Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

I. PHẦN MỞ ĐẦU:
1. Lý do chọn đề tài
Trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, vấn đề cơ bản nhất là xây
dựng và hoàn thiện con người thông qua hoạt động giáo dục và tự giáo dục. Đảng, Nhà
nước và nhân dân đã tin tưởng và giao trọng trách cao quý cho ngành giáo dục đó là:
“Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” đáp ứng yêu cầu sự nghiệp
công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước trong thời kỳ hội nhập hiện nay để đáp ứng
lòng mong muốn của Bác xây dựng đất nước Việt Nam đàng hoàng hơn, to đẹp hơn
sánh vai với các cường quốc năm châu.
Trong những năm gần đây, Nghị quyết của Trung ương Đảng và các văn kiện
của nhà nước, của Bộ giáo dục và Đào tạo đều nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới
phương pháp dạy học. Trọng tâm của đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi lối
dạy truyền thụ một chiều (chủ yếu là bắt người học ghi nhớ kiến thức) sang lối dạy
tích cực có sự hướng dẫn giúp đỡ của người dạy nhằm phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, có niềm
vui và hứng thú trong học tập. Chuyển từ hình dạy học lấy hoạt động của người thầy là
trung tâm sang tổ chức dạy học theo các hình thức tương tác: Học cá nhân, học theo
nhóm, bồi dưỡng năng lực độc lập suy nghĩ vận dụng sáng tạo kiến thức đã học tránh
thiên về ghi nhớ máy móc, không nắm được bản chất vấn đề.
Việc vận dụng tốt phương pháp dạy học liên môn trong dạy học Sinh học ở
trường THCS có vai trò quan trọng góp phần bổ sung kiến thức các môn học khác,
giúp học sinh hứng thú, say mê học tập, góp phần nâng cao hiệu quả bài học, thực hiện
tốt định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS hiện nay.
Đối với môn Sinh học là môn học nghiên cứu các kiến thức liên quan đến cả tự
nhiên và sự sống nên trong quá trình học tập chúng ta cần phải vận dụng kiến thức của
nhiều môn học khác nhau như Toán, Hóa, Lý, Văn, GDCD… để giải quyết một vấn đề
nào đó.

+ Tạo điều kiện thuận lợi cho những học sinh có năng lực, có niềm đam mê, có
sáng tạo trong học tập bộ môn.
+ Qua việc vận dụng kiến thức liên môn trong học tập sẽ giúp các em tư duy
tốt hơn, khả năng học tập linh hoạt hơn, hiểu được mối quan hệ mật thiết giữa một số
môn học từ đó các em sẽ học tốt hơn môn Sinh học và các môn học khác.
b. Nhiệm vụ
- Giáo viên và học sinh có kĩ năng làm việc nhóm, biết chọn lọc sưu tầm tài
liệu.
- Giáo viên có hiểu biết cơ bản về những môn định tích hợp, không chỉ nắm
vững kiến thức của môn Sinh học mà còn nắm được nội dung chương trình một số
môn học liên quan như lịch sử Địa lí, Lịch Sử, Ngữ văn, Toán, Vật lí,...
- Giờ dạy vận dụng kiến thức liên môn nhưng phải linh hoạt phù hợp với mức
độ nhận thức của học sinh tránh gom quá nhiều kiến thức vào bài dạy.
- Hướng dẫn học sinh tích cực chủ động trong việc học tập theo nguyên tắc liên
môn, các em cần sưu tầm tài liệu có những kiến thức toàn diện đa chiều về một đối
tượng.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
2


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Giáo viên vận dụng kiến thức môn học này áp dụng vào những dạng bài ở
môn học khác để kiến thức được nghiên cứu để có hiệu quả trong thực tế giảng dạy.
3. Đối tượng nghiên cứu
- Kiến thức các môn học liên quan.
- Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học Sinh học

Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Theo đó, việc vận dụng dạy học liên môn sẽ phù hợp với việc sử dụng phương pháp
dạy học tích cực trong điều kiện thực tế của nhà trường. Trong những năm học tiếp
theo, trên cơ sở các chủ đề tích hợp liên môn đã được xây dựng và thực hiện, nhà
trường tiếp tục mở rộng xây dựng các chủ đề tích hợp liên môn trong toàn bộ kế hoạch
giáo dục nhà trường.
Dạy học liên môn là một trong những nguyên tắc quan trọng trong dạy học nói
chung và dạy học Sinh học nói riêng, đây được coi là một quan điểm dạy học hiện đại
nhằm phát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục.
Dạy học liên môn giúp học sinh thấy được mối liên hệ hữu cơ giữa các lĩnh vực của
đời sống xã hội, khắc phục tính tản mạn, rời rạc trong kiến thức.
Theo PGS.TS Mai Văn Hưng - Chủ nhiệm bộ môn Khoa học tự nhiên, Trường
ĐH Giáo dục (ĐHQG Hà Nội) cho rằng: Để dạy học liên môn có hiệu quả cần hiểu rõ
bản chất của liên môn; những điều kiện cần và đủ, những yếu tố liên quan đến quá
trình tương tác giữa các môn học cũng như tính độc lập tương đối của chúng trong
một chỉnh thể thống nhất.
Khẳng định dạy học tích hợp liên môn là tất yếu, PGS.TS Mai Văn Hưng lý
giải: Trong quá trình phát triển loài người, con người nguyên thủy cũng như muôn loài
động vật bậc cao đã khám phá tự nhiên một cách bản năng và khám phá xã hội qua
giao tiếp.
Khi đó không có môn học, nhưng thực chất là các hoạt động khám phá ấy vốn
bao gồm tất cả các môn như hiện nay. Do vậy, ngày nay, để khám phá tiếp thế giới,
chúng ra cũng không nằm ngoài con đường của tổ tiên xưa.
Ngoài ra, dạy học liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu bài học phát triển
năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vào
giải quyết những vấn đề thực tiễn. Thay vì chỉ đề cao mục tiêu kiến thức như trước
đây, mỗi giáo viên sẽ coi trọng hơn nữa mục tiêu về kĩ năng và thái độ với mục đích

điểm dạy học liên môn vào giảng dạy các bộ môn để nâng cao hơn nữa hiệu quả giáo
dục. Giáo viên đã nêu ra những thuận lợi cũng như khó khăn khi vận dụng quan niệm
dạy học này là số học sinh có hứng thú tìm hiểu kiến thức các bộ môn nhất là các bộ
môn tự nhiên ngày càng nhiều hơn, sách giáo khoa được trình bày theo hướng “mở”.
Tuy nhiên, việc vận dụng quan niệm dạy học này cũng gặp phải những khó khăn nhất
định như:
- Đối với giáo viên:
+ Giáo viên phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác.
+ Vấn đề tâm lý chủ yếu vẫn quen dạy theo chủ đề đơn môn nên khi dạy theo
chủ đề tích hợp, liên môn, các giáo viên sẽ vất vả hơn, phải xem xét, rà soát nội dung
chương trình, sách giáo khoa (SGK) hiện hành để loại bỏ những thông tin cũ, lạc hậu,
đồng thời bổ sung, cập nhật những thông tin mới, phù hợp. Nội dung của phương pháp
dạy tích hợp, liên môn cũng yêu cầu GV cấu trúc, sắp xếp lại nội dung dạy học trong
chương trình hiện hành theo định hướng phát triển năng lực học sinh nên không tránh
khỏi làm cho giáo viên có cảm giác ngại thay đổi.
+ Điều kiện cơ sở vật chất (thiết bị thông tin, truyền thông) phục vụ cho việc
dạy học trong nhà trường còn nhiều hạn chế nhất là các trường ở nông thôn.
- Đối với học sinh:
+ Dạy tích hợp là cả một quá trình, đặc biệt là thế hệ HS hiện tại đang quen với
lối mòn cũ nên khi đổi mới học sinh thấy lạ lẫm và khó bắt kịp.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
5


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

+ Do xu thế chọn ngành nghề theo thực tế xã hội nước ta hiện nay và việc quy

học của giáo viên và học sinh.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
a. Mục tiêu của giải pháp
- Nhằm nâng cao chất lượng dạy và học nói chung, chất lượng dạy học bộ môn
Sinh học nói riêng
- Là động lực thúc đẩy phong trào thi đua học tập ở học sinh
- Tạo điều kiện thuận lợi cho những học sinh có năng lực, có niềm đam mê, có
sáng tạo trong học tập bộ môn
- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo trong mỗi học sinh, rèn
luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, có niềm vui trong học tập.
- Việc vận dụng tốt kiến thức của nhiều môn học để giải quyết một tình huống
nào đó góp phần bổ sung cho các em kiến thức các môn học khác, giúp học sinh nắm
được mối quan hệ giữa các môn học từ đó học sinh hứng thú, say mê học tập, góp
phần nâng cao hiệu quả bài học nói riêng và môn học nói chung
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
7


