BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

PHẠM THỊ THU HƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH HÒA BÌNH
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

PHẠM THỊ THU HƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TỈNH HÒA BÌNH
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS DƯƠNG THỊ HOÀNG YẾN


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cảm ơn .................................................................................................................. i
Danh mục các kí hiệu, các chữ viết tắt...................................................................... vi
Danh mục các bảng .................................................................................................. vii
Danh mục các biểu đồ, hình ...................................................................................... ix
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................1
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC ..........................................5
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ...........................................................................5
1.1.1. Nghiên cứu nước ngoài ............................................................................5
1.1.2. Nghiên cứu ở Việt Nam ...........................................................................6
1.2. Tổ trưởng chuyên môn trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục ............8
1.2.1. Lý luận về phân cấp quản lý trong tổ chức ..............................................8
1.2.2 Khái niệm TTCM trường THPT .............................................................11
1.2.3. Chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn trường THPT ............13
1.2.4. Yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dục đặt ra cho TTCM trường THPT ....15
1.2.5. Những phẩm chất và năng lực cần thiết của Tổ trưởng chuyên môn
trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục ................................................18
1.3. Bồi dưỡng đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn trường THPT ...........................20
1.3.1. Khái niệm đội ngũ TTCM ......................................................................20
1.3.2. Khái niệm hoạt động bồi dưỡng .............................................................22
1.3.3. Các thành tố của hoạt động bồi dưỡng TTCM trong bối cảnh đổi
mới giáo dục .....................................................................................................23
1.4. Quản lý bồi dưỡng đội ngũ Tổ trưởng chuyên môn của Sở Giáo dục và
Đào tạo trong bối cảnh đổi mới giáo dục ..............................................................31
1.4.1. Sở Giáo dục và Đào tạo và vấn đề quản lý bồi dưỡng đội ngũ
TTCM trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục ....................................31

2.3.3. Thực trạng xác định mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ TTCM các trường
THPT trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ....................................................................63
2.3.4. Thực trạng thực hiện chương trình, nội dung đội ngũ TTCM các
trường THPT trên địa bàn tỉnh Hòa Bình .........................................................66


iv
2.3.5. Thực trạng phương pháp và hình thức bồi dưỡng đội ngũ TTCM
các trường THPT trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ..................................................68
2.3.6. Thực trạng kết quả bồi dưỡng đội ngũ TTCM các trường THPT
trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ...............................................................................74
2.3.7. Đánh giá thực trạng bồi dưỡng đội ngũ TTCM các trường THPT
trên địa bàn tỉnh Hòa Bình ...............................................................................74
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn trường THPT tỉnh Hòa Bình trong bối cảnh đổi mới giáo dục ..................77
2.4.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch chiến lược và kế hoạch bồi dưỡng
theo năm học.....................................................................................................77
2.4.2. Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng ...............................79
2.4.3. Thực trạng chỉ đạo, giám sát thực hiện hoạt động bồi dưỡng ................80
2.4.4. Thực trạng kiếm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng ..............................82
2.4.5. Thực trạng quản lý CSVC phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng ...............83
2.4.6. Thực trạng sử dụng kết quả bồi dưỡng đội ngũ TTCM trong phát
triển đội ngũ giáo viên trường THPT ...............................................................84
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng
đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình .............................86
2.5.1. Các yếu tố thuộc về Sở GD&ĐT ............................................................86
2.5.2. Các yếu tố thuộc về trường THPT và đội ngũ TTCM ...........................87
2.5.3. Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý hoạt động bồi dưỡng ..............88
2.6. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ
trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình ...............................................88

nhà trường THPT để GV thường xuyên nâng cao trình độ chuyên môn
đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục .................................................................110
3.3.6. Kiểm tra, đánh giá và sử dụng tích cực kết quả hoạt động bồi dưỡng TTCM ....113
3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp ...................................................................114
3.5. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ..........117
3.5.1. Các bước tiến hành ...............................................................................117
3.5.2. Kết quả thăm dò ý kiến.........................................................................118
Kết luận chương 3 .................................................................................................123
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .......................................................................124
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................128
PHỤ LỤC


vi

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

TT

Từ, cụm từ viết tắt

Từ, cụm từ viết đầy đủ

1

CBQL

Cán bộ quản lý

2


GDPT

Giáo dục phổ thông

8

GV

Giáo viên

9

HĐBD

Hoạt động bồi dưỡng

10

HS

Học sinh

11

HT

Hiệu trưởng

12


QL

Quản lý

18

QLGD

Quản lý giáo dục

19

TCM

Tổ chuyên môn

20

THPT

Trung học phổ thông

21

THPT

Trung học phổ thông

22

Bảng 2.10:
Bảng 2.11:
Bảng 2.12:
Bảng 2.13:
Bảng 2.14:
Bảng 2.15:
Bảng 2.16:
Bảng 2.17:

Số lượng trường học các cấp học từ năm 2012 đến năm 2017 ...........45
Số lượng học sinh THPT từ năm 2012 đến năm 2017........................45
Kết quả xếp loại hạnh kiểm của học sinh THPT từ năm học 2014
- 2015 đến năm học 2016 – 2017 ........................................................48
Kết quả xếp loại học lực của học sinh THPT từ năm học 20142015 đến năm học 2016 - 2017 ...........................................................49
Thực trạng số lượng đội ngũ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, cơ
cấu TCM các trường THPT tỉnh Hòa Bình.........................................50
Thực trạng cơ cấu theo thâm niên quản lý của đội ngũ tổ trưởng,
tổ phó chuyên môn các trường THPT tỉnh Hòa Bình .........................52
Thực trạng cơ cấu theo độ tuổi của đội ngũ tổ trưởng, tổ phó
chuyên môn các trường THPT tỉnh Hòa Bình ....................................53
Thực trạng trình độ của đội ngũ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn
các trường THPT trên địa bàn tỉnh Hòa Bình .....................................53
Thực trạng phẩm chất chính trị, đạo đức của đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn các trường THPT tỉnh Hòa Bình ....................................54
Thực trạng năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của đội
ngũ TTCM trường THPT tỉnh Hòa Bình ............................................56
Thực trạng năng lực quản lý của đội ngũ TTCM các trường
THPT tỉnh Hòa Bình ...........................................................................57
Thực trạng nhận thức về bồi dưỡng chuyên môn của đội ngũ
TTCM các trường THPT tỉnh Hòa Bình .............................................61

Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng cho đội ngũ

Bảng 2.24:

tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình ..........................79
Thực trạng chỉ đạo, giám sát thực hiện hoạt động bồi dưỡng cho
đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình .............80
Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện hoạt động bồi dưỡng
cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình .......82
Thực trạng quản lý cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng

Bảng 2.25:

cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình ............83
Thực trạng sử dụng kết quả bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên

Bảng 2.22:
Bảng 2.23:

Bảng 2.26:
Bảng 2.27.
Bảng 3.1:
Bảng 3.2:

Bảng 3.3:

môn trường THPT tỉnh Hòa Bình .......................................................84
Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đếm quản lý hoạt động bồi dưỡng
đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình .................86
Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng

Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình ........................................89

Hình 1.1:

Các cấp quản lý trong tổ chức ............................................................9


1

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục là vấn đề quan tâm hàng đầu của mọi quốc gia, mọi dân tộc. Một xã
hội muốn phát triển đòi hỏi phải coi trọng giáo dục vì giáo dục có tác động tới tất cả
các lĩnh vực của đời sống, đặc biệt giáo dục gắn với sự hình thành và phát triển của
con người, động lực của mọi sự phát triển kinh tế.
Đại hội Đảng lần XII, Đảng ta nhấn mạnh sự quan tâm đặc biệt và làm rõ
hơn lập trường, quan điểm, tính nhất quán về sự cần thiết phải đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.
Vai trò trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục đã được quy định cụ thể tại
Điều 16 - Luật giáo dục: “Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc
tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục. Cán bộ quản lý giáo dục phải
không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn,
năng lực quản lý và trách nhiệm cá nhân. Nhà nước có kế hoạch xây dựng và nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục nhằm phát huy vai trò và trách
nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục, bảo đảm phát triển sự nghiệp giáo dục”.
Quản lí hoạt động tổ chuyên môn là nhiệm vụ hàng đầu, là trọng tâm trong
quá trình quản lí nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, qua đó nâng cao chất
lượng dạy và học của nhà trường. Các hoạt động thực hiện chương trình nhà trường,
kế hoạch giảng dạy, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá, bồi

Xuất phát từ các lý do trên, đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ
trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình trong bối cảnh đổi mới giáo
dục” được đặt ra và triển khai nghiên cứu.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng đội
ngũ tổ trưởng chuyên môn trường THPT tỉnh Hòa Bình, đề xuất biện pháp quản lý
nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, từ đó góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục của các nhà trường THPT.
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM trường THPT
3.2. Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM
trường THPT tỉnh Hòa Bình trong bối cảnh đổi mới giáo dục
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1. Giới hạn về chủ thể quản lý: Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình
4.2. Giới hạn về địa bàn nghiên cứu và khách thể khảo sát
- Địa bàn nghiên cứu: 38/38 trường THPT tỉnh Hòa Bình.


