LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình
nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc
rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy
định.
TÁC GIẢ LUẬN ÁN

Phạm Thị Hồng Hạnh


MỤC LỤC
Trang

TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, ĐỒ THỊ
MỞ ĐẦU
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN
QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
1.1.
Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục đạo
đức và giáo dục đạo đức nghề nghiệp
1.2.
Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp
1.3.
Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã
công bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết
Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

Khảo nghiệm, thử nghiệm tính cần thiết, khả thi của các biện pháp
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ
ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

5
13
13
24
27
32
32
41
46
72
72
77
79
91
116
116
144
164
167
168
175




7

4.1.

8

4.2.

9

4.3.

10

4.4.

11

12
13

4.4a

4.4b
4.4c

Nội dung
Bảng tổng hợp các ý kiến đánh giá tầm quan trọng của đạo đức
nghề nghiệp

nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường

Trang

79
91

98

100
106
110
145
146
147

150

151

154
156


14

15

16


24

4.3

4.4

4.5

nghệ thuật trước thử nghiệm
Bảng tổng hợp kết quả xây dựng kế hoạch, chương trình, nội
dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường
nghệ thuật sau thử nghiệm
Bảng tổng hợp kết quả tổ chức thực hiện kế hoạch, chương
trình, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các trường nghệ thuật sau thử nghiệm
Bảng tổng hợp kết quả xây dựng kế hoạch, chương trình,
nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp với sinh
viên các trường nghệ thuật sau thử nghiệm
Biểu đồ đánh giá của các lực lượng sư phạm về mức độ
cần thiết phải giáo dục chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên
Biểu đồ tổng hợp kết quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên các trường nghệ thuật
Biểu đồ mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tới quản lý giáo
dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
Biểu đồ kết quả khảo nghiệm về tương quan giữa tính cần
thiết và tính khả thi của các biện pháp
Biểu đồ so sánh kết quả xây dựng kế hoạch, chương
trình, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên các trường nghệ thuật trước thử nghiệm

5
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội,
trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa” [54, tr.310]. Sinh thời,
Người rất quan tâm đến giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cách mạng cho thế hệ
trẻ nước nhà. Người căn dặn: “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách
mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã
hội vừa “hồng” vừa “chuyên” [61, tr.510]. Theo đó, Người còn chỉ rõ: “Dạy
cũng như học, phải chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng. Đó là
cái gốc quan trọng. Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ không phải là con người
bình thường và cuộc sống xã hội sẽ không phải là cuộc sống xã hội bình
thường, ổn định” [51, tr.57]. Trải qua các thời kỳ cách mạng nước ta, Đảng ta
luôn quán triệt và vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giáo dục,
bồi dưỡng thế hệ trẻ, đây là vấn đề mang ý nghĩa chiến lược quan trọng.
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định, giáo
dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ nói chung, sinh viên nói riêng là vấn đề
có ý nghĩa chiến lược, là yêu cầu thường xuyên của sự nghiệp giáo dục, đào
tạo. Hơn nữa trong bối cảnh đất nước ta đã và đang hội nhập quốc tế toàn
diện, sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, văn hóa xã hội
hiện nay, dẫn đến sự giao lưu, hợp tác giữa các dòng văn hóa, các thể chế
chính trị khác nhau, làm nảy sinh những xung đột về đạo đức, lối sống của
sinh viên nên việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền
thống của dân tộc là vấn đề cấp thiết. Do đó, Đảng ta chỉ rõ phương hướng,
nhiệm vụ của giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ là: “Đổi mới nội dung, phương thức
giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách
mạng, lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức tôn trọng
và nghiệm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật cho thế hệ trẻ [17, tr.162].
Các trường nghệ thuật là nơi giáo dục, đào tạo các nghệ sĩ hoạt động
trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Do tính đặc thù của hoạt động văn hóa

được thể hiện rõ nét; phương pháp giáo dục còn chung chung, thiếu tính cụ
thể với từng đối tượng sinh viên. Xu hướng nghề nghiệp của một số sinh
viên chưa rõ ràng, thiếu tính ổn định, chưa vững chắc. Tình yêu nghề