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vận dụng kiến thức liên môn vào trong quá trình dạy học là rất quan trọng đối
với môn Sinh học vì Sinh học là môn học nghiên cứu cả kiến thức tự nhiên, giới sinh
vật (động vật, thực vật,...) và con người. Nhờ vận dụng kiến thức của các môn học
khác nhau nên chúng ta có thể tự giải quyết được một số kiến thức trong môn học.
Trau dồi thêm kiến thức cho bản thân, làm quen với quá trình hoạt động nhóm, kết
hợp được “học đi đôi với hành”.

8


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Đối với các bài có liên quan đến nhiều môn học thì giáo viên phải xác định nội
dung liên môn cho phù hợp, cách liên môn như thế nào? Sinh học là môn học nghiên
cứu cả kiến thức tự nhiên, giới sinh vật (động vật, thực vật,...) và con người. Giáo viên
phải biết chọn lọc môn học, kiến thức của các môn học khác để thực hiện liên môn
nhằm giúp cho các em nắm chắc, hiểu sâu hơn kiến thức môn học Sinh học và các
môn học liên quan. Có nhiều nội dung giáo viên phải tìm hiểu thông tin hay nhờ sự hỗ
trợ của các GVBM khác.
* Về kinh nghiệm sử dụng kiến thức liên môn trong dạy học Sinh học
Về sử dụng kiến thức của các môn như Ngữ văn, Toán, Hóa học, Địa lí, Vật lý,...
tôi thường sử dụng để:
- Dẫn vào phần mục học mới hoặc bài mới
- Hình thành kiến thức mới.
- Củng cố kiến thức của phần mục hoặc bài học.
b.1. Vận dụng kiến thức của các môn học khác để dẫn vào bài mới hoặc phần
học mới.
Giáo viên đưa ra câu thơ, ca dao, thành ngữ, tục ngữ hoặc kiến thức của môn học
khác có vấn đề cụ thể liên quan đến nội dung bài học hoặc phần học nhằm mục đích
gây kích thích học sinh muốn tìm hiểu kiến thức mới để hiểu rõ câu thơ hay sự kiện,...
của các môn đó.
Chú ý kiến thức của các môn khác cần để liên kết vào bài phải dễ hiểu, cụ thể
và nội dung trả lời có liên quan, có sự logic tới bài học mới hoặc phần học mới.
Ví dụ 1: Khi dạy bài 1 (Sinh học 9) “Men đen và di truyền học’’ để dẫn dắt học
sinh vào tìm hiểu mục I- Di truyền học, giáo viên có thể đưa hai câu thơ “Giỏ nhà ai

chóng tiếp thực hiện được các mục tiêu của bài đồng thời làm cho tiết học trở lên sinh
động và thể hiện được sự liên quan giữa các môn học với nhau.
Ví dụ 3: Khi dạy bài “Bệnh và tật di truyền ở người’’ (Sinh học 9). Để dẫn dắt
vào bài mỗi giáo viên có nhiều cách khác nhau nhưng bản thân tôi đã sử dụng môn Âm
nhạc qua bài hát: Nước mắt da cam của tác giả Vũ Hoàng.
Chiến tranh đã chìm trong kí ức.
Trời vẫn xanh, trái đất vẫn quay.
Nhưng xót xa đớn đau thao thức.
Chất độc da cam nhức nhối còn đây.
Sớt chia tấm lòng đòi không nín.
Cùng xiết tay thắp sáng lương tri.
Trước nỗi đau nhân loại tranh đấu.
Chất độc da cam năm tháng còn ghi.
Em có mắt nhưng em không thể ngắm nhìn.
Đôi môi xinh nhưng em không thể cười nói.
Em có đôi tay nhưng em không thể nâng niu.
Em có đôi chân nhưng em không thể bước.
Em có đôi tay nhưng đôi tay không thể ôm ấm.
Em có trái tim nhưng tim em còn đang thoi thóp.
Em có cuộc đời nhưng ai đã cướp.
Nước mắt em rơi hay nước mắt màu da cam.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
10


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Học sinh ghi nhớ kiến thức.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
11