3
- Khách thể khảo sát:
+ Cán bộ quản lý thuộc Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình phụ trách trường THPT.
+ Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn trường THPT ở hai vùng có điều kiện kinh
tế-xã hội khác nhau (vùng khó khăn, vùng thuận lợi) của tỉnh Hòa Bình.
+ Giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy, cán bộ phụ trách các đoàn thể
của trường THPT.
5. Giả thuyết khoa học
Hiện nay, quản lý bồi dưỡng đội ngũ TTCM trường THPT tỉnh Hòa Bình đã
đạt được những kết quả đáng khích lệ, song vẫn có một số bất cập còn tồn tại như tổ
chức phát triển chương trình bồi dưỡng, khảo sát và đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng,
đánh giá năng lực quản lý tổ chuyên môn của TTCM sau bồi dưỡng... Do đó, nếu đề

hoạt động bồi dưỡng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM trường THPT của tỉnh
Hòa Bình
7.2.4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết các kinh nghiệm của các nhà quản lý và CBQL các trường THPT
trong quá trình quản lý hoạt động bồi dưỡng và quản lý nhà trường.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thuật toán
Dùng phương pháp toán học để phân tích, xử lý số liệu nhằm khái quát hóa
các kết quả điều tra.
8. Đóng góp của luận văn
Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát, phân tích nhu cầu nâng cao năng lực lãnh
đạo, quản lý của TTCM trường THPT; đánh giá thực trạng năng lực quản lý của
TTCM trường THPT, thực trạng hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM và thực trạng
quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM do Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Hòa
Bình đã và đang làm, từ đó đề xuất xây dựng kế hoạch bồi dưỡng với nội dung và
cách thức thực hiện linh hoạt, thiết thực phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của
TTCM nhằm nâng cao năng lực quản lý của đội ngũ TTCM các trường THPT.
9. Cấu trúc của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, phần kết quả nghiên cứu của
luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng
chuyên môn trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Chương 2: Thực trạng quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn trường THPT tỉnh Hòa Bình.
Chương 3: Biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên
môn trường THPT tỉnh Hòa Bình trong bối cảnh đổi mới giáo dục.


5

Chương 1


6
Tác phẩm “Quản trị hiệu quả trường học” của ba tác giả K.B.Everad,
Geofrey Morris và Ian Wilson (NXB Giáo dục, năm 2009) với nội dung mạng tính
thực tiễn cao trên cơ sở lý luận về quản lý hiện đại mà chính các tác giả là người
trực tiếp thực hành viết ra cho những người thực hành, đây là cuốn sách thật sự có ý
nghĩa, thiết thực cho cán bộ CBQL trường học và các cơ sở giáo dục khác [26].
1.1.2. Nghiên cứu ở Việt Nam
Ở Việt Nam đã có những thành tựu đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả
quản lý xã hội trong những điều kiện cụ thể, tương ứng với tình hình phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận và thực tiễn,
đề ra được những biện pháp quản lý trong lĩnh vực quản lý và phát triển giáo dục đào tạo ở Việt Nam có hiệu quả như tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Những khái
niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục” đã đề cập đến những khái niệm cơ bản của
quản lý, quản lý giáo dục, các đối tượng của khoa học quản lý giáo dục.
Tác giả Đặng Bá Lãm, Phạm Thành Nghị “Chính sách và kế hoạch phát triển
trong quản lý giáo dục” đã phân tích khá sâu sắc về lý thuyết và mô hình chính
sách, các phương pháp lập kế hoạch giáo dục, GS-TSKH Vũ Ngọc Hải, PGSTS
Trần Khánh Đức: “Hệ thống giáo dục hiện đại trong những năm đầu thế kỷ
XXI”; PGS-TS Đặng Quốc Bảo “Quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo”,
Tác giả Trần Kiểm “Những Vấn đề nghiên cơ bản của khoa học quản lý giáo
dục” đã trình bày những quan điểm, mục tiêu, biện pháp phát triển giáo dục và hệ
thống giáo dục, làm rõ tư tưởng quản lý.
Gần đây, vấn đề quản lý bồi dưỡng TTCM được các tác giả Đặng Quốc Bảo,
Nguyễn Đình Chỉnh, Trần Bá Hoành, Nguyễn Văn Lê, Đỗ Ngọc Như, Trần Minh
Hằng …đề cập đến trong các công trình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu trên
dù ít hay nhiều đều thống nhất về sự cần thiết phải nâng cao năng lực QL cho
TTCM và coi đây là một biện pháp then chốt trong đổi mới hoạt động QL chuyên
môn nhằm nâng cao chất lượng GD của các trường THPT hiện nay.
Nghiên cứu công tác quản lý, công tác bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo
viên nói chung và đội ngũ TTCM nói riêng của trường THPT cũng là một trong

Nhiều tác giả cho rằng bồi dưỡng kiến thức quản lý dạy học về kiểm, tra
đánh giá và đổi mới phương pháp dạy học cho TTCM là cần thiết hàng đầu để quản
lý hoạt động TCM của tổ trưởng. Vì hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản trong
các hoạt động của TCM. Cần bồi dưỡng cho tổ trưởng chuyên môn để nâng cao
năng lực quản lý TCM các nội dung bồi dưỡng kiến thức về kiểm tra, đánh giá, bồi
dưỡng kiến thức về đổi mới phương pháp dạy học.


8
Tác giả Trần Thị Hải Yến [50, tr.43-48] cho rằng “để quản lý hoạt động tổ
chuyên môn tốt, vấn đề quyết định là bồi dưỡng kỹ năng lập kế hoạch hoạt động của
tổ chuyên môn của hiệu trưởng”;
Các tác giả nói trên đã đề cập đến công tác bồi dưỡng đội ngũ TTCM ở
trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên. Các công trình nghiên cứu này
cơ bản đã giải quyết những vấn đề lý luận cũng như thực tiễn về xây dựng và phát
triển đội ngũ TTCM của các cơ sở giáo dục ở một số địa phương cụ thể.
Tuy nhiên, nhìn tổng thể, các công trình nghiên cứu trên mới chỉ tập trung
tìm hiểu vấn đề xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ TTCM và chưa có công trình nào
nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM ở các trường THPT
trong bối cảnh đổi mới hiện nay.
Trong khuôn khổ của luận văn này, chúng tôi muốn đi sâu hơn để xác định
cơ sở lý luận, khảo sát thực tiễn và trên cơ sở đó đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng đội ngũ TTCM trong các trường THPT trên địa bàn tỉnh Hòa
Bình cho phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục.
1.2. Tổ trưởng chuyên môn trường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục
1.2.1. Lý luận về phân cấp quản lý trong tổ chức
Trong một bộ máy quản lý có nhiều loại người quản lý với chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và trách nhiệm khác nhau. Việc phân loại người quản lý thường được
tiến hành theo hai tiêu chí, theo cấp quản lý và theo phạm vi của hoạt động quản lý.
Trước tiên, có thể hiểu Người quản lý là nhân vật có trách nhiệm phân bố nhân lực

Vì vậy, quản lý cấp cao còn gọi là quản lý cấp chiến lược, họ chịu trách nhiệm
trả lời câu hỏi: mục đích của tổ chức là gì? Chiến lược nào để đạt được mục đích đó?
Quản lý cấp cao có quyền:
- Quyết định chiến lược hoặc có ảnh hưởng lớn đến các quyết định chiến lược
- Quyết định các chính sách
- Chỉ đạo các mối quan hệ của tổ chức với môi trường bên ngoài.
Chức vụ điển hình họ thường đảm nhận là chủ tịch hội đồng quản trị, chủ
tịch, phó chủ tịch điều hành, phó chủ tịch thứ nhất, vụ trưởng, giám đốc điều hành,
hiệu trưởng…
- Người quản lý cấp trung gian (middle manager): là những người chịu trách


10
nhiệm quản lý những bộ phận và phân hệ của tổ chức. Đó là những người tiếp thu
những chủ trương, chiến lược, chính sách có tầm quan trọng lớn và toàn diện từ
người quản lý cấp cao và rồi chuyển tải chúng thành những mục tiêu và kế hoạch
chuyên biệt hơn, riêng lẻ hơn, cụ thể hơn cho những người quản lý cấp thấp để họ
thực hiện. Họ là người giữ vị trí liên hệ giữa nhà quản lý cấp cao và nhà quản lý cơ
sở. Trách nhiệm mang tính nguyên tắc của các nhà quản lý cấp trung là chỉ đạo quá
trình triển khai các chính sách của tổ chức và thiết lập mối quan hệ cân bằng giữa
đòi hỏi của những nhà quản lý với năng lực của các nhân viên
Sản phẩm của cấp quản lý kỹ thuật là tiếp nhận các chiến lược từ quản lý cấp
cao, chuyển thành các kế hoạch cụ thể nhằm vào mục tiêu cụ thể cho mỗi bộ phận
hay nhóm bộ phận do họ quản lý.
Những người quản lý cấp trung gian điển hình thường giữ những chức vụ như
phó giám đốc, trưởng phòng ban, phó hiệu trưởng… Họ có trách nhiệm chỉ đạo, định
hướng và điều phối hoạt động của những người quản lý cấp thấp hoặc những người
không giữ nhiệm vụ quản lý như các nhân viên văn thư, cán bộ trợ lý…
- Người quản lý cấp thấp nhất, hay còn gọi là người quản lý tuyến đầu (firstline manager): là người chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả sản xuất hay dịch vụ
do những thành viên của bộ phận mà người đó phụ trách thực hiện. Họ không kiểm

