UBND HUYỆN KRÔNG ANA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Tên đề tài:

Một số biện pháp giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi tham gia
tích cực vào hoạt động làm quen văn học
Lĩnh vực: Phát triển ngôn ngữ
Họ và tên tác giả: H’ Dinh Byă
Đơn vị: Trường Mầm non Sơn Ca

Dray Sáp, tháng 01 năm 2018



SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

I. Phần mở đầu.
1. Lý do chọn đề tài.
Non sông Việt Nam có được vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước
tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là
nhờ phần lớn ở công học tập của các cháu. Câu nói của Hồ Chủ Tịch đã đi vào
lòng người, tạo ra động lực to lớn cho hàng triệu người dạy và học. Đó chính là
lễ và văn mà chúng ta phải truyền lại cho các lớp kế cận, cho những chủ nhân
trong tương lai của đất nước. Đất nước ta đang trong thời đại bùng nổ thông tin
buộc chúng ta phải đạt được những mục tiêu và quyết tâm cao, lẽ tất nhiên
chúng ta chưa thực hiện được các kế hoạch đề ra, vì vậy nhiệm vụ đó đang trông
chờ vào thế hệ mầm non - chủ nhân tương lai của đất nước. Ưu thế mà ta có
được hiện nay là thế hệ trẻ- khoẻ, có sự đồng nhất cả về năng lực và trí tuệ, có
tiềm năng sáng tạo. Vì thế chúng ta phải tin vào thế hệ trẻ tương lai sẽ đứng
vững trên nền truyền thống lịch sử vẻ vang đó. Đảng và nhà nước ta đánh giá rất

Có người nói: “Trẻ con bây giờ ngày càng hư” thực tế có phải như vậy
không? Câu hỏi đó thật cần thiết: Nó khiến cho mọi người cần suy nghĩ tới. Phải
chăng việc “Ngày càng hư” đó của trẻ là do cách giáo dục của mỗi gia đình hay
do trẻ con ngày nay quá thông minh để tiếp nhận những cái xấu, những cái
không tốt của xã hội ngày nay, những sách báo, những bộ phim hoạt hình mang
nội dung mang tính giáo dục ngày càng ít đi nhường chỗ cho những sách truyện
không lành mạnh, những bộ phim hoạt hình mang tính bạo lực. Bởi vậy, khi Bộ
giáo dục và đào tạo, vụ giáo dục mầm non chỉ đạo thực hiện chuyên đề “Một số
biện pháp giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn
học” tôi cảm thấy rất tâm đắc. Bởi tôi thiết nghĩ một tác phẩm văn học hay sẽ
hình thành ở trẻ những tình cảm lành mạnh trẻ có thái độ yêu ghét rõ ràng.
Trên thực tế qua mấy năm thực hiện chuyên đề này ở trường chúng tôi, đặc
biệt là lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi do tôi phụ trách tôi thấy rằng để phát huy tính
tích cực của môn học với trẻ và để trẻ chủ động tiếp thu hào hứng thì hàng ngày
người giáo viên luôn gần gũi trẻ chủ động gợi mở trò chuyện cùng trẻ ở mọi lúc,
mọi nơi cùng với việc sử dụng các phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức
linh hoạt, sáng tạo trong việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ giúp cho
trẻ phát triển về tâm hồn, trí tưởng tượng phát triển.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
* Mục tiêu: Giúp trẻ phát triển cả thể chất lẫn tinh thần. Giúp trẻ phát triển
trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.
Văn học là loại hình nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc hình
thành và phát triển nhân cách trẻ. Trong quá trình dạy trẻ làm quen văn học tôi
cảm thấy khả năng cảm thụ văn học lớp tôi còn nhiều hạn chế, cứng nhắc. Mặt
khác với việc tiếp cận chương trình mầm non mới như hiện nay đòi hỏi trong tiết
H Dinh Byă

4

Trường Mầm Non Sơn Ca

1. Cơ sở lí luận.
Văn học là loại hình nghệ thuật đóng vai trò quan trọng trong việc hình
thành và phát triển nhân cách trẻ. Qua văn học chúng ta có thể giáo dục lễ giáo,

