SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUAN SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG PHỔ
THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ THCS SƠN THỦY,
HUYỆN QUAN SƠN, TỈNH THANH HÓA

Người thực hiện: Phạm Văn Dũng
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường phổ thông DTBT THCS Sơn Thủy
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA, NĂM 2018


Mục lục
1. MỞ ĐẦU.................................................................................................
1.1. Lí do chọn đề tài....................................................................................
1.2. Mục đích nghiên cứu.............................................................................
1.3. Đối tượng nghiên cứu............................................................................
1.4. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................
2. NỘI DUNG..............................................................................................
2.1. Cơ sở lí luận..........................................................................................
2.1.1. Vị trí của tổ chuyên môn ....................................................................
2.1.2. Chức năng tổ chuyên môn...................................................................
2.1.3. Nhiệm vụ tổ chuyên môn....................................................................
2.1.4. Sinh hoạt tổ chuyên môn....................................................................

7
8
9
10
10
10
10
10


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Đảng ta đã ban hành Nghị quyết số 29/NQ/TW, ngày 04 tháng 11 năm
2013 “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu
công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”. Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và
đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng
chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo
đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến
hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục- đào tạo và việc tham gia của gia
đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học,
ngành học [3].
Ngày 20 tháng 11 năm 2017 Ban thường vụ huyện ủy huyện Quan Sơn ban
hành Nghị quyết 08-NQ/HU về “Đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo
huyện Quan Sơn đến năm 2020”. Mục tiêu đối với bậc THCS: Chất lượng đại
trà đạt trên 95%, học sinh giỏi các môn văn hóa xếp trong nhóm khá các huyện miền
núi. Gĩư vững và nâng cao kết quả phổ cập THCS, học sinh được giáo dục về kỹ
năng sống, sinh hoạt nhóm, giáo dục thể chất, lịch sử, văn hóa địa phương [4].
Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định như: Nghị định số 116/2010/QĐTTg, ngày 18 tháng 07 năm 2016 về chính sách hỗ trợ học sinh và trường phổ
thông ở xã, thôn đặc biệt khó khăn. Thực tế hiện nay giáo viên và học sinh ở các

học, các hình thức sinh hoạt của tổ chuyên môn .
Trao đổi, phỏng vấn Tổ trưởng chuyên môn, giáo viên về các hoạt động của
tổ chuyên môn.
Thu thập số liệu về thực trạng tổ chuyên môn, chất lượng đội ngũ giáo
viên, chất lượng giáo dục của nhà trường.
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lý luận
2.1.1. Vị trí của tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn là một bộ phận của nhà trường, gồm một nhóm giáo viên
(từ 3 người trở lên) cùng giảng dạy về một môn học, một nhóm môn học hay
một nhóm viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, tư vấn học đường,
… được tổ chức lại để cùng nhau thực hiện các nhiệm vụ theo quy định tại
khoản 2 điều 16 của Điều lệ trường Trung học cơ sở, trường Trung học phổ
thông và trường Phổ thông có nhiều cấp học.
Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong bộ máy tổ chức, quản lý
của trường THCS, THPT. Trong trường, các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan
hệ hợp tác với nhau; phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ khác, các tổ chức đoàn
thể,... nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường.
Tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai các hoạt động của nhà trường,
trong đó trọng tâm là hoạt động giáo dục và dạy học.
Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập trung
dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản nhất là
hoạt động dạy học. Đặc biệt tổ chuyên môn là nơi giáo viên bộc lộ khả năng sư
phạm, trình độ chuyên môn nghiệp vụ (năng lực sư phạm của mỗi giáo viên)
cũng là nơi nắm vững tâm tư, nguyện vọng và những khó khăn trong đời sống;
kịp thời động viên, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ.
2


