BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


DƯƠNG MINH TÙNG

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2013


BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


DƯƠNG MINH TÙNG

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số:

60 14 01 14

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN HOÀNG LÂN

Chương 2 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC

33

KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 03 - THÀNH PHỐ
2.1

HỒ CHÍ MINH HIỆN NAY
Yêu cầu đối với quản lý quá trình giáo dục kỹ năng

48

sống cho học sinh trung học cơ sở trên địa bàn Quận
2.2

03 - thành phố Hồ Chí Minh
Biện pháp quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho

48

học sinh trung học cơ sở trên địa bàn Quận 03 - Thành
2.3

phố Hồ Chí Minh hiện nay
Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp

đề xuất
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Quận 03 là một trong những quận trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh,
có nền kinh tế tăng trưởng khá, trật tự xã hội ổn định và có một vị trí quan trọng
trong các lĩnh vực hoạt động của thành phố. Những năm qua, lãnh đạo, chính
quyền và ngành giáo dục Quận 03 đã chăm lo nâng cao chất lượng giáo dục đào
tạo các bậc học, đặc biệt là đẩy mạnh giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phổ
thông trung học. Nhờ đó chất lượng giáo dục hàng năm của Quận được nâng lên.
Qua các kỳ thi hết cấp, tỷ lệ học sinh toàn Quận luôn đạt trên 95%. Nhiều trường
trên địa bàn Quận trở thành những trường điểm của thành phố. Học sinh phổ
thông trung học hiện nay cơ bản đã được trang bị kỹ năng sống, có phương pháp


đúng khi ứng phó với những tình huống diễn ra trong cuộc sống. Phần lớn các em
năng động, tự tin, mạnh dạn bày tỏ chính kiến của mình và thường có mức yêu
cầu cao đối với bản thân.
Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong các nhà trường trong Quận 03 hiện
nay còn xu hướng trọng việc dạy chữ, mà chưa chú trọng đúng mức khía cạnh
dạy người; vấn đề giáo dục kỹ năng sống đã được quan tâm nhưng chưa đầy
đủ. Hiệu quả giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS vẫn còn hạn chế, quá
trình tổ chức đã bộc lộ nhiều bất cập. Đa số học sinh THCS trên địa bàn Quận
03 vẫn chưa tiếp cận được những biện pháp rèn luyện để hình thành kỹ năng
sống cần thiết, nhiều học sinh học giỏi, chăm ngoan, nhưng khả năng tự chủ
và kỹ năng giao tiếp lại rất kém. Hiện tượng nói tục, đánh nhau, sa đà vào các
tệ nạn xã hội, chạy theo lối sống đua đòi hưởng thụ, vi phạm pháp luật còn
xảy ra trong học sinh. Một số học sinh hút thuốc lá, uống rượu, tiêm chích ma
tuý, quan hệ tình dục sớm...thậm chí là tự sát khi gặp vấn đề vướng mắc trong
cuộc sống....tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội trong các trường có xu
hướng gia tăng. Một bộ phận giới trẻ đã có những suy nghĩ kém tích cực,
sống chán nản không có mục tiêu, hoài bão phấn đấu vươn lên. Đây là những
vấn đề gây nhiều nỗi lo cho nhà trường, cho các bậc cha mẹ và cho xã hội.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, nhưng nguyên nhân sâu

hình thành các kỹ năng giảng dạy của người giáo viên. Có thể kể đến các
công trình nghiên cứu tiêu biểu như: “Những cơ sở tâm lý học” của
V.A.Cruchetxki [14], “Ph¬ng ph¸p vµ kü thuËt lªn líp” của M.N.Iacovliev [29],
“Hình thành các kỹ năng và kỹ xảo sư phạm cho sinh viên trong điều kiện của
nền giáo dục đại học” của X.I.Kixegof [30], A.A.bdoullina [1], P.
Ia.Ganlperin (1978) [21].
Ở phương Tây các nghiên cứu về kỹ năng chủ yếu theo hướng tâm lý
học hành vi của J.Watson (1926) và F.Skiner (1963). Tâm lý học chức năng
của A.Pojoux (1926). Có thể kể đến các công trình nghiên cứu về hệ thống kỹ
năng của người giáo viên của K.Bary và L.King (1993), “Sự phát triển nhận
thức trong học tập và giảng dạy” của F.E.Weinert (1998) [64], Nghiên cứu về
quá trình hình thành trí tuệ của P.Ia.Ganlperin (1978), [21], về kỹ năng giáo
dục của J. Piajet (1980) [65], P.Ia.Galperin (1978), [66] công trình nghiên cứu
về kỹ năng, nghệ thuật diễn giảng của Swest, Paul.W (1995) [67].


