VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HOÀNG KIM BÚT
HỦY HỢP ĐỒNG
THEO LUẬT THƯƠNG MẠI 2005
LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, năm 2018
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
HOÀNG KIM BÚT
HỦY HỢP ĐỒNG
THEO LUẬT THƯƠNG MẠI 2005
Chuyên ngành
: Luật kinh tế
Mã số
: 838.01.07
LUẬT VỀ HỦY BỎ HỢP ĐỒNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY .............................66
3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về hủy bỏ hợp đồng .................................66
3.2. Giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về hủy bỏ hợp đồng ..........................69
KẾT LUẬN ..............................................................................................................79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt
Từ được viết tắt
BLDS
: Bộ luật dân sự
BLTTDS
: Bộ luật tố tụng dân sự
CISG
: Công ước Viên 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
CTTM
: Chế tài thương mại
HĐ
QLNN
: Quản lý nhà nước
TAND
: Tòa án nhân dân
THTT
: Tiến hành tố tụng
VADS
: Vụ án dân sự
VKSND
: Viện kiểm sát nhân dân
XHCN
: Xã hội chủ nghĩa
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Có thể nói rằng hoạt động thương mại đã và đang đóng góp vai trò không
nhỏ trong việc xây dựng và phát triển nền kinh tế đất nước đáp ứng với công
cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong giai đoạn hiện nay và trong tương lai.
riêng đã đạt được một số kết quả nhất định, góp phần nâng cao trách nhiệm, ý
thức của cộng đồng và xã hội trong hoạt động thương mại.
Ở nước ta hiện nay cùng với việc ban hành một hành lang pháp lý vững
chắc nhằm tăng cường công tác quản lý trong hoạt động thương mại đã trở nên
cần thiết và cấp bách. Các quy định của pháp luật thương mại điều chỉnh mọi
vấn đề thương mại đã tương đối hoàn thiện. Trong đó đặc biệt là các các chế tài
áp dụng trong thương mại khi các bên có thỏa thuận được Luật thương mại năm
2005 và các văn bản pháp lý có liên quan điều chỉnh một cách chi tiết nhằm áp
dụng trong thực tiễn một cách có hiệu quả.
Luật Thương mại, được Quốc hội khoá XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày
14/6/2005, có hiệu lực từ ngày 1/1/2006. Ngày 23/01/2006, Chính phủ ban hành
Nghị định số 12/2006/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về
hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý mua, bán, gia công
và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài. Tiếp đến ngày 20/11/2013 Chính phủ ban
hành Nghị định 187/2013/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về
hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý mua, bán, gia công
và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 20/02/2014, thay thế
cho Nghị định 12/2006/NĐ-CP. Luật Thương mại ra đời trong bối cảnh Việt
Nam đang đàm phán gia nhập WTO, nó có vai trò là sứ mệnh lịch sử đưa Việt
Nam vào WTO. Theo quy định của pháp luật thương mại, khi hợp đồng được
giao kết một cách hợp pháp thì phải được các bên tham gia ký kết thực hiện cam
kết, tuy nhiên, việc vi phạm các cam kết trong hợp đồng trên thực tế xảy ra
không phải ít. Vì vậy, phạt vi phạm hợp đồng nói chung và hủy bỏ hợp đồng nói
riêng về cơ bản luôn được xem xét và nghiên cứu một cách cụ thể và được xem
là một trong các biện pháp bảo đảm quyền và nghĩa vụ của các bên. Song không
2
phải trường hợp nào hủy bỏ hợp đồng cũng phát huy tác dụng, nguyên nhân do
Vấn đề không thực hiện đúng hợp đồng trong pháp luật thực định Việt
Nam - Đề tài khoa học và công nghệ cấp bộ (Chủ nhiệm đề tài – TS. Nguyễn
Văn Đại – Trường đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh) đã có nghiên cứu một
cách tổng quát và cụ thể đối với vấn đề không thực hiện đúng hợp đồng trong
pháp luật Việt Nam từ đó cho một cái nhìn tổng quan về vấn đề này, trong đó có
đề cập đến vấn đề hủy hợp đồng theo Luật thương mại hiện hành ở nước ta hiện
nay[11].
