BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________
______________
ĐỒNG XUÂN HỒNG
QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY HỌC
THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI
CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
HUYỆN THỦY NGUYÊN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60 14 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT HẠNH
HÀ NỘI - 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian học tập, nghiên cứu luận văn tốt nghiệp khóa đào tạo với
đề tài “Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo
viên các trường tiểu học huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng” đến nay luận
văn đã được hoàn thành. Để hoàn thành luận văn nay, tác giả đã nhận được sự ủng
hộ giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi từ Học viện Quản lý giáo dục, Phòng
GD & ĐT huyện Thủy Nguyên, các trường tiểu học trên địa bàn huyện Thủy
: Bồi dưỡng
BDGV
BDTX
: Bồi dưỡng giáo viên
: Bồi dưỡng thường xuyên
BDTXGV
CBQL
: Bồi dưỡng thường xuyên giáo viên
: Cán bộ quản lý
CMHS
CNTT
CSVC
: Cha mẹ học sinh
: Công nghệ thông tin
: Cơ sở vật chất
CSVC-TB
DH
ĐMPPDH
GD
GD& ĐT
GV
GVCC
SHCM
THPT
VNEN
XXH GD
: Quản lý
: Quản lý giáo dục
: Sinh hoạt chuyên môn
: Trung học phổ thong
: Việt Nam Escula Nueva
: Xã hội hóa giáo dục
iii
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................. i
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................... ii
DANH MỤC CÁC BẢNG....................................................................................... vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .......................................................................................... viii
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
DẠY HỌC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI CHO GIÁO VIÊN
CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ......................................................7
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề .......................................................................7
1.1.1. Những nghiên cứu về năng lực dạy học và bồi dưỡng năng lực dạy
học cho giáo viên ................................................................................................7
1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. .................10
1.2. Một số khái niệm có liên quan đến đề tài. .................................................13
1.2.1. Giáo viên tiểu học. ..................................................................................13
1.5.3. Điều kiện của nhà trường .......................................................................42
Kết luận chương 1 ...................................................................................................43
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC DẠY
HỌC THEO MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI CHO GIÁO VIÊN CỦA
HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN THỦY NGUYÊN,
THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ..................................................................................44
2.1. Khái quát về địa phương và nhà trường ...................................................44
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thủy Nguyên, thành
phố Hải Phòng ..................................................................................................44
2.1.2. Khái quát về giáo dục tiểu học huyện Thủy Nguyên .............................46
2.2. Tổ chức hoạt động khảo sát ........................................................................53
2.2.1. Mục đích khảo sát ...................................................................................53
2.2.2. Nội dung khảo sát ...................................................................................53
2.2.3. Phương pháp khảo sát .............................................................................53
2.2.4. Công cụ khảo sát ....................................................................................54
2.2.5. Xử lý kết quả ..........................................................................................54
2.3. Thực trạng bồi dưỡng giáo viên ở các trường tiểu học huyện Th y
Nguyên .................................................................................................................55
2.3.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên đối với việc bồi dưỡng
năng lực dạy học theo mô hình trường học mới ...............................................55
2.3.2. Khái quát tình hình đội ngũ ....................................................................55
2.3.3. Hoạt động bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học
mới cho giáo viên ở các trường tiểu học ..........................................................58
v
2.4. Thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình
trường học mới cho giáo viên c a hiệu trưởng các trường tiểu học
huyện Th y Nguyên ............................................................................................65
vi
3.2. Một số biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô
hình trường học mới cho giáo viên c a hiệu trưởng các trường tiểu học
huyện Th y Nguyên ............................................................................................86
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý và
giáo viên trong việc thực hiện bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình
trường học mới .................................................................................................86
3.2.2. Biện pháp 2: Đổi mới việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực
dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo viên .......................................88
3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động bồi dưỡng về nội dung và kỹ năng
dạy học theo mô hình trường học mới..............................................................90
3.2.4. Biện pháp 4: Xây dựng và tăng cường đào tạo và bồi dưỡng đội
ngũ giáo viên cốt cán cho mô hình trường học mới .........................................92
3.2.5. Biện pháp 5: Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng năng
lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo viên .................................94
3.2.6. Biện pháp 6: Đảm bảo các điều kiện cần thiết và có các chế độ
chính sách động viên khích lệ cho cán bộ, giáo viên trong thực hiện công
tác bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học mới ........................96
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý được đề xuất ............................99
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi c a các biện pháp .....................100
Kết luận chương 3 .................................................................................................103
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .......................................................................104
1. Kết luận ...........................................................................................................104
2. Khuyến nghị ....................................................................................................106
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................109
PHỤ LỤC
Bảng 2.10.
Bảng 2.11.
Bảng 2.12.
Bảng 2.13.
Bảng 2.14.