H Dinh Byă

5

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

giáo dục đạo đức cho trẻ như: Thưa gởi, chào hỏi, kính trên nhường dưới, không
tranh giành đồ chơi với bạn,…
Giáo dục môn làm quen văn học cho trẻ mầm non là môn học vô cùng quan
trọng. Tình yêu thiên nhiên là khởi điểm đầu của tình yêu quê hương đất nước,
yêu con người, giáo dục lòng nhân ái cho trẻ. Việc cho trẻ làm quen với tác
phẩm văn học giúp trẻ thêm yêu quê hương đất nước, yêu lãnh tụ, yêu ông bà
cha mẹ, anh chị em và bạn bè của mình hơn. Từ đó tôi nhận thấy rằng bộ môn
làm quen văn học có tầm quan trọng trong việc phát triển nhận thức, giáo dục
đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và qua đọc thơ kể chuyện làm giàu vốn từ cho trẻ,
rèn luyện khả năng phát âm và cách diễn đạt mạch lạc. Các tác phẩm thơ chuyện
chỉ có thể phát huy tác dụng của nó khi cô biết chuyển tải được tư tưởng cảm
xúc của tác giả và nội dung tác phẩm thông qua các hình thức nghệ thuật hấp
dẫn, phong phú, đa dạng. Qua đó giúp trẻ phát huy được tính tích cực cá nhân tự tin - độc lập - sáng tạo - hình thành tư duy - khả năng ghi nhớ có chủ đích,
những tình cảm đạo đức tốt đẹp có khả năng hoạt động nghệ thuật, sáng tạo.
Qua tác phẩm văn học còn giúp trẻ phát triển về mặt thẩm mỹ, thông qua
những từ ngữ, hình ảnh đẹp trong tác phẩm văn học giúp cho trẻ cảm nhận được
cái hay, cái đẹp trong cuộc sống xung quanh mình.

+ Hạn chế
- Nhà trường đã cố gắng sửa sang về cơ sở vật chất, tuy nhiên một số lớp
học vẫn còn chật hẹp và các phương tiện học tập còn hạn chế chưa đáp ứng
được với điều kiện của chương trình Mầm Non mới hiện nay.
- Chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng kịch cho
trẻ, nếu có thì chủ yếu là trong tiết học. Còn trong các giờ chơi, các buổi sinh
hoạt thì hầu như chưa có.
- Hầu hết các vở kịch còn thiếu các yếu tố phụ trợ như: âm thanh, cảnh trí,
trang phục,…làm cho hoạt động đóng kịch không thu hút được sự chú ý của trẻ.
Khả năng cảm nhận các tác phẩm văn thơ, chuyện còn hạn chế giọng đọc và
cách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh họa chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫn
cuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh hoạt sáng tạo, kết quả
trên trẻ chưa cao, trẻ chưa thực sự say mê, hào hứng. Lời thoại khi dẫn chuyện
còn dài dòng khó hiểu, còn nặng nề trong việc dẫn chuyện làm cho kịch bản trở
nên rời rạc, kém hấp dẫn khi tập cho trẻ kể chuyện.
- Khả năng tiếp thu ghi nhớ của trẻ còn hạn chế, trẻ học trước quên sau
nên cần nhắc cho trẻ đọc, kể nhiều lần mọi lúc mọi nơi và tích hợp với môn học
khác nhiều lần thì trẻ mới nhớ được lời bài thơ, câu chuyện.
- Đa số các cháu nhút nhát, chưa mạnh dạn tham gia biểu diễn. Giờ học
còn chưa chú ý nhiều. Kỹ năng thực hiện các hoạt động của các cháu còn hạn
chế.
H Dinh Byă

7

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học


H Dinh Byă

8

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

- Sử dụng đồ dùng dạy học chưa có khoa học, dẫn đến giờ học trẻ ít tập
trung chú ý hiệu quả trên tiết học chưa cao.
- Kết quả tham gia các hoạt động trong lớp một cách tích cực còn hạn chế,
chưa hứng thú vào môi trường trong lớp. Cụ thể thực trạng khi chưa vận dụng
biện pháp mới tôi đã thống kê bằng bảng khảo sát sau:
Stt

