BÀI TOÁN VẬN DỤNG SỐ PHỨC
Dạng 1. Bài toán liên quan đến nghiệm
phức
Câu 1. Biết z1 , z2 là các nghiệm phức của phương trình z2 z 2 0. Tính
A.
1
.
2
3
B. .
2
C.
3
.
2
D.
z1 z2
.
z2 z1
5
.
�
z 2 5i
z2 4z 9 0 � �1
� z1 z2 22
�
z2 2 5i
�
5
2
3 � P 6.
1
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Câu 3. Gọi z1 , z2 là hai nghiệm phức của phương trình z2 4z 5 0. Khi đó,
z12 z22 bằng:
A. 6
B. 5
C. 4
D. 7
Hướng dẫn giải
Câu 5. Gọi z1 , z2 là hai nghiệm của phương trình 2z2 4z 5 0. Khi đó, giá trị của
biểu thức A z1 z2 4 bằng
A. 6
B. 4
C. 2
D. 5
Hướng dẫn giải
Tính 16
Suy ra pt có 2 nghiệm phức z1 1
16
16
i; z2 1
i
3
3
Vậy A 6 .
Câu 6. Kí hiệu z1 , z2 lần lượt là hai nghiệm phức của phương trình 2z2 2z 5 0.
2
2
Giá trị của biểu thức A z1 1 z2 1 bằng:
A. 25
Câu 7. Phương trình 2z2 4z 14 0 có hai nghiệm z1 , z2 . Giá trị của biểu thức
2
2
A 2 z1 3 z2 bằng
A. - 14
B. - 13
C. 14
D. 13
Hướng dẫn giải
PT z2 4z 14 0 có nghiệm là z1 2 i 10; z2 2 i 10
2
�
2
2
22 10 �
Vậy A 2�
� 3 2 ( 10) 14
�
�
3
�
�y 14
�
3
Vậy 2x y 2.
Câu 9. Gọi z1 , z2 là hai nghiệm phức của phương trình z2 2z 3 0. Tìm số phức
liên hợp của số phức w 5 2i z1 z2 ?
A. w 10 4i
B. w 10 4i
C. w 10 4i
D. w 10 4i
3
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Hướng dẫn giải
�
z 1 i
2
2
z2 2z 3 0 � z 1 1 0 � z 1 i 2 � �1
.
z
�z2 5
�
�
�z 5
�
z1 1 2i
1
��
.
Ta có: �
�z 5
z2 1 2i
�
�
�2
2
2
A z1 z2 4 z1 . z2
5 5
2
2
4. 5. 5
5 5 4.5 10.
2
7 � P 14.
4
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Câu 12. Biết z1 , z2 là các nghiệm của phương trình 2z2 3z 3 0. Tính
T z12 z22 .
A. T
9
4
B. T
9
4
C. T
45
16
D. T
3
4
2
5
C. T
2
10
D. T
2
10
Hướng dẫn giải
T
1 1 z1 z2 2
.
z1 z2
z1z2
5
Câu 14. Phương trình z2 az b 0 có một nghiệm phức là z 1 2i . Tổng 2 số a
và b bằng :
A. 0.
B. 12.
C. 240.
D. 5.
Hướng dẫn giải
Ta có: (1 2i )2 4.(17 19i) 65 72i (9 4i)2 � z 4 3i
�
a 7
z2 a bi � (4 3i)2 a bi � 7 24i a bi � �
� ab
. 168
b
24
�
Câu 16. Xác định m để phương trình z2 mz 3i 0 có 2 nghiệm phức z1 , z2 thõa
mãn z12 z22 8.
A. m 3 i hoặc m 3 i.
B. m 3 i hoặc m 3 i.
C. m 3 i hoặc m 3 i.
D. m 3 i hoặc m 3 i.
Hướng dẫn giải
z12 z22 8 � z1 z2 2z1z2 8 � m 6i 8
z12 z22 3z1.z2 20 7i
� z1 z2 5z1.z2 20 7i
2
� m2 10m 4 25 9m i 20 7i
2
�m 10m 4 20
��
�25 9m 7
� m 2
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
6
Câu 18. Cho phương trình z2 mz 2m 1 0 trong đó m là tham số phức; giá trị
m để phương trình có hai nghiệm z1 , z2 thỏa mãn z12 z22 10.
