SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

I.Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài.

Công tác phổ cập giáo dục nói chung có tầm quan trọng rất lớn trong xã
hội. Phổ cập giáo dục là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhằm nâng
cao dân trí, phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần đảm
bảo sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
PCGDTH ĐĐT là nền tảng vững chắc thực hiện phổ cập giáo dục trung học cơ
sở. Bậc tiểu học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Trường
tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng nhân cách cho
học sinh, giúp học sinh được phát triển toàn diện. Ở đó, mọi trẻ em trong độ
tuổi đi học của bậc học đều có quyền được học tập, giao tiếp trong môi trường
thân thiện, yêu thương; được gia đình và toàn xã hội chăm lo, tạo điều kiện
thuận lợi để các em thực hiện nhiệm vụ học tập và phát triển. Chính vì vậy đội
ngũ giáo viên làm công tác giáo dục phổ cập trong các trường tiểu học đóng
vai trò hết sức quan trọng góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phổ cập giáo dục, Đảng ủy,
Hội đồng nhân dân, UBND xã Eana rất quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác phổ
cập của toàn xã nói chung trong đó có trường TH Nguyễn Viết Xuân. Xác định
rõ phổ cập giáo dục là một trong những mục tiêu quan trọng trong chiến lược
phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Hàng năm Ban chỉ đạo Phổ cập giáo
dục xã Eana thường xuyên chỉ đạo các trường kiểm tra, tuyên truyền và vận
động trẻ trong độ tuổi ra lớp, duy trì tốt sĩ số, đổi mới phương pháp quản lý,chỉ
đạo dạy học có hiệu quả nhằm giảm thiểu học sinh lưu ban, học sinh bỏ học.
Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục nhằm huy động tối đa nguồn lực đầu tư
cho giáo dục; phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, xã hội, thống nhất

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân


chính xác giữa các thôn với nhau, có sự trùng lặp về mã phiếu điều tra hoặc

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

2


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

cùng một hộ gia đình lại có 2 mã phiếu của hai thôn khác nhau…Điều này gây
khó khăn cho thư kí tổng hợp phải sửa đi, sửa lại nhiều lần mất một lượng thời
gian rất lớn, tốn kém công sức của một số cán bộ, nhân viên phụ trách phần hồ
sơ PCGDTH một cách vô lý không đáng có. Và như thế số liệu của đơn vị
trường không chính xác sẽ kéo theo cán bộ phụ trách công tác phổ cập của xã
cũng không thể tổng hợp số liệu chính xác. Sau khi tìm hiểu thấy rõ được
nguyên nhân của những tồn tại trong công tác làm phổ cập của trường, tôi đã
tìm mọi biện pháp để khắc phục những khó khăn đó với mục đích hoàn thành
công việc hiệu trưởng giao. Sau khi nghiên cứu và thực tế trực tiếp làm sau một
thời gian tôi quyết định chia sẻ kinh nghiệm này tới đồng nghiệp. Đó chính là
lý do tôi chọn đề tài " Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác phổ cập
giáo dục ở trường Tiểu học Nguyễn Viết Xuân " với mong muốn được giao
lưu, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với quý đồng nghiệp gần xa trong việc thực
hiện nhiệm vụ PCGDTH.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

Đề tài này nhằm giúp cán bộ quản lý, chỉ đạo công tác làm phổ cập giáo
dục tiểu học có thêm kinh nghiệm quản lý, chỉ đạo hoặc làm việc hiệu quả đỡ
tốn công sức góp phần giúp cán bộ phụ trách công tác phổ cập giáo dục của xã
tổng hợp nhanh, chính xác.
Nghiên cứu các Thông tư, hướng dẫn của cấp trên chỉ đạo về công tác

riêng. Trong đó chú trong công tác tuyên truyền giáo dục tiểu học đúng độ tuổi
theo các mức độ từ thấp lên cao. Nghị định số 20/2014/NĐ-CP ngày
24/03/2014 của Thủ tướng Chính phủ về Phổ cập giáo dục, chống mù chữ;
Thông tư số 07/2016/TTBGDĐT, ngày 22 tháng 3 năm 2016 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo về việc quy định điều kiện đảm bảo và nội dung quy định, thủ tục
kiểm tra công nhận đạt chuẩn PCGD – XMC; Công văn số 1599/HD-SGD&ĐT
ngày 22/11/2017 của Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn thực hiện công tác
PCGD, XMC và Tuyên truyền cho CBQL- GV: Luật Giáo dục Tiểu học; Luật
bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em; Công ước của Liên hợp quốc về Quyền
trẻ em;...
Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