Ở trong nước, Công trình nghiên cứu về hệ thống kỹ năng giảng dạy
trên lớp của giáo viên Khoa tâm lý giáo dục của tác giả Nguyễn Như An
(1992), Trần Anh Tuấn (1996). Ngoài ra còn phải kể đến các công trình
nghiên cứu về kỹ năng quản lý của Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quốc Chí
[46], nghiên cứu về yếu tố sinh học và yếu tố xã hội trong hình thành kỹ năng
tâm lý người của nhóm tác giả Đỗ Long, Lê Thanh Hương, Vũ Tùng Hoa,
Mai Thanh Thế [41]. Một số công trình nghiên cứu về kỹ năng quản lý như
công trình của Đặng Quốc Bảo, (1997) [2], kỹ năng giao tiếp, ứng xử của
nhóm tác giả Lê Thị Bừng, Hải Vang (1997) [10]…
Tổng kết các kết quả nghiên cứu về kỹ năng cho thấy có nhiều hướng
tiếp cận khác nhau:
Hướng tiếp cận kỹ năng thiên về mặt kỹ thuật như các tác giả:
V.X.Cudin, V.A.Cruchetxki, A.G.Covaliov, Trần Trọng Thủy.... Theo hướng
tiếp cận này, các tác giả quan niệm kỹ năng là phương thức thực hiện hành

được tầm quan trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho thanh thiếu niên
trong giai đoạn hiện nay khi đất nước đang bước vào thời kỳ hội nhập và phát
triển nên đã có nhiều bài viết, nhiều công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề
này của các tác giả: PGS - TS Nguyễn Thị Hường, Bác sỹ Lê Công Phượng,
PGS - TS Nguyễn Thanh Bình, ThS Cao Thị Xuân, TS Tâm lý học: Huỳnh
Văn Sơn, PGS - TS Nguyễn Dục Quang, TS Lưu Thu Thuỷ, GS - TS Nguyễn
Quang Uẩn, ThS Giáp Bình Nga.....
Vấn đề quản lý giáo dục đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu
dưới nhiều góc độ. Bùi Minh Hiền trong tác phẩm Quản lý giáo dục do Nxb
Đại học Hà Nội xuất bản năm 2009 [26]; Vương Thanh Hương, Hệ thống
thông tin quản lý giáo dục (một số vấn đề lý luận và thực tiễn), Nxb Đại học
Sư phạm xuất bản năm 2007 [32]; Trần Kiểm, Những vấn đề cơ bản của khoa
học quản lý giáo dục, Nxb Đại học Sư phạm xuất bản năm 2009 [38]; Đặng
Bá Lãm, Quản lý Nhà nước về giáo dục, lý luận và thực tiễn, Nxb Chính trị
quốc gia xuất bản năm 2005 [39]; Nguyễn Ngọc Quang, Những khái niệm cơ
bản về quản lý giáo dục [52]; Phạm Thành Nghị, Quản lý chất lượng giáo
dục đại học. Nguyễn Thanh Hòa, Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho
sinh viên ở Đại học Đà Nẵng, (Luận văn Thạc sĩ Khoa học giáo dục, Đại học
Sư phạm Hà Nội năm 2002…


Bàn về quản lý, tác giả Nguyễn Ngọc Quang (1989) đã đưa ra khái
niệm: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý
đến tập thể những người lao động gọi chung là khách thể quản lý, nhằm thực
hiện các hoạt động để đạt được mục tiêu dự kiến”.
Trần Kiểm (1997) trong tác phẩm “Quản lý giáo dục và trường học”
Giáo trình dùng cho học viên cao học chuyên ngành Giáo dục học đã quan
niệm: “Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu
của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội”.
Nhìn chung, các tác giả đã tập trung luận giải nhiều vấn đề cơ bản về

Phạm vi nghiên cứu
Dưới góc độ khoa học quản lý giáo dục, luận văn chỉ tập trung nghiên
cứu công tác quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở các
trường THCS trên địa bàn Quận 03 - TPHCM.
Các số liệu điều tra, xử lý và tham khảo tính từ năm 2008 đến nay.
5. Giả thuyết khoa học
Giáo dục kỹ năng sống là một nội dung quan trọng trong chương trình
giáo dục, xây dựng nhân cách cho học sinh THCS trên địa bàn Quận 03 TP.HCM; quá trình giáo dục kỹ năng sống được cấu thành bởi nhiều nhân tố,
nếu nắm chắc và điều khiển tốt các nhân tố như: xác định mục tiêu, nội dung
cụ thể, toàn diện, hiện đại và phù hợp; lựa chọn hình thức, phương pháp sinh
động, cuốn hút và hiệu quả; phối hợp và phát huy vai trò các tổ chức, lực
lượng; bảo đảm tốt cơ sở vật chất cho giáo dục kỹ năng sống …thì có thể
nâng cao chất lượng quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên
địa bàn Quận 03 - TPHCM.
6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Phương pháp luận
Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện
chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng giáo dục và quản lý giáo dục của
Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương về công tác giáo dục của Đảng. Vận


dụng các quan điểm lôgic - lịch sử và thực tiễn để phân tích, đánh giá, xem
xét các vấn đề liên quan đến luận văn.
Phương pháp nghiên cứu
Phối hợp sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá một số tác phẩm kinh
điển Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết của Đảng,
Nhà nước về giáo dục đào tạo; các tài liệu liên quan đến chuyên ngành khoa
học quản lý, quản lý giáo dục, tâm lý giáo dục, tâm lý học lứa tuổi…

1.1.1. Kỹ năng sống của học sinh trung học cơ sở
Kỹ năng và kỹ năng sống
Kỹ năng, là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một
hoặc nhiều khía cạnh nào đó được sử dụng để giải quyết tình huống hay công
việc nào đó phát sinh trong cuộc sống.
Trong từ điển Từ và ngữ Hán Việt của tác giả Nguyễn Lân (1989): “Kỹ
năng là khả năng ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn”. Kỹ năng, theo
tâm lý học là công cụ để gia tăng giá trị cho kiến thức của bản thân, là khả
năng thực hiện những thao tác được hình thành và củng cố qua trải nghiệm
của bản thân.
Kỹ năng sống, hiện có nhiều quan niệm khác nhau về kỹ năng sống:
Theo Tổ chức y tế thế giới (WTO) kỹ năng sống là những khả năng để
có những hành vi thích ứng (adaptive) và tích cực (positive), giúp các cá nhân
có thể ứng xử trước các nhu cầu và thách thức của cuộc sống hằng ngày.
Theo UNICEF, kỹ năng sống là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình
thành hành vi mới. Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến
thức, hình thành thái độ và kỹ năng.
Theo tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc
(UNESCO), kỹ năng sống gắn với bốn trụ cột của giáo dục đó là: Học để biết
(Learning to know) gồm các kỹ năng tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra
quyết định, giải quyết vấn đề, nhận thức được hậu quả…Học để làm người
(Learning to be) gồm các kĩ năng cá nhân như: ứng phó với căng thẳng, kiểm
soát cảm xúc, tự nhận thức, tự tin…; học để làm (Learning to do) gồm các kĩ
năng thực hiện các công việc và các nhiệm vụ như: kĩ năng đặt mục tiêu, đảm
nhận trách nhiệm…học để sống với người khác (Learning to live together)


gồm các kĩ năng xã hội như: giao tiếp, thương lượng, tự khẳng định, hợp tác,
làm việc theo nhóm, thể hiện sự cảm thông.
Có quan niệm cho rằng kỹ năng sống là những khả năng tâm lý xã hội


Kỹ năng sống của học sinh THCS chính là khả năng ứng phó tích cực
và thích nghi của học sinh trước các vấn đè nảy sinh trong quan hệ giữa học
sinh với môi trường tự nhiên, trong quan hệ giữa họ sinh với gia đình, bạn bè
và đời sống xã hội. Kỹ năng sống giúp cho mỗi học sinh nâng cao năng lực
ứng phó trong mọi tình huống mà mỗi học sinh phải gặp hàng ngày.
Kỹ năng sống của học sinh THCS vừa mang tính cá nhân, vừa mang
tính xã hội. Kỹ năng sống của học sinh THCS mang tính cá nhân vì đó là khả
năng của cá nhân. Kỹ năng sống mang tính xã hội vì kỹ năng sống của học
sinh THCS phụ thuộc vào các giai đoạn phát triển lịch sử xã hội, chịu ảnh
hưởng của truyền thống và văn hóa của gia đình, cộng đồng, dân tộc.
Kỹ năng sống cần thiết đối với bản thân mỗi học sinh để họ có thể ứng
phó một cách tự tin, tự chủ và hoàn thiện hành vi của bản thân trong giao tiếp,
giải quyết các vấn đề của cuộc sống với mọi người xung quanh, mang lại cho
mỗi học sinh cuộc sống thoải mái, lành mạnh về thể chất, tinh thần và các mối
quan hệ xã hội.
Kỹ năng sống của học sinh THCS bao giờ cũng gắn với các nội dung
giáo dục cụ thể của bậc học và phản ánh những đặc trưng tâm lý của lứa tuổi.
Ở một số nước, kỹ năng sống của học sinh THCS được gắn với giáo dục vệ
sinh, dinh dưỡng và phòng bệnh. Ở một số nước khác, nó nhằm vào việc giáo
dục hành vi, cách cư xử, giáo dục an toàn trên đường phố, giáo dục bảo vệ
môi trường, hay giáo dục lòng yêu hoà bình.
Kỹ năng sống của học sinh THCS không phải tự nhiên mà có, mà được
hình thành và củng cố qua quá trình thực hành và trải nghiệm của bản thân
từng học sinh, được hình thành, phát triển và hoàn thiện dần trong quá trình
học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong cuộc sống. Quá trình hình thành kỹ năng
sống diễn ra trong suốt cuộc đời của mỗi học sinh. Quá trình hình thành kỹ
năng sống diễn ra cả trong và ngoài hệ thống giáo dục.
1.1.2. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở trên địa
bàn Quận 03 - Thành phố Hồ Chí Minh

trong giáo dục, cả giáo dục chính qui và không chính qui.
Từ những góc độ tiếp cận trên, có thể khái quát:
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS Quận 03 TP.HCM là những
tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể giáo dục đến học sinh THCS


nhằm trang bị cho các em những kỹ năng sống cần thiết góp phần hình thành,
phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu, yêu cầu của bậc học.
Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa bàn Quận
03 TP.HCM nhằm trang bị cho học sinh THCS những kỹ năng theo mục tiêu
của nền giáo dục Việt Nam, góp phần hình thành, phát triển toàn diện nhân
cách học sinh theo mục tiêu, yêu cầu bậc học.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa bàn Quận 03
-TP.HCM nhằm các mục tiêu cụ thể sau: Trang bị cho học sinh những kiến
thức, giá trị, thái độ và kỹ năng phù hợp, trên cơ sở đó hình thành cho học
sinh những hành vi thói quen tích cực trong các mối quan hệ, các tình huống
và hoạt động hằng ngày; tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền,
bổn phận của mình và phát triển hài hòa về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo
đức; chuyển dịch kiến thức (điều đã biết), thái độ và giá trị (điều chúng ta suy
nghĩ, cảm thấy và tin tưởng) thành thao tác, hành động và thực hiện thuần
thục thao tác và hành động đó trong thực tế (cái cần làm và cách thức cần làm
nó) theo xu hướng tích cực.
Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa bàn Quận
03 - TP. HCM là trang bị cho học sinh các kỹ năng cụ thể như:
Kỹ năng tự nhận thức:
Tự nhận thức là tự nhìn nhận, tự đánh giá về bản thân. Kỹ năng tự nhận
thức là khả năng của con người hiểu về chính bản thân mình như cơ thể, tư
tưởng, các mối quan hệ xã hội của bản thân, biết nhìn nhận, đánh giá đúng về
tìm năng, tình cảm, sở thích, thói quen, điểm mạnh, điểm yếu ...của bản thân
mình; quan tâm và luôn ý thức được mình đang làm gì, kể cả nhận ra lúc bản

ngũ giáo viên và cán bộ quản lý các THCS trên địa bàn Quận 03- TP.HCM.
Đối tượng giáo dục là học sinh và tập thể học sinh ở các trường THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM. Học sinh và tập thể học sinh vừa là đối
tượng giáo dục vừa là chủ thể của quá trình tự giáo dục kỹ năng sống.
Kết quả công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa bàn
Quận 03 – TP.HCM là quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện kỹ năng
sống của đội ngũ học sinh, sự trưởng thành, phát triển của các tập thể học sinh.


Tầm quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM
Giáo dục kỹ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội:
Kỹ năng sống chính là những nhịp cầu giúp con người biến kiến thức
thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh (đôi khi có nhận thức
đúng chưa chắc đã có hành vi đúng). Người có kỹ năng sống tốt sẽ luôn vững
vàng trước những khó khăn thử thách, biết ứng xử giải quyết vấn đề một cách
tích cực và phù hợp, họ thường thành công hơn, luôn yêu đời và làm chủ cuộc
sống của chính mình. Ngược lại, người thiếu kỹ năng sống thường bị vấp váp,
dễ bị thất bại trong cuộc sống.
Kỹ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân, góp phần thúc đẩy sự phát
triển của xã hội, ngăn ngừa các vấn đề xã hội và bảo vệ quyền con người.
Thiếu kỹ năng sống là một trong những nguyên nhân làm nảy sinh nhiều tệ
nạn xã hội như: Nghiện rượu, nghiện ma túy, mại dâm, cờ bạc... Việc giáo dục
kỹ năng sống sẽ thúc đẩy những hành vi mang tính xã hội tích cực, giúp nâng
cao chất lượng cuộc sống và giảm các vấn đề xã hội.
Giáo dục kỹ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ:
Thế hệ trẻ chính là những chủ nhân tương lai, là những người sẽ quyết
định sự phát triển của đất nước. Lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành
những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá
song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị

những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình
huống của cuộc sống rõ ràng là phù hợp với mục tiêu giáo dục phổ thông,
nhằm thực hiện mục tiêu đổi mới giáo dục phổ thông.
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong các nhà trường phổ thông là
xu thế chung của nhiều nước trên thế giới:
Hiện nay, đã có hơn 155 nước trên thế giới quan tâm đến việc đưa kỹ
năng sống vào nhà trường trung học cơ sở là rất cần thiết và có tầm quan
trọng đặc biệt. Ở Trung Quốc: kỹ năng sống được lồng ghép vào các môn học
trong nhà trường về giáo dục đạo đức, giáo dục lao động và xã hội. Tại
Suđăng: kỹ năng sống được lồng ghép vào giáo dục công dân. Tại Myanma:
có các chủ đề giáo dục kỹ năng sống trong chương trình giảng dạy sức khoẻ
và vệ sinh cá nhân; sự phát triển thể chất; sức khoẻ tâm thần; phòng tránh các


bệnh như tiêu chảy, rối loạn do thiếu iốt, lao phổi, sốt rét, ma tuý; HIV/AIDS;
kỹ năng ra quyết định; kỹ năng truyền thông và tự diễn đạt; kỹ năng giao tiếp
và hợp tác; kỹ năng xử lý cảm xúc; khuyến khích lòng tự trọng.
1.1.3. Quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung
học cơ sở trên địa bàn Quận 03 – Thành phố Hồ Chí Minh
Quản lý là hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ
thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong
một tổ chức thông qua việc thực hiện một cách sáng tạo các chức năng quản
lý (lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra) nhằm làm cho tổ chức vận hành
và đạt được mục đích của tổ chức. Quản lý là một loại hoạt động thiết yếu, nó
đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động của cá nhân nhằm đạt được các
mục đích của tổ chức. Quản lý đúng tức là con người đã nhận thức được quy
luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt được những thành công to lớn.
Theo Nguyễn Ngọc Quang (1989): “Quản lý là sự tác động có mục
đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động gọi
chung là khách thể quản lý, nhằm thực hiện các hoạt động để đạt được mục

vào những tình huống cụ thể, bởi vì chỉ có thông qua thực tế mới đúc kết
được kinh nghiệm và đạt được mục tiêu đã định.
Quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS trên địa
bàn Quận 03 – TP.HCM là những tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ
thể quản lý đến toàn bộ quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM nhằm bảo đảm cho quá trình đó đạt chất
lượng, hiệu quả, góp phần hình thành, phát triển toàn diện nhân cách học
sinh THCS theo mục tiêu, yêu cầu của bậc học.
Mục tiêu quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM là nhằm bảo đảm cho quá trình giáo dục kỹ
năng sống vận hành một cách đồng bộ, đúng kế hoạch, hiệu quả để nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Thông qua quá trình quản lý giúp
các lực lượng giáo dục và được giáo dục có nhận thức đúng đắn về tầm quan
trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong xã hội hiện nay,
có thái độ đúng và tự điều chỉnh hành vi của bản thân, biết ứng phó trước
những tình huống căng thẳng trong quá trình giao tiếp, tích cực tham gia vào


các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội trong quản lý giáo dục kỹ năng sống
cho học sinhTHCS trên địa bàn.
Chủ thể quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM bao gồm: Ban giám hiệu các nhà trường, tổ
chức Đảng, Đoàn và các tổ chức xã hội là chủ thể hướng dẫn, điều hành hoạt
động giáo dục, quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS
trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM.
Chủ thể trực tiếp quản lý công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
THCS trên địa bàn Quận 03 – TP.HCM là đội ngũ cán bộ, giáo viên của các
trường THCS trên địa bàn Quận 03. Các chủ thể quản lý có sự phối hợp chặt chẽ
tạo thành hệ thống đồng bộ để thực hiện việc quản lý có hiệu quả, chất lượng.
Đối tượng quản lý là học sinh, tập thể học sinh, chịu sự tác động, điều

đến đối tượng quản lý thông qua lợi ích kinh tế (vật chất) và tinh thần, nhằm tích
cực hóa hoạt động của họ trong thực hiện mục tiêu, nội dung, kế hoạch quản lý.
Kích thích hoạt động bằng lợi ích kinh tế có nhiều ý nghĩa thiết thực: phát huy tính
sáng tạo, độc lập, tự giác của mỗi người trong công việc. Qua đó, phẩm chất, năng
lực và kết quả lao động của mọi người được tập thể thừa nhận và đánh giá. Đó là
cơ sở cho việc đánh giá thi đua, khen thưởng. Phương pháp kinh tế thường được
kết hợp với phương pháp tổ chức - hành chính. Hai phương pháp này luôn bổ
sung và thúc đẩy lẫn nhau. Ngày nay, trong bối cảnh cơ chế thị trường, việc vận
dụng phương pháp kinh tế phải thận trọng để một mặt khuyến khích tính tích cực
lao động của cán bộ giáo viên, mặt khác vẫn đảm bảo uy tín sư phạm của giáo
viên và tập thể Nhà trường.
Phương pháp nêu gương: là phương pháp giáo dục, trong đó nêu lên
những gương điển hình, những mẫu mực cụ thể, sống động của cá nhân hoặc
tập thể hoặc bằng hành động của chính bản thân mình như là một mẫu mực để
kích thích người dược giáo dục cảm phục, noi theo và làm theo những tấm
gương đó nhằm đạt được mục đích đã đề ra. Phương pháp này phù hợp với
tâm lý của trẻ là tính hay bắt chước. Tuy nhiên, bắt chước không phải là sao
chép mù quáng, máy móc; mà thông qua bắt chước vẫn phải có những hành
động mới mẻ, đúng đắn, phù hợp với phương hướng chung của lý tưởng, lại


vừa có hoạt động độc đáo, gần gũi với tư tưởng chủ đạo của tấm gương mà trẻ
bắt chước.
Phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợp: quản lý có chức năng tổ
chức, chỉ đạo, được thể hiện qua việc phát huy sức mạnh của các tổ chức, các
nhà quản lý, các lực lượng tham gia quản lý. Phát huy sức mạnh tổng hợp trong
quản lý quá trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn thể hiện ở sử dụng
tổng hợp các nội dung, hình thức quản lý.
1.2. Những nhân tố tác động và nội dung quản lý quá trình giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở trên địa bàn Quận 03 – thành