A. m 2 2 2i ; m 2 2 2i.
B. m 4 2 3; m 4 2 3
C. m 1 3i; m 2 3i.
D. m 1 3i ; m 1 3i.
Hướng dẫn giải
B. 2.
C. 3.
D. 4.
Hướng dẫn giải
' m2 6m 1�R
TH1: ' 0 hay m� �;3 10 � 3 10; �
2
2
Khi đó z1 z2 10 � z1 z2 2 z1z2 10.
� 1 m 2m 1 2m 1 10
2
�
�
2m 1 �0
�
�
�
2
loai
7
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Khi đó: z1 z2 10 �
Hay
1 m
2
1 m i m2 6m 1
2
�
3
2
2
�
z1 2i
.
Vậy hai nghiệm phức của phương trình là �
z
2
i
�2
P z1 z2 4.
Câu 21. Gọi
z1 , z2 , z3
là ba nghiệm của phương trình
z3 1 0. Khi đó
�
z
+
z
+
1
=
0
2
�
�
�
� - 1- 3i
�
z=
�
2
�
S 3.
8
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Câu 22. Phương trình z4 z2 6 0 có 4 nghiệm phức phân biệt. Khi đó tổng
môđun của các nghiệm phức trong phương trình là:
A. 4
B. 2 3 2 2
B. T 2 7.
C. T 3 2 7.
D. T 6 2 7.
Hướng dẫn giải
�
z2 9
4
2
�
Ta có : z 2z 63 0 � �2
z 7
�
�
z �3
.
�
z �i 7
�
Câu 25. Kí hiệu z1 , z2 , z3 , z4 là bốn nghiệm của phương trình z4 4z2 77 0. Tính
tổng S z1 z2 z3 z4 .
A. S 2 7 2 11
B. S 2 7 2 11
1 z3 i 0
2
A. 3.
B. 4.
C. 6.
D. 8.
Hướng dẫn giải
�
z i
�
z i
�
z �1
z �1
��
�
z i z2 1 z3 i 0 � �
�
�
z
�z 1 �
Câu 27. Gọi z1 , z2 , z3 , z4 là các nghiệm phức của phương trình �
� 1 Giá trị
�2z i �
2
2
2
2
của P z1 1 z2 1 z3 1 z4 1 là:
A.
17
.
9
B.
2z i
�
X �1
�
X �i
�
10
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
X 1�
X i�
z1
2 4
13 16
i � z 1 (2z i)i � z3 i � z32 1
i
2z i
5 5
25 25
X i �
B. P 3 .
C. P 11.
D. P 12 .
Hướng dẫn giải
Ta có 2x 3 1 2y i 2 2 i 3yi x
�
2x 3 4 x
� 2x 3 1 2y i 4 x 3y 2 i � �
�
1 2y 3y 2
�
�x 1 .
�
�y 3
2
Suy ra x 3xy y 1 3.1. 3 3 13.
Câu 29. Cho số phức thỏa mãn z 1 2i z 2 4i Tìm môđun của w z2 z ?
A.
10.
B. 10.
A. m 1.
B. m �2.
C. m �3.
D. m �1.
Hướng dẫn giải
�
z1,2 �2i
z4 4 m z2 4m 0 � z2 4 z2 m 0 � �
nếu m �0 hoặc
z3,4 � m
�
�
�
z1,2 �2i
��
nếu m 0.
z3,4 � m
�
�
C. x 2 và y 8 hoặc x 2 và
y 8.
D. x 4 và y 16 hoặc x 4 và y 16.
Hướng dẫn giải
Với x, y �R ta có
x 2i
2
�x2 4 0
yi � x 4 4xi yi � �
�
4x y
�
2
�x �2
�
�y 4x
với x 2 � y 8; x 2 � y 8.
2
Câu 32. Cho x 2i 3x yi x, y �R . Giá trị của x và y bằng:
A. x 1 và y 2 hoặc x 2 và y 4.
B. x 1 và y 4. hoặc x 4 và
y 16 .
C. x 2 và y 5 hoặc x 3 và y 4.
C. � ; �
�4 4 �
�5 3 �
.
B. � ; �
�4 4 �
�43 9 �
.
D. � ; �
� 4 4�
Hướng dẫn giải
2x 4y 1 x 3y i 4x 2y 3 3x y 5 i
�
13
x
�
�
2x 4y 1 4x 2y 3 �
2x 6y 2
�
4
��
��
��
�a2 1
� z1 2i , z2 1 i
Câu 35. Tìm số phức z thỏa mãn z2 1 1 2 3i ?