4


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

Qua đó cho thấy công tác phổ cập giáo dục có tầm quan trong rất lớn
trong xã hội. Phổ cập giáo dục là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược quan trọng
nhằm nâng cao dân trí, phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp
phần đảm bảo sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước. PCGDTH ĐĐT là nền tảng vững chắc thực hiện phổ cập giáo dục bậc
trung học cơ sở. Bậc tiểu học có vị trí nền móng trong hệ thống giáo dục quốc
dân. Trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch đầu tiên trong việc xây dựng
nhân cách cho học sinh, giúp tất cả các đối tượng học sinh đều được hưởng
quyền lợi và nghĩa vụ, được học tập và được phát triển toàn diện,. Chính vì vậy,
những người làm công tác quản lý giáo dục luôn quan tâm đến việc đổi mới
công tác quản lý, duy trì kết quả PCGDTH, nâng cao chất lượng PCGDTH
ĐĐT là công việc thường xuyên cấp bách để duy trì chất lượng giáo dục toàn
diện.

trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia gắn với việc thực hiện "Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực".
2. Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Trường TH Nguyễn Viết Xuân đóng trên địa bàn của 3 thôn Quỳnh
Ngọc, đa số là người dân tộc Kinh, công việc làm ăn chủ yếu là nghề nông gắn
liền với cây lúa nước và một số cây công nghiệp lâu năm,... Đời sống kinh tế
của người dân cơ bản là đủ ăn.
Cán bộ lãnh đạo nhà trường quan tâm đến công tác làm phổ cập giáo
dục, số lượng giáo viên ở tại chỗ cũng khá đông.
Do mặt bằng kinh tế không mấy thuận lợi nên lớp trẻ thường đi làm ăn
xa ở các khu công nghiệp còn lại con cái gửi ông bà trông nuôi, cũng có nhiều
trường hợp khi cha con có chuyện bất bình là chuyển con cái lên khu công
nghiệp ở cùng, như vậy nhà trường lại phải chuyển trường cho học sinh, đó là
thực tế rất khó khăn cho công tác điều tra phổ cập của đơn vị.
Thôn Quỳnh Ngọc, Quỳnh Ngọc1, Quỳnh Ngọc 2 được tách từ 1 thôn
Quỳnh Ngọc (ban đầu) một số hộ dân không đổi hộ khẩu nên rất dễ nhầm lẫn

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

6


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

việc ghi phiếu cũng như nhập liệu trên phần mềm (đổi mã phiếu để quản lý
theo thôn) dẫn đến có một hộ mà 2 thôn cùng điều tra…
Mặc dù trường được công nhận là trường chuẩn Quốc gia mức độ 1
năm 2008 nhưng qua thời gian cơ sở vật chất xuống cấp trầm trọng (năm 2015;
2016, 2017) nên một số phụ huynh đã xin chuyển trường cho con đến trường
có điều kiện học tập tốt hơn, đó cũng ít nhiều ảnh hưởng đến công tác điều tra

cao thì rất cần sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường, chỉ đạo sát sao và phân
công phù hợp với đặc điểm tình hình thực tế của địa phương (biết nhìn người
giao việc); đối tượng thực hiện nhiệm vụ phải linh hoạt làm việc khoa học, làm
công tác phổ cập giống như làm việc thời vụ nên mọi công việc phải được sắp
sếp khoa học, hợp lý; có định hướng dài hạn và điều chỉnh kế hoạch hàng năm
(nếu cần thiết). Trong phạm vi đề tài này tôi chỉ đưa ra vài kinh nghiệm đã áp
dụng tại đơn vị thấy có hiệu quả, xin được chia sẻ.
b.1. Thực hiện tốt công tác điều tra, huy động trẻ ra lớp
Trong công tác PCGDTH ĐĐT thì mảng điều tra, huy động trẻ ra lớp là
một bước quan trọng quyết định sự thành công hay thất bại của công tác này, vì
vậy trong quá trình thực hiện tôi đã suy nghĩ vạch ra các bước cụ thể và tham
mưu với lãnh đạo nhà trường lên kế hoạch điều tra trình độ văn hóa nhân dân.
Bản thân tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn của công tác làm PCGD ở
trường học; nghiên cứu thực tế của địa phương và giáo viên trong trường để lựa
chọn, đề xuất Hiệu trưởng phân công giáo viên làm công tác điều tra ở các thôn
sao cho phù hợp; đề xuất giáo viên tổng hợp, nhập liệu có kinh nghiệm hoặc có
nghiệp vụ UDCNTT tốt.
Hàng năm ngay từ đầu năm học (tháng 8) tôi phải tham mưu với hiệu
trưởng đề xuất nhân sự phân công giáo viên trong tổ nghiệp vụ làm công tác
phổ cập của năm. Sau khi có quyết định phân công nhiệm vụ tổ nghiệp vụ tôi
tham mưu với hiệu trưởng để tổ chức tập huấn công việc cụ thể cho giáo viên
điều tra ngay trong thời gian này, Phân công nhiệm vụ đối với giáo viên trực