7
nghiệp của một bộ phận sinh viên chưa được định hình rõ nét. Biểu hiện lối
sống buông thả, sống gấp vẫn còn tồi tại ở một bộ phận sinh viên. Công tác
quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên chưa gắn với đặc điểm
loại hình đào tạo, chưa có kế hoạch tổng thể quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp; vấn đề chỉ đạo, đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo
dục cho sinh viên, tổ chức kiểm tra đánh giá giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên đôi lúc chưa thực hiện nghiêm túc. Vì vậy, tình hình thực tiễn
đó đang đặt ra đối với quá trình đào tạo, các trường nghệ thuật cần phải đổi
mới công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp, tăng cường hiệu quả quản lý
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật, đây là
vấn đề có tính thực tiễn tính cấp thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượng
đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật hiện nay.
Về phương diện lý luận, vấn đề giáo dục đạo đức nghề nghiệp, quản lý
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói chung đã được nhiều nhà
nghiên cứu quan tâm, luận giải ở nhiều góc độ khác nhau, song vẫn còn thiếu
những công trình nghiên cứu một cách hệ thống, có tính toàn diện về quản lý
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật.
Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý giáo dục đạo
đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay” để làm đề tài
luận án của mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
* Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, đề xuất các biện pháp
quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật nhằm

cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng; Trưởng, phó phòng; trưởng,
phó khoa, bộ môn,...); cán bộ, giảng viên và sinh viên của một số trường nghệ
thuật trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Các số liệu được sử dụng cho quá trình nghiên cứu được khảo sát, điều
tra, tổng hợp từ năm 2013 đến nay.
* Giả thuyết khoa học


9
Chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên phụ
thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó những tác động quản lý giữ vai trò then chốt
trong tổ chức các hoạt động giáo dục ở nhà trường nghệ thuật. Nếu có quan
điểm tiếp cận tổng hợp trong quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên các trường nghệ thuật, từ khâu xây dựng kế hoạch, chương trình, nội
dung đến tổ chức đa dạng các phương pháp, hình thức, kết hợp các con đường
giáo dục, đồng thời chỉ đạo phát huy trách nhiệm tự tu dưỡng, tự rèn luyện
đạo đức nghề nghiệp của sinh viên các trường nghệ thuật thì hiệu quả quản lý
sẽ được phát huy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên và thực hiện mục tiêu giáo dục nhân cách toàn diện cho
đội ngũ nghệ sĩ tương lai.
4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Đề tài thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ
nghĩa Mác - Lênin, quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, quan điểm,
đường lối, chủ trương của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục, đào tạo.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả còn tiếp cận vấn đề nghiên cứu dựa trên
quan điểm hệ thống - cấu trúc: quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các trường nghệ thuật gồm tổng thể các thành tố, các quá trình có quan hệ biện
chứng với nhau từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, chủ thể, khách thể quản lý, kết
quả quản lý. Do đó, tiếp cận hệ thống cho phép xem xét toàn diện mối quan hệ các

giáo dục đạo đức và quản lý hoạt động giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh
viên nghệ thuật, ở một số trường như: Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam,
Đại học Sân khấu Điện ảnh, Đại học Văn hóa Nghệ thuật Trung ương, Cao
đẳng Múa Việt Nam, Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội để nắm bắt tình hình và kết
quả đạt được của việc quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các
trường nghệ thuật. Trên cơ sở đó có thêm tư liệu phục vụ việc phân tích, tổng
hợp, nhận định đối với vấn đề nghiên cứu.
Phương pháp phỏng vấn
Tọa đàm, phỏng vấn với giảng viên, cán bộ quản lý, sinh viên ở một số
trường nghệ thuật trên địa bàn thành phố Hà Nội có liên quan đến vấn đề
nghiên cứu của đề tài.


11
Phương pháp điều tra
Tiến hành trưng cầu ý kiến của 180 giảng viên, 180 cán bộ quản lý giáo dục
và 300 sinh viên bằng phiếu điều tra ở Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Đại
học Sân khấu Điện ảnh, Đại học Văn hóa Nghệ thuật Trung ương, Cao đẳng Múa
Việt Nam, Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội trên địa bàn thành phố Hà Nội, để tìm hiểu
và khẳng định tính khách quan của một số nhận định cần thiết trong luận án.
Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
Nghiên cứu báo cáo tổng kết năm học của một số trường về đánh giá
chất lượng giáo dục, quản lý giáo dục nói chung, quản lý giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên nghệ thuật nói riêng; nghiên cứu sổ theo dõi tình
hình rèn luyện của sinh viên ở một số lớp, một số khóa của các trường nghệ
thuật; kế hoạch quản lý giáo dục đạo đức của cán bộ nhà trường, cán bộ phụ
trách chuyên ngành văn hóa nghệ thuật.
Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn về quản lý giáo dục đạo đức ở các
trường nghệ thuật. Phân tích một số kinh nghiệm tiên tiến trong quản lý giáo