A. 1 3i và 1 3i .
B. 1 3i và 1 3i .
C. 1 3i và 1 3i .
D. 1 3i và 1 3i .
Hướng dẫn giải
Ta có z2 1 1 2 3i � z2 2 2 3i
Gọi z a bi � z2 a2 b2 2abi 2 2 3i
14
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
�2 3
a 2 2
2
2
�
�
a b 2 �
�
a
Câu 36. Số phức z thỏa mãn z z 3 4i
A. z
7
4i.
6
B. z 7 4i.
C. z 7 6i.
D. z 7 6i.
Hướng dẫn giải
Đặt z a bi . từ z z 3 4i suy ra:
a2 b2 a bi 3 4i � b 4 và
� a2 16 3 a 9 6a a2 � 6a 7 � a
2
Vậy z
a2 16 a 3.
7
6
7
4i.
1
��
a
�
2
��
2
2
2
2
�2b2 a 0
�
b(2a 1) 0
�
�
1 �
1
a
a
�
�
b 0 �
�
�
là:
A. a �2b.
B. a 3b .
C. b �2a.
D. b 3a .
Hướng dẫn giải
Đặt z a bi
a, b�R , suy ra
z a bi .
Theo giả thiết, ta có a bi a bi 3�
a bi a bi �
�
� 5 12i
�
a2 b2 5
� a2 b2 6bi 5 12i � �
�
6b 12
�
�
a �1
Câu 40. Tìm số phức z biết z thỏa mãn phương trình
B. 1 i.
A. 1.
C. 1 i.
z
z
z 2
D. i.
Hướng dẫn giải
z
z
z 2 � z z.z 2z
� a bi a2 b2 2 a bi
� a a2 b2 bi 2a 2bi
�
�
a 1
�z1
1 2i
1 3i
z
Câu 41. Tìm số phức z , biết
.
1 i
2 3i
A. z
2 36
i.
65 65
B. z
2 20
i.
65 65
C. z
30 36
i.
65 65
D. z
B. z1 z2.
D. z1 z2.
Hướng dẫn giải
z1 z1 �z2 � z1 z2 �0. .
Thì
z1 z2
z z �z z �
z z z z
là số ảo � 1 2 �1 2 � 0 � 1 2 1 2 0
z1 z2
z1 z2 �z1 z2 �
z1 z2 z1 z2
� z1 z2 z1 z2 � z1 z2 z1 z2 0 � 2 z1 z1 z2 z2 0
� z1 z1 z2 z2 0 � z1 z2 0.
Câu 43. Số phức z a bi thỏa mãn
A. 5.
B.
z
2
z
2iz
2 z i
1 i
0�
2 z i 1 i
z.z
2iz
0
z
1 i 1 i
� z 2iz z i 1 i 0 � a bi 2i a bi a bi i 1 i 0
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
17
�
1
z1 2 � a2 b2 2 và z2 a2 b2 2abi là số thuần ảo nên a2 b2 0
�
a 1; b �1
Do đó �
.
a 1; b �1
�
Câu 45. Số phức z thỏa mãn: z 2 i 10 và z.z 25 là:
A. z 3 4i và z 5.
B. z 3 4i và z 5.
C. z 4 3i và z 5.
D. z 4 3i và z 5.
Hướng dẫn giải
Đặt z x yi ; x, y �R
�
�
(x 2)2 (y 1)2 10
�z 2 i 10
�
� �2
�
�
2
x
y
Hướng dẫn giải
Đặt z a bi
a, b�R , suy ra
z a bi .
18
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
2
2
Từ zz 10 z z , ta có a bi a bi 10 �
a bi a bi �
�
�� a b 20a 1
Hơn nữa, số phức z có phần ảo bằng ba lần phần thực nên b 3a 2
a 2
�a 0
a2 b2 20a �
�
��
1
z 2
1
Từ
�
�
z w z w
zw z w
zw z w
2
� z2 w2 zw 0 � z2 zw
1 2 3 2
w w 0
4
4
2
2
2
� 1 �
3 2
� 1 � �i 3w �
� �z w� w � �z w� �
�
�
4
� 2 �
� 1 i 3�
�2
�
�
�
�2
2 �
�
�
Suy ra:
w
2017
1 3
4 4
2017.