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

8


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân




SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

(hướng dẫn) từng phần việc cụ thể cho từng nhóm thành viên trong tổ nghiệp
vụ hoàn thành công việc được giao; cụ thể hướng dẫn công việc nhập liệu trên
phần mềm. Trường tôi không phải là trường lớn trong số các trường tiểu học
của xã Eana, nên khi cán bộ phụ trách phổ cập xã chuyển dữ liệu sang năm học
mới thì chúng tôi phải nhập liệu và chỉnh sửa tên trường của toàn bộ học sinh
trong trường đang học và nhập thông tin học sinh lưu ban. Chính vì vậy nhà
trường phải lên lịch làm việc cụ thể, khoa học, phù hợp với công việc chung
của nhà trường tránh tình trạng phải chỉnh sửa nhiều lần.
Lãnh đạo phụ trách công tác phổ cập phải trực tiếp tham gia một số
công việc phù hợp như: quản lý và cập nhật sổ đăng bộ; quản lý sổ tuyển sinh
lớp 1 hàng năm; quản lý sổ chuyển đi, chuyển đến hàng năm; kết nối danh
sách học sinh toàn trường đầy đủ thông tin theo mẫu có đầy đủ mã phiếu, nơi
sinh, chỗ ở hiện tại, hộ khẩu thường trú, học sinh khuyết tật,..
+ Sổ đăng bộ phải cập nhật toàn bộ số học sinh đầu năm vào lớp 1 và
số học sinh ở nơi khác chuyển đến, nhập đầy đủ thông tin theo yêu cầu của sổ,
khóa sổ chốt số liệu học sinh đầu năm và số liệu học sinh cuối năm. Nếu học
sinh chuyển đi phải cập nhật ngày tháng năm chuyển đi, nơi đi đến sau đó dùng
bút đỏ gạch chéo dưới ô ghi tên học sinh. Đối với học sinh chuyển đến thì cập
nhật vào sổ, ngày tháng năm đến và nhập số sổ đăng bộ; ghi trang nào xong thì
đóng dấu giáp lai, cuối trang phải có chữ kí của hiệu trưởng xác nhận tổng số
học sinh của trường, số học sinh nữ, dân tộc,...
+ Đối với sổ chuyển đi, chuyển đến phải cập nhật ngày tháng năm
chuyển đi, có chữ kí của phụ huynh khi rút hồ sơ, ghi rõ địa chỉ của nơi đến và
lưu giữ đơn tiếp nhận của nơi học sinh chuyển đến sau đó cập nhật ngay vào sổ
đăng bộ ngày tháng chuyển đi. Đối với học sinh chuyển đến cũng tương tự như
vậy. Cuối năm chốt sổ tổng hợp cuối trang tổng số học sinh chuyển đi, tổng số

việc lâu dài) nếu bắt buộc phải thay đổi nhân sự thì chỉ trẻ hóa một người trong
một năm, không làm xáo trộn công việc cũng như ảnh hưởng nhiều đến công
tác tập huấn lại cho các thành viên mới tham gia. Bộ phận chuyên xử lý số liệu

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

11


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

và làm báo cáo, xuất nhập trực tuyến trên phần mềm thì nên chọn giáo viên
nhanh nhẹn, ứng dụng công nghệ thông tin tốt sẽ thuận lợi trong việc quản lý,
giải trình số liệu hàng năm một cách logic. Sau khi đã chốt số liệu lên cấp trên
(mọi số liệu thống kê trên phần mềm phải chính xác tránh tình trạng hợp thức
hóa số liệu của trường mình, địa bàn mình nhưng lại không khớp với số liệu
trường bạn)
Ví dụ trẻ sinh năm 2011 trong địa bàn có 50 em nhưng đang học lớp 1 tại
trường có 45 em; còn 5 em thì 3 học ở trường tiểu học Lê Hồng Phong; 2 em
đang học tại trường TH Lê Lợi nhưng trong danh sách học sinh trường Lê Lợi
không có em nào thuộc địa bàn thôn Quỳnh ngọc; Hoặc trong danh sách của
trường TH lê Hồng Phong không xác nhận 3 em thuộc địa bàn thôn Quỳnh
Ngọc đang học tại trường. Như vậy là số liệu không chính xác. Muốn số liệu
đảm bảo tính thống nhất thì lãnh đạo phải chỉ đạo việc liên hệ mật thiết với các
trường để đối chiếu số lượng học sinh trong địa bàn mình đi học các trường
khác trong xã hay đi học ở xã khác, số liệu phải được lãnh đạo nhà trường xác
thực. Sau khi các trường thống nhất, chốt số liệu rồi thì lúc đó mới chỉ đạo tổ
trưởng tổ nghiệp vụ của trường phụ trách CNTT xuất các biểu mẫu trên phần
mềm để làm báo cáo nộp cấp trên cũng như lưu trên máy tính để làm cơ sở báo
cáo cho công tác trường chuẩn trong những năm tiếp theo.