* Ý nghĩa lý luận
Luận án góp phần bổ sung, phát triển, làm sáng tỏ thêm và hệ thống
hóa những vấn đề lý luận, tổng kết kinh nghiệm trong nước và thế giới về
quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật và
vận dụng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường
nghệ thuật ở Việt Nam hiện nay.
* Ý nghĩa thực tiễn của luận án
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp những luận cứ thực tiễn
cho việc đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các trường nghệ thuật trên địa bàn Hà Nội và làm cơ sở để nghiên cứu những vấn
đề liên quan đến quản lý giáo dục đạo đức ở các trường nghệ thuật trong tiến trình
thực hiện đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo hiện nay.
Luận án có thể là tài liệu cho các chủ thể quản lý ở các trường nghệ
thuật, giảng viên trực tiếp giảng dạy các môn trong đào tạo chuyên ngành
nghệ thuật tham khảo để áp dụng vào quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp
cho sinh viên bảo đảm sự phù hợp với phương hướng phát triển nhà trường,
góp phần đào tạo đội ngũ những người làm công tác văn hóa nghệ thuật có
chất lượng cao trong tương lai cho đất nước.
7. Kết cấu của luận án


13
Luận án có kết cấu gồm các phần: mở đầu, 4 chương (12 tiết), kết luận
và kiến nghị, danh mục các công trình nghiên cứu đã được công bố của tác
giả có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục.
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN
ĐỀ TÀI
1.1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục đạo đức
và giáo dục đạo đức nghề nghiệp

phải được giáo dục bằng tấm gương của mọi người xung quanh nhằm đạt được
những ấn tượng ban đầu tốt đẹp lên trẻ em. Theo J.A.Kômenxky thì nhà trường phải
thực sự là “xưởng rèn nhân cách”, quản lý quá trình giáo dục phải tuân theo quy luật
phát triển tự nhiên “như sinh hoạt của cỏ, cây, hoa, lá, của cuộc sống xem có phù hợp
không, nếu không phù hợp sẽ trái quy luật và dẫn tới đổ vỡ trong giáo dục”.
J.J. Rútxô, nhà triết học đồng thời là nhà giáo dục người Pháp đã chủ
trương đưa trẻ em về nông thôn để giáo dục, cải tạo tính nết của các em. Ông
quan niệm, nông thôn không có những tệ nạn xấu, đó là nơi có môi trường
giáo dục đạo đức tốt hơn thành thị. Mặc dù quan niệm của J.J. Rútxô có sai
lầm về phương pháp luận nhưng yếu tố hợp lý của Ông là ở chỗ coi trọng vai
trò của môi trường xã hội trong giáo dục đạo đức [71].
Quan điểm của J.A. Kômenxky và J.J. Rútxô trên đây đã chỉ cho chúng
ta rằng, không thể giáo dục đạo đức thành công, nếu không theo quy luật và
kết hợp giữa nhà trường với xã hội và các lực lượng giáo dục. Tuy nhiên, do
hạn chế của lịch sử đã làm cho những tư tưởng giáo dục, quản lý giáo dục nói
chung, giáo dục đạo đức nói riêng của các ông không được quan tâm và sử
dụng đúng mức. Mặc dù vậy, những tư tưởng đó của các ông cũng gợi nên
những vấn đề mà các nhà giáo dục cần phải chú ý trong thực hiện nhiệm vụ,
nội dung giáo dục phát triển nhân cách cho con người.
Trong dòng chảy của lịch sử tư tưởng nhân loại, khi nghiên cứu về sự
phát triển của xã hội loài người, trên cơ sở thế giới quan duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đã đánh giá lại toàn bộ những tư