Xếp loại năng lực học sinh cấp tiểu học huyện Thủy Nguyên ............52
Tổng hợp tình hình đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên........................56
Kết quả đánh giá giáo viên tiểu học huyện Thủy Nguyên trong 3
năm học ...............................................................................................57
Các chuyên đề giáo viên đã đăng ký bồi dưỡng .................................58
Kết quả đánh giá mức độ phù hợp hình thức bồi dưỡng năng lực
dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo viên ..........................60
Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp
giáo viên tiểu học ................................................................................62
Ý kiến tự đánh giá của GV về mức độ cải thiện năng lực dạy học
theo mô hình trường học mới sau khi tham gia bồi dưỡng .................62
Kết quả đánh giá mức độ thực hiện việc xây dựng kế hoạch bồi
dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo
viên ......................................................................................................65
Kết quả đánh giá mức độ phù hợp của các nội dung bồi dưỡng
năng lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo viên ...........67
Nội dung tổ chức và chỉ đạo thực hiện bồi dưỡng năng lực dạy học
cho cán bộ quản lý giáo viên qua 3 năm triển khai mô hình trường
học mới ................................................................................................71
Bảng 2.15. Kết quả đánh giá mức độ thực hiện việc chỉ đạo, điều hành bồi
dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo
viên ......................................................................................................73
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Từ xa xưa, người thầy đã có một vị trí vô cùng quan trọng trong xã hội.
Không phải ngẫu nhiên mà xã hội dành cho người thầy những tình cảm đặc biệt, đó
chính là sự kính trọng, sự tôn vinh của mọi người đối với những người làm nghề
dạy học. Vị thế của người thầy luôn luôn được khẳng định trong xã hội. Để có được
sự tôn vinh, nhìn nhận và đánh giá đúng vai trò của mình, người thầy cần có năng
lực và phẩm chất tốt. Năng lực dạy học của người thầy ảnh hưởng trực tiếp đến chất
lượng học sinh. Có thể nói chất lượng giáo dục chính là thước đo uy tín và năng lực
người thầy. Xã hội ngày càng phát triển, những công cụ, máy móc, phương tiện kỹ
thuật dạy học hiện đại cũng chỉ là những vật hỗ trợ, không thể thay thế được vai trò
của người thầy.
1.2. Xuất phát từ tình hình thực tiễn kinh tế - xã hội hiện nay, sự phát triển
mạnh mẽ của cách mạng khoa học công nghệ, nền kinh tế tri thức đòi hỏi giáo dục
và đào tạo phải có bước chuyển mình để đáp ứng với những yêu cầu mới của xã hội.
Giáo dục và đào tạo phải tạo ra nguồn nhân lực có đủ năng lực, phẩm chất và kỹ
năng cần thiết để tham gia các hoạt động xã hội. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban
Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) ngày 4 tháng 11 năm
2013 ra đời đã có những định hướng quan trọng trong mục tiêu đổi mới cho giáo
dục và đào tạo. Trong Nghị quyết đã chỉ ra rất rõ" chuyển hóa từ chủ yếu trang bị
kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học"[2]. Từ yêu
cầu phát triển năng lực và phẩm chất cho người học, đặt ra yêu cầu phải thay đổi
cách dạy và cách học. Trong dạy học cần phải biết đổi mới phương pháp, đặt hoạt
động dạy học trong mối liên hệ với thế giới thực, tạo điều kiện cho học sinh được
trải nghiệm, sáng tạo. Dạy học phải liên hệ thực tiễn, bắt đầu từ thực tiễn, nhưng
phải chú ý phát triển năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng lực khái quát hóa
cho học sinh, để giúp các em khi đứng trước các vấn đề mới có thể chủ động tìm
được cách giải quyết phù hợp. Vì vậy đòi hỏi giáo viên cũng phải phát triển những
3
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu để đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo
mô hình trường học mới cho giáo viên các trường tiểu học huyện Thủy Nguyên,
thành phố Hải Phòng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, theo đó nâng
cao chất lượng giáo dục của các trường tiểu học trên địa bàn.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo
mô hình trường học mới cho giáo viên các trường tiểu học.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô
hình trường học mới cho giáo viên các trường tiểu học huyện Thủy Nguyên, thành
phố Hải Phòng.
- Đề xuất biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường
học mới cho giáo viên các trường tiểu học huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải
Phòng.
4. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
4.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý đội ngũ giáo viên ở trường tiểu học.
4.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học theo mô hình trường học mới cho giáo
viên các trường tiểu học huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
5. Giả thuyết khoa học
Thực hiện Thông tư 26/2012/TT-BGDĐT ngày 10 tháng 7 năm 2012 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo, hiệu trưởng các trường TH huyện Thủy Nguyên thành phố
Hải Phòng đã quan tâm bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ giáo viên và có những kết
quả nhất định. Nhưng trước yêu cầu thực hiện đổi mới giáo dục theo hướng phát
triển năng lực và phẩm chất người học, triển khai đại trà mô hình trường học mới