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GV: Tại sao nhân dân ta đã lấy “tấc đất” so sánh với “tấc vàng”? Câu tục ngữ
còn mang một hàm nghĩa gì nữa? Sau đó dẫn dắt học sinh đi đến kết luận bằng câu
hỏi. Vì sao phải sử dụng hợp lí tài nguyên đất?
HS: - Lấy cái bình thường để so sánh với cái quý hiếm, nhằm khẳng định một
chân lí: đất quý như vàng, đất đai trồng trọt có giá trị đặc biệt.
- Khuyên mọi người phải biết quý trọng và bảo vệ đất đai ruộng đồng để sản
xuất.
Đất rất quan trọng trong đời sống con người. Nó là môi trường sản xuất lương
thực, thực phẩm nuôi sống con người. Vì vậy chúng ta phải biết quý đất, sử dụng hợp
lí tài nguyên đất.
GV: Qua môn giáo dục công dân các em đã được học vậy các em là học sinh thì
phải có ý thức bảo vệ các tài nguyên, môi trường nói chung và tài nguyên đất nói riêng
như thế nào?
HS: Sử dụng hợp lý các tài nguyên thiên nhiên trong đó có tài nguyên đất. Luôn
có ý thức bảo vệ môi trường dể nâng cáo chất lượng môi trường,...
Ví dụ 5: Khi dạy bài 10 (Sinh học 8) “ Hoạt động của cơ’’ ở mục I – Công cơ:
Theo kinh nghiệm của bản thân để giúp học sinh hiểu và rút ra kết luận: Công của cơ
chịu ảnh hưởng của các yế tố nào? Thì giáo viên có thể liên hệ kiến thức với một số
môn như sau:

clohiđric 10% (hình 8 - 6). Sau 10 đến 15 phút lấy ra, thử uốn xem xương cứng hay
mềm?
- Đốt một xương đùi ếch khác (hoặc một mẩu xương bất kì) trên ngọn lửa đèn
cồn cho đến khi xương không cháy nữa, không còn thấy khói bay lên. Bóp nhẹ phần
xương đã đốt. Có nhận xét gì? (hình 8 -7).
- Từ các thí nghiệm trên có thể giải thích và rút ra kết luận gì vể thành phần và
tính chất của xương? Học sinh có thể vận dụng kiến thức môn Hóa học để trả lời và
giải thích cho các thí nghiệm trên.
- Thí nghiệm 1: Thả 1 xương đùi ếch vào cốc đựng HCl 10%. Quan sát xem
thấy hiện tượng đặc biệt xảy ra đó là có bọt khí nổi lên và đó là khí cacbônic, điều đó
chứng tỏ trong thành phần của xương có muối cacbônat, khi tác dụng với axít sẽ giải
phóng khí cacbônic.
Muối cacbonat + dung dịch axit clohidric →Muối clorua + khí cacbonic+ nước
VD:

Na2CO3 + 2HCl

→ 2NaCl + CO2 + H2O

Sau đó có thể dùng kẹp gắp xương đã ngâm axít lúc đầu giờ, rửa trong cốc nước
lã để kiểm tra độ mềm dẻo của xương.
Thí nghiệm 2: - Đốt một xương đùi ếch khác (hoặc một mẩu xương bất kì) trên
ngọn lửa đèn cồn cho đến khi xương không cháy nữa, không còn thấy khói bay lên.
Bóp nhẹ phần xương đã đốt thấy tro, đó chính là thành phần chất khoáng.
Từ các thí nghiệm trên có thể rút ra kết luận về thành phần và tính chất của
xương: Xương được cấu tạo từ chất hữu cơ và chất khoáng chủ yếu là canxi.
Ví dụ 7: Khi dạy bài 41 (Sinh học 9) ở mục II – Các nhân tố sinh thái của môi
trường. Theo như sách giáo khoa để thực hiện được lệnh thứ hai ở mục này là trả lời
các câu hỏi như:
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen

đêm ngắn.
“Ngày tháng mười chưa cười đã tối”
Vào ngày 22/12 (tháng 10 âm lịch), Mặt trời chuyển động biểu kiến về chí tuyến
Nam và vuông góc tại bề mặt đất tại tiếp tuyến 23 o27’N (Chí tuyến Nam) thì ở BCN
lúc này ngày dài đêm ngắn và ở BCB (Việt Nam) hiện tượng ngày ngắn - đêm dài nên.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
14


