1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
"Chính những đứa trẻ tạo nên người lớn, và không người lớn nào tồn tại mà
không được tạo nên từ đứa bé trước kia. Vì vậy chúng ta cần coi trẻ nhỏ như là
chìa khóa mở cánh cửa vận mệnh của tương lai chúng ta" (theo Maria
Montessori) [1].
Những năm đầu đời đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành
nhân cách và phát triển năng lực của trẻ, bởi tuy trẻ bẩm sinh đã có khả năng
tiếp thu học tập, não bộ đã được lập trình để tiếp nhận các thông tin cảm quan và
từ đó sử dụng nó hình thành hiểu biết và giao tiếp với thế giới bên ngoài. Việc
được hưởng sự chăm sóc và phát triển tốt từ lứa tuổi trẻ thơ sẽ góp phần tạo nền
móng vững chắc cho sự phát triển trong tương lai của trẻ.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,
nó giúp trẻ nhỏ phát triển đầy đủ về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã
hội và thẩm mỹ ngay từ những bước chân đầu đời chập chững. Những kỹ năng
mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non tại ngôi
trường sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ. Lứa tuôi
mầm non là "giai đoạn vàng"[1] phát triển của trẻ đặc biệt là độ tuổi nhà trẻ đây
là giai đoạn "khả năng tiềm tàng vô biên"[1], trẻ bắt đầu hình thành ngôn ngữ
"thời kỳ phát cảm ngôn ngữ"[2], trẻ tò mò thích tìm hiểu, khám phá thế giới
xung quanh; nếu chúng ta có phương pháp để khai thác triệt để thì trẻ sẽ phát
triển một cách toàn diện.
Hoạt động nhận biết là một hoạt động phát triển nhận thức cho trẻ nhà trẻ
hữu hiệu nhất, thông qua hoạt này trẻ được thõa mãn nhu cầu nhận biết, tìm
hiểu, khám phá, phát hiện những điều mới lạ về thế giới xung quanh một cách
cụ thể và chính xác, từ đó cảm giác, tri giác, ngôn ngữ của trẻ phát triển đầy đủ,
trẻ nắm vững các hành động với đồ vật và lĩnh hội được phương thức sử dụng
của đồ vật.
Chúng ta cần nuôi dưỡng tính tò mò, thích tìm hiểu khám phá thế giới xung
quanh của trẻ bằng cách: cung cấp các đồ chơi, nguyên vật liệu mới, đồng thời
hỗ trợ trẻ trải nghiệm, khám phá tạo cơ hội cho trẻ sử dụng các giác quan để

- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhà trẻ ở giai đoạn này cảm giác,
tri giác của trẻ đã được phát triển nhờ việc trẻ biết đi và thực hiện các hành
động với đồ vật. Việc xuất hiện ngôn ngữ đã làm cho cảm giác của trẻ trở nên
chính xác và có căn cứ hơn: Trẻ phân biệt được màu xanh- màu đỏ, kích thước
to - nhỏ. Trẻ bắt đầu tri giác thuộc tính của đồ vật xung quanh, nắm được các
mối quan hệ đơn giản nhất của đồ vật. Đối với độ tuổi 24-36 tháng tuổi cảm
giác tri giác được phát triển đầy đủ hơn nhờ nắm vững các hành động với đồ vật
và lĩnh hội phương thức sử dụng của đồ vật, trẻ phản ánh thuộc tính của sự vật,
hiện tượng xung quanh đa dạng hơn, phù hợp hơn, tri giác rõ nét về màu sắc,
hình dạng, kích thước... Tuy nhiên khả năng lĩnh hội chuẩn cảm giác vẫn còn
hạn chế [4].
Đây là giai đoạn “Tiền ngôn ngữ” giai đoạn mà ngôn ngữ của trẻ đang hình
thành và phát triển rất nhanh, trẻ rất ham nói. Trẻ thường có nhiều thắc mắc
trước những sự vật, hiện tượng mà trẻ nhìn thấy, nghe thấy. Trẻ luôn đặt ra rất
nhiều câu hỏi như: Ai đây? Cái gì? Con gì? Tiếng gì? Màu gì? Để làm gì?..
Chính vì vậy thông qua hoạt động "nhận biết" trẻ sẽ được thoả mãn nhu cầu
nhận biết, nhu cầu tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh[5]. Trẻ nhận biết
được tên gọi, chức năng một số bộ phận cơ thể của con người; Tên gọi, đặc
điểm nổi bật, công dụng và cách sử dụng một số đồ dùng, đồ chơi, phương tiện
giao thông quen thuộc với trẻ; Tên gọi và đặc điểm nổi bật của một số con vật,
hoa, quả quen thuộc với trẻ; Một số màu cơ bản (đỏ, vàng, xanh), kích thước
(to-nhỏ), hình dạng (tròn, vuông), số lượng (một-nhiều) và vị trí trong không
2



chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè đồng nghiệp luôn tham khảo sách báo, tập san,
các thông tin đại chúng,… để tìm ra các phương pháp, biện pháp chỉ đạo giáo
viên tổ chức tốt các hoạt động trong ngày đặc biệt là hoạt động nhận biết cho trẻ
nhà trẻ, phù hợp với trẻ ở trường, nhóm lớp mình, giúp trẻ tích cực tham gia các
hoạt động học tập và vui chơi.
2.2.2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trường, lớp tôi cũng gặp không ít những khó
khăn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ và đặc biệt là việc tổ chức tổ chức
hoạt động nhận biết cho trẻ nhà trẻ.
- Giáo viên tổ chức các hoạt động giáo dục chưa linh hoạt, chưa thu hút
được trẻ, chưa phát huy được tính tích cực của trẻ, đặc biệt là trong tổ chức hoạt
động nhận biết.

3


- Trường nằm gần khu công nghiệp Hàn Quốc, đa số phụ huynh là công
nhân khu công nghiệp đi làm từ sớm và về nhà muộn, con cái thường giao cho
ông bà đưa đón. Vì vậy sự quan tâm của phụ huynh đối với trẻ không được
thường xuyên và chu đáo.
- Đôi với trẻ đây là điểm khởi đầu cho việc thích nghi sự thay đổi từ môi
trường quen thuộc sang môi trường mới hoàn toàn, từ gia đình đến với trường,
nhóm trẻ, từ bố mẹ đến với cô giáo và các bạn, trẻ còn bỡ ngỡ với các hoạt động
học và chơi ở lớp, còn quấy khóc, chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động
cùng cô, cùng bạn.
2.2.3. Kết quả của thực trạng:
Bảng khảo sát thực trạng đối với giáo viên (Xem phụ lục 1)
Bảng khảo sát thực trạng đối với trẻ (Xem phụ lục 2)
Kết quả trên cho ta thấy chất lượng hiệu quả khi tổ chức hoạt động nhận
biết cho trẻ chưa cao, hình thức và phương pháp tổ chức chưa linh hoạt. Đối với



toàn cho trẻ hoạt động đặc biệt là hoạt động nhận biết cho trẻ nhà trẻ, đầu năm
học 2017- 2018 tôi lên kế hoạch chỉ đạo giáo viên xây dựng vườn thiên nhiên
của bé, xây dựng vườn rau của bé trong vườn trường. Tôi tận dụng các khu đất
trống của vườn trường chia đều cho các nhóm lớp trồng rau theo mùa lấy rau
sạch ăn và tạo môi trường tự nhiên để trẻ được hoạt động nhận biết, quan sát về
các loại rau, theo dõi sự phát triển của cây rau từ lúc làm đất, gieo hạt, nảy mầm
được cùng cô chăm sóc rau như nhổ cỏ, tưới nước, vun xới đến khi rau xanh tốt
và được thu hoạch.
Trồng và xây dựng vườn thiên nhiên của bé, chỉ đạo giáo viên kêu gọi
phụ huynh ủng hộ các phế liệu sẵn có của gia đình như: Lốp xe ô tô, lốp xe máy,
xe đạp hỏng, chai lọ... đem đến để sơn, cắt tạo thành bông hoa, những con vật
ngộ nghĩnh để trồng hoa, cây cảnh trong vườn thiên nhiên. Phát động tết trồng
cây đến cán bộ, giáo viên và các bậc phụ huynh. Kêu gọi phụ huynh ủng hộ cây
cảnh, chậu cảnh để trồng trong sân trường.
Tạo khu vui chơi với cát, nước và các vật liệu thiên nhiên: Bố trí hố cát,
sỏi, chậu nước và các vật liệu như: chai lọ, hộp, ô tô tải, rổ thìa, bát, cân, xà
phòng, giấy gấp thuyền, phẩm màu, khuôn, xốp... để trẻ được hoạt động trải
nghiệm: Thí nghiệm vật chìm nổi, xây lâu đài bằng cát, vẽ ngón tay trên cát, đào
xới, in xới, tạo sản phẩm bằng khuôn,...
Tất cả là nhằm tạo môi trường tự nhiên cho trẻ hoạt động khám phá trong
"Hoạt động nhận biết".
Hình ảnh: Vườn rau và vườn thiên nhiên của bé (Xem phụ lục 3)
* Môi trường trong nhóm lớp
Nhằm kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ, tôi chỉ đạo giáo viên
ngoài việc xây dựng môi trường giáo dục trong nhóm lớp theo đúng chủ đề và
các khu vực hoạt động phù hợp với chủ đề thực hiện, tận dụng các mảng tường
trống để trang trí tranh ảnh xung quanh lớp, chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, làm đồ
dùng đồ chơi phù hợp với chủ đề để làm nổi bật lên chủ đề đang thực hiện, vì

