Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG ANA
TRƯỜNG THCS LÊ ĐÌNH CHINH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
“Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
môn điền kinh tại trường THCS Lê Đình Chinh”

Họ và tên tác giả: Hoàng Văn Cường
Chức danh: giáo viên
Trình độ chuyên môn cao nhất: Đại học
Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Thể dục thể thao

Krông Ana, ngày 20 tháng 3 năm 2018
I. Phần mở đầu
Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

1


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của
nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ, cường tráng
về thể chất phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức theo tinh thần
Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ VIII. Mục tiêu giáo dục thể chất là phát


tốn so với tiềm năng thực tế của học sinh. Từ đây bản thân tôi mạnh dạn đưa ra
những nguyên nhân cơ bản dẫn tới kết quả chưa cao của bộ môn:
Thứ nhất: Nhiều em học sinh chưa quan tâm tới việc rèn luyện thân thể
nâng cao sức khỏe cho bản thân, bị cuốn hút bởi các trò chơi trên mạng
internet. Tham gia giờ học Thể dục chỉ mang tính đối phó không tích cực trong
tập luyện, không thể hiện hết tố chất của bản thân làm cho việc lựa chọn chưa
chính xác.
Thứ hai: Một số học sinh, khi được tuyển chọn bồi dưỡng học sinh
không muốn đi tập bởi vì các em chỉ chú trọng đến việc học tập môn văn hóa
(những môn chính ban, nhiều giờ) do vậy rất khó khăn trong tuyển chọn học
sinh tham gia.
Thứ ba: Cha mẹ học sinh chưa hiểu rõ tác dụng của bộ môn Thể dục khi
được đi tập luyện. Do vậy cũng không nhiệt tình ủng hộ, động viên con em tham
gia các môn giáo dục thể chất. Họ cho rằng các em tham gia sẽ mất thời gian,
ảnh hưởng đến việc học tập các môn văn hoá. Hơn nữa tâm lý chung của phụ
huynh sợ con tập luyện vất vả, quá sức.
Thứ tư: Điều kiện tập luyện và trang thiết bị phục vụ cho bộ môn còn rất
nghèo nàn. Cộng thêm đó là tâm lý nóng vội muốn có thành tích ngay, cho nên
sớm đi vào tập luyện chuyên môn, sử dụng nội dung huấn luyện thể lực chưa
chính xác.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên với thực tiễn học sinh của trường THCS
Lê Đình Chinh tôi mạnh dạn áp dụng và viết đề tài “Một số kinh nghiệm trong
công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường THCS Lê Đình
Chinh”
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
a) Mục tiêu

Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh


- Phương pháp phỏng vấn tọa đàm: Tôi đã tiến hành phỏng vấn bằng
phiếu gửi cho các em HS, trao đổi và thảo luận với một số giáo viên giảng dạy
thể dục, một số đồng nghiệp các trường bạn và một số HS ham thích TDTT để
Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

4


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

xác định rõ thêm nguyên nhân cơ bản dẫn đến ham thích hoặc không ham thích
tập luyện TDTT nói chung và các môn thể thao trong chương trình Thể dục
THCS nói riêng.
- Phương pháp thử nghiệm, khảo nghiệm.
- Phương pháp thống kê: thống kê kết quả qua kiểm tra, thi đấu
I. Phần nội dung
1. Cơ sở lý lý luận
Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể đã được chuẩn bị và triển
khai từ rất sớm, ngay sau Đại hội Đảng lần thứ XI (năm 2011), Nghị quyết số
29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung
ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, tiếp theo là Nghị quyết số
88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách
giáo khoa giáo dục phổ thông. Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/03/2015
của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo
khoa giáo dục phổ thông. Trong đó, giáo dục thể chất là một trong 8 năng lực
chủ yếu, có tầm quan trọng đặc biệt góp phần phát triển toàn diện cho học
sinh.