Những kỹ năng hình thành

Số trẻ

Đạt

Chưa

1

trên trẻ
Trẻ hứng thú tham gia khi học

khảo sát


30

20%

80%

5

Khả năng thể hiện nét mặt cử chỉ điệu bộ

30

17%

83%

6

Khả năng thể hiện sử dụng các dụng cụ

30

13%

87%

rối, tranh ảnh
Đứng trước thực trạng đó tôi đã suy nghĩ, xây dựng và áp dụng. Một số
biện pháp giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động làm quen văn học ở trường

sóc giáo dục. Phát triển khả năng hợp tác giữa các trẻ với trẻ và với cô giáo.
Việc tạo ra môi trường học tập tốt, tạo cho các em sự gần gũi coi lớp học như gia
đình của mình là trách nhiệm của mỗi cô giáo chúng ta, để trẻ thấy mỗi ngày đến
trường thực sự là một ngày vui. Bộ môn làm quen văn học có tầm quan trọng
trong việc phát triển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và qua đọc
thơ kể chuyện làm giàu vốn từ cho trẻ, rèn luyện khả năng phát âm và cách diễn
đạt mạch lạc. Các tác phẩm thơ chuyện chỉ có thể phát huy tác dụng của nó khi
cô biết chuyển tải được tư tưởng cảm xúc của tác giả và nội dung tác phẩm
thông qua các hình thức nghệ thuật hấp dẫn, phong phú, đa dạng. Qua đó giúp
trẻ phát huy được tính tích cực cá nhân- độc lâp- sáng tạo- hình thành tư duykhả năng ghi nhớ có chủ đích, những tình cảm đạo đức tốt đẹp có khả năng hoạt
động nghệ thuật, sáng tạo.
* Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học
Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu năm học tôi đã
chú ý xây dựng “Góc văn học” ở đây trẻ được xem tranh truyện, tạp hóa, họa
báo, các hình ảnh của các nhân vật trong truyện mà trẻ yêu thích. Khi xây dựng
“Góc văn học” thì mục đích chính của tôi là “Góc văn học” tôi muốn giới thiệu
thêm nhiều các tác phẩm văn học trong chương trình và ngoài chương trình giáo
dục để giới thiệu đến trẻ, bởi trong tiết học thì việc cho trẻ được tiếp xúc với các
tác phẩm văn học cũng có nhưng chưa đáp ứng đủ nhu cầu ham học hỏi của trẻ
ở lứa tuổi này.
Qua “Góc văn học” tôi tổ chức các hoạt động đọc thơ, kể chuyện, cho trẻ
đóng kịch để trẻ được nói những ngôn ngữ của các nhân vật trong truyện để từ
H Dinh Byă

10

Trường Mầm Non Sơn Ca




H Dinh Byă

11

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

VD: Câu chuyện “ Cáo, Thỏ và gà trống” tôi xây dựng đoạn phim hoạt hình
về nội dung câu chuyện ngoài ra tôi làm đoạn phim về các con vật kết hợp với
nhạc đệm rất hứng thú làm cho trẻ nhớ lời thoại của các nhân vật trong truyện.
Mục đích của tôi khi sử dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy là để
trẻ được trực tiếp xem hành động, cử chỉ của các nhân vật và qua đấy trẻ đựơc
tiếp xúc với giọng kể hay với ngôn từ phongphú và đúng với tính cách nhân vật.
Qua cách làm quen như vậy, trẻ biết nhận xét đánh giá về đặc điểm tính cách của
các nhân vật thông qua ngôn ngữ của mình. Bên cạnh việc kể chuyện cho trẻ
nghe và cho trẻ xem bằng truyện, tôi còn chú ý đến việc giúp trẻ ghi nhớ cốt
truyện với nội dung và các tình tiết chính, các nhân vật chính của câu chuyện
thông qua hệ thống câu hỏi, nhắc trẻ lô-gíc của câu chuyện, mối liên hệ và tác
động của các nhân vật.
Ngoài việc sử dụng các hình ảnh sống động trên máy vi tính tôi còn tận
dụng chức năng ghi âm của chiếc máy điện thoại để ghi lại giọng kể của trẻ khi
trẻ kể chuyện. Sau đó tôi còn dùng dây kết nối giữa điện thoại với loa thùng để
bật lại cho trẻ nghe. Ngoài việc ghi âm giọng kể của trẻ bằng điện thoại tôi còn
tận dụng chức năng quay phim để quay lại những vở kịch mà các cháu đã đóng.
Qua việc sử dụng chiếc điện thoại để quay phim và ghi âm giọng kể của trẻ tôi
thấy được hiệu quả rõ ràng trẻ hào hứng tham gia được tập kể chuyện và đóng
kịch hơn, trẻ biết chau chuốt lời nói của nhân vật và nhập vai tốt hơn. Sau khi trẻ

