MỤC LỤC
I. Đặt vấn đề

Trang số 2-5

II. Giải quyết vấn đề

Trang số 6

1. Cơ sở lí luận của vấn đề

Trang số 6 + 7

2. Thực trạng của vấn đề

Trang số 7

3. Các biện pháp để tiến hành giải quyết

Trang số 7

a,Một vài nét chung

Trang số 7

b,Các giai đoạn dạy bài nghe

Trang số 8 -20

4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm


Tuy nhiên, trước đây việc dạy Tiếng Anh chưa được chú trọng, thậm
chí có người còn nói rằng nói Tiếng Việt chưa thạo thì nói gì tới Tiếng Anh
và học trò cũng chỉ cần học cho đủ môn. Vì vậy học sinh chưa được chú
trọng rèn luyện kỹ năng cơ bản khi học ngoại ngữ. Học sinh thường thụ
động, không biết học làm sao cho có hiệu quả và kết quả chắc chắn không
cao như mong muốn. Đó là thời gian chúng ta chưa thực hiện việc đổi mới
phương pháp dạy học, tức là vẫn dạy học theo phương pháp truyền thống
thiên về diễn giải, bình luận các sự kiện ngôn ngữ, giáo viên luôn làm thay
học sinh.
Trong những năm gần đây, nhận thức được vai trò quan trọng của
tiếng anh, Bộ giáo dục đào tạo đã không ngừng đổi mới phương pháp giảng
dạy và học cho đến sách giáo khoa với mục tiêu cuối cùng là “khuyến khích
tự học”, bồi dưỡng cho học sinh những năng lực tư duy sáng tạo, năng lực

2


tự giải quyết vấn đề. Theo phương pháp mới này, giáo viên phải là người
hướng dẫn còn học sinh phải luôn năng động sáng tạo, tích cực trong hoạt
động học tập của mình. Bên cạnh đó theo yêu cầu thực tế và mục tiêu cấp
học, số lượng giáo viên dạy tiếng anh ngày càng tăng lên về cả số lượng và
chất lượng.
Trong bốn kĩ năng Nghe – Nói - Đọc - Viết của môn Tiếng Anh thi
kỹ năng nghe có lẽ là một trong những kỹ năng quan trọng đầu tiên và khó
nhất. Có nghe thì mới hiểu được nội dung và khi đó mới nói và viết lại
được. Do đó việc rèn luyện kỹ năng nghe cho học sinh là mấu chốt vấn đề.
Với mong muốn của các nhà biên soạn sách là học sinh có thể giao tiếp
được, mà muốn giao tiếp được thì phải nghe và hiểu được người nói đề cập
tới vấn đề gì. Chúng ta cứ thử đặt câu hỏi tại sao khi đề cập tới việc rèn
luyện bốn kỹ năng cho học sinh học ngoại ngữ thì người ta lại sắp sếp kỹ

- Sáng kiến kinh nghiệm có nhiệm vụ đưa ra hình thức phù hợp
nhất cho từng đối tượng học sinh, từng tình huống để áp dụng cho
học sinh lớp 5 năm nay và các năm sau đó theo chương trình sách
giáo khoa mới.
- Có khả năng kỹ năng nghe của học sinh chưa tốt, giáo viên có thể
lựa chọn phương pháp phù hợp hơn để 80% các em nghe và hiểu
được nội dung của bài nghe để phát triển kỹ năng khác tiếp theo.
- Phát huy trí lực của học sinh trong mỗi đơn vị bài học. Trên cơ sở
đó đi sâu tìm hiểu nội dung bài, nắm được mục đích giao tiếp của
bài. Giúp các em phát huy được khả năng vận dụng ngôn ngữ của
mình vào thực tế. Giáo viên cần đưa ra những hình thức thiết thực,
đơn giản với những học sinh còn nhận thức chậm đồng thời nâng
đần kiến thức cho học sinh khá giỏi để giúp các em nắm được mục
đích giao tiếp của bài và vận dụng một các linh hoạt vào thực tế.
Các em nắm được từ, cấu trúc câu qua quá trình luyện tập một các

4


dễ dành hơn, việc học trở nên hào hứng và dễ hiểu. Các hình thức
đưa ra trong quá trình học phải dễ hiểu, gắn với thực tế và đáp ứng
được yêu cầu môn học.
- Sử dụng Tiếng Anh gia tiếp trên lớp một cách tối đa có thể giữa học
sinh với giáo viên, giữa học sinh với học sinh thông qua hình htức
luyện tập theo cặp theo nhóm. Bài giảng phải được chuẩn bị công
phu, chu đáo có tính thuyết phục, tính chính xác, tính thực tế, ngôn
ngữ sinh động.
- Giáo viên sử dụng linh hoạt đồ đùng thiết bị dạy học và đưa ra
nhiều hình thức giải trí, tình huống cụ thể, đa dạng để học sinh có
cơ hội rèn luyện nhiều, pháy huy tính tích cực, chủ động sáng tạo

giảng…Trong trường hợp này, người nghe chủ yếu tập chung vào những
điểm quan trọng cần thiết cho mục đích yêu cầu của mình. Người nghe
thường biết rõ mình muốn nghe gì. Điều này giúp họ hướng được sự chú ý
voà đúng nội dung cần thiết, do vậy sẽ nắm được vấn đề một cách hiệu quả.