Câu 48. Cho hai số phức u, v thỏa mãn u v 10 và 3u 4v 2016. Tính
M 4u 3v .
A.
2984.
B.
2884.
2
2
2
2
2
Tương tự ta có M 16 u 9 v 12 uv vu .
2
2
2
Do đó M N 25 u v
2
5000. .
Suy ra M 2 5000 N 2 5000 2016 2984 � M 2984. .
Câu 49. Giá trị của tham số thực m bằng bao nhiêu để bình phương số phức
z
Giả sử w z �
�
2
2i
2i.2i
�1 i � 1 i
2
36m 2 m2 81 i
4
Để w z2 là số thực �
�m2 81�
9m �
i.
�
� 2 �
m2 81
0 � m 9 m 9 0 � m �9 .
2
�
1 mi
1 m2
.
2m2 3m 1 m2 m 2
i
1 m2
1 m2
m 1 2 m 1 i
Để z là số thực � m2 m 2 0 � m 1 hoặc m 2 .
Vậy m 1 hoặc m 2 .
Câu 51. Xét số phức z
1 m
1
m�R . Tìm m để zz
. .
1 m(m 2i )
4
1.
B. m �
A. m 1� 2.
1 m 1 m
1
z.z �
2
4
2
1 m
2
4
2
4m2 1 m
1 m
2
4
2
1 m 1 m
�1 m � 4
�1 m 1
�
�
2
1 m2
�
Câu 52. Cho số phức z
4
2
1 m
1
�
4
1 m2
2
2
m 1
i
1 m 2mi
1 m 2i 1
1 m 2i 1
21
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
� z i
3m 1 m 1 i
1 m 2mi
1
� 3m 1 m 1 i 1 m 2mi � 3m 1 m 1 1 m 4m2
2
2
2
1
� 5m2 6m 1 0 � 1 m .
5
Vì m�Z � Không có giá trị của m thỏa mãn.
Câu 53. Tìm phần thực của số phức z 1 i , n �� thỏa mãn phương trình
D. Tích của ba số đó luôn bằng 1.
Hướng dẫn giải
Ta có: z1 z2 z3 1 � 1 z1 z2 z3.
22
http://dethithpt.com – Website chuyên đề thi – tài liệu file word mới nhất
Nếu 1 z1 0 thì z2 z3 0 � z2 z3.
Nếu 1 z1 �0 thì điểm P biểu diễn số phức 1 z1 z2 z3 không trùng với góc
tọa độ O.
Gọi M là điểm biểu diễn của số phức z1 và A là điểm biểu diễn của số 1.
uuur uuuur uuur
Khi đó ta có OA OM OP (do P là điểm biểu diễn của số 1 z1 ) nên OAPM
là hình bình hành. Mà z1 z2 z3 1 nên các điểm biểu diễn cho ba số z1 , z2 , z3
đều nằm trên đường tròn đơn vị. Ta cũng có OA OM 1 nên OAPM là hình
thoi. Khi đó ta thấy M , A là giao điểm của đường trung trực đoạn OP với đường
tròn đơn vị.
Tương tự do P cũng là điểm biểu diễn của z2 z3 , nếu M ' và A ' là hai điểm
biểu diễn của số z2 , z3 thì ta cũng có M ', A ' là giao điểm đường trung trực của
OP và đường tròn đơn vị.
Vậy M ' �M , A ' �A hoặc ngược lại. Nghĩa là z2 1, z3 z1 hoặc z3 1, z2 z1 .
Do đó A. B là mệnh đề đúng.
C đúng là hiển nhiên, vì nếu ba số đều 1 một thì tổng bằng 3.
D sai vì với z1 1, z2
2
2
2
�
4a b 3
� 4a b 3a 2b i 3 4i � �
�
3a 2b 4
�
�
a 2
�
b 5
�
Vậy z 2 5i.
Dạng 3. Modul nhỏ nhất, lớn nhất
Câu 56. Cho số phức z thoả mãn điều kiện z 2 3i 3. Tìm giá trị nhỏ nhất của
z.
A.
13 3.
B. 2.
C.
13 2.
D. 2.
i.
13
26
B. z
26 2 13 78 3 13
i.
13
26
C. z
26 13 78 13
i.
13
26
D. z
26 13 78 13
i.
13
26
Hướng dẫn giải