VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ MINH THUẬN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NGƯỜI DÂN
KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN
DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

Hà Nội - 2018


VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

ĐINH THỊ MINH THUẬN

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ NGƯỜI DÂN
KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN
DUY TIÊN, TỈNH HÀ NAM

Chuyên ngành: Chính sách công
Mã số: 8.34.04.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Lê

hướng dẫn trực tiếp, đã tận tình hướng dẫn, định hướng và tạo điều kiện
cho tôi trong suốt thời gian thực hiện Luận văn thạc sỹ này.
Xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo UBND huyện Duy Tiên, tập thể
cán bộ phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm phát triển quỹ đất,
Chi cục Thống kê huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, đã tận tình giúp đỡ để
tôi hoàn thành công việc.
Trân trọng cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp đã khích lệ tôi thực hiện
đề tài.
Cuối cùng, tôi xin dành lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn
bè những người quan tâm động viên, đồng thời là chỗ dựa tinh thần lớn
giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao trong suốt thời gian học tập
và làm Luận văn vừa qua.
Do thời gian và điều kiện nghiên cứu của học viên có hạn, chắc
không tránh khỏi những khiếm khuyết, kính mong các Thầy, Cô, bạn bè,
đồng nghiệp, các nhà quản lý thông cảm. Tác giả mong nhận được những
góp ý chân thành để tác giả hoàn thiện nội dung công trình.
Tôi xin trân trọng cảm ơn!
Học viên


Đinh Thị Minh
Thuận
MỤC LỤC


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Chữ viết tắt


Nhà nước

10

PTQĐ

Phát triển quỹ đất

8

QLCT

Quyền lực chính trị

5

QLDA

Quản lý dự án

9

QLNN

Quản lý nhà nước

3

TĐC

Trang
30


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, giữ vai trò rất quan trọng trong phát
triển kinh tế - xã hội và sự ổn định đời sống của người dân. Trong quá trình phát
triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc thu hồi đất để phục
vụ cho lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển kinh tế - xã hội là một quá
trình tất yếu, song công tác này đã tác động rất lớn đến người bị thu hồi đất. Để bù
đắp cho họ một phần thiệt thòi đó, Nhà nước ta đã ban hành chính sách bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư dành cho người bị thu hồi đất, từng bước hoàn thiện theo
hướng tạo điều kiện ngày càng tốt hơn cho người có đất bị thu hồi ổn định đời sống
và sản xuất. Đảng ta trong quá trình lãnh đạo đất nước luôn quan tâm đến việc bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư, đã đề ra nhiều chủ trương đường lối bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư trong quá trình giải phóng mặt bằng.
Tuy nhiên, đất đai là vấn đề lớn, phức tạp và rất nhạy cảm, trong khi các
quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thường xuyên thay đổi dẫn tới tình
trạng so bì, khiếu nại của người có đất bị thu hồi qua các dự án hoặc trong một dự
án nhưng thực hiện thu hồi đất qua nhiều năm. Mặt khác, Luật đất đai 2003 chưa có
cơ chế bắt buộc để bảo đảm có quỹ đất và nguồn vốn xây dựng khu tái định cư
trước khi thu hồi đất; chất lượng các khu tái định cư được xây dựng cũng chưa đáp
ứng yêu cầu “có điều kiện phát triển bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”; chưa chú trọng
tạo việc làm mới, chuyển đổi nghề cho người có đất bị thu hồi; việc lập và tổ chức
thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một số dự án còn thiếu kiên
quyết, thiếu dân chủ, công khai, minh bạch; năng lực, phẩm chất của đội ngũ cán bộ
làm công tác giải phóng mặt bằng ở nhiều nơi còn chưa đáp ứng yêu cầu; chưa phát
huy vai trò của các tổ chức quần chúng tham gia thực hiện. Một số địa phương thiếu
sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chưa làm tốt công tác tuyên truyền,

vì vậy tác giả chọn đề tài: "Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi Nhà nước
thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam" để trả lời cho câu hỏi: Huyện Duy
Tiên, tỉnh Hà Nam cần có những giải pháp gì để tăng cường công tác thực hiện
chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất? Để trả lời cho
câu hỏi này, đề tài cần làm rõ những vấn đề như sau: thực trạng công tác bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Duy Tiên,
tỉnh Hà Nam từ khi Luật đất đai 2003 có hiệu lực cho đến nay; đã có thành công,
hạn chế và nguyên nhân gì; cần có những giải pháp gì góp phần tăng cường công

2


tác thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
trên địa bàn Huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam để đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên
liên quan?
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trước đây đã có một số công trình khoa học, các bài báo, luận văn, hội
thảo nghiên cứu về lĩnh vực này dưới nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn,
tiêu biểu như các công trình nghiên cứu của các tác giả như:
Hồ Huy Thành, 2010. Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở
một số dự án trên địa bàn tỉnh hà Tĩnh. Luận văn thạc sĩ nông nghiệp, Trường Đại
học Nông nghiệp Hà Nội: Đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại một
số dự án để tìm ra những nguyên nhân, yếu tố tác động đến các đối tượng bị thiệt
hại khi nhà nước thu hồi đất để từng bước tìm ra các giải pháp thích hợp nhằm đẩy
nhanh tiến độ thực hiện bồi thường, hỗ trợ đất đai, tài sản, vật kiến trúc, hoa màu,
cây cối và tái định cư đối với các hộ bị ảnh hưởng. Thu thập và phân tích các tài
liệu, số liệu điều tra nhằm xác định nguyên nhân, yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở đến
công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Lê Thị yến, 2011. Pháp luật về bồi thường khi nhà nước thu hồi đất qua
thực tiễn áp dụng tại địa bàn quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội. Luận văn thạc sĩ

chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất, chỉ ra những kết quả đạt được,
những tồn tại , hạn chế, nguyên nhân của công tác BT, HT, TĐC tại huyện Đông
Anh, TP Hà Nội; đề xuất các giải pháp để hoàn thiện, nâng cao tính khả thi của
chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất.
Các đề tài và công trình nghiên cứu nêu trên đã đề cập đến vấn đề chính
sách pháp luật về BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất ở những khía cạnh khác
nhau. Các công trình nghiên cứu chủ yếu đi sâu nghiên cứu về vấn đề bồi thường
mà chưa đi sâu nghiên cứu việc thực hiện chính sách BT, HT, TĐC và vấn đề sinh
kế cho người có đất bị thu hồi. Đặc biệt chưa có công trình khoa học nào nghiên
cứu sâu đến chính sách GPMB đảm bảo hài hòa lợi ích của cả 3 bên: Nhà nước, nhà
đầu tư và người dân có đất bị thu hồi. Đến nay cũng chưa có công trình khoa học
nào nghiên cứu trực tiếp đến vấn đề: Thực hiện chính sách hỗ trợ người dân khi
Nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Mặc dù vậy, các công
trình khoa học đã được công bố là những tài liệu tham khảo có giá trị cho việc
nghiên cứu và viết luận văn này. Trên cơ sở đó, luận văn tiếp tục nghiên cứu
theo hướng chuyên sâu, cụ thể trên phạm vi huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam nhằm
chỉ rõ những kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của việc thực

4


hiện chính sách BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất, từ đó đề xuất giải pháp
nhằm tăng cường công tác BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Duy
Tiên, tỉnh Hà Nam.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu:
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thực hiện chính sách hỗ trợ người
dân khi Nhà nước thu hồi đất.
- Phân tích, đánh giá việc thực hiện chính sách này tại huyện Duy Tiên,
tỉnh Hà Nam.

5.1. Cách tiếp cận nghiên cứu
Luận văn vận dụng cách tiếp cận nghiên cứu chính sách công kết hợp tiếp
cận từ trên xuống (dựa trên cơ sở các chính sách ban hành để thực hiện) với tiếp cận
từ dưới lên (quá trình tổ chức thực hiện chính sách ở cơ sở theo chu trình thực hiện
chính sách với sự tham gia của các chủ thể thực hiện chính sách).
5.2. Phương pháp nghiên cứu
Chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với người dân bị Nhà
nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Duy Tiên là sự cụ thể hóa các chính sách chung
của Luật Đất đai, các Nghị định và các thông tư hướng dẫn thi hành cho phù hợp
với tình hình thực tế của tỉnh Hà Nam nói chung và huyện Duy Tiên nói riêng, cũng
như tuân thủ chế độ phân cấp quản lý đất đai, tài chính của Nhà nước. Nội hàm
chính sách bao gồm cả nội dung chính sách lẫn phương thức tổ chức thực hiện
chính sách.
Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính và định
lượng, trong đó có:
- Phương pháp thu thập thông tin: được sử dụng để thu thập, phân tích và
khai thác thông tin từ các nguồn có sẵn liên quan đến đề tài nghiên cứu, bao gồm
các văn kiện, tài liệu, Nghị quyết, Quyết định của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành ở
Trung ương và tỉnh Hà Nam, huyện Duy Tiên; các công trình nghiên cứu, các báo
cáo, tài liệu thống kê của chính quyền, ban ngành đoàn thể, tổ chức, cá nhân liên
quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới chính sách và thực hiện chính sách BT, HT, TĐC
nói chung và BT, HT, TĐC tại huyện Duy Tiên nói riêng.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: được sử dụng để phân tích và tổng
hợp các quy định của pháp luật về BT, HT, TĐC khi nhà nước thu hồi đất nói chung

6


và các thông tin về thực tiễn áp dụng BT, HT, TĐC tại các dự án trên địa bàn huyện
Duy Tiên, tỉnh Hà Nam nói riêng.

7


6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Các phân tích, đánh giá về thực hiện chính sách BT, HT, TĐC tại địa bàn
huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam giúp nhìn nhận rõ hơn những kết quả, những tồn tại
và qua đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy cũng như khắc phục tồn tại nhằm thực
hiện các mục tiêu của chính sách, khẳng định tính đúng đắn của chính sách. Khi
chính sách được triển khai thực hiện rộng rãi, thì tính đúng đắn của chính sách được
khẳng định ở mức cao hơn, được xã hội thừa nhận, nhất là các đối tượng được thụ
hưởng chính sách.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn được kết cấu thành 3
chương:
Chương 1: Tổng quan chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà
nước thu hồi đất
Chương 2: Thực trạng chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất ở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.
Chương 3: Giải pháp thực hiện chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định
cư khi nhà nước thu hồi đất ở huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam

8


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI
NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT
1.1. Tổng quan về chính sách công
* Khái niệm chính sách công

* Mục tiêu của chính sách công:
- Phục vụ tăng trưởng: Sửa chữa khuyết điểm của thị trường như phân bổ
nguồn lực không hiệu quả.
- Thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội bền vững: sự gia tăng của GDP
hoặc GNP hoặc thu nhập bình quân theo đầu người trong một thời gian nhất định.
- Đảm bảo ổn định xã hội: Bù đắp, bảo đảm công bằng xã hội; làm nhiệm vụ
nhân đạo, tạo ổn định xã hội; bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.
- Phục vụ mục tiêu chính trị: Đáp ứng mục tiêu chính trị của Đảng cầm
quyền; đem lại uy tín chính trị cho Đảng cầm quyền; ổn định chính trị xã hội.
Chính sách công ở Việt Nam phải đóng góp thực hiện mục tiêu của Đảng
cộng sản Việt Nam: Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội cũng là mục tiêu, lý tưởng
của Đảng ta từ trước đến nay, đặc biệt trong bối cảnh phức tạp của tình hình kinh tế
và chính trị thế giới, cũng như quá trình phát triển kinh tế thị trường, toàn cầu hóa
và hội nhập quốc tế như hiện nay ở nước ta.
- Phục vụ mục tiêu xã hội chủ nghĩa: An sinh xã hội, công bằng, dân chủ,
văn minh. Bằng sự tiếp cận thực tiễn, chính sách công phải đóng góp cho việc bảo
đảm an sinh xã hội được coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
* Các tiêu chí cơ bản để đánh giá trong phân tích chính sách công:
- Tiêu chí đánh giá tính khả thi về chính trị: Các chính sách công để được lựa
chọn cần phải được đảm bảo tính khả thi về mặt chính trị, bởi vì nếu chính sách
công không được các nhà lãnh đạo cấp trên, các quan chức cao cấp ủng hộ thì nó sẽ
có rất ít cơ hội được chấp nhận và thông qua. Chính sách có được chấp nhận thì mới
được thực hiện. Vì vậy, các chính sách công được lựa chọn phải có giá trị thuyết
phục về mặt chính trị.
- Tiêu chí về tính khả thi trong tác nghiệp hành chính: Tiêu chí này sẽ đo
lường khả năng tổ chức thực hiện chính sách công được lựa chọn trong thực tế, nhất
là các điều kiện về hành chính.

10


Quy định mức và phương thức bồi thường

11


Quy định hỗ trợ người bị thu hồi đất
Quy định phương thức và mức hỗ trợ TĐC
- Các nhân tố ảnh hưởng đến chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:
Cơ sở pháp lý liên quan đến việc thu hồi đất
Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
Hoạt động giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và
quyền sở hữu nhà ở
Chính sách định giá quyền sử dụng đất của Việt Nam
Năng lực tổ chức thực hiện của cơ quan thực thi chính sách chính sách BT,
HT, TĐC.
1.2.2. Các khái niệm thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
* Các khái niệm
- Khái niệm thu hồi đất: Theo Khoản 11 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 đưa
ra khái niệm: “Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử
dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của
người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai”.
- Khái niệm bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất: Theo Khoản 12 Điều 3
Luật Đất đai sửa đổi năm 2013 đưa ra khái niệm “Bồi thường về đất là việc Nhà
nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử
dụng đất”.
- Khái niệm hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Theo Khoản 14 Điều 3 Luật
Đất đai sửa đổi năm 2013 đưa ra khái niệm: “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là
việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và
phát triển”.
- Khái niệm tái định cư: Theo Từ điển Tiếng Việt: Tái định cư được hiểu là:

xuất nông nghiêp, trình độ sản xuất chưa cao, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó
khăn, do đó việc định giá bồi thường và tuyên truyền, vận động người dân giao đất
rất khó khăn; chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và sinh kế là điều kiện cần
thiết cho người dân có đất nông nghiệp bị thu hồi. Đối với đất ở, nhất là tại khu vực
đô thị được xem là quyền tài sản có giá trị, đặc biệt là đối với các chủ thể sản xuất,
kinh doanh thường có tâm lý ngại di chuyển, thay đổi chỗ ở, điều kiện sống và tập
quán sinh hoạt, gây khó khăn cho việc thu hồi đất. Tình trạng lấn chiếm xây nhà trái

13


phép vẫn diễn ra. Bên cạnh đó, quỹ đất xây dựng cho TĐC còn thiếu, chất lượng
các khu TĐC chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu ổn định cuộc sống ở nơi ở mới.
Do đó việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất cho đến nay
vẫn rất phức tạp.
- Tính đa dạng: Việc BT, HT, TĐC thực hiện tại các dự án được diễn ra trên
cac khu vực hành chính với những đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và
trình độ dân trí khác nhau và mục đích sử dụng BT, HT, TĐC khác nhau. Ngoài ra,
mỗi dự án được thực hiện cũng mang những đặc điểm riêng và được tiến hành với
những giải pháp mang tính phù hợp với từng dự án cụ thể.
* Vai trò của chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Liên quan đến vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, vai trò việc thực hiện
chính sách được thể hiện ở những khía cạnh sau:
Thứ nhất, bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước.
Pháp luật đất đai hiện hành quy định: Nhà nước thu hồi đất đang sử dụng để
phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng. Khi
thu hồi đất, Nhà nước sẽ phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho
người có đất bị thu hồi để giải phóng mặt bằng. Trong quá trình triển khai công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhu cầu phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, cơ sở
hạ tầng xã hội, phát triển công nghiệp và dịch vụ, hiện đại hoá lực lượng quốc