2.1.2. Chức năng tổ chuyên môn

để giải quyết sự vụ, sự việc và hoặc mang tính hành chính.
2.2. Thực trạng hoạt động của tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Sơn
Thủy được chia làm 2 tổ:
* Tổ Tự nhiên, gồm các môn: Toán - Lý - Hóa - Sinh - Công nghệ - Thể
dục - Tin học.
3


- Tổ trưởng: Ngô Ngọc Thành.
- Các tổ viên:
TT

Họ và tên

Trình độ đào tạo

1

Ngô Ngọc Thành

ĐHSP- Toán

2
3

Lê Vạn Ngân
Lê Hồng Anh

CĐSP - Lý – Kỹ

Giảng dạy

Ghi chú

* Tổ xã hội, gồm các môn: Ngữ văn - Sử - Địa - GDCD - Ngoại ngữ.
- Tổ trưởng: Lê Xuân Tùng.
- Các tổ viên:
STT

Họ và tên

Trình độ đào tạo

1

Lê Xuân Tùng

ThS - Sử

2
3

Nguyễn Văn Hùng
Nguyễn Hải Dương

ĐHSP - Sử
ĐHSP - Văn

4


dục còn nhiều hạn chế, chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, ý kiến
đề xuất còn mang tính chung chung. Cơ cấu giáo viên trong tổ chuyên môn
không đồng đều (môn thừa GV, môn thiếu GV).

4


Nội dung sinh hoạt tổ chưa phong phú, hình thức đơn điệu, chưa mang màu
sắc chuyên môn, chưa có những chuyên đề thảo luận sôi nổi, thẳng thắn mang
tính khoa học. Ít chú trọng vào các vấn đề trọng tâm, về đổi mới PPDH hay việc
tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho giáo viên trong tổ.
Vai trò, trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn chưa cao, còn cả nể, chỉ đạo
chưa kiên quyết. Các cuộc họp chuẩn bị nội dung thiếu chu đáo, kế hoạch hoạt
động của tổ chuyên môn chưa thật phù hợp với đặc điểm của tổ, nhà trường và
địa phương.
Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, một số giáo viên chưa phát huy tinh thần
tập thể, không mang trách nhiệm xây dựng cái chung; các buổi sinh hoạt chuyên
môn thường là những giáo viên có năng lực khá, giỏi hay nhận xét, góp ý, còn
những giáo viên khác thì ít khi có ý kiến.
Nội dung kế hoạch, sổ ghi biên bản, sổ theo dõi chuyên môn còn nặng về
hình thức, ghi chép còn chung chung. Thảo luận về đổi mới phương pháp dạy
học chưa đi vào chiều sâu, góp ý giờ dạy chưa đi vào mục đích, yêu cầu bài dạy,
một số tiết dạy xếp loại khá giỏi chưa thực chất. Công tác xây dựng kế hoạch
hoạt động chuyên môn còn mang tính hình thức, chưa căn cứ vào chất lượng
thực tế của tổ để xác định các chuyên đề cần sinh hoạt.
Nhiều giáo viên còn xem nhẹ buổi sinh hoạt chuyên môn, chưa thực sự say
mê với chuyên môn, ý thức tự học, tự bồi dưỡng năng lực sư phạm còn hạn chế
Khảo sát kết quả xếp loại giáo viên trong tổ chuyên môn, tháng 9 năm 2017

TT

00

2.3. Một số giải pháp thực hiện.
2.3.1. Giải pháp thứ nhất: Xây dựng kế hoạch, văn bản chỉ đạo.
Các văn bản chỉ đạo hoạt động chuyên môn, các văn bản chỉ đạo của
ngành, nội quy, quy chế,…; được phân công các Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng
triển khai và thực hiện cụ thể là:
Đối với các văn bản chỉ đạo chuyên môn do ngành quy định: giao cho các
Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn triển khai trong họp chuyên môn và giao
ban hàng tuần.
Đối với các loại văn bản chỉ đạo về hoạt động dạy học: giao cho tổ trưởng
chuyên môn triển khai trong các buổi sinh hoạt chuyên môn.
5


Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn xây dựng kế hoạch hoạt động
chuyên môn hàng tháng, học kỳ và cả năm học. Đây là công việc rất quan trọng
nhằm thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn mà ngành giáo dục đề ra. Ngoài công
việc thông thường mà người cán bộ quản lý phải làm thì một công việc rất quan
trọng là hướng dẫn tổ chuyên môn, giáo viên xây dựng kế hoạch hoạt động.
Căn cứ vào kế hoạch chuyên môn của nhà trường, giáo viên và các tổ
chuyên môn chủ động trong việc xây dựng kế hoạch hoạt động (Kế hoạch hoạt
động tuần, tháng, năm), kế hoạch tổ chức các chuyên đề dạy học,…
Khi xây dựng kế hoạch, tổ chuyên môn và giáo viên phải thực hiện quy
trình 5 bước: lập dự thảo sinh hoạt chuyên môn; thông qua, lấy ý kiến đóng góp
của tập thể; điểu chỉnh, hoàn thiện chỉnh lý dự thảo kế hoạch; gửi dự thảo kế
hoạch cho hiệu trưởng phê duyệt; công bố và thực hiện; kế hoạch phải đảm bảo
các nguyên tắc: tính Đảng, tập trung dân chủ, tính khoa học, tính pháp lệnh.
2.3.2. Giải pháp thứ hai: Tổ chức dự giờ, thao giảng, đánh giá giáo viên.
Đây là một hoạt động rất quan trọng của tổ chuyên môn, điều này càng có ý

2.3.3. Giải pháp thứ ba: Tổ chức các chuyên đề dạy học, bồi dưỡng giáo
viên.
Theo hướng dẫn tại công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH về “đổi mới
phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức và hướng dẫn phân tích,
rút kinh nghiệm giờ dạy của các trường trung học qua mạng”; Công văn số
3535/BGDĐT-GDTrH về hướng dẫn triển khai thực hiện phương pháp “Bàn tay
nặn bột” và các phương pháp dạy học tích cực khác [1] [2].
Các tổ chuyên môn nhà trường đã xây dựng kế hoạch, thực hiện hai chuyên
đề dạy học.
Chuyên đề 1: “Nâng cao chất lượng học sinh đại trà” thực hiện theo quy
trình dạy học theo nghiên cứu bài học.
Chuyên đề 2: Áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” và các phương
pháp dạy học tích cực khác vào một số tiết dạy.
- Tổng số tiết được áp dung cho hai chuyên đề là: 13 tiết.
- Số lớp thực hiện hai chuyên đề: 07 lớp.
Khi thực hiện chuyên đề này, giáo viên, tổ chuyên môn đã áp dụng 7 bước
của quá trình nghiên cứu bài học như: lập kế hoạch nghiên cứu bài học; dạy học
và quan sát các bài học nghiên cứu; đánh giá, nhận xét các bài học đã được dạy;
chỉnh sửa các bài học dựa trên sự góp ý, bổ sung sau những gì thu thập được sau
khi tiến hành bài học nghiên cứu lần 1; tiến hành dạy các bài học đã được chỉnh
sửa; tiếp tục đánh giá, nhận xét kết quả lần 2; đưa vào ứng dụng rộng rãi trong
quá trình dạy học.
Thông qua việc thực hiện hai chuyên đề, giáo viên được hợp tác cùng nhau
làm việc, cùng nhau để xây dựng một kế hoạch bài học hoàn chỉnh; giáo viên
được trình bày ý kiến của mình về bài học trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, cùng
nhau chia sẻ và học tập những kinh nghiệm tốt của nhau, không phân biệt người
nhiều kinh nghiệm hay ít kinh nghiệm, giáo viên đứng lớp lâu năm hay giáo viên
mới ra trường.
Giáo viên được hỗ trợ kiến thức liên môn (hai môn hoặc nhóm các môn
học) để xây dựng các chủ đề dạy học; các nội dung khó trong các bài dạy được