của năm học.
2. Kế hoạch tuyển sinh lớp 1; Biên bản bàn giao của 3 trường Mầm non
Eana, Mai Lan, Etung.
3. Danh sách học sinh toàn trường có đầy đủ thông tin năm hiện tại
vàdanh sách học sinh toàn trường của 2 năm học trước.
4. Sổ theo dõi học sinh kuyết tật, lưu ban, ở lại.
5. Sổ phổ cập gồm 9 độ tuổi từ 6 tuổi đến 14 tuổi.
6. Sổ đăng bộ
7. Danh sách học sinh hoàn thành chương trình tiểu học 3 năm liền kèm
theo biên bản bàn giao giữa trường TH với THCS Nguyễn Trãi.

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

13


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

8. Sổ chuyển đi, chuyển đến của nhà trường.
9. Danh sách học sinh trong địa bàn đi học nơi khác; danh sách học sinh
trong địa bàn đi học trường khác ở trong xã (có xác nhận của hiệu trưởng
trường đó)
10. Phiếu điều tra phổ cập của các thôn Quỳnh Ngọc; Quỳnh Ngọc 1;
Quỳnh Ngọc 2.
11. Các biểu mẫu xuất ra từ phần mềm(3 biểu mẫu).
12. Báo cáo EMIS.
13. Các biểu mẫu báo cáo theo quy định (nộp cấp trên đề nghị cấp có
thẩm quyền kiểm tra, công nhận mức độ phổ cập đạt được trong năm).
Các loại sổ trên được lưu trữ bằng văn bản có đầy đủ chữ kí của thư kí,
người lập, hiệu trưởng xác nhận, đóng dấu giáp lai; hồ sơ chuẩn bị kỹ càng xuất


địa vào lớp 1
SL
%
51
98

lớp 5

TSHTCTTH

HTCTTH ĐĐT

64

SL
64

%
100

SL
59

%
92,2

54

100

II. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận:
Để công tác PCGDTH đạt kết quả như mong đợi nói chung, công tác
PCGDTH ĐĐT đạt đến mức độ 3 bền vững rất cần:
+ Sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, có kế hoạch cụ thể
và biện pháp triệt để trong việc quản lý nhân khẩu, hộ khẩu, quan tâm đến đời
sống của nhân dân đặc biệt là các hộ gia đình chính sách, gia đình có hoàn cảnh
khó khăn, ...luôn duy trì ổn định trẻ trong độ tuổi ra lớp và giúp đỡ các em để
các em có đầy đủ điều kiện theo học ở các cấp bậc học phổ thông.

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

15


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

+ Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch là thành công bước đầu, vì bất
cứ công việc gì muốn có kết quả tốt thì phải có kế hoạch cụ thể.

Nhà trường

luôn luôn đổi mới trong công tác quản lý chỉ đạo; đổi mới phương pháp dạy
học nhằm nâng cáo chất lượng giáo dục tránh tình trạng học sinh có nguy cơ bỏ
học hoặc lưu ban; tiếp tục đổi mới về hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp nhằm hướng tới một sân chơi lành mạnh, có tính giáo dục
thực tiễn cao, giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm thực tế cuộc sống làm tốt
được điều này chắc chắn sẽ hạn chế được các tệ nạn xã hội, đảm bảo duy trì sĩ
số.
+ Làm tốt công tác tuyên truyền trong quần chúng nhân dân về mục đích,

Huỳnh Thị Biên

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

17


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

MỤC LỤC
Mục

Nội dung

Trang

Phần mở đầu

I
1
2
3
4
5
1
2
3
a
b
c

1
2

nghiên cứu
Phần kết luận, kiến nghị
Kết luận
Kiến nghị

15
15
16

II

III

DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về Điều lệ trường Tiểu học kèm theo
thông tư 50/2012/ TT-BGDĐT sửa đổi Điều lệ trường Tiểu học.

Người thực hiện: Vũ Thị Chín - Trường TH Nguyễn Viết Xuân

18


SKKN: Một vài kinh nghiệm chỉ đạo làm tốt công tác PCGD tiểu học ở trường TH Nguyễn Viết Xuân

2. Nghị định số 20/2014/NĐ-CP ngày 24/03/2014 của Thủ tướng Chính
phủ về Phổ cập giáo dục, chống mù chữ;