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Khi ta phối hợp kiến thức đặc trưng của bộ môn với kiến thức của môn Ngữ văn
và địa lí trong phần này thì tôi thấy học sinh rất hứng thú và kích thích được sự đam
mê tìm tòi đồng thời học sinh cũng dễ dàng để rút ra kết luận và khắc sâu được kiến
thức đồng thời góp phần cho tiết học đỡ khô khan hơn.
Ví dụ 8. Khi dạy bài 58 (Sinh học 9) “Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên” ở
mục II – Sử dụng hợp lí tài nguyên nước. Để giúp học sinh hiểu rõ hơn về vai trò của
nước ngoài thông tin có trong sách giáo khoa ở mục này giáo viên có thể sử dụng kiến
thức của môn Hóa học 8 qua câu hỏi: Nước do những nguyên tố hóa học nào tạo nên?
Công thức hóa học của nước được viết như thế nào? Học sinh dễ dàng nêu được: Nước
là hợp chất tạo bởi hai nguyên tố là H và O chúng đã hòa hợp với nhau. Công thức hóa
học: H20.
Sử dụng kiến thức môn Địa lí qua câu hỏi:
1. Nước có ở những đâu trên trái đất?
2. Chu trình nước trên trái đất được diễn ra như thế nào?
3. Trong điều kiện nào hơi nước trong không khí sẽ ngưng tụ thành mây và mưa?
4. Nước ta nằm trong khu vực có lượng mưa trung bình năm là bao nhiêu?

chúng ta phải có ý sử dụng và bảo vệ tài nguyên nước này như thế nào? Học sinh trả
lời được các hỏi trên thì đó cũng là kiến thức cần dược ghi nhớ ở mục này.
Ví dụ 9: Khi dạy bài 29 “Bệnh và tật di truyền ở người” môn Sinh học 9, ở
mục III – Các biện pháp hạn chế phát sinh bệnh tật di truyền. Giáo viên có thể sử
dụng kiến thức các mon học như: Lịch sử, Địa lí, Hóa học, Toán học, Giáo dục công
dân, Mỹ thuật,…để hình thành kiến thức và củng cố bài học. Cụ thể tôi đã thực hiện
như sau:
Gv tích hợp môn Địa lí và môn Lịch sử qua tranh ảnh. Nhìn trên bản đồ Địa lí
và dựa vào kiến thức môn Lịch sử em hãy cho biết.
+ Mục đích và thời gian Mĩ thả bom nguyên tử xuống Việt nam? Cho HS quan
sát sơ đồ.

GV có thể tiếp tục cho học sinh quan sát cấu tạo

GV: Dựa vào kiến thức môn Hóa học và kết hợp quan sát cấu tạo phân tử em có
thể cho biết chất dioxin là gì? Và nêu một vài đặc điểm cấu tạo của chúng?
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
16


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

HS có thể nêu được: Dioxin là tên gọi chung của một nhóm hàng trăm các hợp
chất hóa học tồn tại bền vững trong môi trường cũng như trong cơ thể con người và
các sinh vật khác. Tùy theo số nguyên tử Cl và vị trí không gian của những nguyên tử
này, dioxine có 75 đồng phân PCDD (poly-chloro-dibenzo-dioxines) và 135 đồng phân
PCDF (poly-chloro-dibenzo-furanes) với độc tính khác nhau,…


