SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

MÃ SKKN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG ĐỌC
CHO HỌC SINH LỚP 2

Môn
: Tập đọc
Cấp học : Tiểu học

NĂM HỌC : 2015 – 2016


MỤC LỤC
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ ...................................................................................... 3
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ............................................................................... 3
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ........................................................................ 4
III. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU .................................................................... 5
IV. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .............................................................. 5
V. PHẠM VI VÀ GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI.................................................... 5
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ..................................................................... 6
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN ......................................................................................... 6
II. THỰC TRẠNG VỀ LUYỆN TẬP KỸ NĂNG CHO HỌC SINH Ở MÔN
TẬP ĐỌC HIỆN NAY...................................................................................... 6
III. BIỆN PHÁP CỤ THỂ: ................................................................................ 8
1. Phối hợp với cha mẹ học sinh để chăm lo chất lƣợng học tập cho các em....8
2. Biện pháp dạy học môn tập đọc theo định hƣớng giao tiếp............................8
3. Tổ chức thi đọc, học thuộc lòng. ......................................................................9
IV. KẾT QUẢ. ................................................................................................ 16

quan trọng, bao gồm các nhiệm vụ giáo dƣỡng, giáo dục và phát triển.
Xuất phát từ quan điểm dạy tập đọc kết hợp rèn đọc cho các em. Tập đọc là một
phân môn mang tính tổng hợp bởi bên cạnh việc dạy đọc ta cũng trau dồi kiến
thức Tiếng Việt, kiến thức về văn học đời sống, giáo dục tình cảm, thẩm mĩ cho
học sinh, phân môn tập đọc góp phần hình thành và phát triển nhân cách con
ngƣời mới .
Hiện nay ở nhà trƣờng Tiểu học việc rèn kỹ năng đọc đạt kết quả chƣa
cao, có thể có nhiều nguyên nhân, song nguyên nhân lớn nhất là phƣơng pháp
rèn đọc chƣa đƣợc coi trọng, thực tế nếu không có kỹ năng đọc tốt thì học sinh
không có điền kiện học các môn khác, không thể tiếp thu nền văn minh. Chính
vì vậy, việc dạy đọc cho học sinh có ý nghĩa quan trọng. Thông qua môn học
- 3/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
này góp phần đắc lực phục vụ mục tiêu đào tạo con ngƣời, con ngƣời phát triển
toàn diện, có đủ đức, đủ tài tiếp cận nền khoa học kỹ thuật tiên tiến để đƣa nƣớc
nhà tiến nhanh, tiến xa hơn nữa.
Đối với học sinh lớp 2 các em bắt đầu bƣớc sang giai đoạn đọc nhanh đọc
đúng đọc lƣu loát, trôi chảy. Với các em học sinh lớp 3,4,5 yêu cầu cao hơn đó
là đọc diễn cảm, đọc phải thể hiện đƣợc nội dung, tình cảm của bài để từ đó các
em bộc lộ tình cảm của mình qua mỗi bài đọc. Mỗi chúng ta phải làm thế nào để
thông qua môn Tập đọc giúp học sinh không những đọc thạo, mà phải hiểu nội
dung của văn bản.Vậy ngƣời giáo viên phải tìm phƣơng pháp tiếp cận làm sao
cho học sinh có cảm tình với bài Tập đọc, thúc đẩy học sinh biểu lộ tình cảm
thái độ tự nhiên thông qua giọng đọc. Trong thực tế hiện nay để thực hiện đƣợc
vấn đề này ngƣời giáo viên phải thay đổi cách truyền thụ để các em có thể nắm
bắt đƣợc tri thức, việc rèn đọc cho học sinh là hết sức cần thiết nhƣng đọc nhƣ
thế nào để ngƣời nghe hiểu đƣợc nguyên vẹn nội dung cũng nhƣ giá trị nghệ
thuật của văn bản, lôi cuốn đƣợc ngƣời nghe, cảm thụ đƣợc cái hay, cái đẹp của

Một số biện pháp rèn kỹ năng đọc cho học sinh lớp 2 và việc vận dụng
phƣơng pháp này trong các tiết Tập đọc lớp 2.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phƣơng pháp nghiên cứu cơ sở lý luận.
- Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm.
- Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm.
V. PHẠM VI VÀ KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU.
Đề tài đƣợc thực hiện trong phạm vi:
- Môn học: Phân môn Tập đọc lớp 2.
- Thời gian: Năm học 2014- 2015.

- 5/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2

PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Để đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nƣớc.Giáo dục, nhất là bậc Tiểu học, đóng vai trò rất quan trọng.Để đạt
đƣợc mục đích đó việc dạy đủ các môn học là yêu cầu không thể thiếu
đƣợc.Nhằm góp phần giáo dục học sinh phát triển toàn diện. Đọc là một kỹ năng
quan trọng hàng đầu của con ngƣời, không biết đọc con ngƣời không thể tiếp thu
nền văn minh của nhân loại, không thể sống một cuộc sống bình thƣờng, có
hạnh phúc với đúng nghĩa của từ này trong xã hội hiện đại. Nhờ biết đọc con
ngƣời có thể tự học, học nữa, học mãi, học suốt đời. Chính vì vậy, dạy đọc ở
trƣờng phổ thông, nhất là các lớp đầu cấp rất quan trọng.
Nhìn dƣới góc độ giao tiếp có thể thấy Tiếng Việt 2 lựa chọn khá "đắt"
các bài đọc. Những chủ đề, chủ điểm đƣợc đƣa vào sách rất gần gũi với học sinh
dạy học những nghi thức lời nói đến các kỹ năng làm việc và giao tiếp cộng

1. Học sinh:
Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh Tiểu học còn nhỏ tự giác trong học
tập chƣa cao, trình độ đọc chƣa rành mạch, còn ấp úng, phát âm không chuẩn
xác một số phụ âm đầu: l/n; tr/ch; s/x và một số vần khó)
2. Giáo viên:
- Dạy sa vào tìm hiểu bài nhiều hơn là rèn đọc.
- Phần luyện đọc nhiều giáo viên cho là dễ, nhƣng thực chất đây là phần khó
nhất, phần trọng tâm của bài giảng. Ở khâu này, giáo viên ít mắc lỗi về thao tác
kỹ thuật nhƣng chƣa phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh, chƣa chú ý
đến tốc độ đọc của các em theo yêu cầu về kiến thức và kỹ năng cơ bản phù hợp
với từng khối lớp.
- Một hạn chế nữa là thời gian rèn luyện đọc trong tiết học ít quá chƣa đủ để rèn
đọc cho các đối tƣợng học sinh trong 1 tiết.
Những năm gần đây cùng với sự phát triển và đầu tƣ của sự nghiệp giáo
dục đòi hỏi chất lƣợng giáo dục phải đầu tƣ và có hiệu quả.Trƣờng chúng tôi đã
qua những năm phấn đấu việc dạy đọc, bên cạnh những thành công còn nhiều
hạn chế, kỹ năng đọc của các em chƣa đƣợc nhƣ mong muốn.Các em chƣa nắm
chắc đƣợc công cụ hữu hiệu để lĩnh hội tri thức, tƣ tƣởng tình cảm của ngƣời
khác chứa đựng trong văn bản đƣợc đọc.Vì thế giáo viên cần đọc bài tập đọc với
giọng thế nào, làm thế nào chữa lỗi phát âm cho học sinh để các em đọc nhanh
hơn, hay hơn, lƣu loát hơn, hiểu nội dung văn bản đƣợc đọc, làm thế nào phối
hợp đọc thành tiếng và đọc hiểu để cho những gì đọc đƣợc tác động vào chính
cuộc sống của các em. Đó là điều tôi luôn băn khoăn, trăn trở, đã thúc đẩy tôi
suy nghĩ và đầu tƣ chăm lo chất lƣợng dạy học của mình, thúc đẩy khả năng học
của học trò để theo kịp thời kỳ giáo dục công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nƣớc.
Qua khảo sát chất lƣợng đầu năm học 2015 - 2016 ở lớp tôi phụ trách với
sĩ số lớp: 55 em.
Kết quả đọc như sau:

Sĩ số


TS

%

5

9.1%

30

54.5%

4

7.3%

10

18.2%

6

10.9%

- 7/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
Trƣớc thực trạng trên tôi mạnh dạn sử dụng một số biện pháp rèn kỹ năng

hoặc cả bài và sau đó theo dõi các bạn chƣa đúng để nhận xét và nhắc nhở
những tiếng bạn đọc sai.
Việc các em tự luyện đọc là rất quan trọng.Tôi có kế hoạch cho các em
tập đọc trƣớc bài ở những tiết hƣớng dẫn học.Những em đọc sai phải đọc nhiều
lƣợt cho quen mặt chữ.Những em đọc đúng đọc ít lƣợt rồi tìm hiểu nội dung,
hiểu nghĩa từ.

- 8/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
Ngoài việc đọc to các em cần luyện đọc thầm bằng mắt.Những em đọc sai
về nhà luyện đọc thêm hôm sau đọc cho cô nghe vào 15 phút sinh hoạt đầu giờ.
Tôi khuyến khích các em đọc thêm sách báo đặc biệt những cuốn sách tranh
truyện, báo nhi đồng. Vì loại truyện này ngắn, chữ to có tranh nên rất thu hút các
em hứng thú đọc.
3. Tổ chức thi đọc, học thuộc lòng.
Thời gian thi 2 tuần 1 lần vào tiết hƣớng dẫn học, thi đọc bằng nhiều hình
thức: Bắt thăm, đọc đồng thanh theo nhóm, cá nhân, tổ chức trò chơi "Thi đọc
tiếp sức" hay trò chơi "Truyền điện" để gây hứng thú cho các em thi nhau đọc.
Nhờ phong trào thi này các em trong nhóm đã khích lệ nhau vƣơn lên.
Những em nào, nhóm nào đọc tốt đƣợc lớp tuyên dƣơng và ghi vào sổ theo dõi
để cuối tuần khen thƣởng. Tổ chức hình thức này rất phù hợp với tâm lý các em
nên các em rất thích. Sau những lần thi nhƣ thế tôi nhắn sổ liên lạc về báo tin
cho cha mẹ học sinh để cha mẹ nắm đƣợc kết quả tiến bộ của con mình.
4.Biện pháp trực quan.
Biện pháp này phù hớp với tƣ duy, tâm lý lứa tuổi ở bậc Tiểu học. Biện pháp
trực quan là giáo viên đƣa ra những bức tranh minh họa hoặc bằng vật thật cho
từng bài để phục vụ trong quá trình dạy và rèn đọc cho học sinh, kết hợp đọc
hiểu và đọc diễn cảm.

các cụm từ có câu dài, nghỉ hơi sau dấu chấm, đọc cao giọng ở các câu có dấu
chấm hỏi, dấu chấm than, biết đọc theo lối phân vai khi dạy bài ở thể loại truyện
có nhân vật.
Ví dụ: Khi luyện đọc câu dài trong bài "Phần thƣởng"
* Luyện đọc đúng: Giáo viên hƣớng dẫn học sinh cách đọc nhấn giọng (-),
đọc ngắt hơi giữa cụm từ (/)
Mẹ của Na lặng lẽ/chấm khăn lên đôi mắt đỏ hoe//
* Khi luyện đọc bài "Bím tóc đuôi sam" giáo viên cần hƣớng dẫn kỹ càng
đọc nghỉ hơi (//) và đọc đúng lời từng nhân vật ở dấu gạch ngang đầu dòng.
* Luyện đọc hiểu (đọc có ý thức, giáo viên hƣớng dẫn các em đọc hiểu từ
bằng cách đặt câu, tìm từ cùng nghĩa, trái nghĩa, hiểu nghĩa từ qua cử chỉ, ánh
mắt, hành động…
Ví dụ: Khi giải nghĩa từ "tốt bụng" trong bài "Phần thƣởng" giáo viên cho
các em đặt câu rồi cho học sinh kể về việc làm của Na và giúp các em hiểu việc
làm ấy là tốt bụng. Hoặc khi giảng từ "lặng lẽ" yêu cầu học sinh tìm từ cùng
nghĩa là "yên lặng" từ đó học sinh hiểu nghĩa từ đó là: không nói gì.
Khi dạy bài "Bạn của Nai nhỏ" cách tổ chức cho học sinh giải nghĩa từ
"ngăn cản" "hích vai".
Ngăn cản: Một học sinh đọc chú giải sách giáo khoa sau đó giáo viên đặt
câu hỏi.
Trong câu "cha không ngăn cản con" ý của Nai bố là gì?
Hích vai: Một học sinh đọc chú giải rồi đƣa ra một vật tƣợng trƣng cho
hòn đá và đề nghị một học sinh lên làm động tác thể hiện hành động hích vai của
bạn của Nai nhỏ.
Ngoài hiểu nghĩa từ giáo viên cần cho học sinh làm quen tìm nội dung
chính của từng đoạn trong bài.
Ví dụ: Khi dạy bài tập đọc theo thể loại truyện "Sáng kiến của bé Hà"
Tiếng Việt 2 trang 78. Sau phần tìm hiểu bài giáo viên tổ chức cho học sinh đặt
tên cho mỗi đoạn:
+ Chọn ngày lễ

Tập đọc
SÔNG HƯƠNG
I. MỤC TIÊU:
Đọc: Đọc trơn đƣợc cả bài, đọc đúng các từ khó dễ lẫn. Nghỉ hơi đúng sai
dấu chấm, dấu phẩy, giữa các cụm từ.
Đọc bài với giọng chậm rãi, ngƣỡng mộ vẻ đẹp của Sông Hƣơng.
Nhấn giọng ở các từ ngữ gợi tả gợi cảm.
Hiểu: Hiểu ý nghĩa của các từ mới từ chốt sắc độ, đặc ân, lụa đào, bức
tranh phong cảnh, lung linh dát vàng, đặc ân.
Hiểu nội dung bài: Tác giả miêu tả vẻ đẹp thơ mộng, luôn biến đổi của
Sông Hƣơng, một đặc ân mà thiên nhiên dành cho xứ Huế. Qua đó chúng ta thấy
tình yêu thƣơng của tác giả dành cho xứ Huế.

- 11/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Tranh minh hoạ bài tập đọc trong sách giáo khoa phóng to một vài tranh
(ảnh) về cảnh đẹp ở Huế.
Bảng phụ ghi sẵn câu cần luyện đọc.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động dạy
A. Kiểm tra bài cũ
Gọi 2 em đọc bài: Tôm càng và cả cón

Hoạt động học

Hai học sinh lên bảng nối tiếp nhau đọc
bài (mỗi em đọc 1 đoạn)

Đoạn 2: Mỗi mùa hè tới đến dát vàng.
Dùng bút chì đánh dấu đoạn
Đoạn 3: Phần còn lại
Nối tiếp nhau đọc đoạn
- 12/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
+ Luyện đọc đoạn trong nhóm
d) Thi đọc
Giáo viên tổ chức cho các nhóm thi đọc nối
tiếp, phân vai, tổ chức cho cá nhân thi đọc
đoạn 2
Nhận xét tuyên dƣơng các em đọc tốt
3. Tìm hiểu bài
- Gọi 1 em đọc to đoạn 1 - cả lớp đọc thầm.
- Tác giả ví sông Hƣơng với hình ảnh gì?
- Giáo viên treo tranh vẽ cảnh sông Hƣơng.
- Yêu cầu học sinh quan sát tranh và đọc
thầm đoạn 1. Để trả lời câu hỏi.
- Tìm những từ ngữ chỉ các màu xanh khác
nhau của Sông Hƣơng?
- Tìm từ chỉ mức độ khác nhau của màu
xanh?
- Ghi bảng: Sắc độ
Giáo viên: Cảnh Sông Hƣơng có rất nhiều
màu xanh, sắc độ dậm nhạt khác nhau đã
tạo cho Sông Hƣơng một nét đẹp quyến
ruc, nên thơ, thanh bình.
- Về màu hè Sông Hƣơng có sự thay đổi

đó là: “Sắc độ”
Học sinh đọc nghĩa của từ “Sắc độ”

1 em đọc to đoạn 2- cả lớp đọc thầm
- Sông Hƣơng thay chiếc áo xanh thành
giải lụa đào…
Đọc chú giải nghĩa của từ giải lụa đào
-Do hoa Phƣợng nở đỏ rực hai bên bờ
sông in bóng…