của tổ, nhóm chuyên môn.
TTCM về cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý là một cán bộ quản lý được hưởng
phụ cấp chức vụ theo các phân hạng loại trường và các văn bản pháp luật hiện hành.
Là người có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, nổi trội nhất trong đội ngũ giáo viên
cùng bộ môn của trường, đồng thời có nhiệt huyết, tinh thần trách nhiệm cao, say
mê công việc, được mọi người tin tưởng.
TTCM là viên chức quản lý được hiệu trưởng bổ nhiệm, có nhiệm vụ quản lý
1 tổ chuyên môn theo môn học, nhóm môn học hoặc nhóm các hoạt động ở từng
cấp học THCS, THPT theo quy định tại Điều lệ trường THCS, trường THPT và
trường THPT có nhiều cấp học. TTCM được hưởng chế độ phụ cấp chức vụ và
được giảm định mức tiết dạy theo quy định của pháp luật.
Giáo viên cốt cán tham gia quản lý TCM sẽ là giáo viên có uy tín, nhiều kinh
nghiệm, phải có năng lực quản lý. Giáo viên cốt cán (môn học, trường hoặc cấp
học) là những giáo viên giỏi về chuyên môn, xuất sắc về nghiệp vụ dạy học, giáo
dục; có uy tín trong tập thể sư phạm và được xác định là những người nòng cốt
trong hoạt động dạy học, giáo dục và phát triển đội ngũ giáo viên của môn học/cơ
sở giáo dục hoặc cấp/bậc học.
Có thể quan niệm: Giáo viên cốt cán THPT là những giáo viên THPT giỏi về


12
chuyên môn, xuất sắc về nghiệp vụ dạy học, giáo dục; có uy tín trong tập thể sư
phạm và được xác định là những người nòng cốt trong hoạt động dạy học, giáo dục
và phát triển đội ngũ giáo viên của môn học cũng như giáo viên khác ở trường
THPT hoặc các trường THPT của một tỉnh/thành phố.
Như vậy nếu giáo viên cốt cán tham gia quản lý tổ chuyên môn có sẽ thì có
ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn, tác giả Trần Thị
Hải Yến đã khẳng định “Vai trò của người giáo viên đầu đàn trong TCM trường
trung học: giáo niên đầu đàn là điểm tựa cho việc triển khai các nhiệm vụ của
TCM. Họ là người đi đầu, sẵn sàng nhận và thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ

Tuy nhiên cho đến hiện nay, các TTCM chưa được đào tạo, bồi dưỡng qua
các chương trình quản lý. Việc đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cho họ là có
một ý nghĩa rất quan trọng. Do đó, nâng cao chất lượng của đội ngũ nhà giáo, của
các tổ trưởng chuyên môn vừa là nhiệm vụ cấp bách, vừa là mục tiêu lâu dài, là con
đường để góp phần nâng cao một cách vững chắc chất lượng giáo dục trong các nhà
trường THPT.
1.2.3. Chức năng, nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn trường THPT
* Chức năng của Tổ trưởng chuyên môn [14]
- Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan
đến dạy và học;
- Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định.
Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều
hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn
học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen
thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý.
Do đó, tổ trưởng chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có
năng lực, trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học
sinh. Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ,
biết lắng nghe, tạo sự đoàn kết trong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo
trong giao tiếp, ứng xử.
Nhiệm vụ của tổ trưởng chuyên môn trường THPT [14]
Người tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ thực hiện các nội dung ở điều 16
của Điều lệ trường Trung học. Trong đó nhấn mạnh đến các nhiệm vụ trọng tâm:
a) Quản lý giảng dạy của GV
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần tháng, học kì và cả


14
năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học và các hoạt động khác