15
tưởng đạo đức đã có từ xưa đến thời C.Mác, tổng kết và đưa ra những luận
điểm khoa học của mình về đạo đức. C.Mác, Ph.Ăngghen đã chỉ ra sự tất yếu
xuất hiện của một kiểu đạo đức mới trong lịch sử, đó là đạo đức cách mạng
của giai cấp công nhân. Theo Ph.Ăngghen, đây là nền đạo đức “đang tiêu biểu
cho sự lật đổ hiện tại, biểu hiện cho lợi ích của tương lai, tức là đạo đức vô

vì tự do, hạnh phúc của con người và đặc biệt nhấn mạnh tính giai cấp, tính
chiến đấu, vai trò to lớn của đạo đức Cộng sản: “Đối với chúng ta, đạo đức
phải phục tùng lợi ích của cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản… Đạo đức đó
là những gì góp phần phá huỷ xã hội của giai cấp bóc lột và đoàn kết tất cả
những người lao động xung quanh giai cấp vô sản đang sáng tạo ra xã hội
mới của những người cộng sản” [45, tr.369]. Đây là những luận điểm, cơ sở
khoa học để xây dựng, phát triển đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ và quản
lý hoạt động giáo dục đạo đức cách mạng của nền giáo dục mới, nền giáo
dục xã hội chủ nghĩa.
A.X.Makarenco trong tác phẩm “Bài ca sư phạm” và các tác phẩm của
mình, A.X.Makarenco đã đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dục đạo đức,
của các biện pháp giáo dục đạo đức đúng đắn. Ông nhấn mạnh sự cần thiết
của một nền giáo dục mới, đề cao uy quyền và dựa vào sự nêu gương của
người giảng viên. Nguyên tắc giáo dục tập thể và thông qua tập thể của ông
được nhiều nhà sư phạm trên toàn thế giới trong nhiều thập kỉ qua chú ý tới.
V.A.Xukhomlinxki với kinh nghiệm của một nhà giáo, một hiệu
trưởng đã viết tác phẩm lớn “Trái tim tôi hiến dâng cho trẻ”. Mặc dù trong
tác phẩm này, ông tổng kết tư tưởng sư phạm của mình đối với bậc tiểu học
nhưng trong đó nổi bật tư tưởng đối với khoa học sư phạm nói chung là giáo
dục, dạy học trước hết là sự giao tiếp tâm hồn giữa thày giáo và học sinh, vì
“Dạy trẻ, phải hiểu trẻ, thương trẻ, tôn trọng trẻ, phải trở thành trẻ em ở mức
độ nào đó”. V.A.Xukhomlinxki còn có tác phẩm “Tuổi ra đời của những
người công dân”, “Những lá thư gửi con trai”, giành cho giáo dục thiếu niên
và thanh niên học sinh trung học. Đặc biệt, trong tác phẩm “Trường trung
học Pav luts”, Ông đã tổng kết 26 năm làm hiệu trưởng của mình. Đặc biệt,
trong tác phẩm “Những cơ sở tâm lý học giáo dục”, Ông nêu rõ là phải lựa


17
chọn và thực hiện những biện pháp giáo dục phù hợp nhất với những đặc

18
dồi đạo đức, với tự quản lý mình trong quá trình giáo dục nhân cách, tư tưởng
quản lý giáo dục nói chung, quản lý giáo dục đạo đức, phẩm chất nhân cách
nói riêng, luôn được Chu Văn An đề cập một cách toàn diện và sâu sắc, những
tư tưởng giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức nói riêng của Chu Văn An cho
đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị về lý luận và thực tiễn để các thế hệ giáo
dục và được giáo dục của nước ta nghiên cứu, vận dụng cho phù hợp với thực
tiễn luôn vận động và phát triển không ngừng [28].
Lê Quý Đôn, đã nêu ý kiến tiến bộ về quản lý quá trình giáo dục nhân
cách và quản lý xã hội được thể hiện ở các mệnh đề “Tứ tôn” và “Ngũ quy”;
trong đó, Lê Quý Đôn hướng học trò với cách quản lý của riêng mình thông
qua đọc sách, nghị luận để học tập trở thành người hiền tài phục vụ cho đất
nước. Lê Quý Đôn luôn đề cao hiền tài, đề cao giáo dục và quản lý giáo dục
trong xã hội. Đây là những kiến giải quan trọng giúp cho các nhà quản lý xã
hội nói chung, quản lý giáo dục và quản lý quá trình giáo dục con người nói
riêng nghiên cứu để vận dụng cho phù hợp với tình hình [28]. Tuy nhiên, do
hạn chế về lịch sử và giai cấp, hạn chế của nhận thức thời phong kiến nên
những quan điểm, tư tưởng quản lý xã hội, tư tưởng giáo dục, quản lý giáo
dục của các ông có mặt còn thể hiện rõ sự phân tầng xã hội, tính đẳng cấp,
thiếu tính chất dân chủ, thiếu cơ sở khoa học trong cách thức tác động giáo
dục con người và quản lý quá trình giáo dục.
Cùng với tư tưởng của các nhà hoạt động chính trị, các nghị quyết của
Đảng, của ngành giáo dục bàn về giáo dục, quản lý giáo dục nói chung, quản
lý giáo dục đạo đức nói riêng, còn nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu.
Hồ Chí Minh vừa là nhà giáo dục, vừa là nhà tổ chức thực tiễn về quản
lý giáo dục và coi giáo dục là một nhiệm vụ trọng tâm của cách mạng. Bàn về
đạo đức và giáo dục đạo đức, Hồ Chí Minh luôn đề cao và nhấn mạnh đạo
đức trong cấu trúc nhân cách của mỗi người. Người coi trọng cả đức và tài,
trong đó đức phải là gốc, đức phải có trước tài. Người nói: “Cũng như sông
thì phải có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có

Tác giả Nguyễn Thành Duy với công trình nghiên cứu: “Văn hoá đạo
đức, mấy vấn đề lý luận và thực tiễn” [14], tác giả tập trung nghiên cứu, tìm
hiểu tác động của cơ chế thị trường đến đời sống văn hoá đạo đức và đều
thống nhất cho rằng, sự biến đổi của hệ thống giá trị đạo đức, văn hoá đạo đức


20
ở nước ta hiện nay là một tất yếu; đề cập đến thực trạng đạo đức và đưa ra
một số giải pháp khắc phục tình trạng xuống cấp về đạo đức ở một bộ phận
cán bộ, đảng viên, công chức nhà nước.
Vũ Khiêu và Nguyễn Thành Duy với cuốn sách “Đạo đức và pháp luật
trong triết lý phát triển ở Việt Nam” [34], Nguyễn Chí Mỳ (chủ biên) cuốn
sách “Sự biến đổi thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị trường với việc
xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay” [64], công
trình nghiên cứu của tác giả đã tập trung tìm hiểu tác động của cơ chế thị
trường đến đời sống đạo đức ở nước ta hiện nay và đều thống nhất cho rằng,
sự biến đổi của hệ thống giá trị, thang giá trị đạo đức ở nước ta hiện nay là
một tất yếu. Tác giả của các công trình trên cho rằng, định hướng giá trị đạo
đức trong điều kiện hiện nay là cần thiết và cấp bách trong xây dựng nền đạo
đức mới ở nước ta hiện nay.
Các công trình nêu trên đã nghiên cứu một cách sâu sắc và có hệ thống,
phân tích cơ sở lý luận và định hướng cơ bản về đạo đức, giáo dục đạo đức và
vai trò, giá trị to lớn của đạo đức trong sự nghiệp cách mạng của đất nước ta.
Mặc dù nghiên cứu từ những góc độ khác nhau, song các tác giả đều thống
nhất trong cách khái quát nội dung đạo đức cách mạng và vai trò của nó trong
sự phát triển nhân cách; đề xuất các giải pháp giáo dục, nâng cao đạo đức
cách mạng cho mỗi người nói chung, cho sinh viên các trường học nói riêng
trong giai đoạn hiện nay, nhằm góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.
Các tác phẩm “Đạo hiếu - nhân cách của con người Việt Nam” của

Tác giả Phùng Xuân Thành, với luận án tiến sĩ chuyên ngành Lịch sử
về đề tài: “Nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên trong
giai đoạn hiện nay” [70]. Tác giả Hà Huy Thông trong đề tài luận án phó tiến
sĩ triết học “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức của người cán bộ quân sự”
[74]. Tác giả đã vận dụng một cách sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức
cách mạng của người cán bộ quân sự và đưa ra các vấn đề có ý nghĩa phương
pháp luận quan trọng để xây dựng đạo đức người cán bộ quân sự trong giai