-Vào những đêm trăng sáng dòng sông là
một đƣờng trăng lung linh dát vàng.
… Ánh trăng vàng chiếu xuống làm cho

- 13/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
Chuyển: Phong cảnh Sông Hƣơng đã góp
phần tô thêm cảnh dệp cho Thành phố Huế
nhƣ thế nào? Mời các em theo dõi phần
còn lại.
- Yêu cầu học sinh đọc thầm phần còn lại.
- Sông Hƣơng đối với Huế nhƣ thế nào?
- Yêu cầu đọc chú giải nghĩa của từ đặc ân.
Tìm từ gần nghĩa với từ đặc ân?
- Vì sao tác giả nói Sông Hƣơng là một đặc
ân củ thiên nhiên dành cho Thành phố
Huế?


Sông Hƣơng?
6. Liên hệ
- Em nào đã đƣợc cùng bố mẹ đi tham
-1 em khá đọc
quan thành phố Huế?
- Vẽ đẹp quyến rũ và sự thay đổi theo mùa
- Ở thành phố Huế ngoài cảnh đẹp của
của Sông Hƣơng.
Sông Hƣơng còn có những cảnh đẹp nào?
GV: Nếu có dịp các em sẽ vào Huế để
đƣợc tận mắt ngắm những phong cảnh đẹp
ở Huế?
- 14/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
- Vậy ở Nghệ An ta có những cảnh đẹp nổi
tiếng nào thu hút khách du lịch.
GV: Chúng ta vinh dự tự hào những vẻ đẹp
đó. Chúng ta phải bảo vệ gìn giữ vẻ đẹp
của đất nƣớc mình.
….. Quảng trƣờng, Cửa Lò, quê Bác...
- Nhận xét tiết học.
- Dặn về nhà luyện đọc bài chuẩn bị bài
sau.
Qua tiết dạy trên tôi thấy học sinh hứng thú học, lớp học sôi nổi, đọc bài
tốt, tiếp thu bài nhanh.Bằng những câu hỏi giúp học sinh hiểu nghĩa các từ mới
từ chốt trong bài một cách nhẹ nhàng. Các em nắm vững nội dung bài học.

- 15/18 -


TS

%

TS

%

Đầu
năm

5

9.1%

30

54.5%

5

9.1%

9

16.4%

6


1.8%

3

5.5%

1

1.8%

30

55.5%

20

36.4%

Sĩ số

Đọc sai
dấu

Đọc đúng

Đọc lưu
loát

Phụ huynh học sinh tin tƣởng vào chƣơng trình và biện pháp dạy học mới
khi thấy con em học học tập ngày một tiến bộ rõ rệt, đọc bài, kể chuyện lƣu loát

"Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng" phải đổi mới giáo dục là tiền đề cho sự phát
triển xã hội mà con ngƣời là nhân tố quyết định mọi thắng lợi. Bởi vậy nâng cao
chất lƣợng dạy học trong Tiếng Việt nói chung và phân môn Tập đọc nói riêng
trong trƣờng học là rất quan trọng vì học tốt môn này các em mới có nền móng
để học tập tốt các môn học khác.
Trên đây là một số việc làm của bản thân trong quá trình nghiên cứu tìm
hiểu phƣơng pháp dạy tập đọc theo định hƣớng giao tiếp cho học sinh lớp tôi.
Bƣớc đầu đã mang lại kết quả khả quan so với yêu cầu.Song tôi thấy công tác
tìm hiểu nghiên cứu các biện pháp để dạy cho học sinh không dừng lại ở môn
Tập đọc, cần phải tìm hiểu thêm nhiều môn học khác nữa.
Muốn đƣợc nhƣ vậy tôi cần phải học hỏi nhiều ở đồng nghiệp.Rất mong
đƣợc sự góp ý kiến chân thành của đồng nghiệp để tôi thực hiện chƣơng trình
dạy học ngày càng có hiệu quả cao hơn.
Xin chân thành cảm ơn !
- 17/18 -


Một số biện pháp dạy học môn Tập đọc cho học sinh lớp 2
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình, không sao chép nội dung của người
khác.

- 18/18 -