+ Các con thấy chú Dê con trong câu chuyện như thế nào?
+ Dê mẹ bị làm sao?
+ Dê mẹ dặn Dê con điều gì?
+ Khi mẹ dặn, Dê con đã làm gì?
+ Khi Dê con vào rừng, Dê con đã gặp ai?
+ Dê con tưởng hươu là con vật gì?
+ Hươu tả chó Sói như thế nào?
+ Dê con thấy ai trên cành cây cao?
+ Dê con tưởng Sóc là ai?
+ Sóc tả chó Sói như thế nào?
+ Dê con nghe Sóc nói hết câu không?
+ Cuối cùng thì Dê con đã gặp ai?
+ Ai đã cứu Dê con?
+ Sói đã đuổi theo ai?
+ Thỏ đã nhanh chóng trốn vào đâu?
+ Từ đó Dê con có nghe lời mọi người không?
Sau khi đàm thoại xong, trẻ đã nhớ lại nội dung truyện, tôi tổ chức cho trẻ
lên kể lại theo các hình ảnh có trong truyện tranh, dạy trẻ khi kể đến nhân vật
nào thì dùng que chỉ vào từng hình ảnh trong truyện sao cho phù hợp với nội
H Dinh Byă

13

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

dung truyện. Khi trẻ kể xong truyện, tôi cho các bạn trong nhóm nhận xét bạn
kể. Kể truyện theo tranh tổ chức ở hoạt động góc thì trẻ được thay nhau kể, trẻ

14

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

biết dùng ngôn ngữ của mình để nhận xét đánh giá nhân cách của nhân vật trong
truyện như: Ai là người xấu, ai là người tốt.
* Trò chơi đóng kịch
Là hoạt động giúp trẻ phát triển trí nhớ và giáo dục trẻ tinh thần tập thể.
Qua hoạt động đóng kịch, trẻ truyền đạt lại nội dung câu chuyện làm sống động
lại tâm trạng, hành động, ngôn ngữ hội thoại của các nhân vật trong truyện, đồng
thời thể hiện tình cảm và đánh gía các nhân vật trong truyện. Khi đóng kịch, trẻ
dễ dàng nắm được nội dung, ý nghĩa tác phẩm, nắm được tính liên tục của câu
chuyện, điều này góp phần đẩy mạnh phát triển tư duy, cảm thụ các tác phẩm
văn học một cách sâu sắc ở trẻ. Để đạt được điều đó thì trước khi cho trẻ đóng
kịch, tôi cho trẻ ôn luyện lại nội dung câu chuyện, đàm thoại về nhân vật trong
truyện để từ đó trẻ biết thể hiện những sắc thái khác nhau về ngữ điệu, tính cách,
tâm trạng của các nhân vật trong truyện. Muốn trẻ nhớ được ngôn ngữ, lời thoại
của nhân vật trong truyện để đóng kịch thì trước hết cho trẻ nhớ lời thoại của
nhân vật sau đó cho trẻ đóng vai theo tổ hoặc nhóm. VD: Trong truyện “ Chú dê
đen”, tôi cho tổ 1 làm dê trắng, tổ 2 làm dê đen, tổ 3 làm chó sói để trẻ tự thể
hiện hành động điệu bộ của nhân vật cho quen, thành thạo. Sau đó cho trẻ nhắc
lại lời thoại của các nhân vật trong truyện mà trẻ sẽ đóng. Nhiệm vụ của cô giáo
lúc này là người dẫn chuyện và trẻ diễn theo nội dung câu chuyện. Khi diễn
xong tôi cho trẻ tự nhận xét vai chơi của mình, từ đó trẻ xác định được thái độ
của nhân vật trong truyện là yêu hay ghét.
Trò chơi đóng kịch thực sự giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học và phát
triển ngôn ngữ một cách sâu sắc và để đạt được điều đó thì việc trang trí sân