6


2. Thực trạng của vấn đề
Đối tượng nghiên cứu là các em học sinh lớp 5 trường TH Đinh Tiên
Hoàng . Đặc điểm của các học sinh này là hầu hết các em là con em cán bộ
được nuông chiều. Nhiều em còn lười học và thiếu tự giác. Thêm vào đó,
học sinh lớp 5 mà tôi trực tiếp giảng dạy có trình độ nhận thức khác nhau
bao gồm giỏi, khá, trung bình, yếu. Đó là khó khăn lớn đối với người dạy khi
tìm ra phương pháp phù hợp cho tất cả đối tượng học sinh.
3. Các biện pháp để tiến hành giải quyết
a,Một vài nét chung
Trong môi trường học tiếng, các hoạt động nghe chủ yếu là có tập
trung và nhằm phát triển các kĩ năng nghe khác nhau. Trong việc học ngoại
ngữ có những loại nghe chính sau:
- Nghe ý chính.
- Nghe để tìm ra những thong tin cần thiết.
- Nghe để khẳng định những điều đã phỏng đoán trước đó.
- Nghe để thực hiện những nhiệm vụ giao tiếp được đặt ra.
- Nghe chi tiết (cả nội dung lẫn cấu trúc ngôn ngữ).
Các hoạt động nghe khác nhau để giúp học sinh nghe có hiệu quả bao gồm:
- Đoán trước điều gì sắp nghe (Predicting).
- Nghe để khẳng định những phỏng đoán của mình về nội dung bài
nghe.
- Nghe để lấy thông tin cần thiết.

nghe hiểu. Để cụ thể hơn, dẫn dắt cho học sinh trước khi nghe giao
viên cần ra nhiệm vụ, yêu cầu cụ thể cho các dạng bài tập:
- Defining true - false questions.

8


- checking the correct answer / information.
- Maching – Filling in the gap.
- Answering comprehensive questions.
Trong phần pre-listening giáo viên có thể lựa chọn một trong sáu dạng
bài tập chủ yếu vừa nêu trên giúp học sinh nghe tập trung hơn. Giáo viên
không nên lạm dụng các dạng bài tập trên vì nếu đưa ra quá nhiều dạng bài
tập (yêu cầu) cùng một lúc, học sinh nghe loãng không tập trung, có khi còn
làm học sinh rối. Có thể nói những giai đoạn còn lại có hiệu quả hay không
phụ thuộc vào phần pre-listening. Đây là phần tạo cho học sinh hứng thú
nghe tiếp hay không vì vậy giáo viên thành công ngay ở giai đoạn này thì
chắc chắn hai giai đoạn còn lại sẽ trôi chảy và đơn giản hơn rất nhiều. Việc
dùng tranh ảnh minh hoạ kèm theo sẽ có tác dụng hỗ trợ rất tốt trong việc
làm rõ ngữ cảnh, gợi ý nội dung sắp nghe. Ngoài ra tranh ảnh còn là phương
tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học sinh.
1.1.2 Giai đoạn 2 : While—listening
Ở giai đoạn này học sinh thực hiện hoạt động nghe và làm bài tập đã
được giao ở giai đoạn trước pre-listening. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh
nghe những thong tin, nội dung chính bỏ qua những thông tin không cần
thiết và không cần phải nghe đầy đủ từng câu từng chữ. Một số hình thức thể
hiện các hoạt động này có thể là:
- Chọn tranh theo yêu cầu.
- Vẽ tranh.
- Đánh dấu các mục trong tranh hay trong một danh sách.

nói. Trên thực tế dạy học, chúng ta có thể dễ dàng thấy nhiều học sinh ít chú
ý nghe bạn nói. Hành vi này vừa biểu lộ thái độ thiếu tôn trọng người khác,

10


vừa góp phần tạo nên một thói quen xấu trong việc học ngoại ngữ, đặc biệt là
trong quá trình luyện kỹ năng nghe, nói. Một cách giúp học sinh chú ý nghe
bạn nói đó là giáo viên thường xuyên đặt ra những câu hỏi yêu cầu học sinh
phải sử dụng lại các thông tin mà bạn mình đã nói để trả lời.
Vi dụ: Học sinh A nói: “My house is on Tran Nhat Duat street. It’s not big
but very nice…”
Sau khi học sinh A nói xong thì giáo viên có thể gọi bất kỳ một học sinh
nào đó trả lời câu hỏi: “Where does A live? Or How is his (her) house?”
Mỗi tuần một lần cho học sinh chơi một trò chơi tập trung nghe.
Dưới đây là một vài trò chơi gợi ý.
Trò chơi thứ nhất: Truyền tin
Lớp có 10 bàn, giáo viên làm 10 phiếu mỗi phiếu ghi một câu hay một
đoạn ngắn, sau đó trao phiếu cho một học sinh ở đầu bàn. Học sinh có nhiệm
vụ đọc thầm và nói vào tai người kế bên mình điều mình đọc được. Cứ thế,
người này nối tiếp người kia cho đến cuối dãy. người cuối dãy có nhiệm vụ
nói to câu hay đoạn mình vừa nghe được. Bạn học sinh đầu dãy sẽ xác định
xem đúng hay sai.
Trò chơi thứ hai: Trúc xinh
Giáo viên chuẩn bị số câu hỏi và câu trả lời lên giấy, ghép câu trả lời
và câu hỏi bằng cách cho chúng những con số. Ví dụ: Câu hỏi 1 tương ứng
với câu trả lời 5 và vẽ một bảng gồm 36 hay 40 ô. Chia lớp thành 2 đến 4
nhóm, mỗi nhóm chọn được một cặp thể hiện đúng câu hỏi và câu trả lời thì
nhận được điểm.
Trò chơi thứ ba: Giúp bạn học tốt

giáo viên có thể cho học sinh nghe và chú ý phát hiện trọng âm của
một số câu trong bài.

12


1.2.1.3 Luyện nghe và nhận diện các cặp âm dễ nhầm lẫn, các âm khó
phát âm chuẩn và cách nối âm trong lúc nói của người bản xứ
Trên thực tế nhiều học sinh tiếp nhận một giọng nói tiếng anh thường
không chuẩn hoặc chứa nhiều âm không thực giống với cách phát âm của
người bản xứ. Đây cũng là một trở ngại đối với học sinh khi nghe người bản
xứ nói. Do vậy cần rèn luyện cho học sinh có ý thức nhận diện các âm khó
phát âm chuẩn hay âm dễ nhầm lẫn cũng như cách nối âm trong chác nói của
người bản xứ. Tương tự như vậy việc rèn luyện trọng âm của từ và trọng âm
của câu cần được thực hiện lồng ghép và thường xuyên trong lúc luyện đọc
từ mới. Hoặc thực hiện hoạt động Listen and Read hay Read ở mỗi Unit.
Ngoài ra, giáo viên có thể thực hiện một số trò chơi để giúp các em vừa thư
giãn vừa củng cố kỹ năng nhận diện âm và cách nối âm. Dưới đây là một số
trò chơi gợi ý:
JUSTTALIKE
Mục đích: Phát triển kỹ năng phân tích từ bằng cách ghép âm thanh được
nghe với các thành phần chữ viết được xem.
Hình thức tổ chức chơi: Nhóm 4 học sinh.
Vật liệu: Bộ gồm 40 thẻ từ cho mỗi nhóm.
Cách tiến hành: Chuẩn bị 40 thẻ từ, mỗi thẻ chứa một từ với một nguyên
âm đơn. Cần đảm bảo phát hết 5 nguyên âm. Mỗi người chơi trong nhóm giữ
4 thẻ từ, phần thẻ còn lại được đặt vào chiếc hộp hay nón. Người chơi thứ
nhất đọc bất kỳ từ nào trong các thẻ mà anh ta đang có, nếu người chơi khác
đang giữ thẻ từ có âm giống với từ vừa được đọc thì có thể đưa thẻ từ ấy cho
người đọc đó. Nếu người đọc phát âm không đúng thì anh ta phải huỷ bỏ thẻ

cho học sinh thi đua và tuyên dương kết quả học sinh đạt được theo nhóm/tổ.
Đưa tình huống hay câu hỏi gợi ý hay một dụng cụ trực quan nào đó để lien
kết các điều mà học sinh vừa nghe được với việc giới thiệu ngữ liệu mới.

14


Sau đó cho học sinh mở sách giáo khoa rồi nghe đọc lại bài hội thoại, chú ý
phát hiện từ vựng mới cũng như cấu trúc mới và trọng âm của nó.
Đối với phần Read hay phần Before you Read (ở lớp 5), giáo viên có
thể tổ chức cho học sinh thực hiện những “quick listening test” để giúp học
sinh chú ý hơn vào một vài ý trong j tâm hay mục đích giao tiếp nào đó.
1.3 Nhóm kỹ thuật luyện tập mở rộng
1.3.1 Cung cấp thêm một số bài luyện tập mở rộng
Bằng cách cho một số ngữ liệu cùng trình độ từ các tài liệu như:
Language in Focus, New Interchange… làm bài kiểm tra ngắn hàng tuần
hay hàng tháng. Sửa và đánh giá ngay tại lớp. Kết quả các bài này cần cho
học sinh lưu vào bìa lưu chữ kết quả học tập của mình theo thứ tự thời gian
để giúp học sinh dễ dàng nhận ra sự tiến bộ của bản thân, cũng như để giáo
viên trao đổi với phụ huynh học sinh về việc học tập của con em họ.
1.3.2 Nên có phần nghe trong các bài kiểm tra một tiết hay cuối kỳ
Ngữ liệu nghe không nên lấy lại nguyện bản trong sách giáo khoa.
Biện pháp này có thể nằm ngoài phạm vi quyền hạn của giáo viên đứng lớp
vì phần lớn các bài kiểm tra định kỳ hiện nay do cấp quản lý ngoài trường
biên soạn. Qua thực tế, tôi thấy tình hình kiểm tra kỹ năng nghe không đồng
bộ giữa địa phương này (quận, huyện/tỉnh – thành phố) với địa phương khác.
Có nơi không thực hiện việc kiểm tra nghe, có nơi thực hiện bằng cách cố
gắng chọn và đưa vào một bài tập nghe mới phù hợp với trình độ khối lớp
của học sinh đang học.
Thực tiễn việc kiểm tra, đánh giá khả năng nghe tiếng anh – một trong


No, it isn’t

Teacher:

Are these cars?

Son:

Yes, They are.

Teacher:

What are these/those?

Son:

They are ..................

Teacher:

Các em dùng this / that và these/those khi nào.

Students:

ở xa, ở gần.

16



2. While-listening
Teacher:

Let students listen to the record for the first time.

Students:

Listen and put ticks as much as possible

Teacher:

Asks students: “How many sentences do you finish?”

Students:

Answer (May be 2 or 3 sentences)

Teacher:

Asks students to listen for the record the second times.

Students:

Listen and complete the rest sentences

Teacher:

Do you finish all?

Students:


Teacher:

Call eight students to come to the board and write the answers:

S1:

sentence 1: What is this ? It’s a car

S2:

sentence 2: Is this a flower ? Yes. It is

S3:

sentence 3: What’s that? It’s a doll.

S4:

sentence 4: Is that a eraser? No. It isn’t.

S5:

sentence 5: What are these? They are puzzles

S6:

sentence 6: Are these cars ? Yes. They are

S7:


(Cuong) What are these?

18


S2:

(Thanh) They are flowers

S3:

(Son) What’s that ?

S4:

(Kien) It’s a tree.
that

these

this

What’s (are)

those

these
that


Giỏi
TS
5
6
4

Khá
%
11
16
11

TS
15
15
12

%
34
39
33

Trung bình
TS
%
12
27
10
26
12

38
36

Giỏi
TS
10
9
10

Khá
%
23
24
28

TS
20
21
17

%
45
55
47

20

Trung bình
TS
%

- Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi giáo viên phải chuẩn bị giáo án
tốt, dụng cụ trực quan và trang thiết bị giảng dạy tốt. Nếu không sẽ
làm cho học sinh chán nản.
- Phương pháp này có tác dụng kích thích, gây hứng thú trong việc học
tiếng anh vốn được coi là môn học khó.
4

Một số đề xuất
- Để phục vụ cho việc giảng dạy tiếng anh tiểu học tốt hơn, đồng thời
nâng cao chất lượng đào tạo, nên có bộ tranh ảnh cho giáo viên giảng
dạy để bài giảng phong phú, hấp dẫn hơn.
- Đề nghị biên soạn thêm các sách tham khảo, các sách bài tập và bổ
trợ nâng cao.
- Đề nghị Phòng Giáo Dục và các ban ngành có liên quan tổ chức các
hội nghị chuyên đề để rút kinh nghiệm sao thời gian giảng dạy sách
giáo khoa mới để giảng dạy được tốt hơn

21


Trên đây là một số trao đổi của tôi về phương pháp tổ chức hoạt động
nghe trong việc giảng dạy tiếng anh ở tiểu học. Mặc dù có rất nhiều cố gắng
song không thể tránh khỏi những thiếu xót. Tôi rất mong những đóng góp
của các nhà chuyên môn, các bạn đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm của
tôi được hoàn chỉnh và phong phú hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn.

Việt trì, ngày 09 tháng 04 năm 2013

Ngô Thị Đức Hạnh