SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS
MỤC LỤC

Trang

I. PHẦN MỞ ĐẦU.................................................................................................2
1. Lý do chọn đề tài................................................................................................2
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài............................................................................3
3. Đối tượng nghiên cứu.........................................................................................4
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu............................................................................4
5. Phương pháp nghiên cứu....................................................................................4
II. PHẦN NỘI DUNG............................................................................................4
1. Cơ sở lý luận.......................................................................................................4
2. Thực trạng...........................................................................................................6
3. Nội dung, hình thức của giải pháp......................................................................8
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ...................................................................15
I1. Kết luận............................................................................................................15
2. Kiến nghị...........................................................................................................16
Tài liệu tham khảo.................................................................................................18

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

1


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài

Âm nhạc đã được chính thức đưa vào giảng dạy ở các trường Trung học cơ
sở từ năm 2002. Việc khẳng định vị trí của môn Âm nhạc trong ngành giáo dục là

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

2


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

cấp học, hoạt động âm nhạc ngoại khoá là cơ sở để duy trì phong trào văn hoá văn
nghệ, xây dựng những hình thức sinh hoạt tập thể lành mạnh, tạo không khí vui
tươi, phấn khởi.. Học sinh được tham gia vào các chương trình hoạt động như vậy,
với các em còn nhút nhát, thiếu tự tin sẽ thêm lạc quan, mạnh dạn hơn trong mọi
hoạt động, hoà nhập trong cộng đồng. Hoạt động âm nhạc ngoại khoá còn là môi
trường thuận lợi để học sinh phát huy mọi khả năng âm nhạc của mình. Qua đó,
giáo viên có thể tiếp tục đánh giá năng lực hoạt động âm nhạc của từng em. Mặt
khác, có thể phát hiện những học sinh có năng khiếu âm nhạc để có biện pháp bồi
dưỡng hạt nhân tiêu biểu làm nòng cốt cho phong trào ca hát của trường phổ thông.
Như vậy, tổ chức hoạt động âm nhạc ngoại khoá luôn hướng tới giáo dục đạo
đức, thẩm mĩ cho học sinh , hình thành ở các em nhu cầu và sở thích âm nhạc.
Với những ý nghĩa trên, hoạt động âm nhạc ngoại khoá là một nội dung rất
quan trọng đối với một giáo viên âm nhạc. Người giáo viên âm nhạc không chỉ dạy
tốt môn âm nhạc trong các giờ học chính khoá, mà còn phải tổ chức tốt các hoạt
động âm nhạc ngoại khoá ở trường phổ thông. Một điều thực tế cho thấy, có rất
nhiều giáo viên âm nhạc, ngoài công tác giảng dạy còn phải kiêm nhiệm thêm công
tác Đoàn, Đội hay công tác văn thể mĩ của một trường phổ thông. Vì vậy, nắm được
phương pháp, cách thức tổ chức các hoạt động âm nhạc ngoại khoá, là điều rất quan
trọng và cần phải có đối với một giáo viên âm nhạc nói chung, giáo viên âm nhạc ở
các trường phổ thông nói riêng. Là một gáo viên đã đã và đang trực tiếp tham gia
giảng dạy và tổ chức các hoạt động âm nhạc ngoại khoá trong các trường học, tôi
xin phép được trình bày "Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động Âm
nhạcngoại khoáở Trường THCS". Đây chỉ là những kinh nghiệm của bản thân qua

5. Phương pháp nghiên cứu:
a. Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Tham khảo sách, tài liệu; trao đổi,
học hỏi kinh nghiệm với các đồng nghiệp của các trường thường xuyên tổ chức các
hoạt động ngoại khóa Âm nhạc có hiệu quả; đọc và tổng hợp thông tin các vấn đề
liên quan đến đề tài.
b. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Quan sát thực tiễn, khảo sát thực tế 1 số trường trong và ngoài Huyện cũng
như trong trường THCS Buôn Trấp để đưa ra một số phương pháp phù hợp.
- Quan sát, dự các buổi sinh hoạt ngoại khóa âm nhạc ở trường và một số
trường bạn.
c. Phương pháp thống kê, toán học.
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận:
Nghị quyết TW 2 khóa VIII khẳng định: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp
giáo dục – đào tạo, khắc phục nối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy
sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương
tiện hiện đại vào quá trình dạy - học, đảm bảo điều kiện và thời gian tự học, tự
nghiên cứu cho học sinh …” và Luật giáo dục điều 28.2 đã nêu “ phương pháp giáo
dục phổ thông phải phát huy tính tính cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh,
phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học,
rèn luyện kỹ năng, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