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

+ Rèn kĩ năng phát triển tư duy liên hệ, liên tưởng ở học sinh. Tạo cho học sinh
một thói quen trong tư duy, lập luận tức là khi xem xét một vấn đề phải đặt chúng
trong một hệ quy chiếu, từ đó mời có thể nhận thức vấn đề một cách thấu đáo.
- Mục tiêu về thái độ.
+ Giúp học sinh hứng thú học tập, từ đó khắc sâu được kiến thức cần ghi nhớ.
+ Hiểu được bản chất của kế hoạch dạy học liên môn.
b.3. Vận dụng hiến thức liên môn để củng cố kiến thức của phần học hoặc
bài học.
Ở dạng này thường giáo viên đưa ra câu hỏi hay bài tập mà cần vận dụng những
kiến thức đã học trong một số bài để trả lời.
Có thể sử dụng các câu hỏi trong sách giáo khoa hoặc có thể đưa ra một số dạng
câu hỏi khác, hoặc đưa ra một số câu hỏi khó thì học sinh khó có thể trả lời nhanh như
vây ta có thể sử dụng kiến thức của các môn học khác mà các em đã được học để trả
lời.
Ví dụ 10: Khi dạy bài 30 (Sinh học 9) “Di truyền học với con người”
- Ở mục I – Di truyền y học tư vấn: Để củng có thêm kiến thức ở mục này giáo viên
có thể đưa vào bài thêm câu tục ngữ: “Lấy vợ xem tông lấy chồng xem giống” và yêu
cầu học sinh trả lời câu hỏi: Câu tục ngữ trên muốn nói điều gì? Vấn đề sinh học nào
được nêu ở đây? Dựa vào kiến thức đã học học sinh có thể giải thích được: Câu nói
của ông cha ta là có cơ sở khoa học, với ngụ ý rằng trước khi kết hôn chúng ta phải tìm
hiểu kĩ đặc điểm sinh học của gia đình, có mắc các bệnh di truyền hay các vấn đề khác
liên quan...Có khi những biểu hiện sinh học đó không thấy ở người mình muốn lấy
nhưng có thể thấy ở thế hệ con cháu.
- Ở mục II – Di truyền học với hôn nhân và kế hoạc hóa gia đình. Để củng cố hay
giúp học sinh ghi nhớ kiến thức của mục này giáo viên có thể đưa câu ca dao sau vào

“Lấy chồng từ thuở mười ba
Chồng chê tôi bé không cho nằm cùng
Đến khi mười tám đôi mươi
Tôi nằm dưới đất nó lôi lên giường
Một rằng thương hai rằng thương
Bốn cái chân giường gãy một còn ba...”
GV: Hiện nay chủ trương của nhà nước ta, mỗi cặp vợ chồng nên có bao nhiêu
con? Ở độ tuổi nào thì sinh con là tốt nhất và khoảng cách giữa các lần sinh là bao
nhiêu năm?
HS: 18 tuổi có thể sinh con nhưng sinh con tốt nhất 22 - 26 tuổi, khoảng cách
giữa các lần sinh là 3 - 5 năm.
GV: Vì sao nhà nước ta lại đưa ra chủ trương như vậy?
HS: Để nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và xã hội.
GV: Vậy sinh đẻ có kế hoạch là gì?
HS: Sinh đẻ có kế hoạch là điều chỉnh về số con, thời điểm sinh con và khoảng
cách sinh con cho phù hợp với việc nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân,
gia đình và xã hội.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
19


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

GV: Để phản ánh hình ảnh của người phụ nữ ít con và đông con, ca dao Việt
Nam có câu thơ nào?
HS trao đổi và có thể đưa ra những câu thơ như:
“Gái một con trông mòn con mắt


t

nC6H12O6
glucôzơ
hỗn hợp các axitamin
3RC00H
Axit béo

+ C3H5(0H)3
Glyxeriil

Tất cả các chất trên khi ở trong cơ thể người thì chúng gọi là phản ứng sinh hóa
vì trong cơ thể người các chất trên biến đổi về dạng đơn phân không ở điều kiện nhiệt
độ mag là trong điều kiện là các enzim như enzim amilaza, enzim pepsin, dịch mật,…
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
20


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ví dụ 13: Khi dạy bài 29“Hấp thụ chất dinh dưỡng và thải phân – Vệ sinh tiêu
hóa’’. Để củng cố cho bài này giáo viên dùng câu thành ngữ“Ăn có chừng, dùng có
mực’’ sau đó giáo viên đặt câu hỏi: Câu thành ngữ trên muốn nói điều gì? Vấn đề sinh
học nào được đưa ra ở đây? Học sinh có thể dễ dàng trả lời dựa vào nội dung của bài.
Sau đó giáo viên có thể chốt lại vấn đề: Sự hấp thụ chất dinh dưỡng của con người là
có giới hạn và còn phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp,... do đó việc ăn uống

- Trong giảng dạy luôn tạo được không khí giờ dạy nhẹ nhàng thoải mái học mà
chơi, chơi mà học, giúp đỡ được cả 3 đối tượng HS đặc biệt là đối tượng HS giỏi và
đối tượng HS yếu kém nhằm mục đích hạ tỉ lệ HS yếu kém, nâng cao tỉ lệ HS khá giỏi
giúp các em có hứng thú học tập và yêu thích môn học.
* Đối với học sinh
- Xây dựng cho bản thân một kế hoạch, thời gian biểu cụ thể, hợp lý, đảm bảo
hài hòa giữa học tập, sinh hoạt, giải trí và giúp đỡ gia đình...
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
22