thay đổi cách nhìn nhận của mọi người về tác dụng to lớn của giáo dục thể chất?
theo tôi thiết nghĩ, chừng nào xã hội chúng ta thực sự coi thể thao là một nghề
nghiệp ngang bằng với các nghề nghiệp khác, có thể sống được bằng nghề thì xã
hội mới có cái nhìn đúng đắn hơn.
Các gia đình và học sinh mới quan tâm hơn trong việc đầu tư nâng cao chất
lượng thể chất, tầm vóc. Sự khổ luyện vất vả của các em được quan tâm, động
viên nhiều hơn cả về vật chất và tinh thần cũng sẽ là động lực to lớn để các em
có niềm tin để cố gắng rèn luyện đạt được những thành tích cao hơn.
3. Nội dung và và hình thức của giải pháp
a) Mục tiêu của giải pháp
Muốn có được thành tích thì phải có nhân tố con người, chúng ta phải chú
ý đến tuyển chọn các em ở đội tuyển khối dưới và các em có thành tích năng
khiếu nổi trội, tố chất tốt. Chúng tôi phát hiện các nhân tố này thông qua tập
luyện, kiểm tra và đặc biệt là thông qua hội khỏe hàng năm tại đơn vị. Xây dựng
kế hoạch tập luyện sớm, kết hợp với quan tâm động viên kịp thời cả về tinh thần
lẫn vật chất mới có thành tích tốt . Bồi dưỡng cho các em chuẩn bị tốt về thể lực
chung và thể lực chuyên môn là vô cùng quan trọng bởi các tố chất thể lực nó
Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

6


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ thúc đẩy lẫn nhau. Do vậy tuyển chọn và bồi
dưỡng học sinh giỏi thể dục thể thao trong trường THCS dự thi cấp huyện, cũng
như dự thi cấp tỉnh có được kết quả thành tích tốt nhất, không phải là công việc
đơn giản, đòi hỏi người tuyển chọn và huấn luyện tìm ra những biện pháp tối ưu
nhất để gây hứng thú cho học sinh tập luyện, giúp các em nắm vững kiến thức,

THCS Lê Đình Chinh

thật thà trung thực... chính vì vậy, TDTT góp phần giáo dục đạo đức và hình
thành nhân cách cho học sinh.
Tập luyện TDTT thường xuyên có kế hoạch giúp các em có một lối sống
lành mạnh vui tươi, học tập và làm việc khoa học.
Tập luyện TDTT thường xuyên, đúng phương pháp khoa học sẽ làm cho cơ
thể phát triển thể hiện ở sức nhanh, sức mạnh, sức bền linh hoạt của cơ thể tăng
lên.
Sức khỏe có vai trò vô cùng quan trọng đối với chúng ta. Để có được một
sức khỏe tốt không phải là điều khó khăn mà nó nằm trong sự lựa chọn của mỗi
người. Hãy tập luyện TDTT ngay từ bây giờ em sẽ thấy thay đổi từng ngày, sẽ
có sức khỏe tốt một tinh thần thoải mái hơn và khi có sức khỏe sẽ làm được
nhiều điều mà mình mong muốn.
Trong giai đoạn đổi mới, giáo dục phát triển thì môn giáo dục thể chất
càng được coi trọng đặc biệt là tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển thể dục, thể
thao. Vì thế ngay từ đầu năm học sau khi làm tốt công tác tuyên truyền, tôi đã
tuyển chọn và bồi dưỡng đội tuyển thể dục, thể thao nhằm chuẩn bị tốt cho tập
luyện và thi đấu đạt hiệu quả tốt nhất được phụ huynh và học sinh đồng lòng
ủng hộ hơn so với những năm học trước.
Giải pháp 2: Tuyển chọn những hạt nhân tiêu biểu vào đội tuyển.
Khi giảng dạy bộ môn thể dục, giáo viên phải nhiệt tình cũng như gần
gũi, động viên học sinh kịp thời. Tạo cho các em sự hứng thú, yêu thích môn
học, hào hứng trong tập luyện. Từ đó các em nhiệt tình tập luyện. Vì môn Thể
dục, thể thao có rất nhiều môn thi, do vậy việc tuyển chọn phải tập trung vào
các tiết học ở các nội dung khác nhau, sao cho phù hợp, đúng đối tượng, sát kết
quả.
Hội khỏe cấp trường hàng năm (ngày 15/10) là cơ hội tốt để phát hiện các
tài năng ở những nội dung khác nhau. Ngoài ra có thể tuyển chọn thông qua bạn
bè, vì các em thường xuyên chơi với nhau dễ phát hiện cũng như phát huy được

đồng đội cho học sinh nắm vững để áp dụng vào thực hành.
Trong quá trình huấn luyện bồi dưỡng đội tuyển thể dục, thể thao trường
THCS Lê Đình Chinh. Tôi xin trao đổi một số bài tập đạt hiệu quả đạt thành tích
cao:


Bài tập phát triển chung và chuyên môn:

Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

9


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

Khác với các môn học khác, Thể dục là môn học thực hành là chủ yếu, cho
nên người học phải có sự chuẩn bị để cơ thể có thể thích nghi được với hoạt
động luyện tập, hình thành động tác mới bằng các động tác khởi động chung là
xoay các khớp, làm nóng cơ thể và kéo giãn các cơ, tiến hành khởi động chuyên
môn các động tác bổ trợ cho chạy, tại chỗ và di động, bổ trợ chuyên sâu của
từng nội dung sao cho phù hợp như:
Nội dung nhảy cao cho các em đứng tại chỗ đá mở hông từ 5 đến 10 lần
của từng chân rồi chuyển sang đá lăng trước sau khoảng 10 lần, đá lăng ngang
khoảng 10 lần, đứng tại chỗ bật cao co gối hoặc tại chỗ chạy nâng cao đùi 15 –
20 lần.
Nội dung nhảy xa ngoài động tác bổ trợ chạy cho các em đà 1-3 bước giậm
nhảy bước bộ, bật xa tại chỗ, bật nhảy đổi chân trên bậc thềm cao 20 – 30cm
20 – 25 lần hoặc chạy lên cầu thang.
Nội dung chạy bền cho các em thực hiện tốt bổ trợ chạy bước nhỏ, chạy

tuổi giới tính, không nên áp dụng cùng một cự ly cho các đối tượng khác nhau.
Cụ thể dưới hình thức: Các bài tập xoạc, ép dẻo, chạy đuổi, chạy biến tốc, chạy
tốc độ cao. Để có hiệu quả cao các bài tập trên đều thực hiện với thời gian ngắn,
lưu ý thời gian nghỉ giữa các lần tập phải đủ để hồi phục trở lại gần mức ban
đầu mới cho chạy lặp lại. Ngoài ra còn sử dụng các dạng bài tập phản xạ, trò
chơi vận động.


Bài tập nhằm phát triển sức mạnh tốc độ.

Các bài tập khắc phục trọng lượng cơ thể như: Đứng lên ngồi xuống bằng
một chân, bật xa tại chỗ, bất cao co gối, bật nhảy bằng một chân hoặc hai chân
tay chạm vật trên cao… Muốn có được thành tích, yêu cầu huấn luyện phải nắm
chắc tố chất sức bật của từng em mà đưa ra kỹ thuật bài tập cho phù hợp.
Tăng cường tần số động tác tham gia vào hoạt động, tăng cường trọng tải lớn
để gây hưng phấn mạnh đối với các đơn vị vận động nhanh có hưng phấn thấp.


Bài tập bổ trợ kỹ thuật nhảy xa kiểu ngồi.

+ Nhảy qua ghế thể dục bằng các hình thức khác nhau.
+ Nhảy dây cá nhân.
+ Bật nhảy tại chỗ.
+ Tập đứng lên ngồi xuống nhiều lần bằng một chân.
+ Đà 1 – 3 bước đá lăng
+ Chạy đà 3 – 5 bước giậm nhảy bước bộ.
+ Chạy đà tự do giậm nhảy tay với vào vật ở trên cao.
+ Phối hợp chạy đà giậm nhảy bước bộ trên không nhảy xa kiểu “ngồi”.
Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh



Bài tập sức bền ngoài thực hiện tốt các giai đoạn và tập luyện thường
xuyên. Giáo viên cần chú trọng các động tác bổ trợ cho chạy nhất là động
tác đạp thẳng chân sau.
Sức bền thường sử dụng các bài tập và khối lượng lớn đến rất lớn, có
cường độ từ 40% đến 85% sức, quãng nghỉ ngơi không có hoặc rất ngắn,
nghỉ ngơi tích cực bằng đi bộ hoặc chạy nhẹ nhàng, các dạng bài tập

Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

12


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

Tập sức bền bằng các trò chơi vận động hoặc một số bài tập: tập chạy
phối hợp với thở “hai lần hít vào, hai lần thở ra”, chạy vượt chướng ngại vật,
nhảy dây bền, tâng cầu tối đa…
Tập sức bền bằng đi bộ hoặc chạy trên địa hình tự nhiên có tính thời
gian hoặc không tính thời gian. Cự ly tăng dần nữ từ 500m lên là 800m, nam
từ 1000m lên 1500m, Qua thời gian tập luyện quên dần, cho các em chạy cự
ly dài hơn nữ từ 800m lên đến 1500m, nam từ 1500m lên 2500m để các em
chịu đựng sức bền khi thi đấu mới đạt hiệu quả.
Khi thực hiện chạy bền giáo viên cần phân tích hít thở sâu khi chạy, cứ hai
bước chạy hít sâu vào bằng mũi, hai bước chạy thở ra bằng miệng chú ý đến
phân phối sức phù hợp và tận dụng cự ly ngắn nhất đặc biệt khi chạy cự ly
đường vòng.
Giáo viên giao bài tập về nhà, vì môn chạy bền yêu cầu phải tập
thường xuyên, liên tục mới đạt hiệu quả cao. Các em giành thời gian tập vào