4


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”. Như vậy để đáp ứng điều này trong
dạy – học, buộc các nhà giáo phải thay đổi phương pháp giáo dục sao cho phù hợp

buổi sinh hoạt không cao, không tạo được sự cuốn hút các em tham gia. Là một
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

5


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

giáo viên môn Âm nhạc, lại được chi bộ và ban giám hiệu phân công phụ trách
công tác phong trào văn nghệ trong nhà trường do vậy qua thực tế giảng dạy, công
tác và nghiên cứu tôi nhận thấy, để các hoạt động ngoại khóa Âm nhạc thực sự đổi
mới, có chất lượng hơn nữa ta cần phải cho các em học sinh được rèn luyện kĩ năng
thực hành Âm nhạc của mình mà theo tôi thì các hoạt động ngoại khoá chính là một
sân chơi lí tưởngđể thực hiện việc đó.
2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Qua thực tế giảng dạy và nghiên cứu tôi nhận thầy, lứa tuổi học sinh THCS
bao gồm những em từ 11 đến 15 tuổi. Đây là lứa tuổi thiếu niên với những thay đổi
phức tạp cả về tâm lí và sinh lí, lứa tuổi mà các em luôn muốn khẳng định mình và
có tình tích cự xã hội mạnh mẽ. Do đó, người giáo viên chỉ cần khơi dạy trong các
em sự tự tin, tính tích cực và phát huy khả năng sáng tạo của các em là ta có thể đạt
được kết quả như mong đợi trong cả việc dạy – học và hoạt động ngoại khóa.
Qua khảo sát thực trạng nhằm tích hợp, rèn kĩ năng thực hành Âm nhạc với
hoạt động ngoại khóaở trường THCS Buôn Trấp, tôi nhận thấy một số ưu, nhược
điểm sau:
* Về ưu điểm (thuận lợi):
Theo luật giáo dục điều 28.2 đã nêu “ phương pháp giáo dục phổ thông phải
pháthuy tính tính cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc
điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ
năng, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui,
hứng thú học tập cho học sinh”.

nghiêm túc và có hiệu quả các buổi sinh hoạt ngoại khóa theo chủ đề chủ điểm. Về
cơ sở vật chất, trong những năm gần đây nhà trường đã ngày càng được trang
bị đầy đủ về trang thiết bị dạy - học: Có nhiều máy tình với cấu hình khá mạnh và
được nối mạng internet, có máy chiếu projector, có trang âm loa máy và trang đạo
cụ khá đầy đủ phục vụ cho các hoạt động sinh hoạt tập thể ngoài trời… Học sinh
rất hứng thú với các hoạt động tập thể, các buổi biểu diễn văn nghệ chào mừng, hội
diễn, hội thi .Đó thực sự là những điều kiện thuận lợi để thực hiện đề tài sáng kiến
kinh nghiệm này.
* Về nhược điểm (khó khăn):
Trực tiếp giảng dạy môn Âm nhạc ở trường THCS Buôn Trấp và được thâm
nhập một số trường THCS khác về môn học Âm nhạc. Bản thân tôi thấy rõ thực
trạng của việc dạy môn Âm nhạc còn hạn chế và có nhiều bất cập đặc biệt là việc
rèn kĩ năng thực hành bộ môn cho học sinh, hầu hết các em còn e dè khi được yêu
cầu trình bầy lại một bài hát, hay một bài TĐN trước các bạn.
Quy trình để thiết kế, thực hiện việc đưa thực hành môn Âm nhạc vào các
buổi sinh hoạt , hoạt động ngoại khóa còn nhiều vấn đề phức tạp như: Nội dung các
buổi sinh hoạt chưa đa dạng, đôi khi nội dung không sát với chủ đề buổi sinh
hoạt... Việc thể hiện kĩ năng biểu diễn âm nhạc trong nhà trường của hầu hết học
sinh mới chỉ là bước đầu. Do vậy, các em còn chưa thực sự phát huy được khả
năng, đôi khi các em còn lúng túng, thiếu tự tin.
Qua thực tế rất nhiều cuộc thi liên quan đến hoạt động Âm nhạc do các
ngành, các cấp tổ chức, chúng ta có thể thấy chất lượng của rất nhiều trường, nhiều
đơn vị chưa cao; việc tham gia của các em còn lúng túng và thiếu tự tin.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp: Những biện pháp, giải pháp được đưa ra trong đề
tài sẽ giúp chúng ta có được những cách thức, biện pháp tối ưu nhất trong vuieecj
7
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà



Giáo viên âm nhạc cần lưu ý, các hoạt động của chúng ta nếu chỉ mang tính cá
nhân, không có tính tập thể trong sự phối, kết hợp công việc với các tổ chức khác
trong nhà trường sẽ rất khó thành công. Trong các hoạt động trên, nếu khéo léo
phối hợp chặt chẽ với người phụ trách công tác Đoàn, Đội, giáo viên mĩ thuật, giáo
viên văn học, giáo viên chủ nhiệm và các giáo viên bộ môn khác chắc chắn sẽ đạt
được kết quả tốt. Sau đây, tôi xin được trình bày một số giải pháp tổ chức hoạt động
âm nhạc ngoại khoá cụ thể như sau:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

8


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

*Lập kế hoạch cho việc tổ chức các hoạt động Âm nhạc ngoại khóa
Trước tiên, để các hoạt động âm nhạc ngoại khóa trong các trường phổ thông
được tốt, người giáo viên âm nhạc phải có kế hoạch và biết lập kế hoạch chi tiết
cho từng hoạt động. Trong kế hoạch phải định hướng hoạt động cho cả năm hay
từng học kì, từng tháng (theo chủ đề chủ điểm hoặc phục vụ kế hoạch đột xuất theo
các yêu cầu của nhà trường, của địa phương). Sau đó cần phải có sự phân công và
tổ chức các hoạt động cho các thành viên cùng tham gia một cách hợp lý, phù hợp
với khả năng, năng lực của từng thành viên, đặc biệt cần phải có sự kết hợp với hội
đồng nhà trường (thông qua Ban giam hiệu) để huy động nhiều lực lượng cùng
tham gia.
* Biện pháp tổ chức đối với một số hoạt động cụ thể
- Hướng dẫn tổ chức dàn đồng ca - hợp xướng.
Ở một trường phổ thông muốn phát triển phong trào ca hát trong nhà trường
cần thiết phải xây dựng được một đội đồng ca hợp xướng. Do vậy, người giáo viên
nên thực hiện tuần tự theo các bước như sau:
* Chọn thành viên của đội đồng ca hợp xướng: không nên tuyển chọn một

- Tổ chức hát - múa tập thể. Khi thực hiện hoạt động này cần lưu ý :
- Luyện tập, biểu diễn cho đồng đều.
- Tiến hành tập hát và thuộc các bài hát trước, sau đó mới tập các động tác
múa minh họa.
- Phải có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các động tác múa đơn giản với nhịp
điệu âm nhạc.
- Phải có sự đầu tư về trang phục, đạo cụ sao cho phù hợp, sinh động và đẹp
mắt.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

10


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

Học sinh tham gia thi văn nghệ - Tiết mục múa tập thể
- Phần âm nhạc trong khi biểu diễn có thể GV diễn tấu trực tiếp bằng nhạc cụ
(Đàn phím điện tử) hoặc dùng băng, đĩa...Song, cần lưu ý nếu GV diễn tấu trực tiếp
thì phải có sự luyện tập kỹ càng, trôi chảy để tránh tình trạng bị sai hoặc bị vấp khi
biểu diễn còn nếu sử dụng băng đĩa thì phải đảm bảo chất lượng về mặt âm thanh.

Học sinh trình diễn văn nghệ theo nhóm nhạc Aucostic
- Tổ chức các chương trình biểu diễn văn nghệ
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

11


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

- Sắp xếp, bố cục chương trình:
Khi đã chọn được các tác phẩm có chất lượng, phong phú về thể loại, cần
phải sắp xếp các yếu tố này thành một chương trình có tính logíc, hài hoà. Các tiết
mục được sắp xếp phải có sự tương phản về thể loại, tính chất âm nhạc và hình
thức biểu diễn. Nếu xếp tất cả các tiết mục cùng một thể loại, một kiểu diễn liên tục
sẽ làm cho người nghe bị nhàm chán, mệt mỏi. Để có một chương trình biểu diễn
hài hoà, cần xen kẽ các tiết mục ít người và nhiều người biểu diễn, xen kẽ giữa hát
và múa...Mở đầu có thể là hát tốp ca, đồng ca, hợp xướng, hoặc màn múa - hát rộn
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

12


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

rã vui tươi, kết thúc chương trình cũng nên dùng một tiết mục tập thể, có đông
người tham gia, để tạo không khí tưng bừng, hào hứng, sôi nổi của buổi biểu diễn.
*Quá trình tập luyện:
- Phải thực hiện theo đúng kế hoạch đã lập ra
- Ưu tiên thời gian luyện tập cho các tiết mục khó, các tiết mục có đông
người tham gia (các tiết mục tập thể)
- Các tiết mục có múa minh họa, phải tách riêng phần hát và phần múa để
luyện tập, khi nào cả hai khối đó thực hiện một cách thuần thục mới cho ghép lại
với nhau.
- Lưu ý phần nhạc đệm phải có ngay trong quá trình luyện tập.
*Viết lời giới thiệu, dẫn chương trình
Đây cũng là một trong những việc cần phải có sự đầu tư, chuẩn bị thật tốt để
đem lại hiệu quả của chương trình. Lời giới thiệu chỉ cần ngắn gọn, cô đọng, súc
tích, hấp dẫn, sát với nội dung của chương trình, tránh tình trạng lan man dài dòng.
- Nếu phần giới thiệu có nhạc nền thì phần nhạc phải cho âm lượng vừa phải

quanm Có như vậy, các hoạt động Âm nhạc ngoại khóa ở các trường THCS nói
riêng và các trường THPT nói chung mới thực sự đạt hiệu quả cao.
d. Kết quả khảo nghiệm, giái trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và
hiệu quả ứng dụng
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

14


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS

Với một ngôi trường lớn nằm ở Trung tâm huyện, trong nhiều năm qua, bằng
những biện pháp này, hoạt động Âm nhạc ngoại khóa của trường đã phát huy
những mặt tích cực rất rõ rệt.Các em học sinh tham gia các hoạt động ngoại khóa
luôn là những hạt giống văn nghệ của ngành, của trường. Thực tế là hằng năm các
em đều tham gia cacs chương trình hoạt động lớn đem lại hiệu quả cao, ví dụ như
các tiết mục văn nghệ chào mừng của các Đại hội khuyến học huyện, Đại hội Cháu
ngoan Bác Hồ, Hội khỏe Phù Đổng…Trong các cuộc thi văn nghệ của ngành giáo
dục, các em cũng tham gia và gặt hái được những kết quả rất đáng khích lệ như:
giải nhì tiết mục, giải khuyến khích toàn đoàn tại Hội thi Giai điệu tuổi hồng cấp
tỉnh năm 2016, giải Ba toàn đoàn tại Hội thi Học sinh Tiểu học và THCS hát dân ca
năm 2014...và rất nhiều các cuộc thi khác nữa.
Các em cũng rất tự tin trong việc tham gia các hoạt động lớn. Đa số các
chương trình, các em đã có thể tự học hỏi qua các phương tiện và tự tập luyện. Điển
hình là gần đây có cuộc thi nhóm nhảy do Sữa đậu nành Fami tổ chức tại trường
vào cuối năm 2017 vừa qua. Các em đã trở thành là một trong số rất nhiều trường
trong cả tỉnh được chọn đăng video, được nhận những phần thưởng hết sức có giá
trị từ chương trình.
Như vậy, có thể nói rằng, hoạt động Âm nhạc ngoại khóa ở Trường THCS
Buôn Trấp trong những năm gần đây đã có những chuyển biến rất lớn, học sinh chủ

2.Kiến nghị:
Xuất phát từ đặc trưng của bộ môn Âm nhạc, từ mục đích yêu cầu cần đạt
được của các hoạt động cũng như từ thực tiến giảng dạy, tôi mạnh dạn đề xuất một
số ý kiến như sau:
Đối với Bộ giáo dục và đào tạo: Nên có nhiều những tiết sinh hoạt mẫu có
chất lượng, có định hướng rõ ràng về nội dung, cách thức sinh hoạt, yêu cầu…, để
cho giáo viên và các em được tham khảo và học hỏi.
Đối với Sở - Phòng giáo dục và đào tạo: Thường xuyên tổ chức các đợt tập
huấn về kĩ năng, chuyên môn nghiệp vụ, về việc đổi mới cách thức sinh hoạt ngoại
khóa để các giáo viên có cơ hội được giao lưu học hỏi những cái hay cái mới để về
áp dụng tại trường được tốt hơn.
- Đối với Nhà trường: tạo điều kiện về cơ sở vật chất, về thời gian và các
yếu tố liên quan tới các hoạt động ngoại khóa nói chung và Âm nhạc ngoại khóa
nói riêng để đưa phong trào, các hoạt động bề nổi của trường ngày một phát triển
hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
Buôn Trấp, ngày 20 tháng 3 năm 2018

Nguyễn Thị Thanh Trà

Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh Trà

16


SKKN : Một số biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động âm nhạc ngoại khóa ở trường THCS
XÁC NHẬN CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………