm non mà Bộ ban hành (áp dụng
chung cho tất cả các trƣờng Mầm non trên toàn quốc) Về cơ bản , nội dung
giáo dục âm nhạc cho trẻ gồm 8 chủ điểm. Song khi xây dựng kế hoạch cho
từng tuần, tháng, việc lựa chọn đề tài trong mỗi chủ đề cũng nhƣ xác định yêu

Chủ đề bản thân
1.Bé là ai ( 1 tuần)

-Mừng sinh nhật

2. Cơ thể tôi ( 1 tuần)

-Cái mũi

3. Bé cùng vui tết trung thu (1
tuần)

-Vỗ tay theo nhịp bài hát Đêm trung thu

4. Tôi càn gì để lớn lên và khỏe -Biểu diễn cuối chủ đề.
mạnh ( 1 tuần)
Chủ đề gia đình
1.Gia đình bé ( 1 tuần )

-Dạy hát:Mẹ yêu không nào

2.Ngôi nhà gia đình ở

-Vỗ tay theo nhịp: Cả nhà thƣơng nhau

(1 tuần )

- Múa: Múa cho mẹ xem

3.Đồ dùng gia đình

4.Nghề xây dựng

-Biểu diễn cuối chủ điểm

14


Chủ đề thế giới động vật
1.Con vật sống trong gia đình (
1 tuần )

- gà trống mèo con và cún con

2.Con vật sống trong rừng ( 1 - Dạy vận động: một con vịt
tuần )

Dạy hát:
- Voi làm xiếc
- Đố bạn biết
- Rừng xanh mở hội

3.Con vật sống dƣới nƣớc ( 1 - Chú voi con
tuần )

Dạy hát:
- Cá vàng bơi
- Ếch ộp
- Vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm cá

4.Côn trùng và chim


Quả
Nghe hát: Trồng cây
Vỗ tay theo tiết tấu chậm
- Sắp đến tết rồi

4.Tết nguyên đán

Nghe hát: Xuân ơi xuân, xuân đã về(Nhạc

( 1 tuần )

sĩ Nguyễn Ngọc Thiện)
Trò chơi: Hát theo hình vẽ

5.Một số loại rau

Dạy hát bầu bí thƣơng nhau

(1 tuần )

Nghe hát: Hoa trƣờng em
Trò chơi: Đoán tên bạn hát
- Biểu diễn cuối chủ đề

Chủ đề giao thông
1 . Phƣơng tiện và luật lệ giao Dạy hát:
thông đƣờng bộ (2 tuần ).

- Bác đƣa thƣ vui tính

Dạyhát:

(1 tuần )

- Quê hƣơng tƣơi đẹp

3.Thủ đô Hà Nội

Dạy hát: Yêu Hà Nội

( 1 tuần)
4.Bác Hồ với các cháu thiếu nhi Dạy hát:
(1 tuần)

Nhớ ơn Bác

1.3. Một số kĩ năn ca át v p ƣơn p áp rèn lu ện
Để thể hiện bài hát, trẻ cần nắm đƣợc những kĩ năng hát nhƣ: tƣ thế hát,
tổ chức âm thanh, hơi thở, hát chính xác, rõ lời, đồng đều.
1.3.1. Tư thế hát
Tƣ thế đẹp khi hát là đứng thẳng hoặc ngồi thẳng. Trong tƣ thế đó, hơi
thở tốt hơn cả.
Khi tập hát, trẻ ngồi, không dựa lƣng vào ghế, tay đặt lên đùi
Đầu giữ thẳng, không căng cứng, không nghẹo cổ. Miệng cần phải mở tròn,
không mở quá to
Hàm dƣới rơi tự do, môi linh hoạt, co dãn mềm mại
Sau khi thuộc bài hát, tốt nhất nên cho trẻ đứng hát
hơn, vận động tự do hơn,âm thanh cũng vang lên rõ rệt.

17

ngắn, hai nhịp và những tiết nhạc dài bốn nhịp . Ví dụ : Bài hát cùng múa vui

18


Nhƣ vậy, để hát đƣơc nhữn tiết nhạc ngắn, trẻ chỉ cần hít hơi nhẹ, để
hát đƣợc những tiết nhạc dài, trẻ cần hít hơi sâu hơn va giữ hơi. Cách điiều
khiển nhƣ vậy có thể hát các bài Tập tâm vông, Mùa hè đến, Em tập lái oto
- Ở các nhóm trẻ nhỡ và lớn có thể cho trẻ tập giữ hơi với các bài hát
có tiết nhạc, câu nhạc dài nhƣ Rƣớc dền, Chim mẹ chim con, Cháu đi mẫu
giáo, Trƣờng chhungs cháu đây là trƣờng mầm non…
Ở các độ tuổi này, trẻ có thể sử dụng hơi thở cho linh hoạt, phù hợp với
các thể loại bài hát khác nhau:
- Đẩy mạnh hơi khi hát các bài hát hành khúc , nhảy múa
- Hít vào nhẹ nhàng, yên tĩnh và đẩy mạnh hơi ra chậm rãi, từ từ khi hát
các bài hát ru, trữ tình.
- Ngắt hơi gọn khi nảy ở các bài hát hài hƣớc, dí dỏm, vui hoạt
1.3.4 Hát rõ lời
Hát rõ lời góp phần truyền đạt bài hát một cách diễn cảm. Trẻ hát các từ
cần phải rõ , đúng , tiến tới rành mạch. Những nguyên tăc phát âm lời hát có
liên quan chặt chẽ tới sự vận động của 6 thanh điệu trong ngữ âm tiếng Việt là
thanh không, sắc , huyền, hỏi, ngã , nặng
Trẻ các nhóm 2-3 tuổi còn đang tập nói, điều khiển lƣỡi còn hƣa thạo ,
nên thƣờng tự thay đổi các từ nhƣ: Anh thành ăn, cánh thành cắn, xinh thành
xin, mình thành mìn, nhanh thành nhăn…
Các từ có dấu ngã thƣờng đƣợc hát bằng các từ có dấu sắc nhƣ : Ngựa
gỗ thành ngựa gố, cũng hát thành cúng, Giữa hát thành giứa
Tập cho trẻ hát rõ lời nhƣng vẫn giữu đƣợc độ mềm mại , duyên dáng
trong khi hát là cực kì cần thiết
Có thể sử dụng một số biện pháp nhƣ:

xác.

20


Rèn luyện kĩ năng hát chính xác còn phụ thuộc vào môi trƣờng âm
nhạc quanh trẻ. Nếu nhƣ ở gia đình, cha mẹ cùng chơi đàn và hát, nghe đài,
xem vô tuyến thì trẻ cũng cố gắng hát theo và những khả năng âm nhạc cũng
phát triển theo.
1.3.5. Hát đồng đều
hi hát tập thể, trẻ biết hòa giọng mình trong giọng chung. Để dạy trẻ
kĩ năng hát đồng đều, có thể sử dụng một số biện pháp sau:
- Trƣớc khi hát cần thu hút sự tập trung chú ý của trẻ
- Giáo viên hát hoặc đàn câu dạo đầu rồi đƣa tay theo động tác chỉ huy
hoặc gật đầu để trẻ cùng hát. Thông thƣờng giáo viên hát lại câu nhạc đầu
tiên, đôi khi hát lại cả bài,rồi làm động tác dẫn vào. Trẻ theo động tác của
giáo viên có thể bắt đầu và kết thúc bài hát một cách chính xác, có thể hát
mạnh lên hoặc nhẹ đi, có thể thay đổi tiết tấu, nhịp độ… Các động tác chỉ huy
là phƣơng tiện để giáo viên giúp trẻ nắm đƣợc kĩ năng hát đồng đều.
1.4 Các bƣớc dạ trẻ ca át
Dạy trẻ ca hát gồm 3 bƣớc: Làm quen với bài hát; học thuộc bài hát; luyện
tập và củng cố bài hát.
1.4.1 Bước 1: Làm quen với bài hát
Trƣớc khi học hát, trẻ phải đƣợc làm quen với bài hát một cách toàn
diện: Tính chất, nội dung, hình tƣợng âm nhạc, sự vật sự kiện sẽ nói đến trong
bài hát, bao gồm 2 phần: Giới thiệu cho trẻ biết về bài hát sắp học và cho trẻ
nghe trọn vẹn bài hát đó.
- Giới thiệu bài hát: Cần phải giới thiệu cho trẻ tên bài hát, tên tác giả,
xuất xứ tác giả
- Hát mẫu: Hát mẫu là sự trình bày bài hát để trẻ có cảm xúc đầy đủ về

Tiểu kết
Việc giáo dục âm nhạc cho trẻ ở trƣờng mầm non là vô cùng quan
trọng va cần thiết, trong đó việc dạy hát theo chủ đề cho trẻ là hình thức hiệu
quả , góp phần thực hiện mục tiêu môn học nói riêng và mục tiêu GDMN nói
chung.
Ở các trƣờng Mầm non , việc dạy hát cho trẻ theo chủ đề đƣợc thực
hiện theo 8 chủ điểm lớn, bao gồm: Trƣờng Mầm non của bé, chủ đề bả thân,
chủ đề gia đình, chủ đề nghề nghiệp, chủ đề thế giới động vật, chủ đề thé giới
thực vật, chủ đề giao thông, chủ đề quê hƣơng – đất nƣớc – Bác Hồ. Việc dạy
hát theo chủ đề cho trẻ là hình thức có nhiều ƣu thế trong môn học cho trẻ làm
quen âm nhạc , đặc biệt ở tuổi mẫu giáo lớn – giai đoạn phát triển mạnh về
tâm sinh lí; nhu cầu vận động, nhận thức…. Việc làm quen với các tác phẩm
âm nhạc theo chủ đề giúp trẻ hứng thú tìm hiểu về xã hội, trải nghiệm và cảm
nhận những đặc thù trong các hình thái khác nhau của xã hội , phát triển
những xúc cảm, tình cảm tích cực với thế giới xung quanh.

23


CHƢƠNG 2
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KỸ NĂNG HÁT CHO TRẺ 5-6 TUỔI
2.1 Rèn kỹ năn ca át tr n tiết ọc
Hình thức trên tiết học là hình thức cung cấp kiến thức cho trẻ một cách
chính xác và đầy đủ nhất. Ở giờ hoạt động này, tất cả các trẻ đều đƣợc tham
gia. Trƣớc khi tiến hành dạy trẻ hát một bài hát nào đó thì giáo viên phải có
sự chuẩn bị chu đáo về đồ dùng dạy học, về đồ chơi, lựa chọn nội dung bài
hát.
Việc chuẩn bị đồ dùng là khâu hết sức quan trọng trong tiết dạy. Nếu cô
chuẩn bị đồ dùng tốt, chu đáo sẽ cảm thấy tự tin hơn khi tổ chức các hoạt
động dạy học cho trẻ và sẽ lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động học tập một cách