1.2.3. Các nguyên tắc và yêu cầu đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư
- Đảm bảo công bằng, công khai và dân chủ: BT, HT, TĐC được thực hiện
thông qua một hoặc kết hợp các hình thức bằng tiền, bằng đất, quyền sử dụng đất,
quyền sở hữu nhà và phải đảm bảo công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp
luật. Đây là nguyên tắc quan trọng hàng đầu, quyết định thành công của chính sách
BT, HT, TĐC khi Nhà nước thu hồi đất.
- Đảm bảo tiến độ kịp thời, chính xác: Đảm bảo kịp thời, chính xác, đúng
tiến độ nhưng đúng luật là những yêu cầu quan trọng và cấp thiết của công tác BT,
HT, TĐC. Điều này không những ảnh hưởng to lớn đến yếu tố kinh tế mà còn ảnh
hưởng đến an ninh, chính trị, văn hóa, xã hội.

15


- Hiệu quả, tiết kiệm ngân sách Nhà nước: Nguyên tắc này đòi hỏi người có
quyền thực hiện chính sách BT, HT, TĐC phải cân nhắc tính toán kỹ càng về mọi
mặt trước khi quyết định để đảm bảo hiệu quả cả về mặt kinh tế và xã hội; hiệu quả
cả trong ngắn hạn và dài hạn. Người thực thi công vụ có quyền quyết định chi ngân
sách nhà nước cho BT, HT, TĐC phải tiết kiệm, không được lãng phí nhưng vẫn
đảm bảo lợi ích và điều kiện sống của người bị thu hồi đất. Tổ chức BT, HT, TĐC
theo quy hoạch, tránh tràn lan gây lãng phí.
- Giải quyết hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan:
Về phía Nhà nước: Thu hồi đất nhằm phân phối lại quỹ đất cho phù hợp với
mục tiêu quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế- xã hội, thực hiện vai trò các lợi
ích kinh tế của các chủ thể liên quan thông qua các chính sách tài chính về đất đai.
Nhà nước vừa là người quyết định chính sách BT, HT, TĐC vừa là người đưa ra các
biện pháp xử lý hài hòa lợi ích của người đang sử dụng đất với lợi ích nhà đầu tư.
Nhà nước cần xác lập cơ chế và có các chế tài ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư
để tránh hiện tượng vì lợi ích của mình mà làm phương hại đến lợi ích của người bị

bị thu hồi đất mà không còn chỗ ở thì được bố trí TĐC.
- Điều kiện được bồi thường:
Về bồi thường đất: Người bị thu hồi đất phải có một trong các điều kiện như:
Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; quyết định giao đất của cơ quan nhà nước
có thẩm quyền; giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp
luật; giấy tờ thanh lý, hóa giá, mua nhà ở gắn liền với đất ở thuộc quyền sở hữu Nhà
nước; bản án có hiệu lực của tòa án nhân dân về việc giải quyết tranh chấp nhà ở
gắn liền với quyền sử dụng đất hoặc quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền giải quyết tranh chấp đất đại.
Đối với tài sản trên đất: Người có tài sản trên đất hợp pháp thì được bồi
thường theo giá trị hiện có của tài sản. Nếu tài sản trên đất không hợp pháp thì tùy
theo trường hợp cụ thể được UBND tỉnh xem xét bồi thường hoặc hỗ trợ. Đối với
nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng
giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ
Xây dựng ban hành.
- Điều kiện được hỗ trợ:
Hỗ trợ di chuyển: Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di
chuyển chỗ ở thì được hỗ trợ kinh phí để di chuyển.

17


Hỗ trợ tái định cư: Hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất ở mà
không có chỗ ở nào khác thì được giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư.
Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất: Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp
sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp từ 30 đến 70% diện
tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ ổn định đời sống trong thời gian
6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở và 12 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở, thu
hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ ổn định đời
sống trong thời gian 12 tháng, nếu không phải di chuyển chỗ ở và 24 tháng nếu phải