Hay đến khu vực vận động cô hỏi trẻ về các đồ dùng như: bóng, vòng,
gậy, bập bênh... để trẻ trả lời
Khi trẻ trả lời cô động viên khuyến khích trẻ và giúp đỡ khi trẻ gặp khó
khăn. Từ đó cô giới thiệu về chủ đề đang thực hiện, cung cấp kiến thức, bổ sung
kiến thức về tên gọi, đặc điểm, công dụng của tranh ảnh, đồ dùng đồ chơi và một
số kinh nghiệm hoạt động cho trẻ.
- Đối với nhóm 24-36 tháng:
Trẻ độ tuổi này đã biết xác lập các mối quan hệ chưa có sẵn giữa các đồ
vật để giải quyết nhiệm vụ đơn giản và bắt đầu biết sử dụng các thao tác của tư
duy như: so sánh, phân tích, tổng hợp, phân loại, khái quát hóa dưới hình thức
sơ đẳng nhất như: so sánh cái này to hơn cái kia hay chia ra làm nhiều phần...Vì
vậy đồ dùng đồ chơi cho độ tuổi này cần phong phú và đa dạng hơn so với độ
tuổi trước để trẻ được nhận biết, khám phá và trải nghiệm. Nên tôi chỉ đạo giáo
viên sử dụng các hình ảnh trang trí có nội dung rõ ràng, màu sắc đẹp và hình ảnh
sống động, đồ dùng đồ chơi đẹp, an toàn mang tính thẫm mỹ, tính giáo dục cao.
Chỉ đạo giáo viên khi trang trí, tranh ảnh phải được treo ngang tầm mắt
trẻ không cao, không thấp quá để trẻ quan sát, hoạt động, khám phá dễ dàng
hơn. Đồ dùng, đồ chơi để sao cho trẻ dễ lấy, dễ cất.
Hình ảnh: Môi trường trong lớp (Xem phụ lục 4)
Kết quả đạt được: Môi trường cho trẻ hoạt động nhận biết mà Tôi cùng
với cán bộ giáo viên trong trường, hội cha mẹ học sinh, xây dựng thực sự là nơi
có nguồn thông tin phong phú, kích thích tính tò mò ham hiẻu biết của trẻ, đảm
bảo tính thẩm mỹ, khoa học, xanh- sạch- đẹp và an toàn. Trẻ tích cực tham gia
vào hoạt động nhận biết tìm hiểu, khám phá và vui chơi.
2.3.2. Bồi dường kiến thức nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động nhận
biết cho giáo viên nhà trẻ.
Bồi dưỡng kiến thức cho giáo viên là một hoạt động không thể thiếu trong
kế hoạch hoạt động chuyên môn của nhà trường hằng năm. Đầu năm học 20172018 Tôi cùng ban giám hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
chuyên môn cho cán bộ giáo viên trong trường. Đặc biệt là bồi dưỡng kiến thức
để nâng cao chất lượng tổ chức tốt hoạt động Chơi- Tập có chủ định "Hoạt động

