SÁNG KIẾN-KINH NGHIỆM
Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn
và nâng cao chất lượng dạy học tại Trường Tiểu học Tân Long 3.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đại hội XII của Đảng đã nâng tầm các quan điểm trong Nghị quyết số 29NQ/TW, ngày 4/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khoá XI, về đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo thành Văn kiện Đại hội Đảng. Trong đó, khẳng định:
“Chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển
toàn diện năng lực và phẩm chất người học”.
Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại thiết thực, phù hợp
với lưa tuổi và trình độ nhận thức của học sinh; tăng thực hành, vận dụng kiến thức
vào thực tiễn. Nội dung giáo dục được lựa chọn là những tri thức cơ bản, đảm bảo vừa
hội nhập quốc tế, vừa gắn với thực tiễn Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa,
hiện đại hóa.
Là cán bộ quản lý, tôi luôn trăn trở làm thế nào để góp phần đổi mới căn bản
toàn diện giáo dục Việt Nam, hướng vào đổi mới mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đổi mới
tổ chức các hoạt động giáo dục theo chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do
Bộ Giáo dục ban hành nhằm hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học
sinh nhằm:
- Thực hiện đổi mới phương pháp dạy theo định hướng phát huy tính tích cực,
chủ động, sáng tạo của học sinh. Khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ
máy móc; vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học một cách linh hoạt, sáng tạo,
phù hợp mục tiêu, nội dung giáo dục, đối tượng học sinh và điều kiện cụ thể của nhà
trường.
- Đổi mới cách học và rèn luyện năng lực tự học, tạo cơ sở để học sinh có khả
năng học tập suốt đời, tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực.
- Đa dạng hóa hình thức tổ chức hoạt động học tập, coi trọng cả dạy học trên
lớp và các hoạt động xã hội trải nghiệm sáng tạo, tập dượt nghiên cứu khoa học.
- Phối hợp chặt chẽ giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong các hoạt động
giáo dục.
Xuất phát từ mục tiêu tầm quan trọng trên nêu trên, tôi mạnh dạn chỉ đạo thực
nguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp để
nâng cao chất lượng dạy học.
b./ Mục đích, ý nghĩa của sinh hoạt chuyên môn theo hướng lấy học sinh
làm trung tâm.
- Đảm bảo cho tất cả học sinh có cơ hội tham gia thực sự vào quá trình học tập.
- Tạo cơ hội cho giáo viên nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng sư phạm và
phát huy khả năng sáng tạo trong dạy học thông qua việc dự giờ, trao đổi, thảo luận,
chia sẻ sau khi dự giờ.
- Nâng cao chất lượng dạy học của nhà trường.
- Góp phần làm thay đổi văn hóa nhà trường: cải thiện mối quan hệ giữa Ban
giám hiệu với giáo viên; giáo viên với giáo viên; giáo viên với học sinh; …Tạo môi
trường làm việc, dạy và học dân chủ, thân thiện cho tất cả mọi người.
2. Thực trạng của sinh hoạt chuyên môn :
Sinh hoạt chuyên môn ở nhà trường thường trú trọng vào các công việc họp
hành mang tính hành chính, sự vụ, đôi khi mang tính hình thức gây lãng phí thời gian,
chưa tập trung vào những vấn đề khó đặt ra trong thực tiễn giảng dạy của giáo viên,
của tổ chuyên môn. Khi dự giờ, chủ yếu tập vào theo dõi các hoạt động của giáo viên.
Sau dự giờ, việc nhận xét, đánh giá cũng chú trọng đến tiến trình của giáo viên. Chính
vì vậy, hoạt động chuyên môn chưa hấp dẫn, đôi lúc gây nặng nề, chưa khuyến khích
giáo viên chủ động tự nguyện tham gia, chưa mang lại hiệu quả cho giáo viên và học
sinh.