* Biện pháp 3:Cho trẻ làm quen văn học thông qua các bài đồng dao, ca
dao.
Đồng dao, ca dao như một bức tranh với nhiều màu sắc thể hiện sự phong
phú, đa dạng của cuộc sống, từ đời sống sinh hoạt vật chất và tinh thần, tình cảm
của con người, nó có giá trị về mặt trí tuệ, tình cảm và ngôn ngữ, ảnh hưởng rất
lớn đến việc hình thành, phát triển nhân cách trẻ.
Các bài đồng dao có 2, 3, 4, 6 chữ… có vần, với lối ngắt nhịp 1-1, 2-2,..
thường có lối kết cấu vòng tròn, trùng điệp. Ngôn ngữ trong đồng dao, ca dao là
ngôn ngữ hát, kể, giàu tính nhạc, giàu hình ảnh, có sức tạo hình. Nó rất phù hợp
với việc rèn cho trẻ phát âm, tích luỹ vốn từ, hiểu nghĩa từ, nắm ngữ pháp, lối
nói trôi chảy, uyển chuyển.
Để phát huy tính tích cực của ngôn nhữ qua các bài đồng dao, ca dao đối
với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ thì việc tổ chức các hoạt động cho trẻ đọc
thuộc đồng dao, ca dao là rất quan trọng. Hiện nay, hoạt động dạy trẻ đồng dao,
ca dao chưa có ở các hoạt động chung, chính vì vậy mà tôi lồng ghép hoạt động
đọc đồng dao, ca dao cho trẻ vào các hoạt động chơi trò chơi dân gian được tổ
H Dinh Byă

16

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

chức ở hoạt động ngoài trời, hoạt động đón và trả trẻ, hoạt động sau khi ngủ dạy.
Bên cạnh việc dạy trẻ đọc thuộc những bài đồng dao, ca dao thì tôi luôn tìm tòi
những bài đồng dao, ca dao có nội dung của các chủ điểm mà trẻ đang học. VD:
Chủ điểm gia đình: dạy trẻ đọc bài đồng dao.
“Công cha như núi Thái sơn



SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

Ngồi thụp / xuống đây
- Tôi dạy trẻ đọc theo nhịp 2-2
- Cách chơi: Trẻ nắm tay nhau, vừa đi vừa đọc và tay vung theo nhịp của
bài hát. Đến câu “Ngồi thụp xuống đay’ trẻ nắm tay nhau ngồi thụp xuống sau
đó đứng dậy lại đi tiếp.
* Tổ chức đọc đồng dao, ca dao cho trẻ trong giờ đón, trả trẻ.
Khi trẻ đọc thuộc đồng dao, ca dao tôi thường đọc đi đọc lại nhiều lần để
trẻ ghi nhớ, học thuộc sau đó tôi yêu cầu trẻ đọc nhanh dần lên, tổ chức thi đua
đọc nhanh giữa các tổ với nhau. Đó là cách làm cho trẻ rèn luyện bộ máy phát
âm, trau dồi ngôn ngữ, sự nhạy bén, linh hoạt của tư duy. VD: Bài “Lúa ngô là
cô đậu nành”, “ Chim ri là dì sáo sậu”, “ Con kiến mà leo cành đa” là những câu
hát đồng dao mà trẻ rất thích đọc vì nó đem lại tiếng cười vui vẻ, tạo không khí
thi đua tự nhiên, cởi mở.
Ngoài những bài lựa chọn để giúp trẻ học đọc theo chủ đề, chủ điểm, tôi
còn khích lệ trẻ thi đua đọc ra những câu đồng dao, ca dao trẻ đã thuộc từ cha
mẹ, anh chị, bạn bè trong xóm. Hình thức thi đua là động lực lôi cuốn, thúc đẩy
trẻ cố gắng nỗ lực, tích cực học tập. Việc thi đua có thể kéo dài 1 tuần, sau 1
tuần tôi kiểm tra số lượng bài trẻ thuộc, có tuyên dương, khen thưởng để khuyến
khích trẻ trong học tập.
* Tổ chức cho trẻ đọc đồng dao, ca dao sau khi trẻ ngủ dậy
Sau khi ngủ dậy, trẻ thường rất mệt mỏi, uể oải vì còn ngái ngủ nên tôi
thường cho trẻ đọc bài đồng dao, ca dao quen thuộc để trẻ lấy lại tinh thần sảng
khoái, đầu óc thoải mái để bước vào giờ học buổi chiều, đồng thời giúp trẻ phát
triển thêm khả năng ngôn ngữ.
VD: Bài “Nu na nu nống”
Nu na nu nống

làm cho ngôn ngữ của mình thêm sinh động, uyển chuyển, biểu cảm giúp trẻ thể
hiện tình cảm, suy nghĩ của tác giả.
Nhận thấy rõ được tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ thông qua
việc dạy trẻ đọc thơ diễn cảm tôi luôn tìm tòi những phương pháp biện pháp tốt
nhất để trẻ phát âm và diễn đạt được mạch lạc.
Với lứa tuổi này tôi chọn các bài thơ có sắc thái khác nhau: êm dịu, nhẹ
nhàng, vui vẻ, hóm hỉnh,…nhằm giúp trẻ cảm nhận cái hay, cái đẹp trong ngôn
ngữ tiếng việt và trong cuộc sống, giúp trẻ phát triển đời sống tình cảm.
Để trẻ cảm thụ tốt ngôn ngữ của câu thơ, điều quan trọng nhất là phải đọc
diễn cảm, thể hiện nhịp điệu, âm điệp và sắc thái của bài thơ. Tôi tập đọc diễn
cảm và thuộc bài thơ trước khi đọc cho trẻ nghe.
Để trẻ cảm thụ tốt bài thơ, nên trò chuyện với trẻ về nội dung bài thơ, giải
thích nghĩa của một từ, ý của các câu thơ, vẻ đẹp của các câu thơ mô tả, kết hợp
H Dinh Byă

19

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

với tranh minh họa hoặc làm các động tác minh họa. Tôi đọc cho trẻ nghe nhiều
lần, đọc thơ theo cá nhân, theo nhóm, luyện tập cách đọc diễn cảm.
Để thu hút trẻ đọc thơ hơn thì việc chuẩn bị đồ dùng trực quan trong dạy
học để gây hứng thú cho trẻ cũng rất quan trọng, trong quá trình dạy trẻ đọc thơ
diễn cảm tôi sử dụng các bức tranh thơ, sa bàn, con rối, vật thật.
Ví dụ: Dạy trẻ đọc thơ bài “Tình bạn”
* Hoạt động 1: Cô cùng trẻ hát bài hát “Lớp chúng mình” trò chuyện với
trẻ về bài hát, giới thiệu cho trẻ bài thơ “Tình bạn”


Trong giờ học tôi luôn chú ý bao quát chung để tìm hiểu đặc điểm của từng
trẻ gần gũi động viên trẻ giúp đỡ những trẻ còn yếu kém, đưa trẻ vào hoạt động
với các bạn có nền nếp hơn, hứng thú hơn.
* Biện pháp 5:Trò chuyện với trẻ ở mọi lúc mọi nơi
- Trong giờ ăn: Trò chuyện với trẻ về các món ăn. Hôm nay chúng ta ăn
món gì? Có ngon không? Bạn Lan có thích ăn không? Và tập cho trẻ thói quen
mời cô và các bạn trước khi ăn thông qua bài thơ “ Mời bạn ăn”.
-Trong giờ ngủ: Trước khi đi ngủ tôi cho trẻ đọc bài thơ “ Giờ đi ngủ” và
nói lời chúc “ chúc các bạn ngủ ngon”….
* Biện pháp 6: Phối kết hợp với phụ huynh
Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và
nhà trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện
pháp không thể thiếu.
Trong cuộc họp đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực phát triển
ngôn ngữ cho trẻ đặc biệt là thông qua hoạt động dạy trẻ đọc ca dao đồng dao,
đọc thơ, kể truyện. Hàng tháng tuyên truyền với phụ huynh về các câu chyện
sáng tạo của cô và trẻ. Qua đó phụ huỳnh thấy ngôn ngữ của trẻ được phát triển
như thế nào và có biện pháp kích thích sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại gia
đình.
Tôi sử dụng một mảng tường ở ngoài cửa lớp để làm bảng tuyên truyền với
phụ huynh về chương trình dạy trẻ theo chủ đề và thay tin hàng tuần để phụ
huynh biết và phối hợp với giáo viên rèn luyện ở nhà.
Ví dụ: Tôi cung cấp một số bài đồng dao để các bậc phụ huynh cùng học
với trẻ để trẻ được đọc từ chính xác không bị nói ngọng.
Tôi trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện bài thơ trẻ được học ở
trường, yêu cầu phụ huynh về nhà cùng đọc với trẻ và cho trẻ kể lại câu chuyện
đó hoặc kích thích trẻ kể lại câu chuyện. Như vậy ngôn ngữ của trẻ phát triển
một cách phong phú và đa dạng.
Trong năm học tôi đã tổ chức 3 lần họp phụ huynh.