- Về bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kém.
- Về việc xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học (Chương trình nhà
trường).
- Thiết kế bài học theo định hướng đổi mới PPDH.
- Thảo luận về phiếu dự giờ; đánh giá giờ dạy theo 12 tiêu chí (theo công
văn số 572/HD-SGDĐT ngày 29 tháng 3 năm 2017 của Sở GDĐT).
- Về nâng cao năng lực lý luận dạy học nói chung và PPDH bộ môn nói
riêng.
- Trao đổi góp ý các sản phẩm thi khoa học kỹ thuật, các bài thi dạy học
liên môn, tích hợp.
Sinh hoạt tổ chuyên môn đã phát huy được sức mạnh trí tuệ tập thể, năng
khiếu, sở trường của từng giáo viên; tạo cơ hội để giáo viên được học hỏi đồng
nghiệp, nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường.
8


2.3.5. Giải pháp thứ năm: Sơ kết, tổng kết các hoạt động giáo dục của tổ
chuyên môn trong năm học
Trong quá trình quản lý nhà trường, người cán bộ quản lý phải biết phát
huy tính dân chủ trong cơ quan; phát huy trí tuệ của tập thể. Để phát huy sức
mạnh tập thể trong hoạt động giáo dục thì các tổ chuyên môn cần phải tổ chức
các hoạt động sơ kết, tổng kết cụ thể là:
- Sơ kết công tác tập huấn các chuyên đề về dạy học và tổ chức các cuộc
thi, các cuộc vận động, các phong trào thi đua.
- Sơ kết công tác nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm và làm đồ
dùng dạy học
- Sơ kết công tác thi giáo viên giỏi cấp tổ, cấp trường và dạy học theo chủ
đề nghiên cứu bài học.
- Sơ kết công tác bồi dưỡng giáo viên và bồi dưỡng thường xuyên.
- Sơ kết công tác kiểm tra hồ sơ giáo viên, hồ sơ tổ chuyên môn; công tác

áp dụng, cách làm hay, ý tưởng mới được nhiều người học tập. Chất lượng dạy
học của nhà trường ngày càng được nâng lên.
Kết quả xếp loại giáo viên trong tổ chuyên môn, tháng 4 năm 2018
TT
1
2
3
4

Tổ
chuyên môn
Tổ Tự nhiên
Tăng (+)
Giảm (-)
Tổ Xã hội
Tăng (+)
Giảm (-)

Số lượng
Giáo
viên
7

6

Xếp loại giáo viên tháng 4 năm 2018
Trung
Xuất sắc
Khá
Yếu


2

33,3

0

00

0

00

+4

+66,7

-4

-66,7

0

00

0

00

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Rất mong nhận được sự ủng hộ, góp ý của đồng
nghiệp, Hội đồng khoa học nhà trường, Hội đồng khoa học ngành Giáo dục và
Đào tạo Quan Sơn để sáng kiến kinh nghiệm của tôi hoàn thiện hơn./.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Quan Sơn, ngày 24 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan sáng kiến trên
là do tôi viết. Nếu coppy bản thân
xin chịu hoàn toàn trách nhiệm.
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

NGƯỜI VIẾT

Phạm Văn Dũng

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH, ngày 08 tháng 10 năm 2014 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo.
2. Công văn số 3535/BGDĐT-GDTrH ngày 27 tháng 5 năm 2013 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo.
3. Nghị quyết số 29/NQ- TW, ngày 04/11/2013 của Ban chấp hành Trung
ương khóa XI.
4. Nghị quyết số 08/NQ- HU, ngày 20/11/2017 của Ban thường vụ huyện
ủy huyện Quan Sơn.
5. Thông tư 12/2011/TT-BGDĐT, ngày 28 tháng 3 năm 2011- Thông tư
Ban hành Điều lệ Trường trung học cơ sở, trường Trung học phổ thông và
trường Phổ thông có nhiều cấp học.