VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THANH MAI

QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN
TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI TRUNG TÂM TIN HỌC
VÀ TÍNH TOÁN - VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

Chuyên ngành

: Quản lý Kinh Tế

Mã số

: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. VŨ HÙNG CƢỜNG

HÀ NỘI - 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của
riêng tôi. Các số liệu ghi trong luận văn là trung thực. Những kết
luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ

XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI CÁC TỔ CHỨC
KHOA HỌC CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP...............................................................8
1.1. Khái niệm và phân loại vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước ..8
1.2. Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước ..........................12
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
nhà nước tại các tổ chức khoa học công nghệ công lập ............................................30
1.4. Kinh nghiệm về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước 31
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ CƠ BẢN TỪ NGÂN
SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI TRUNG TÂM TIN HỌC VÀ TÍNH TOÁN - VIỆN
HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2013 2017 ...........................................................................................................................35
2.1. Giới thiệu Trung tâm tin học và tính toán ........................................................35
2.2. Thực trạng quản lý Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước tại
Trung tâm tin học và tính toán giai đoạn 2013 – 2017 .............................................38
2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách
nhà nước tại Trung tâm tin học và tính toán .............................................................49
2.4. Đánh giá chung .................................................................................................53
Chƣơng 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ
XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC TẠI TRUNG TÂM
TIN HỌC VÀ TÍNH TOÁN - VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG
NGHỆ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2018 - 2020 ......................................................56
3.1. Căn cứ đề xuất ..................................................................................................56
3.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư xây
dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước tại Trung tâm Tin học và Tính toán ...............58
KẾT LUẬN ..............................................................................................................69
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ...............................................................71


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DAĐT


ODA

: Hỗ trợ phát triển chính thức

PCCC

: Phòng cháy chữa cháy

QLCL

: Quản lý chất lượng

QĐĐT

: Quyết định đầu tư

QLDA

: Quản lý dự án

TMĐT

: Tổng mức đầu tư

VĐT

: Vốn đầu tư

XDCB


1. Tính cấp thiết của đề tài
Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước có ý nghĩa cực
kỳ quan trọng trong nền kinh tế nước ta hiện nay. Trong những năm qua nhà nước
đã giành hàng chục ngàn tỷ đồng mỗi năm cho đầu tư xây dựng cơ bản.
Đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai
trò quan trọng trong toàn bộ hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản của nền kinh tế ở
Việt Nam. Đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước đã tạo ra nhiều công trình, nhà
máy, đường giao thông, trung tâm nghiên cứu khoa học… quan trọng, đưa lại nhiều
lợi ích kinh tế xã hội thiết thực. Tuy nhiên, nhìn chung hiệu quả đầu tư xây dựng cơ
bản của nhà nước ở nước ta còn thấp, thể hiện trên nhiều khía cạnh như: khả năng
giải ngân thấp so với yêu cầu, đầu tư sai, đầu tư khép kín, đầu tư dàn trải, thanh
quyết toán kéo dài, thất thoát, lãng phí, tiêu cực, tham nhũng…
Do đặc thù của nghiên cứu khoa học mà ở nước ta ngân sách nhà nước đóng
vai trò quan trọng và cho đến nay vẫn là nguồn tài chính chủ yếu tại các tổ chức
khoa học và công nghệ công lập. Hoạt động quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
ngân sách nhà nước tại Trung tâm tin học và tính toán ở Viện Hàn lâm Khoa học và
công nghệ Việt Nam cũng nằm trong bức tranh chung đầu tư của đất nước, do môi
trường pháp lý về đầu tư, xây dựng ở nước ta chưa đầy đủ, công tác quy hoạch và
kế hoạch, công tác tổ chức và quản lý còn nhiều sơ hở. Hơn nữa, vẫn còn những
khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu, như: Áp dụng mô hình đầu tư mới nhằm thu
hút nguồn lực từ khu vực tư nhân, giảm nhẹ gánh nặng ngân sách nhà nước chi cho
vốn đầu tư phát triển; Phân tích thực trạng và tìm kiếm các giải pháp quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước gắn liền với những đặc điểm cụ
thể…
Ngay quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản của trung tâm tin học và tính toán
ở Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, nhất là ở
các khâu: lập dự án, tiến độ thực hiện dự án, giải ngân, chất lượng công trình, quyết

1



2


ĐTXD bằng vốn NSNN tại Bộ Giao thông - Vận tải qua đó đề xuất hệ thống giải
pháp hoàn thiện...
Tiếp cận từ các góc độ quản lý Nhà nước, luận án tiến sĩ của Tạ Văn Khoái
(2009) “ Quản lý Nhà nước đối với dự án đầu tư XDCB từ NSNN ở Việt Nam” [23]
đã đề cập đến các vấn đề lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với dự án ĐTXD
từ NSNN. Trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với dự án
ĐTXD ở một số nước, tác giả đề cao vai trò kiểm tra giám sát của các cấp có thẩm
quyền trong hoạt động ĐTXD và đề xuất những giải pháp chủ yếu trong hoạt động
quản lý nhà nước đối với các dự án ĐTXD ở Việt Nam
Luận án tiến sỹ“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư
XDCB tập trung từ NSNN do thành phố

à Nội quản lý” năm 2009 của TS. Cấn

Quang Tuấn [40] tập trung hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý vốn đầu tư phát
triển, trong đó có vốn đầu tư XDCB thuộc NSNN; Đánh giá khái quát thực trạng
quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lý từ năm
2001-2005. Đề xuất các giải pháp với mong muốn nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
đầu tư XDCB từ NSNN do thành phố Hà Nội quản lý. Xuất phát từ phạm vi nghiên
cứu, công trình đề cập tới khía cạnh quản lý và sử dụng vốn của hoạt động đầu tư
xây dựng từ NSNN nên các khía cạnh khác không được xem xét.
Tiếp cận vấn đề quản lý chi vốn XDCB từ NSNN từ cơ quan cấp phát vốn,
luận văn thạc sĩ của Vũ Hồng Sơn năm 2007 “ oàn thiện công tác quản lý chi vốn
XDCB thuộc nguồn vốn NSNN tại Kho bạc Nhà nước ” [37] tập trung nghiên cứu
các vấn đề tổng quan về vốn đầu tư XDCB, phân tích thực trạng quá trình quản lý
chi NSNN đối với các dự án XDCB qua kho bạc Nhà nước, đánh giá những mặt

Thứ nh t, chủ đề quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN được sự quan tâm
nghiên cứu của nhiều cơ quan quản lý nhà nước, nhiều cơ sở nghiên cứu khoa học
và bản thân các nhà khoa học. Đồng thời một số nghiên cứu sinh cũng đã lựa chọn
chủ đề quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN làm nội dung nghiên cứu của luận án.
Thứ hai, có một số vấn đề hiện nay chưa thực sự thống nhất trong nhận thức
và cũng chưa được lý giải nhiều. Cụ thể:
- Vấn đề phân cấp quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN.
- Vai trò của quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN
- Áp dụng mô hình đầu tư mới nhằm thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân,

4


giảm nhẹ gánh nặng NSNN chi cho vốn đầu tư phát triển...
Thứ ba, Các công trình nghiên cứu trước đây về quản lý vốn đầu tư XDCB
từ NSNN chưa có đề tài nào nghiên cứu, đề cập đến quản lý vốn đầu tư XDCB từ
NSNN tại Trung tâm TH&TT, đó là gợi mở để tôi thực hiện đề tài “Quản lý vốn
đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách Nhà nước tại Trung tâm Tin học và Tính
toán - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam”.
2.3.Các vấn đề đặt ra và hướng nghiên cứu của đề tài
Để đạt được mục đích nghiên cứu đã đặt ra, hướng nghiên cứu của đề tài bao
gồm các nội dung như sau:
- Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý vốn đầu tư XDCB từ
NSNN tại các tổ chức KH&CN trong điều kiện hiện nay.
- Phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN tại Trung tâm
TH&TT, đánh giá những thành công đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và
nguyên nhân từ đó đưa ra những đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý vốn đầu
tư XDCB từ NSNN của Trung tâm TH&TT trong giai đoạn tiếp theo.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu :