BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________
______________
LÊ THỊ LAN
QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC
ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2
Ở THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. HÀ THẾ TRUYỀN
HÀ NỘI – 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Hai năm được học tập và nghiên cứu tại Học viện Quản lý Giáo dục là
một khoảng thời gian tuy không dài nhưng đã để lại trong tôi những ấn tượng
sâu sắc khó quên. Đó là khoảng thời gian tôi và các đồng môn được các thầy
cô trong Học viện tận tình giúp đỡ để tôi nỗ lực cố gắng vượt qua những khó
khăn hoàn thành chương trình khóa học.
Với sự trân trọng và lòng biết ơn sâu sắc tôi xin chân thành bày tỏ lòng
biết ơn tới lãnh đạo Học viện Quản lý Giáo dục, lãnh đạo và các thầy cô giáo,
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ........................................................................viii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 3
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ................................................................. 4
5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài ........................................................... 4
6. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 4
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 5
8. Đóng góp mới của đề tài .................................................................................. 6
9. Cấu trúc luận văn............................................................................................. 6
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA HIỆU TRƯỞNG
TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐỐI VỚI XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT
CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 ......................................................................... 7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .................................................................... 7
1.1.1. Những nghiên cứu của một số nước trên thế giới ................................... 7
1.1.2. Những nghiên cứu ở trong nước ............................................................ 9
1.1.3. Một số nhận xét ................................................................................... 12
1.2. Một số khái niệm, thuật ngữ có liên quan đến vấn đề nghiên cứu ......... 12
1.2.1. Biện pháp ............................................................................................ 12
1.2.2. Quản lý giáo dục (QLGD) ................................................................... 13
1.2.3. Quản lý nhà trường .............................................................................. 14
1.2.4. Khái niệm chuẩn, chuẩn hóa ................................................................ 15
1.3. Giáo dục tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân .............................. 16
1.3.1. Vị trí của trường tiểu học ..................................................................... 16
1.3.2. Mục tiêu của giáo dục tiểu học ............................................................ 17
1.3.3. Định hướng phát triển trường tiểu học ................................................. 17
1.4. Hiệu trưởng và vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học ....................... 17
1.4.1. Khái niệm Hiệu trưởng ........................................................................ 17
2.2.2. Thực trạng về tình hình giáo dục ở Thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng
Ninh .............................................................................................................. 31
2.3. Quá trình xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở
thành phố Cẩm Phả và những thành tựu đạt được ....................................... 34
2.4. Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý xây dựng trường TH
đạt CQG mức độ 2 ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh ........................ 36
iv
2.4.1. Mục đích ............................................................................................. 36
2.4.2. Đối tượng khảo sát .............................................................................. 36
2.4.3. Phương pháp khảo sát.......................................................................... 36
2.4.4. Xử lý kết quả khảo sát ......................................................................... 36
2.5. Thực trạng quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia mức độ
2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh ...... 37
2.5.1. Thực trạng xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2
ở thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh ......................................................... 37
2.5.2. Thực trạng quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia
mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học ở thành phố Cẩm Phả ................. 56
2.5.3. Đánh giá biện pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn quốc gia
mức độ 2 của Hiệu trưởng trường tiểu học ở thành phố Cẩm Phả tỉnh
Quảng Ninh................................................................................................... 61
2.5.4. Đánh giá chung về công tác xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn
quốc gia mức độ 2 của Hiệu trưởng trường TH ở thành phố Cẩm Phả tỉnh
Quảng Ninh................................................................................................... 64
2.6. Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng trường
tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ............................................................ 66
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ...................................................................................... 68
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC
ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA MỨC ĐỘ 2 CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG
1. Kết luận ....................................................................................................... 105
2. Khuyến nghị ................................................................................................ 106
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................. 109
PHỤ LỤC
vi
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1
KÝ HIỆU
NỘI DUNG VIẾT TẮT
2
CBGV
Cán bộ giáo viên
3
CBQL
Cán bộ quản lý
4
HĐND
Hội đồng nhân dân
10
HS
Học sinh
11
KT-XH
Kinh tế - Xã hội
12
MN
Mầm non
13
PCGD
Phổ cập giáo dục
14
UBND
Ủy ban nhân dân
20
XHH
Xã hội hóa
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.
Bảng 2.4.
Bảng 2.5.
Tổng số trường, lớp năm học 2015-2016 ............................................. 31
Tổng hợp tình hình cơ sở vật chất năm học 2015 - 2016 ..................... 32
Chất lượng đội ngũ CBQL, giáo viên năm 2015 - 2016....................... 33
Chất lượng giáo dục tiểu học năm học 2015 - 2016 ............................. 33
Số trường học đã đạt CQG và đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành
phố Cẩm Phả....................................................................................... 35
Bảng 2.6. Thống kê mạng lưới trường lớp học sinh tiểu học ............................... 37
Bảng 2.7. Tổng hợp kết quả thực hiện tiêu chuẩn 1 - Tổ chức và quản lý nhà
trường ................................................................................................. 38
Bảng 2.8. Tổng hợp tình hình CBQL bậc Tiểu học năm học 2015-2016 ............. 42
viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Biểu đồ số 2.1. Về phẩm chất ................................................................................ 34
Biểu đồ số 2.2. Về năng lực ................................................................................... 34
Biểu đồ 2.3. Số trường Mầm non, Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 ở thành
phố Cẩm Phả ...................................................................................... 35
Biểu đồ 2.4. Tổng hợp kết quả thực hiện 5 tiêu chuẩn............................................ 54
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp ......................................................... 97
Biểu đồ 3.1. Tổng hợp kết quả khảo sát tính cần thiết của các biện pháp ............. 101
Biểu đồ 3.2. Tổng hợp kết quả khảo sát tính khả thi của các biện pháp ................ 101
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Quan điểm của Nhà nước ta về Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), đã được
khẳng định trong Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam “Phát
triển giáo dục là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, phát triển nguồn lực,
bồi dưỡng nhân tài ” (Khoản 1, Điều 61- Hiến pháp năm 2013) [30].
Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI nêu rõ “Phát triển giáo dục là quốc
sách hàng đầu. Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng
chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong
đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục (QLGD), phát triển đội ngũ giáo viên
(GV) và cán bộ quản lí (CBQL) giáo dục là khâu then chốt ”[20].
Thực tế ở nước ta hiện nay, sự nghiệp giáo dục liên tục phát triển, tuy
nhiên, chất lượng giáo dục còn nhiều hạn chế. Nghị quyết số 37/2004/QH11
ngày 03/12/2004 của Quốc hội khóa XI đã chỉ rõ những tồn tại hạn chế của giáo
lượng”. Đồng thời báo cáo cũng chỉ rõ những khó khăn hạn chế: “Tỷ lệ huy
động trẻ ra lớp của các huyện miền núi còn thấp. CSVC cho dạy và học ở
nhiều nơi chưa bảo đảm, điều kiện trang thiết bị dạy học chưa đáp ứng theo
yêu cầu, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của GV chưa đồng đều…”[15].
Chính vì vậy, để nâng cao chất lượng giáo dục, công tác chỉ đạo và
quản lý nhằm xây dựng trường học đạt CQG ở tỉnh Quảng Ninh được các cấp
chính quyền, ngành giáo dục, các tổ chức Đoàn thể và nhân dân quan tâm.
Đối với thành phố Cẩm Phả tại thời điểm tháng 9/2016 có 54 đơn vị trường
học, 55 cơ sở MN tư thục trực thuộc phòng GD&ĐT (trong đó có 16 trường
THCS, 20 trường TH, 17 trường MN và 1 trường TH&THCS). Hiện nay tỷ lệ
đạt CQG của thành phố Cẩm Phả đạt 96,3 %, trong đó trường TH đạt chuẩn
quốc gia mức độ 2 là 35% cao hơn mặt bằng chung của tỉnh. Tuy nhiên, kết
quả xây dựng trường học đạt CQG mức độ 2 ở cấp TH, mầm non giai đoạn
2010- 2015 trên địa bàn thành phố không đồng đều, đặc biệt cấp TH, trong
3
7/20 (35%) trường đạt CQG mức độ 2 thì cả 7 trường thuộc địa bàn có trình
độ dân trí phát triển và điều kiện kinh tế -xã hội (KT-XH) thuận lợi. Việc xây
dựng thêm 03 trường (theo Nghị quyết đến năm 2020 đạt 50%), đạt CQG
mức độ 2 và giữ vững, duy trì 7 trường tiểu học đạt CQG mức độ 2, trong
những năm tiếp theo gặp phải những khó khăn và mâu thuẫn đó là: Mâu thuẫn
giữa nhu cầu xây dựng trường TH đạt CQG mức độ 2 và điều kiện thực hiện.
“Đa số các trường TH không đạt CQG mức độ 2 đều chưa đạt tiêu chuẩn về
CSVC, trang thiết bị dạy học, số lớp quá quy định, vượt số HS/lớp. Đặc biệt
không đủ phòng học cho 80% số HS của trường học 2 buổi/ngày, một số
trường chưa quan tâm chú trọng đến công tác lập kế hoạch xây dựng trường
CQG mức độ 2, do đó chưa có biện pháp hữu hiệu nhằm khắc phục những
tiêu chí chưa đạt được…” [26].