con đã được ăn, loài hoa mà con biết, đồ dùng đồ chơi của con, con vật con biết ...
Hay khuyến khích trẻ sắp xếp các đồ dùng đồ chơi thành nhóm theo yêu cầu,
giữ gìn đồ chơi sạch đẹp, không chơi ở nơi phương tiện giao thông hoạt động...
Thay đổi linh hoạt trong cách tổ chức, hình thức tổ chức theo cá nhân, theo
nhóm một cách phù hợp.
Trường mầm non Nga Mỹ có 3 nhóm trẻ trong đó có 2 độ tuổi: 1 nhóm 1824 tháng tuổi và 2 nhóm 24-36 tháng tuổi, ở độ tuổi nào thì giáo viên thực hiện theo
chương trình của độ tuổi đó:
* Đối với nhóm 18-24 tháng tuổi:
Ở độ tuổi này ngôn ngữ và khả năng hành động với đồ vật đã phát triển nhờ
đó trẻ đã có khả năng nghe và trả lời được các câu hỏi đơn giản của cô. Song các
hướng dẫn của giáo viên vẫn cần cụ thể, chi tiết và gắn với từng cá nhân để trẻ thực
hiện hiệu quả. Khi nói tên đồ vật giáo viên cần chỉ vào đồ vật đó và nói một cách rõ
ràng, nhiều lần để trẻ nhận biết, giáo viên có thể cầm tay trẻ hướng dẫn trực tiếp
các hành động với đồ vật, nếu trẻ chưa biết thì giáo viên có thể hướng dẫn lại và
yêu cầu trẻ làm theo. Tôi chỉ đạo giáo viên tạo cơ hội cho trẻ được nhận biết bằng
tất cả các giác quan qua thực hành, thao tác trực tiếp với đồ vật, nghe và nhận biết
âm thanh, bắt trước tiếng kêu của một số con vật (gà gáy ò ó o, mèo kêu meo meo,
chó sủa gâu gâu...), tiếng kêu của đồ vật (ô tô kêu bim bim, đồng hồ kêu tích tắc,
điện thoại kêu reng reng...), dạy trẻ chơi một số trò chơi như: tìm đồ chơi theo yêu
cầu, cho trẻ nhìn, sờ nắn, lắc, gõ đồ dùng, đồ chơi để nghe âm thanh, thả đồ vật
vào, chuyển đồ vật ra...
Chỉ đạo giáo viên cho trẻ được luyện tập nhận biết đối tượng nhận biết qua
hình thức trực quan gián tiếp như: tranh ảnh, máy tính (đặc biệt đối với những đồ
vật không thể trực tiếp hành động với vật thật con vật, phương tiện giao thông... để
trẻ quan sát cách vận động, nơi hoạt động...). Đối với vật thật hoặc mô phỏng có
chất liệu khác nhau (nhựa, vải, đất sét)... giáo viên cho trẻ trải nghiệm bằng tất cả
các giác quan (mắt nhìn màu sắc, tay sờ, miệng nếm...). Khuyến khích trẻ diễn đạt
bằng lời nói kết quả của những cảm giác tri giác của trẻ. Ví dụ: Ăn chuối ngọt, ăn
cam chua...
Tùy thuộc vào khả năng của trẻ nhóm lớp mình, địa phương mình mà chỉ đạo

Hình ảnh: Hoạt động nhận biết (Xem phụ lục 5)
* Đối với trẻ 24-36 tháng tuổi:
Đối với độ tuổi này ngoài việc tổ chức cho trẻ nhận biết như độ tuổi 18-24
tháng nhưng yêu cầu nâng cao hơn và có sự kết hợp hợp lý giữa hướng dẫn bằng
hành động và lời nói. Khi tổ chức hoạt động nhận biết giáo viên phải khuyến khích
trẻ phối hợp các giác quan để nhận biết đối tượng qua nghe và nhận biết âm thanh
của một số đồ vật, tiếng kêu của một số con vật. Qua nhìn ngửi nếm đồ vật, hoa
quả để nhận biết đặc điểm nổi bật: màu sắc, cứng - mềm, trơn (nhẵn)- sần sùi...
Trong quá trình trẻ hoạt động, giáo viên khuyến khích đồng thời sự phát triển các
giác quan của trẻ với sự thể hiện nhận biết bằng lời nói. Ví dụ cho trẻ sờ vào quả
na, ngửi quả na, nếm quả na đồng thời tập cho trẻ thể hiện những hiểu biết về quả
na bằng lời nói như: "Quả na sần sùi, có nhiều mắt", "quả na ngọt"...
Cô đặt câu hỏi để khuyến khích trẻ sử dụng vốn biểu tượng của mình đã tích
lũy được qua tri giác để liên hệ với thực tiễn nhằm cũng cố thêm những nhận biết
của trẻ.
Ví dụ: Đối với chủ đề "Những con vật đáng yêu" cô giáo hỏi trẻ:
+ Nhà bạn nào nuôi mèo?
9