Như vậy, làm thế nào để sinh hoạt chuyên môn thật sự mang lại hiệu quả thiết
thực. Đây là một vấn đề tôi luôn suy nghĩ và tìm giải pháp chỉ đạo thực hiện nhằm
nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường. Sau đây tôi xin trình bày một số giải
pháp đã thực hiện ở Trường Tiểu học Tân Long trong năm học 2017-2018 như sau :
3. Các giải pháp thực hiện:
3.1.Chỉ đạo đổi mới hoạt động dạy
Để đổi mới hoạt động dạy tôi chỉ đạo giáo viên chuyển từ giảng giải, truyền thụ
- Làm việc các nhân: Tôi yêu cầu giáo viên tổ chức cho học sinh hoạt động cá
nhân trước khi tham gia phối hợp với bạn học trong các nhóm, mỗi cá nhân luôn có
một khoảng thời gian thực hiện hoạt động để tự lĩnh hội kiến thức. Làm việc các nhân
giúp học sinh có thời gian tập trung tự nghiên cứu, tự khám phá kiến thức, tự chuẩn bị
những gì cần thiết trước khi sử dụng nó để có những hoạt động khác cùng cả nhóm.
Trong quá trình làm việc cá nhân nếu học sinh gặp khó khăn các em có thể hỏi các
bạn ngồi cạnh hoặc nêu vấn đề ra nhóm để các thành viên khác cùng trao đổi hoặc
nhờ giáo viên hỗ trợ.
- Làm việc cặp đôi (2 học sinh): Ngoài việc học cá nhân thì việc tổ chức cho
học sinh làm việc theo cặp trong nhóm là rất cần thiết. Làm việc theo cặp giúp học
sinh tự tin và tập trung tốt vào công việc nhóm. Từ thực tế cho thấy làm việc theo cặp
giúp học sinh kiểm tra dữ liệu, giải thích chia sẻ thông tin; thực hành kĩ năng giao tiếp
cơ bản (Ví dụ như nghe, đặt câu hỏi, làm rõ một vấn đề, đóng vai..). Vì vậy, tôi luôn
yêu cầu giáo viên tổ chức thực hiện trong dạy học.
- Làm việc chung cả nhóm: Trong các giờ học có lúc diễn ra các hoạt động cả
nhóm cùng hợp tác. Nhóm là hình thức học tập giúp cho việc thu thập ý kiến và phát
huy sự sáng tạo. Điều quan trọng là người giáo viên phải giúp học sinh biết các em
cần làm gì và làm như thế nào khi tham gia làm việc nhóm. Chính vì thế, tôi khuyến
khích giáo viên thường xuyên tổ chức hoạt động nhóm trong các hoạt động học tập.
- Làm việc cả lớp: Khi học sinh có nhiều ý kiến khác nhau xung quanh một vấn
đề hoặc có những khó khăn mà học sinh không thể vượt qua, các nhóm lại để tập
trung cả lớp làm sáng tỏ các vấn đề còn băn khoăn hoặc bàn cải. Lúc này vai trò của
người giáo viên là hết sức cần thiết để giúp học sinh giải quyết khó khăn thống nhất ý
kiến.
Tóm lại, việc lựa chọn hình thức làm việc nào: cá nhân, cặp đôi, nhóm hay cả
lớp đều phụ thuộc vào yêu cầu của các loại hình hoạt động và luyện tập. Tùy theo vào
tình hình chung của cả lớp và thiết kế của cá nhân, tôi yêu cầu giáo viên linh động,
đảm bảo tính hiệu quả cho bài học và sự hứng thú của học sinh.
3.3.Chỉ đạo đổi mới thực hiện sinh hoạt chuyên môn lấy học sinh làm trung
- Suy nghĩ, phát hiện khó khăn trong học tập của học sinh để đưa ra các biện
pháp khắc phục.
- Người dự có thể chụp ảnh hoặc quay phim các hoạt động dạy và học
Bước 3: Để thảo luận về giờ dạy có hiệu quả. Tôi yêu cầu giáo viên:
Chia sẻ suy ngẫm của mình về bài học trên cơ sở lắng nghe và tôn trọng lẫn
nhau. Việc thảo luận không tập trung đánh giá xếp loại giáo viên, không xếp loại giờ
dạy mà chủ yếu nhằm phân tích các tình huống quan sát được từ hoạt động học và kết
quả học tập của học sinh trong giờ học. Trước hết, cần nhấn mạnh những điểm thành
công của giờ học. Bên cạnh đó, có thể chỉ ra nguyên nhân học sinh chưa tích cực
hoặc chưa đạt được kết quả trong bài học và tìm ra giải pháp phù hợp để nâng cao
chất lượng bài học nhằm tạo cơ hội cho mọi học sinh tham gia vào quá trình học tập.
Bước 4: Áp dụng
Dựa trên kết quả thảo luận và những điều quan sát, học tập được qua dự giờ,
các giáo viên (đối với sinh hoạt cấp tổ), các tổ chuyên môn (đối với sinh hoạt cấp
trường). Tôi chỉ đạo áp dụng để đổi mới hoạt động dạy học vào thực tiễn dạy học ở
các khối lớp, trường mình.
3.4. Chỉ đạo bồi dưỡng tham gia các phong các phong trào hội thi và phụ đạo
học sinh chưa hoàn thành chuẩn kỹ năng kiến thức môn học.
Tôi chỉ đạo bộ phận chuyên môn và các tổ trưởng, giáo viên được phân công
phụ trách lập kế hoạch bồi dưỡng học sinh năng khiếu và phụ đạo học sinh chưa hoàn
thành kiến thức, kĩ năng môn học.
Công tác bồi dưỡng học sinh năng khiếu tham gia các phong trào hội thi được
nhà trường đặc biệt quan tâm. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cụ thể, phân công phụ
trách bồi dưỡng phải là giáo viên thật sự có năng lực, nhiệt tình trong công tác và có
tinh thần trách nhiệm cao. Thực hiện bồi dưỡng thường xuyên, nội dung bồi dưỡng
phải trọng tâm, đa dạng về kiểu bài tập…
Công tác phụ đạo học sinh chưa hoàn thành chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học
là hết sức cần thiết. Tôi chỉ đạo công tác tổ khối phải đặc biệt quan tâm, thường xuyên
khả năng sáng tạo trong việc áp dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
Từ đó góp phần không nhỏ vào việc nâng cao năng lực đội ngũ, chất lượng giáo dục
của nhà trường.
+ Tổ chức các chuyên đề: 06 chuyên đề;
+ Tổng số tiết dự giờ, thao giảng: 60 tiết;
+ Số tiết UDCN: 60 tiết
+ Chất lượng học tập cuối HK1 (Năm học 2017-2018)
Môn học/HĐGD
Năng lực
TSHS
T
H
C
T
Đ
C
225
69
153
3
115
110
0
Phẩm chất
T
Đ
133
Giáo viên dạy giỏi
01
Cộng:
01
02
02
07
07
+ An toàn giao thông với nụ cười trẻ thơ: Được Sở giáo dục chọn 01 học sinh
dự giao lưu tại Đắc Lắc.
III.KẾT LUẬN
Sáng kiến được áp dụng trong thời gian ngắn nhưng kết quả nghiên cứu về lý
luận và thực tiễn của sáng kiến kinh nghiệm là đúng đắn. Kết quả đã xác định rõ thực
trạng, đề ra biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học trong trường tiểu học.
Là cán bộ quản lí điều làm tôi trăn trở là làm thế nào để thay đổi diện mạo nhà
trường, nâng cao chất lượng chuyên môn của đội ngũ, nâng cao chất lượng giáo dục.
Đây chính là động lực, là hoài bão thôi thúc tìm ra các giải pháp để nâng cao chất
lượng giáo dục góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam như nghị
quyết của Đảng đã đề ra. Kết quả đạt được giúp tôi củng cố niềm tin, thôi thúc lòng
nhiệt huyết cống hiến cho sự nghiệp “trồng người” và mạnh duy trì thực hiện sáng
kiến “Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn và nâng cao chất
lượng dạy học tại Trường Tiểu học Tân Long 3”.
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm tôi đã nghiên cứu và thực hiện trong năm
học 2017-2018 tại Trường Tiểu học Tân Long 3. Mặc dù đã rất nhiều cố gắng nhưng
không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được Hội đồng khoa học đóng góp ý kiến
để đề tài được hoàn thiện hơn./.
XÁC NHẬN CỦA
Tân Long, ngày 05 tháng 4 năm 2018
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
Người thực hiện