Những kỹ năng hình thành

Stt

trên trẻ

Trước khi áp

Sau khi áp

dụng biện

dụng các
biện pháp
100%

1

Trẻ hứng thú tham gia khi học

pháp
23%

2

Trẻ tham gia những còn thờ ơ

60%

7%

tranh ảnh

22

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

* Đối với giáo viên: Tôi đã vững vàng hơn trong việc tổ chức hoạt động
cho trẻ 5-6 tuổi làm quen văn học, linh hoạt hơn trong việc tổ chức các tiết dạy,
đúc rút được nhiều kinh nghiệm cho bản thân.
* Đối với trẻ: Trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động, ngôn ngữ của trẻ
trở nên mạch lạc hơn so với những năm trước đây. Trẻ biết cảm thụ được cái
hay, cái đẹp trong cuộc sống có thái độ đúng mực với cái thiện, cái ác, biết yêu
quê hương, đất nước, yêu ông bà cha mẹ, yêu quý thầy cô, bạn bè…Qua các tiết
học trẻ rất hứng thú tham gia vào các hoạt động học tập, ngôn ngữ của trẻ trở
nên mạch lạc hơn so với trước đây.
+ Trẻ lớp tôi thông minh sáng tạo hon khi học các tiết văn học
+ Trẻ thích được đóng kịch.
+ Trẻ thích được đọc thơ, kể chuyện
+ Trẻ ghi nhớ thuộc thơ truyện lâu hơn
+ Trẻ có khả năng tự sáng tạo và thể hiện tính cách, nhập vai một cách linh
hoạt
+ Biết kể chuyện sáng tạo, kể theo trí tưởng tượng một cách phong phú và
đa dạng hơn.
* Đối với phụ huynh: Phụ huynh ngày càng tin tưởng, chăm lo hơn đến
phương pháp giáo dục trẻ, có ý thức trong việc dạy trẻ làm quen với các tác
phẩm văn học thêm ở nhà…phụ huynh sẵn sàng sưu tầm vật liệu đóng góp cho
lớp. Giữa phụ huynh và giáo viên có sự hợp tác tích cực.

quen dần tính chất nhiều nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn học dần dần tiến
tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn
muốn truyền đạt.
Việc cho trẻ làm quen văn học nay từ lứa tuổi mầm non là một cơ sở để
giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người. Đối với trẻ thơ một trong
những nhiệm vụ cơ bản của giáo dục nhân cách cho trẻ là hình thành ở trẻ tình
yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống con người, qua đó trẻ biết kính yêu ông bà, cha
mẹ, anh chị tình cảm thương yêu quan tâm tới bạn bè em nhỏ, luôn có thái độ
chăm sóc và bảo vệ vật nuôi cây trồng,…
Trên đây là một số kinh nghiệm giúp trẻ học tốt môn làm quen văn học tôi
đã rút ra được trong quá trình dạy học giúp trẻ phát triển toàn diện 5 mặt. Rất
mong được sự góp ý của cấp trên và các bạn đồng nghiệp để sáng kiến ngày
càng tốt hơn.
2. Kiến nghị.
Là những giáo viên trực tiếp giảng dạy ở những nơi có hoàn cảnh khó
khăn, một số phụ huynh chưa quan tâm đến tình hình học tập của các cháu. Để
trẻ tiếp thu văn học ngày càng tốt hơn, hứng thú hơn nữa. Rất mong muốn lãnh
đạo cấp trên quan tâm nhiều hơn nữa trong việc bổ sung thêm thiết bị, đồ dùng
cho môn văn học nói riêng để trẻ có thêm nhiều đồ dùng để phục vụ cho tiết dạy.

H Dinh Byă

24

Trường Mầm Non Sơn Ca


SKKN: Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi tham gia tích cực vào hoạt động làm quen văn học

Bản thân giáo viên chúng tôi sẽ luôn cố gắng và cố gắng hơn nữa làm thêm