+ Mèo kêu thế nào? (cho trẻ bắt chước tiếng kêu của con mèo)
+ Nuôi mèo để làm gì? (bắt chuột)
Từ đó trẻ nói lên được biểu tượng mà trẻ có được (Nhà con có nưôi mèo, mèo
kêu meo meo, mèo bắt chuột)
Hay chủ đề "Rau, quả thơm và những bông hoa đẹp" cô hỏi trẻ:
+ Bạn nào đã được ăn rau bắp cải?
+ Bắp cải có dạng hình gì?
+ Bắp cải màu gì?
Đối với độ tuổi này khả năng tập trung chú ý của trẻ cao hơn, hành động của
trẻ thuần thục hơn, ngôn ngữ đã phát triển hơn độ tuổi trước vì vậy tôi chỉ đạo giáo

nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra. Để xác định được mục tiêu của hoạt động
nhận biết đối với trẻ nhà trẻ chúng ta cần nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Ở
độ tuổi này trẻ còn rất nhỏ, còn non nớt về sức khỏe, về ngôn ngữ, về nhận thức
10


và đặc biệt trẻ bước vào giai đoạn chuyển tiếp từ gia đình đến nhà trường một
môi trường hoàn toàn mới lạ đối với trẻ, trẻ rụt rè nhút nhát, còn quấy khóc còn
lạ lẫm với các hoạt động của trường của nhóm lớp vì vậy Tôi chỉ đạo giáo viên
căn cứ vào khả năng, nhu cầu nhận biết, sở thích của trẻ trong nhóm để “Xác
định kiến thức, kĩ năng, thái độ mong muốn trẻ có thể đạt được ở các, lĩnh vực
phát triển (thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội và thẩm mỹ)
sau khi thực hiện chủ đề trên cơ sở: bám sát mục tiêu cuối độ tuổi và kết quả
mong đợi của từng lĩnh vực giáo dục ở độ tuổi nhà trẻ trong chương trình giáo
dục mầm non và kế hoạch năm học để xác định mục tiêu phù hợp khả năng,
kinh nghiệm sống của trẻ theo độ tuổi và phù hợp với trẻ nhóm mình, địa
phương mình.
Ví dụ: Mục tiêu phát triển hoạt động nhận biết cho trẻ nhà, mỗi độ tuổi
giáo viên xác định mục tiêu cần đạt được ở mức độ khác nhau, độ tuổi nhỏ thì
yêu cầu đạt được thấp hơn, độ tuổi càng cao thì yêu cầu cần đạt sẽ càng cao.
Nội dung
Nhà trẻ 18-24 tháng tuổi
Nhà trẻ 24-36 tháng tuổi
- Một số đồ - Chỉ/lấy/nói tên đồ dùng đồ - Nói được tên và một vài
dùng đồ chơi chơi, hoa quả, con vật quen đặc điểm nổi bật của các
con vật, hoa, thuộc theo yêu cầu của người đồ vật, hoa quả, con vật
quả quen thuộc lớn.
quen thuộc.
[5]
Khi đã xác định được mục tiêu giáo dục thì việc thiết kế hoạt động giáo dục

tâm là câu hỏi mở. Và tôi chỉ đạo giáo viên phải cân nhắc khi nào thì cần sử
dụng câu hỏi đóng và khi nào thì sử dụng câu hỏi mở.
Ví dụ: Khi cho trẻ nhận biết "Hoa hồng, hoa cúc" Chủ đề: "Cây, rau, quả
thơm và những bông hoa đẹp" độ tuổi 24-36 tháng tuổi.
Giáo viên đặt câu hỏi:
- Đây là hoa gì? (hoa hồng)
- Các con có nhận xét gì về hoa hồng? (Trẻ đưa ra nhận xét)
- Hoa hồng có màu gì? (màu đỏ)
- Hoa hồng có mùi gì? (cho trẻ ngửi mùi thơm của hoa hồng)
- Cánh hoa hồng thế nào?(cho trẻ sờ và cảm nhận sự mềm mượt của cánh
hoa) ...
Tôi chỉ đạo giáo viên gợi mở để trẻ tự nhận xét các đặc điểm nổi bật của
hoa hồng, hoa cúc như (thân, cành, lá, hoa, nói được lợi ích của các loại hoa,
cách chăm sóc để có nhiều hoa đẹp..), được trực tiếp nhìn ngắm, sờ, ngửi và
phân biệt được sự giống nhau và khác nhau của hoa hồng và hoa cúc về đặc
điểm, màu sắc, mùi thơm... Tôi chỉ đạo giáo viên đặt ít câu hỏi, nhưng câu hỏi
phải khiến trẻ tư duy, suy nghĩ. Khi nêu câu hỏi phải dành thời gian cho trẻ suy
nghĩ, không nên vội đánh giá mà động viên khuyến khích để nhận được câu trả
lời tốt hơn từ trẻ.
Hình ảnh : Hoạt động nhận biết lấy trẻ làm trung tâm (Xem phụ lục 6)
Đối với trẻ Nhà trẻ đa số trẻ là những năm đầu tiên đến trường nên còn
nhút nhát, ngại tham gia hoạt động cùng cô cùng bạn. Vì vậy khi tổ chức cho trẻ
hoạt động nhận biết cô giáo phải luôn là người động viên, khuyến khích trẻ, bao
quát giúp đỡ trẻ luôn lấy trẻ làm trung tâm của hoạt động. Luôn tạo cơ hội để trẻ
tự hoạt động độc lập một mình, hoạt động nhóm nhỏ. Tôi chỉ đạo giáo viên phải
luôn tạo bầu không khí thân thiện, tôn trọng và tin cậy, khi tổ chức hoạt động
nhận biết cho trẻ. Nhằm đạt được tối đa mục đích của hoạt động và kết quả
mong đợi trẻ ở mỗi hoạt động nhận biết do cô tổ chức.
Kết quả đạt được: Chỉ đạo tổ chức hoạt động nhận biết theo phương pháp
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm phát huy được tối đa khả năng, năng lực hoạt

