BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
-------------------------------

LÊ THUẬN THÀNH

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ LỬA RỪNG CHO HUYỆN TUYÊN HÓA,
TỈNH QUẢNG BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP

Hà Nội - 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
-------------------------------

LÊ THUẬN THÀNH

NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
CÔNG TÁC QUẢN LÝ LỬA RỪNG CHO HUYỆN TUYÊN HÓA,
TỈNH QUẢNG BÌNH


v ph h p v i th

l

t

o t i t t m hi u
h

ng

ở

trong công trình nào.
Hà Nội, tháng 10 năm 2017
Tác giả
Lê Thuận Thành


ii

Đ

LỜI CẢM ƠN
c s nhất trí của Ban Giám hiệu phòng Đ o tạo s u ại học và

Khoa Qu n lý tài nguyên rừng v m i tr ờng - Tr ờng Đại học Lâm nghiệp,
t i ã th c hiện luận văn t t nghiệp v i

tài “Nghiên cứu đề xuất giải pháp

ộng và phòng cháy chữa cháy rừng s 2, Hạt Ki m lâm huyện Tuyên Hóa,
B n lãnh ạo Chi cục Ki m lâm tỉnh Qu ng B nh... ã tạo i u kiện thuận l i
v giúp ỡ tôi trong quá trình thu thập và xử lý s liệu ngoại nghiệp.
Tôi xin bày tỏ và gửi lời c m ơn
ng ời th n trong gi

n bạn è

ồng nghiệp và

nh ã ộng vi n giúp ỡ tôi trong thời gian học tập và

hoàn thành công trình nghiên c u này.
Mặc dù b n th n ã rất c gắng nh ng hắc chắn b n luận văn kh ng
tránh khỏi những thi u sót nhất ịnh, tôi rất mong nhận
óng góp quý

u từ các nhà khoa họ v

c những ý ki n

ồng nghiệp./.

Tôi xin chân thành c m ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2017
Tác giả
Lê Thuận Thành


iii


iv

2.2. Đ i t

ng và phạm vi nghiên c u............................................................ 15

2.2.1. Đối tượng nghiên cứu ........................................................................... 15
2.2.2. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 15
2.3. Nội dung nghiên c u ................................................................................ 15
2.4. Ph ơng ph p nghi n

u.......................................................................... 16

2.4.1. Phương pháp thu thập số liệu ............................................................... 16
2.4.2. Phương pháp xử lý số liệu..................................................................... 19
Chƣơng 3: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI KHU VỰC
NGHIÊN CỨU ............................................................................................... 21
3.1. Đi u kiện t nhiên .................................................................................... 21
3.1.1. Vị trí địa lý............................................................................................. 21
3.1.2. Địa hình và đất đai................................................................................ 21
3.1.3. Khí hậu ................................................................................................. 23
3.1.4. Tài nguyên thiên nhiên ......................................................................... 24
3.2. Đi u kiện

n

kinh t - xã hội và tài nguyên du lị h nh n văn .......... 24

3.2.1. Tình hình dân số và lao động ................................................................ 24


rừng tại huyện

Tuyên Hóa, tỉnh Qu ng Bình. ......................................................................... 39
4.2.1. Ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên đến nguy cơ cháy rừng ................. 39
4.2.2. Ảnh hưởng của các yếu tố xã hội đến nguy cơ cháy rừng .................... 45
4.3. Th c trạng công tác qu n lý lửa rừng ở huyện Tuyên Hóa ..................... 47
4.3.1. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ PCCCR..... 47
4.3.2. Công tác tuyên truyền về PCCCR trên địa bàn huyện Tuyên Hóa ....... 48
4.3.3. Công tác dự báo cháy rừng và phân vùng trọng điểm cháy ................. 49
4.3.4. Các công trình PCCCR và dụng cụ, phương tiện hiện có .................... 50
4.3.5. Đánh giá chung về công tác PCCCR ở huyện Tuyên Hóa ................... 54
4.4. Đ xuất các gi i pháp nâng cao hiệu qu công tác PCCCR cho huyện
Tuyên Hóa ....................................................................................................... 56
4.4.1. Công tác tuyên truyền về PCCCR ......................................................... 56
4.4.2. Tổ chức lực lượng PCCCR ................................................................... 57
4.4.3. Giải pháp về kỹ thuật ............................................................................ 58
4.4.4. Giải pháp thể chế, chính sách ............................................................... 67
4.4.5. Giải pháp kinh tế, xã hội ....................................................................... 67
4.4.6. Thiết lập các mô hình quản lý cháy rừng trên cơ sở cộng đồng .......... 68
4.4.7. Đề xuất kế hoạch cho các hoạt động PCCCR của huyện Tuyên Hóa .. 70
KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ....................................................... 73
1. K t luận ....................................................................................................... 73
2. Tồn tại ......................................................................................................... 74
3. Ki n nghị ..................................................................................................... 74
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 75
PHỤ LỤC


vi


Chi u

Hvn

Chi u cao vút ngọn

KCDKDC

Kho ng

KL

Ki m lâm

Mvlc

Kh i l

ODB

Ô dạng b n

OTC

Ô tiêu chuẩn

PCCCR

Phòng cháy chữa cháy rừng


Vật liệu khô

o

i cần
h

n khu

n

ng vật liệu cháy


vii

DANH MỤC BẢNG
TT

Tên bảng

Trang

4.1

Diện tích rừng v

4.2



Thành phần và kh i l

4.7

Kho ng cách từ khu

4.8

Th ng kê các công trình phòng cháy

50

4.9

Th ng kê các trang thi t bị dụng cụ ph ơng tiện PCCCR

51

4.10

ng VLC ở các trạng thái rừng
n

n các trạng thái rừng

Th ng kê những nhân t chính nh h ởng

n cháy rừng ở


viii

DANH MỤC HÌNH
TT

Tên hình

Trang

4.1

B n ồ hiện trạng rừng của huyện Tuyên Hóa

32

4.2

Rừng t nhiên tại khu v c nghiên c u

34

4.3

S vụ cháy rừng theo các tháng của huyện Tuyên Hóa

37

4.4

Nguyên nhân gây cháy rừng tại huyện Tuyên Hóa



1

ĐẶT VẤN ĐỀ
Rừng là nguồn t i ngu n ặc biệt quan trọng không chỉ
qu c gia mà v i toàn nhân loại. Rừng không những l
năng sinh th i

- xã hội mà còn giữ ch

v o qu tr nh i u hoà khí hậu

i v i mỗi

ơ sở phát tri n kinh t

c kỳ quan trọng. Rừng tham gia
ơ

m b o chu chuy n oxy và các nguyên t

b n khác trên hành tinh, duy trì tính ổn ịnh v

ộ màu mỡ củ

ất, hạn ch lũ

lụt, hạn hán, ngăn hặn xói mòn ất, làm gi m nhẹ s c tàn phá kh c liệt của
các thiên tai, b o tồn nguồn n


iện tích rừng có

o hủ y u là rừng: thông, tràm, tre n a, keo, bạ h

n rừng

khộp, rừng non khoanh nuôi tái sinh t nhi n… (Bộ Nông nghiệp và phát
tri n nông thôn, 2016) [5]. Theo s liệu th ng kê của Cục Ki m lâm [22],
trong vòng 9 năm (2007-2015) c n
ó rừng trồng l

it

ã ó 21.785 ha rừng bị cháy, trong

ng bị cháy nhi u nhất, chi m t i 78% (16.964ha), còn

rừng t nhiên chỉ chi m 22% (4.821 ha) diện tích rừng bị cháy. Thiệt hại giá
trị kinh t v tài nguyên rừng h ng trăm tỷ ồng mỗi năm v

nh h ởng

nghiêm trọng v m i tr ờng s ng.
Tỉnh Qu ng Bình có diện tích t nhiên là 806.526 h

trong ó ó

481.101,8 ha rừng t nhiên; 82.335,9 ha rừng trồng. Tỷ lệ ộ che phủ ạt



cx

ịnh là

c.

Tuyên Hoá là huyện mi n núi n m v phía Tây Bắc tỉnh Qu ng Bình,
có tổng diện tích t nhiên là 112.869,4 ha. Diện t h ất quy hoạch cho lâm
nghiệp là 95.187,93 h tr n ịa bàn 20 xã, thị trấn (chi m 84,3% diện tích t
nhiên). V

ơ ấu hiện trạng và quy hoạch 03 loại rừng nh s u: rừng phòng

hộ là 31.216,51 ha và rừng s n xuất là 63.971,42 ha [19]. Mặ
quan tâm chỉ ạo của các cấp chính quy n từ tỉnh
PCCCR nh ng những năm gần

h

cs

n huyện trong công tác

rừng vẫn x

r th ờng xuyên.

Theo th ng kê của Hạt Ki m lâm huyện Tuyên Hóa [8], trong 9 năm gần
(2008-2016) tr n ịa bàn huyện ã x y ra 15 vụ cháy, gây ra những