Một vài kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh
trong dạy học môn Sinh học khối 8,9 cấp THCS
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Nắm vững kiến thức cơ bản, chú ý tới những mục SGK cần lưu ý. Chịu khó
học bài và làm bài tập ở nhà.
- Tránh quay cóp - học vẹt vì thuộc bài chưa chắc đã áp dụng để làm bài tập
được. Học sinh cũng tự xây dựng cho mình một tủ sách riêng.
- Thành thạo các kỹ năng Sinh học, biết tư duy lozich
Tất cả các giải pháp, biện pháp được xây dựng để thực hiện mục tiêu và nhiệm
vụ của đề tài đặt ra đều phải được thực hiện đồng bộ, không nên xem nhẹ biện pháp
này và đặt nặng biện pháp kia. Các sự vật, hiện tượng tạo thành thế giới luôn có mối
quan hệ gắn bó với nhau, tồn tại trong sự tác động qua lại và chuyển hóa lẫn nhau theo
những quan hệ xác định. Sự thay đổi sự vật, hiện tượng này có thể bắt nguồn từ sự
thay đổi sự vật hiện tượng khác, và đồng thời nó sẽ ảnh hưởng đến một sự vật, hiện
tượng khác nữa. Do đó, khi nhận thức về một vấn đề, chúng ta phải có quan điểm toàn
diện, tránh quan điểm phiến diện chỉ xét sự vật, hiện tượng ở một mối liên hệ rồi vội
vàng kết luận bản chất và quy luật của chúng. Vì vậy, để nhận thức đúng đắn một vấn


Sĩ số

8A1
8A3
9A1
9A2
9A5

39
40
39
40
36

Số HS trả lời:
Có hứng thú
29
74,4%
28
70%
30
76,9%
25
62,5%
24
66,7%

Số HS trả lời
Không có hứng thú

Giỏi
Khá
Trung bình
Yếu - kém
8A1
39
12 30,8% 22 56,4%
5
12,8%
0
0%
8A2
40
7
17,5%
9
22,5% 22
55%
2
5%
9A1
39
13 33,3% 21 53,9%
5
12,8%
0
0%
9A2
40
6

20%
8
22,2%

Số HS
Khá
14 35,9%
14
35%
11 28,2%
17 42,5%
13 36,1%

Số HS
Trung bình
1
2,6%
17
42,%
0
0%
15 37,5%
15 41,7%

Số HS
Yếu - kém
0
0%
1
2,5%

+ Năm học 2015 – 2016: Cấp huyện đạt 4/5 nhất, nhì, ba và công nhận đồng
thời đạt 4/5 đạt giả cấp tỉnh Giải ba Nguyễn Thị Diễm Quỳnh, Hà Thị Thu Ngân,
Nguyễn Thị Thuỳ Ngân, Giải Khuyến khích: Trần Thị Vân.
+ Năm học 2016 – 2017. Cấp huyện đạt 4/4 em đạt giải nhất, nhì, khuyến khích
và công nhậ đồng thời đạt 3/4 em đang ôn luyện để dự thi cấp tỉnh
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Mỗi giáo viên phải luôn hiểu được dạy học theo các chủ đề liên môn không
những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của
mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo
viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành lập đội ngũ giáo
viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp. Thế hệ giáo viên tương lai
sẽ được đào tạo về dạy học tích hợp, liên môn ngay trong quá trình đào tạo giáo viên ở
các trường sư phạm.
Trong quá trình giảng dạy các bộ môn khoa học nói chung và môn Sinh học
nói riêng, thì việc truyền thụ kiến thức và phương pháp giảng dạy của người thầy đối
với học sinh trong một tiết dạy là quan trọng nhất.
Trong giảng dạy phải làm sao để phát huy được tất cả các đối tượng học sinh
cùng tích cực hoạt động. Đa số các em hiểu bài nắm bài ngay tại lớp, phát huy được
tính tích cực, chủ động, sáng tạo của các em. Muốn đạt được điều đó người thầy phải
có bề dày kinh nghiệm, yêu nghề có tâm huyết với nghề và phải thật sự thương yêu,
tận tụy với học sinh, nhiệt tình và sát sao với từng đối tượng học sinh, hiểu rõ hoàn
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Nguyễn Thị Sen
Năm học: : 2017-2018
25