nhân của trẻ, trang phục, màu sắc...
* Hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời là hoạt động được tổ chức ở không gian bên ngoài
lớp học nhằm thõa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám phá thế giới
xung quanh của trẻ. Hoạt động này tạo được nhiều cơ hội cho trẻ tiếp xúc và
hoạt động trực tiếp với các đối tượng trong môi trường tự nhiên, xã hội giúp
tăng cường sự nhận biết về các sự vật hiện tượng.
Ví dụ: Trong hoạt động Chơi - Tập có chủ định trẻ được nhận biết hoa
cúc, đến giờ hoạt động ngoài trời trẻ được quan sát vườn hoa cúc, trẻ được tiếp
xúc trực tiếp với những cây hoa cúc trong vườn trường, được gọi tên, đặc điểm
nổi bật, được cùng cô chăm sóc hoa như: Tưới nước, nhổ cỏ... Từ đó giúp trẻ
nhận biết và khắc sâu kiến thức.
Chỉ đạo giáo viên cho trẻ nhận biết những tình huống bất ngờ xảy ra trong
qúa trình tổ chức hoạt động ngoài trời (không nằm trong kế hoạch).
Ví dụ: Tiếng máy bay, tiếng chim hót,... giáo viên cần nhanh chóng phân
tích và khai thác ở trẻ giúp trẻ nhận biết và sử dụng các giác quan để quan sát và
nhận biết các đặc điểm của đối tượng bất thường đó.
Hình ảnh: Trẻ hoạt động ngoài trời (Xem phụ lục 7)
* Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh:
Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh là hoạt động trong chế độ sinh hoạt hàng ngày
của trẻ ở trường mầm non, đáp ứng các nhu cầu phát triển của trẻ. Trong các
hoạt động này Tôi chỉ đạo giáo viên có thể tận dụng các tình huống trong thực tế
giúp trẻ nhận biết đồ dùng, đồ chơi quen thuộc, các bộ phận cơ thể... hoặc tận
dụng mọi cơ hội xung quanh để luyện tập phát triển các giác quan cho trẻ.
13


- Hoạt động ăn: Ngoài việc giúp trẻ thực hiện các yêu cầu về vệ sinh
trước, trong và sau khi ăn (rửa tay, rửa mặt... giúp trẻ nhận biết các bộ phận cơ
thể) giáo viên kết hợp giới thiệu tên các món ăn gắn liền với loại thực phẩm, mùi

"Tổ chức ngày hội ngày lễ ở trường mầm non là một hoạt động giáo dục trong
chương trình giáo dục trẻ. Nó có tác dụng quan trọng góp phần phát triển trí
tuệ, thể chất và chính là nội dung của việc giáo dục đạo đức thẩm mỹ cho trẻ"
[7].
Tết trung thu là một trong những ngày lễ hội luôn được các bé yêu thích,
chờ đợi vì vậy tôi lên kế hoạch tổ chức kịch bản và giao nhiệm vụ cụ thể đến tất
cả các giáo viên và nhóm lớp, đặc biệt là chương trình văn nghệ phục vụ cho
ngày hội trong đó có tiết mục văn nghệ của các bé nhà trẻ, nhằm giúp các bé
hiểu về ý nghĩa của ngày tết trung thu, nhận biết được ngày tết trung thu các bé
có đèn lồng, có nhiều bánh, kẹo, hoa quả...
Hay tổ chức kịch bản ngày 20/11 tạo cơ hội để các bé nhà trẻ được giao
lưu với các anh chị lớp mẫu giáo trong trường cùng nhau múa hát để chúc mừng
các cô giáo người mẹ thứ 2 của mình trong trường mầm non
Tổ chức cho các nhóm trẻ giao lưu với nhau qua các trò chơi, ngày hội
đọc sách, ngày hội đồ chơi, hội chợ xuân... thông qua đó trẻ được củng cố kiến
thức, được trải nghiệm, được mở rộng nhận biết về thế giới xung quanh mình.
Hình ảnh: Ngày hội, ngày lễ (Xem phụ lục 9)
* Hoạt động dạo chơi tham quan:
Tôi chỉ đạo giáo viên ngoài việc cho trẻ tham gia các trò chơi thể thao, hát
múa, đọc sách, còn tổ chức cho trẻ đi dạo chơi tham quan các khu vực trong
trường, các di tích lịch sử, một số địa danh của địa phương...
Đối với độ tuổi nhà trẻ để tổ chức được một buổi dạo chơi tham quan cho
trẻ thì cán bộ giáo viên phải lên kế hoạch, chuẩn bị các điều kiện như địa điểm,
liên hệ với địa điểm cần tham quan để được sự ủng hộ của những người ở nơi cho
trẻ tham quan, từ đó có kế hoạch tổ chức, lựa chọn vị trí tham quan cho phù hợp,
chuẩn bị đồ dùng trang phục cho trẻ. Thông qua buổi đi dạo chơi tham quan, trẻ
cảm nhận được một không gian mới mẻ, được tham gia nhận biết, tìm hiểu các
hoạt động xã hội. Các hoạt động tham quan lý thú luôn kích thích trí tò mò của
trẻ, tạo tâm thế thoải mái giúp trẻ say mê, hứng thú hơn trong các hoạt động.
- Hoạt động tham quan có thể là thăm các khu vực trong trường như: các

chơi ở nhóm; trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp với cô và bạn, trẻ nói rõ ràng,
mạch lạc hơn.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
* Đối với giáo dục: Kết quả trên trẻ (Xem phụ lục 11)
Như vậy sau khi áp dụng các biện pháp vào công tác chỉ đạo giáo viên tổ
chức tốt hoạt động nhận biết cho trẻ trong quá trình làm sáng kiến, chất lượng
giáo dục đạt kết quả rất cao.
- Đối với trẻ 18-24 tháng tuổi:
Khả năng nhận biết tên một số bộ phận của cơ thể: mắt mũi, miệng, tay
chân: trẻ đạt tăng 5 cháu, tăng tỉ lệ 31.3%, đạt 100%. Khả năng nhận biết tên,
đặc điểm nổi bật của đồ dùng đồ chơi quen thuộc: trẻ đạt tăng 6 cháu, tăng tỉ lệ
37.5%, đạt 100%. Khả năng nhận biết tên phương tiện giao thông gần gũi: trẻ
đạt tăng 5 cháu, tăng tỉ lệ 31.3%, đạt 100%. Khả năng nhận biết tên và một số
đặc điểm nổi bật của con vật, rau, hoa, quả quen thuộc: trẻ đạt tăng 5 cháu, tăng
tỉ lệ 31.3%, đạt 100%. Khả năng nhận biết màu đỏ - màu xanh, kích thước to nhỏ: trẻ đạt tăng 7 cháu, tăng tỉ lệ 43.7%, đạt 100%. Khả năng nhận biết tên bản
thân, hình ảnh bản thân trong gương, đồ chơi đồ dùng của bản thân, tên của một
số người thân gần gũi: trẻ đạt tăng 5 cháu, tăng tỉ lệ 31.3%, đạt 100%.
- Đối với trẻ 24-36 tháng tuổi:
Khả năng nhận biết tên chức năng chính một số bộ phận của cơ thể: mắt,
mũi, miệng, tay chân: mắt mũi, miệng, tay chân: trẻ đạt tăng 10 cháu, tăng tỉ lệ
33.3%, đạt 100%. Khả năng nhận biết tên, đặc điểm nổi bật, công dụng và cách
sử dụng đồ dùng đồ chơi quen thuộc: trẻ đạt tăng 10 cháu, tăng tỉ lệ 33.3%, đạt
100%. Khả năng nhận biết tên, đặc điểm nổi bật và công dụng của phương tiện
giao thông gần gũi: trẻ đạt tăng 11 cháu, tăng tỉ lệ 36.7%, đạt 100%. Khả năng
18


nhận biết tên và một vài đặc điểm nổi bật của con vật, quả quen thuộc: trẻ đạt
tăng 10 cháu, tăng tỉ lệ 33.3%, đạt 100%. Khả năng nhận biết màu đỏ, vàng,
màu xanh; kích thước to - nhỏ; hình tròn- hình vuông; vị trí trong không gian; số

nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động nhận biết cho trẻ nhà trẻ tại Trường mầm
non Nga Mỹ và đã rút ra được kết luận sau:
Để giáo viên tổ chức tốt các hoạt động giáo dục đặc biệt là "Hoạt động
nhận biết" và trẻ hoạt động tích cực, bộc lộ hết khả năng nhằm thõa mãn nhu cầu
nhận biết, tìm hiểu, khám phá, vui chơi của trẻ trong hoạt động nhận biết thì cán
bộ quản lý chúng ta cần:

19


- Tổ chức xây dựng môi trường phục vụ cho hoạt động nhận biết, trong đó
có môi trường bên trong và môi trường bên ngoài, môi trường phải đảm bảo an
toàn về thể chất và tinh thần cho trẻ.
- Bồi dưỡng một số kiến thức cần thiết để giáo viên tổ chức tốt hoạt động
nhận biết cho trẻ, giúp trẻ tích cực, hứng thú tham gia hoạt động nhận biết, cùng
cô cùng bạn, cô là người gợi mở còn trẻ là những chủ thể tích cực.
- Chỉ đạo tổ chức hoạt động nhận biết theo phương pháp giáo dục "lấy trẻ
làm trung tâm". Mọi hoạt động hướng vào trẻ, luôn động viên khuyến khích trẻ,
tạo mọi cơ hội để trẻ được nhận biết, tìm tòi khám phá, được trải nghiệm, được
giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi. Đó là cách tốt nhất để trẻ nhận biết, lĩnh hội tri
thức và tích lũy tri thức.
- Lồng ghép, tích hợp hoạt động nhận biết vào các hoạt động trong ngày
của trẻ một cách nhẹ nhàng, phù hợp.
- Phát động phong trào sưu tầm sáng tác trò chơi câu đố phục vụ cho hoạt
động nhận biết của trẻ.
- Chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin khi tổ chức hoạt động nhận biết
để thu hút và tạo sự mới mẻ đối với trẻ.
- Tổ chức tốt các hoạt động cho trẻ như ngày hội, ngày lễ, đi dạo chơi
tham quan khu vực trường và một số địa danh lân cận để trẻ được nhận biết tìm
hiểu về ngày lễ, ngày hội, địa danh, phong cảnh của quê hương. Từ đó thõa mãn

sự phát triển trí tuệ cho trẻ
Mẫu giáo
- Một số kinh nghiệm giáo
dục BVMT cho trẻ 24-36
tháng tuổi
- Nâng cao chất lượng cho trẻ
mẫu giáo 5 tuổi làm quen với
các biểu tượng toán
- Một số biện pháp giúp trẻ 5
tuổi hoạt động tích cực trong
môi trường giáo dục tại lớp
- Biện pháp chỉ đạo nhằm
nâng cao chất lượng tổ chức
hoạt động ngoài trời cho trẻ
Mẫu giáo tại Trường mầm
non Nga Mỹ.

Cấp đánh giá xếp
loại

Kết quả
đánh giá
xếp loại

Năm học
đánh giá
xếp loại

(Ngành GD cấp
huyện/tỉnh; Tỉnh...)


2014-2015

22


Phụ lục
1. Bảng khảo sát thực trạng đối với giáo viên:
Giáo viên tổ chức hoạt động
Giáo viên tổ chức hoạt động
Tổng số giáo
nhận biết linh hoạt, đạt hiệu nhận biết chưa linh hoạt, chưa
viên Nhà trẻ
quả
đạt hiệu quả
Số giáo viên
%
Số giáo viên
%
4
2
50%
2
50%
2. Bảng khảo sát thực trạng đối với trẻ:
Đối với trẻ 18-24 tháng tuổi:

ST
T
1

sát

Số trẻ

%

Số trẻ

%

16

11

68.7

5

31.3

16

10

62.5

6

37.5


16

11

68.7

5

31.3

Trẻ đạt

Trẻ chưa đạt

23


Đối với trẻ 24-36 tháng tuổi:

ST
T
1

2

3

4

5

những người thân gần gũi
trong gia đình, tên của cô
giáo các bạn.

Tổng số
trẻ khảo
sát

Số trẻ

%

Số trẻ

%

30

20

66.7

10

33.3

30

20


19

63.3

11

36.7

30

30

30

30

Trẻ đạt

Trẻ chưa đạt

24


3. Hình ảnh: Vườn rau, vườn thiên nhiên của bé

4. Hình ảnh: Môi trường trong lớp

25