Các vấn đề pháp lý về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế theo công ước
Viên 1980 – CISG (Đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên Nguyễn Uy Pháp –
Viện Đại học Mở Hà Nội năm 2014)[27]. Thông qua việc tiếp cận nguồn tài liệu
này tác giả đã có cơ hội tiếp cận đến nội dung của công ước Viên về hợp đồng và
xem xét quy định của công ước Viên và pháp luật Việt Nam có những khác biệt
như thế nào từ đó đưa ra nhận xét tổng quan về hoạt động nghiên cứu.
Chế độ hợp đồng trong nền kinh tế thị trường hiện nay của tác giả Phạm
Hữu Nghị - năm 1999 đã đề cập đến toàn bộ nội dung của chế độ hợp đồng trong
nền kinh tế thị trường ở nước ta trong giai đoạn mở cửa ở nước hiện nay [23].
Hiệu lực của hợp đồng theo quy định của pháp luật Việt Nam của tác giả
Lê Minh Hùng – năm 2010 [15].
Vi phạm cơ bản hợp đồng theo công ước Viên năm 1980 về hợp đồng mua
bán hàng hóa quốc tế và định hướng hoàn thiện các quy định có liên quan của
pháp luật Việt Nam của tác giả Võ Sỹ Mạnh – luận văn tiến sỹ - trường đại học
Luật Thành phố Hồ Chí Minh năm 2015[20].
“Hoàn thiện các quy định về chế tài trong thương mại theo Luật thương
mại năm 2005”(đăng trên website của Trường đại học học Quốc gia thành phố
Hồ Chí Minh của tác giả Đoàn Thị Ngọc Hải)[47] ; “Báo cáo nghiên cứu khả
năng Việt Nam gia nhập công ước Viên 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa” ,
Báo cáo nghiên cứu của trung tâm WTO;[1]
4
5
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi luận văn
phải giải quyết các vấn đề sau:
Một là, nghiên cứu cơ sở lý luận về hủy bỏ hợp đồng theo quy định của
Luật thương mại Trong đó nêu lên khái niệm, đặc điểm, vai trò và ý nghĩa quy
định hủy bỏ hợp đồng theo quy định của Luật thương mại.
Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng hủy bỏ hợp đồng theo quy định của
Luật thương mại được quy định trong hệ thống văn bản pháp luật Việt Nam hiện
hành.
Ba là, nêu và phân tích thực trạng hủy bỏ hợp đồng theo quy định của
Luật thương mại ở nước ta, trong đó chú trọng các vi phạm đã xảy ra. Đánh giá
thực trạng hủy bỏ hợp đồng theo quy định của Luật thương mại. Tìm hiểu các
khiếm khuyết của pháp luật thực định về lĩnh vực này, đồng thời tìm hiểu các
nguyên nhân của các khiếm khuyết đó. Từ đó, đề xuất phương hướng, giải pháp
hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng hủy bỏ hợp đồng theo quy định
của Luật thương mại trong thời gian tới.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu lý luận pháp luật chuyên sâu về hủy bỏ
hợp đồng theo quy định của Luật thương mại ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn
việc áp dụng các quy định của pháp luật hủy bỏ hợp đồng theo quy định của
Luật thương mại trên cả nước.
Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong các văn bản pháp luật về hủy bỏ
hợp đồng theo quy định của Luật thương mại: luật Thương Mại và các Nghị
định, Thông tư hướng dẫn thực hiện... Nội dung luận văn tác giả giới hạn trong
vấn đề lý luận về hủy bỏ hợp đồng theo quy định của Luật thương mại được ghi
nhận tại pháp luật của Việt Nam. Giới hạn khảo sát của luận văn là quá trình áp
dụng pháp luật về hủy bỏ hợp đồng theo quy định của Luật thương mại trên địa
thời, để các nhà lập pháp, các cơ quan có thẩm quyền, các nhà nghiên cứu, các
chủ thể kinh doanh có thể vận dụng trong quá trình thực hiện, giải quyết tranh
chấp hay xây dựng và hoàn thiện pháp luật về hợp đồng.
7
Luận văn đầy đủ ở file:Luận văn Full