động viên, khích lệ, kết hợp với các phương pháp trò chơi tạo cho các em
sự hứng thú, yêu thích môn học hào hứng trong tập luyện.
Cũng như các bộ môn thể dục thể thao khác, để nâng cao chất lượng
cần phải tổ chức cho các em thi đấu, qua thi đấu có sự cạnh tranh hơn thua
lẫn nhau, giúp các em có hướng phấn đấu, tập luyện nhiều hơn. Đặc biệt,
khi được thi đấu giao lưu với các trường ban, học sinh có cơ hội để thể
hiện sở trường của bản thân, qua đó kích lệ nhiều học sinh cùng tham gia
tập luyện hơn.
5. Kết quả khảo nghiệm
Qua thực tế nghiên cứu và áp dụng một số bài tập bồi dưỡng đội tuyển
học sinh giỏi thể dục, thể thao trường THCS Lê Đình Chinh, bản thân đã thu
được kết quả đáng phấn khởi, chất lượng dạy học được nâng lên rõ rệt. Nhưng
điều đáng nói hơn là học sinh đã biết thực hiện bài tập một cách dễ dàng, tự
tin, nắm được kỹ thuật một cách chắc chắn, khó quên, các em hào hứng luyện
tập.
Tại Hội thi HSG TDTT năm học 2016-1017 đội tuyển điền kinh đã đạt
được một số giải:
TT
1
2
3
4

Họ và tên
Nguyễn Đình Vương Nguyên
Nguyễn Đình Vương Nguyên
Nguyễn Anh Vũ
Phan Thị Thanh Tuyền

Lớp Nội dung thi

5
6
7

Họ và tên
Nguyễn Đăng Hiếu
Nguyễn Đăng Hiếu
Dương Thanh Long
Dương Thanh Long
Phan Thị Thanh Tuyền
Phan Thị Thanh Tuyền
Nguyễn Chí Thanh

Lớp Nội dung thi
9A3
Nhảy cao
9A3
Nhảy xa
9A3
Nhảy xa
9A3
Nhảy cao
9A4 Chạy 800m
9A4
Nhảy xa
8a3 Chạy 1500m

Giải
Đồng giải Ba
Nhất



Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

sống văn minh khoa học, nếp sống hằng ngày rèn luyện thân thể đều đặn. Cho
nên việc GDTC là con dao hai lưỡi, người giáo viên hướng dẫn học sinh tập
luyện mà không nắm được tình hình sức khoẻ, đặc điểm sinh lý của học sinh thì
dễ đưa đến hậu quả khó lường, gây nguy hại đến sức khoẻ, tác động xấu đến sự
phát triển tố chất của học sinh.
Để thực hiện được chương trình và giảng dạy cho học sinh tập luyện có
hiệu quả, điều quan trọng có tính quyết định là phải có giáo viên thể dục có trình
độ vững vàng, yêu thích TDTT, có sức khoẻ tốt. Xuất phát từ những yêu cầu đó,
tôi đưa ra một số kiến nghị sau:
* Đối với giáo viên Thể dục:
- Giáo viên thể dục phải thường xuyên học tập, tự bồi dưỡng nâng cao
trình độ nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu của tiến trình giảng dạy, nâng cao chất
lượng dạy học của bộ môn, phải dự giờ trao đổi kinh nghiệm, tham khảo các bài
giảng mẫu để rút kinh nghiệm nâng cao nghiệp vụ sư phạm. Giáo viên luôn tìm
tòi những phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện thực tiễn, không áp đặt,
không máy móc.
- Nhà trường thường xuyên tạo điều kiện cho giáo viên đi học các lớp bồi
dưỡng chuyên môn để nâng cao nghiệp vụ giảng dạy, phục vụ tốt cho công tác
chăm lo sức khoẻ học sinh.
* Đối với các cấp chính quyền, Phòng giáo dục và đào tạo, Nhà trường:
Để đảm bảo công tác GDTC cho học sinh đòi hỏi phải tăng cường các
thiết bị dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy của thầy cô và của việc tập luyện
của trò theo hướng:
- Các cấp chính quyền địa phương: Quan tâm tạo điều kiện về quĩ đất xây
dụng khu tập luyện, giáo dục thể chất.

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Chủ tịch hội đồng

Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

17


Một số kinh nghiệm trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn điền kinh tại trường
THCS Lê Đình Chinh

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP HUYỆN
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

Hoàng Văn Cường – Giáo viên Trường THCS Lê Đình Chinh

18