MỤC LỤC

1


A.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Kỳ họp XVI của Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết về
việc đưa vấn đề kế thừa vào danh mục những vấn đề trước mắt cần pháp điển
hóa và ngày 22/8/1978 Công ước viên về kế thừa được thông qua. Vấn đề kế
thừa là một trong những vấn đề quan trọng trong pháp luật quốc tế, em xin chọn
đề tài: “Phân tích các vấn đề pháp lý và thực tiễn kế thừa điều ước quốc tế”.
NỘI DUNG
Các vấn đề pháp lý về kế thừa điều ước quốc tế
B.

I.

Điều 73 Công ước viên 1969 có quy định:
“Những quy định của Công ước này không phán quyết bất kỳ một vấn đề
gì liên quan đến việc một điều ước có thể nảy sinh do hậu quả của sự kiện kế
thừa của các quốc gia, do hậu quả của trách nhiệm quốc tế của một quốc gia
hoặc do việc cắt đứt các quan hệ vì xung đột giữa họ.”
Như vậy các quy định của Công ước viên 1969 sẽ không là căn cứ để điều
chỉnh bất kỳ vấn đề gì liên quan đến hậu quả của sự kiện kế thừa quốc gia. Hậu
quả của sự kiện kế thừa sẽ do các bên tự điều chỉnh với nhau.
Điểm b Khoản 1 Điều 2 Công ước viên 1978 có định nghĩa về kế thừa
quốc gia như sau:
“Sự kế thừa của quốc gia là thuật ngữ dùng để chỉ sự thay thế của một

cả những điều ước quốc tế do các quốc gia độc lập đã ký kết với nước ngoài
đang có hiệu lực vẫn tiếp tục có hiệu lực tại lãnh thổ liên bang. Khi một quốc gia
liên bang bị giải thể ra nhiều phần mà mỗi phần đó lại trở thành một quốc gia
độc lập thì những điều ước quốc tế do quốc gia liên bang ký kết với nước ngoài,
nếu chúng đang có hiệu lực và nếu các quốc gia thỏa thuận như vậy vẫn tiếp tục
có hiệu lực thi hành đối với các quốc gia có quyền thừa kế điều ước đó.

3


-Thứ ba: kế thừa quốc gia trong trường hợp có thay đổi lớn về lãnh thổ thì
các điều ước quốc tế của quốc gia để lại quyền kế thừa sẽ mất hiệu lực thi hành
tại lãnh thổ này từ thời điểm chuyển giao lãnh thổ đó cho quốc gia khác; các điều
ước quốc tế của quốc gia có quyền kế thừa sẽ có được hiệu lực thi hành tại lãnh
thổ.
II.

Thực tiễn kế thừa điều ước quốc tế hiện nay
Mặc dù quy định luật quốc tế về vấn đề kế thừa như vậy nhưng trên thực

tế vẫn có những trường hợp mà việc kế thừa điều ước quốc tế không thực hiện
đúng theo quy định. Chẳng hạn như trường hợp giải quyết kế thừa của một số
quốc gia sau sự kiện sát nhập hoặc tách khỏi quốc gia liên bang, tiêu biểu là
trường hợp của Liên Xô cũ. Khi Liên Xô tan rã, vấn đề kế thừa trong thực tế đã
được giải quyết trên cơ sở của Hiệp ước thành lập SNG ngày 8 tháng 12 năm
1991 với việc bảo đảm cho các quốc gia độc lập – thành viên SNG quyền kế
thừa các nghĩa vụ và quyền lợi phát sinh từ các điều ước và các cam kết quốc tế
mà Liên Xô cũ là thành viên. Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia thành
viên SNG tự động trở thành thành viên của tất cả các điều ước quốc tế mà Liên
Xô cũ để lại. Mỗi quốc gia của SNG với tư cách là chủ thể kế thừa của Liên Xô