DẪN NHẬP

1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa là một phạm trù rất rộng, hiện nay có rất nhiều quan niệm
về văn hóa. Theo Đào Duy Anh: “Người ta thường cho rằng văn hóa chỉ là
những học thuật tư tưởng của loài người, nhân thế mà xem văn hóa có tính
chất cao thượng đặc biệt. Thực ra không phải là như vậy. Học thuật tư
tưởng cố nhiên là ở trong phạm vi của văn hóa, nhưng phàm sự sinh hoạt
về kinh tế, về chính trị, về xã hội cùng hết thảy những phong tục tập quán
tầm thường lại là không phải ở trong phạm vi văn hóa hay sao? Hai tiếng
văn hóa chẳng qua là chỉ chung tất cả các phương diện sinh hoạt của loài
người cho nên ta có thể nói rằng: “Văn hóa tức là sinh hoạt”.
Còn theo nhà xã hội học, nhân văn hóa Pháp Jean Duvignaud trong
Những tiếng nói đã mất, ông cho rằng: “Văn hóa là một dụng cụ mà con
người sử dụng để thiết lập những giao lưu giữa những người sống thuộc
cùng thời đại, thuộc những tình huống khác nhau, giữa các giới tính, giữa
người sống với người chết, giữa vũ trụ với đời sống tâm thần”. F.Mayor
thì cho rằng: “Văn hóa là tổng thể các hoạt động sáng tạo trong quá khứ
và trong hiện đại, cấu thành nên một hệ thống giá trị truyền thống, thẩm
mỹ và lối sống, dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc của
mình”.
Như vậy, trò chơi chọi gà của người Việt đã nằm trong phạm vi văn
hóa khi nó chính “là sinh hoạt” của Đào Duy Anh, “là dụng cụ mà con
người sử dụng để thiết lập những giao lưu giữa những người sống cùng


2

thời đại” của Jean Duvignaud và là yếu tố cấu thành nên một hệ thống giá
trị truyền thống theo F.Mayor.
Ở nước ta, lễ hội rất đa dạng và phong phú trải rộng khắp đất nước

tao nhã của nhà nghiên cứu phong tục Toan Ánh, Phong lưu cũ mới của
Vương Hồng Sển, Kinh nghiệm nuôi gà nòi của Việt Chương, Nguyễn Việt
Tiến, Nghệ thuật đá gà của Hồ Ngọc, Thú đá gà của Huỳnh Ngọc Trảng,
Bí quyết chọn & nuôi gà nòi – gà đá của Lê Quân, (2005), Bí truyền về
cách chọn và nuôi gà đá – gà chọi của Phan Kim Hồng Phúc, Kỹ thuật
nuôi gà chọi của Phong Sinh, Bí quyết chọn và nuôi gà đá của Xuân Tùng.
Những công trình trên đã nghiên cứu khá đầy đủ về thú chọi gà truyền
thống tuy nhiên tất cả đều tập trung đi vào việc hướng dẫn nghệ thuật
chơi, làm sao để chọn được gà hay, cách chăm sóc,…chứ chưa thể hiện
được giá trị văn hóa của trò chơi này. Ngoài ra cũng chưa có công trình
nào nghiên cứu về sự biến đổi của chọi gà hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về trò chơi chọi gà truyền thống và thực trạng chọi gà
hiện nay.
4.2. Phạm vi nghiên cứu


4

So với các địa bàn khác thì thực trạng chọi gà hiện nay mang sự
tương đồng nhất định nên luận văn chủ yếu nghiên cứu trên địa bàn tỉnh
Vĩnh Long.
5. Đóng góp của đề tài
5.1. Về mặt khoa học
Đề tài tổng hợp về khía cạnh văn hóa của trò chọi gà truyền thống
đặt trong tương quan với các trò chơi dân gian nói chung và góp phần bổ
sung thêm những kiến thức về sự biến đổi của trò chơi chọi gà hiện nay ở
Vĩnh Long.
5.2. Về mặt thực tiễn

- Con gà trong đời sống tinh thần của người việt
1.2. Tổng quan về Vĩnh Long
1.2.1. Vị trí địa lý
1.2.2. Lịch sử
1.2.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
1.3. Trò chơi dân gian
1.3.1. Khái niệm trò chơi dân gian


6

1.3.2. Giới thiệu một số trò chơi dân gian ở Việt Nam
1.3.3. Các trò chơi dân gian ở Vĩnh Long
Tiểu kết Chương 1

Chương 2: TRÒ CHƠI CHỌI GÀ DÂN GIAN

2.1. Trò chơi chọi gà
2.1.1. Lịch sử
2.1.2. Mục đích
2.1.3. Chủ thể
2.1.4. Thời gian và không gian
2.2. Nghệ thuật chơi (Nghiên cứu tỉ mỉ, vận dụng cả thuyết âm
dương, ngũ hành trong việc chọn, cáp độ gà, sử dụng những bài thuốc cổ
truyền để để chăm sóc cho gà…).
2.2.1. Chọn gà
2.2.2. Chăm sóc gà
2.2.3. Ra trận
2.3. Tính nghệ thuật của chọi gà so với các trò chơi dân gian
khác

- Xã hội
3.6. Một số giải pháp, khuyến nghị nhằm bảo tồn và phát huy giá
trị của trò chơi chọi gà dân gian
- Tăng cường triệt phá, xử lý nghiêm các tụ điểm đá gà ăn thua bằng
tiền.
- Cần tổ chức những hội thi gà chọi vào các dịp lễ tết giữa các ấp, xã,
huyện,… như thế có thể sẽ tạo thêm được một sản phẩm du lịch như chọi
trâu ở Đồ Sơn, đua bò ở Bảy Núi,…Đó cũng là sân chơi lành mạnh cho
những người đam mê chọi gà thực thụ.
Tiểu kết Chương 3

KẾT LUẬN


9

Danh mục tài liệu tham khảo
[1] Toan Ánh (2011), Thú vui tao nhã, NXB Trẻ.
[2] Đoàn Văn Chúc (2004), Văn hóa học, NXB Lao động.
[3] Việt Chương, Nguyễn Việt Tiến (2001), Kinh nghiệm nuôi gà nòi,
NXB
thành phố Hồ Chí Minh.
[4] Hồ Ngọc (2002), Nghệ thuật đá gà, NXB Đà Nẵng.
[5] Phan Kim Hồng Phúc (2005), Bí truyền về cách chọn và nuôi gà đá –
gà


10

chọi, NXB Đà Nẵng.