22
đoạn mới của sự nghiệp cách mạng. Trần Ngọc Tuân với luận án tiến sĩ:
“Những giải pháp giáo dục đạo đức cho sĩ quan Biên phòng ở đơn vị cơ sở
trong tình hình hiện nay” [83], tác giả đã đi vào nghiên cứu làm rõ những vấn
đề lý luận, thực tiễn về đạo đức của những người sĩ quan bộ đội biện phòng,
từ đó luận giải những biện pháp có tính đặc thù nhằm giáo dục đạo đức cho
người sĩ quan biên phòng trong tình hình mới.
Nghiên cứu về giáo dục đạo đức nghề nghiệp, cho đến nay đã có một số
luận án tiến sĩ nghiên cứu vấn đề giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý
giáo dục đạo đức nghề nghiệp ở những góc độ khác nhau như: Nguyễn Bá
Hùng (2010) với công trình “Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học viên sư
phạm trong nhà trường quân sự hiện nay” [32]. Qua nghiên cứu các công
trình khoa học, luận án tiến sĩ cho thấy, các tác giả đã tiếp cận vấn đề giáo dục
đạo đức và nâng cao đạo đức cho con người ở các góc độ khác nhau tùy theo
từng lĩnh vực công tác, hoạt động và đưa ra các vấn đề có ý nghĩa phương
pháp luận quan trọng để xây dựng đạo đức người cán bộ nói chung, cán bộ
quân đội nói riêng, trong giai đoạn cách mạng hiện nay, nhưng chưa có công
trình đề cập đến quản lý quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
các trường nghệ thuật.
Trong những năm qua, đã có nhiều tác giả, nhiều nhà khoa học giáo
dục quan tâm nghiên cứu về tác động của cơ chế thị trường đến sự biến đổi

đức, giáo dục đạo đức ở nhà trường đã được nhiều học giả quan tâm nghiên
cứu. Nhiều công trình khoa học, luận án tiến sĩ, các bài báo khoa học nghiên
cứu về đạo đức, giáo dục đạo đức và quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho
con người, sinh viên dưới nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau một cách đa
dạng, phong phú và đi vào chiều sâu. Đặc biệt có các cuộc hội thảo khoa học,
các diễn đàn trao đổi về vấn đề này được diễn ra tại thủ đô Hà Nội, thành phố
Hồ Chí Minh cũng như một số tỉnh thành khác. Tuy nhiên, chúng tôi nhận
thấy cả về lý luận và thực tiễn, vấn đề quản lý hoạt động giáo dục đạo đức
nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật trong nhiều năm qua chưa


24
nhận được sự quan tâm đầy đủ, các biện pháp quản lý chưa cập nhật, chưa
bảo đảm tính khách quan, chưa thực sự phù hợp với tình hình hiện thực khách
quan của nhà trường, của đối tượng sinh viên đang đào tạo ở mỗi trường và
do đó chưa có hiệu quả cao trong tổ chức quản lý giáo dục đạo đức nghề
nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật dựa trên những nét đặc thù của
công tác giáo dục, đào tạo.
1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý giáo dục
đạo đức nghề nghiệp
Giáo dục đạo đức luôn là vấn đề thu hút được sự quan tâm, nghiên cứu
của nhiều nhà khoa học, ở các thời kỳ lịch sử khác nhau cùng với những thay
đổi phát triển của xã hội, các giá trị chuẩn mực đạo đức, giáo dục đạo đức
cũng có những thay đổi.
Chính vì vậy, đã có một số công trình nghiên cứu đưa ra các mô hình
quản lý giáo dục đạo đức phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh cụ thể của từng
giai đoạn phát triển của xã hội. Công trình nghiên cứu khoa học của tác giả
Phạm Minh Hạc (2001): “Chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam
trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [22] đã phần nào cụ
thể hóa được mục tiêu giáo dục trong các nhà trường, trong đó có hệ thống

dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh.
Tác giả đưa ra các giải pháp lãnh đạo và quản lý công tác giáo dục đạo đức
trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.
Luận án tiến sĩ: “Xây dựng mô hình quản lý công tác giáo dục đạo đức cho
sinh viên các trường đại học sư phạm trong giai đoạn hiện nay” [1] của
Nguyễn Thị Hoàng Anh (2011) đã nghiên cứu lý luận, thực trạng và đề xuất
các giải pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên sư phạm trong
các trường đại học sư nhằm đề xuất mô hình mới về quản lý công tác giáo dục
đạo đức cho sinh viên sư phạm và các giải pháp thực hiện mô hình.
Luận án tiến sĩ: “Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên
trường cao đẳng sư phạm miền Đông Nam Bộ” [67] của Nguyễn Thanh Phú
(2014) đã làm rõ thêm khái niệm đạo đức nghề nghiệp sư phạm, làm rõ ý
nghĩa của quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường cao
đẳng sư phạm và vai trò của quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh