1
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Trong hoạt động giáo dục đào tạo, vấn đề xây dựng đội ngũ giáo
viên có ý nghĩa quan trọng hàng đầu. Trong các nhà trường quân đội,
giáo viên không chỉ là những người truyền thụ kiến thức mà còn là lực
lượng trực tiếp giáo dục nhân cách cho người sĩ quan tương lai. Vì vậy,
xây dựng đội ngũ nhà giáo quân đội có phẩm chất chính trị và đạo đức
cách mạng, đủ về số lượng, chuẩn hoá về chất lượng là một trong
những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của lãnh đạo, chỉ huy các cấp,
ngành trong quân đội. Để thực hiện điều này cần tăng cường giáo dục
nhân cách toàn diện cho học viên sư phạm, trong đó có giáo dục giá trị
nghề nghiệp sư phạm. Đây cũng là yêu cầu cấp thiết đặt ra đối với quá
trình đào tạo giáo viên ở các trường đại học trong quân đội hiện nay.
Giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm thuộc quá trình giáo dục
theo nghĩa hẹp, không có chương trình và thời gian riêng mà được lồng
ghép, kết hợp trong các quá trình dạy học, giáo dục và rèn luyện khác
của quá trình đào tạo giáo viên. Điều đó có nghĩa là giáo dục giá trị
nghề nghiệp sư phạm được thực hiện theo quan điểm tích hợp là phù
hợp. Đối với các trường đại học trong quân đội, giáo dục giá trị nghề
nghiệp sư phạm cho học viên luôn được coi trọng. Nhưng hiện chưa có
tài liệu chính thống; chưa được tổ chức thực hiện thống nhất giữa các
trường, nên việc nghiên cứu thực hiện giáo dục giá trị nghề nghiệp cho
học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp là vấn đề có ý nghĩa quan
trọng và cấn thiết.
Thực tế hiện nay, học viên sư phạm ở các trường đại học trong
quân đội đã ý thức rõ về nghề nghiệp tương lai, về trách nhiệm, nghĩa
vụ của người học viên, có hứng thú, say mê trong rèn luyện, học tập để
trở thành người giáo viên nhưng nhận thức về giá trị nghề nghiệp còn
có những hạn chế, chưa có cơ hội nhận thức được giá trị đích thực và ý
nghĩa chính trị - xã hội to lớn của nghề nghiệp, nên chưa thực sự tự

* Mục đích:Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về giáo
dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm, luận án đề xuất biện
pháp giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm theo quan
điểm tích hợp nhằm góp phần nâng cao toàn diện chất lượng đào tạo
giáo viên ở các trường đại học trong quân đội hiện nay.
* Nhiệm vụ:
Xây dựng cơ sở lý luận về giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên
sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo quan điểm tích hợp.
Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng về giáo dục giá trị nghề
nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội
theo quan điểm tích hợp và tìm hiểu nguyên nhân.
Đề xuất các biện pháp giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư
phạm ở các trường đại học trong quân đội theo quan điểm tích hợp.
Tổ chức thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi của
biện pháp được đề xuất.


3
3. Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết
khoa học
* Khách thể nghiên cứu: Quá trình đào tạo giáo viên ở các
trường đại học trong quân đội.
* Đối tượng nghiên cứu: Quá trình giáo dục giá trị nghề nghiệp
cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo quan
điểm tích hợp.
* Phạm vi nghiên cứu: Luận án tập trung làm rõ những vấn đề
lý luận và thực tiễn về giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm theo quan
điểm tích hợp; trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp giáo dục giá trị
nghề nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân
đội theo quan điểm tích hợp. Luận án tập trung khảo sát ở một số học

giá trị nghề nghiệp, giáo dục giá trị nghề nghiệp, giáo dục giá trị nghề
nghiệp cho học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp, góp phần phát
triển lý luận về vấn đề trên; xây dựng được nhiệm vụ, nội dung,
phương pháp, hình thức giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư
phạm theo quan điểm tích hợp, chỉ ra được hệ thống các giá trị nghề
nghiệp cần giáo dục cho học viên sư phạm và các yếu tố ảnh hưởng
đến giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm theo quan
điểm tích hợp.
* Về thực tiễn: Khảo sát, đánh giá được thực trạng giáo dục giá
trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân
đội; đề xuất hệ thống các biện pháp giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học
viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội theo quan điểm tích
hợp, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên hiện nay. Kết quả
nghiên cứu của luận án cung cấp thêm tư liệu cho các cơ sở đào tạo
giáo viên trong quân đội trong tổ chức giáo dục giá trị nghề nghiệp
cho học viên sư phạm.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Luận án đã làm phong phú thêm lý luận về giá trị nghề nghiệp,
giá trị nghề nghiệp sư phạm và giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học
viên sư phạm ở các trường đào tạo, bồi dưỡng giáo viên trong quân
đội. Kết quả nghiên cứu lý luận đóng góp vào sự phát triển của khoa
học giáo dục.
Kết quả nghiên cứu cung cấp những luận cứ, cơ sở khoa học
phục vụ hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức giáo dục giá trị nghề
nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội,
đồng thời luận án có thể làm tài liệu tham khảo phục vụ nghiên cứu,
giảng dạy trong lĩnh vực giáo dục.
7. Kết cấu luận án
Luận án kết cấu gồm: Mở đầu 4 chương (12 tiết); kết luận, kiến
nghị; danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục.

công trình về “Nghề nghiệp và giá trị nghề nghiệp trong giáo dục và
giảng dạy” (2006) và “Các giá trị cá nhân và nghề nghiệp trong
giảng dạy” (2010), đã chỉ ra tầm quan quan trọng của giá trị nghề
nghiệp trong giảng dạy và tập trung vào các mối quan hệ
và giá trị đạo đức của giáo viên. Tirri, K(2010) với nghiên cứu
về “các giá trị đạo đức nghề nghiệp cơ bản của người giáo viên”, đã
khám phá bản chất của đạo đức nghề nghiệp của giáo viên ở Phần Lan.
* Các công trình nghiên cứu của tác giả trong nước
Tiêu biểu có các tác giả: Vũ Thị Phương Lê (2012) với nghiên cứu
về “Định hướng giá trị của sinh viên sư phạm trong các trường đại học
vùng Trung bộ hiện nay”; Phạm Đình Duyên (2012) với nghiên cứu
về “Giáo dục định hướng giá trị nghề nghiệp sư phạm cho sinh
viên các trường đại học - cao đẳng hiện nay”; Nguyễn Hoàng Hải
(2012) với nghiên cứu về “Giáo dục giá trị nghề nghiệp cho sinh viên
đại học ngành giáo dục tiểu học qua hoạt động thực hành nghiệp vụ sư
phạm”...


7
Trong quân đội: Công trình của Hoàng Văn Thanh (2003) về
“Giáo dục giá trị nghề nghiệp quân sự cho học viên sĩ quan trong
quá trình đào tạo ở Nhà trường quân đội"; Phạm Hồng Đức (2006)
với nghiên cứu về “Định hướng giá trị nghề nghiệp cho học viên hệ
đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn ở Học viện Chính
trị”...Ngoài ra còn có một số bài báo bàn về giá trị nghề nghiệp, đạo
đức nghề nghiệp sư phạm,...
1.3. Những nghiên cứu về tích hợp trong giáo dục
* Công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài
Tiêu biểu có các tác giả: Wraga, W.G (1996), Hurd, P.D (1991),
Vars, G. F (1991)...bàn về vai trò, hiệu quả của giáo dục theo hướng tích

học đã công bố liên quan đến đề tài luận án
Về vấn đề giá trị, giá trị nghề nghiệp: Về hướng nghiên cứu, các
đề tài chủ yếu tiếp cận trên bình diện triết học xã hội học, tâm lý học,
văn hoá học hoặc tiếp cận liên ngành. Đặc biệt, nghiên cứu về giáo dục
giá trị nghề nghiệp của sinh viên ở trường đại học nói chung và học
viên ở các trường đại học trong quân đội nói riêng đến nay chưa có đề
tài nào đi sâu nghiên cứu một cách chuyên sâu và có hệ thống.
Về giáo dục giá trị, giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm: Các
tác giả đã đánh giá cao vai trò của hoạt động giáo dục giá trị nghề
nghiệp đối với việc hình thành, phát triển nhân cách người giáo viên
cho sinh viên và đưa ra những giải pháp để nâng cao chất lượng giáo
dục giá trị nghề nghiệp sư phạm. Hướng nghiên cứu vấn đề này dưới
góc độ Giáo dục học còn ít.
Về vấn đề giáo dục tích hợp: Các công trình chủ yếu bàn về tích
hợp (về nội dung, phương pháp) trong quá trình dạy học các môn
học, còn tích hợp trong các hoạt động giáo dục khác nhau chỉ có một
số ít công trình đề cập, hơn nữa chỉ đề cập vấn đề tích hợp trong các
hoạt động giáo dục ở bậc học mầm non, tiểu học. Những nghiên cứu
về tích hợp trong các hoạt động giáo dục ở bậc đại học còn rất ít.
1.2.2. Những vấn đề đặt ra luận án tiếp tục giải quyết
Một là, xây dựng cơ sở lý luận khoa học, đồng bộ về vấn đề giáo
dục giá trị nghề nghiệp ở các trường đại học trong quân đội theo
quan điểm tích hợp.
Hai là, xác định những căn cứ, cơ sở để xây dựng hệ thống giá
trị nghề nghiệp cần giáo dục cho học viên sư phạm ở các trường đại
học trong quân đội, đồng thời chỉ ra hệ thống giá trị nghề nghiệp sư
phạm đặc thù của người giáo viên quân đội.
Ba là, xác định mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp, con
đường giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm ở các
trường đại học trong quân đội, đồng thời chỉ ra những biểu hiện đặc

Giá trị là những sự vật, hiện tượng có ý nghĩa, có ích đối với
chủ thể, được chủ thể lựa chọn như là chuẩn mực, có tác dụng điều
chỉnh, chi phối hành động theo chuẩn mực đó và được thể hiện qua
nhận thức, thái độ và hành vi của chủ thể.
Giá trị là ý nghĩa của những sự vật, hiện tượng vật chất hay tinh
thần có thể thỏa mãn những nhu cầu tích cực của con người; giá trị
vừa có tính khách quan vừa có tính chủ quan; trong mọi giá trị đều chứa
đựng yếu tố nhận thức, yếu tố tình cảm và yếu tố hành vi của chủ thể;
giá trị được tạo nên bởi thực tế lịch sử xã hội và được xác định trong mối


10
quan hệ thực tiễn của con người. Căn cứ vào những dấu hiệu khác
nhau, giá trị được phân loại phong phú và đa dạng
* Giá trị nghề nghiệp
Giá trị nghề nghiệp là những yếu tố cơ bản cấu thành, đảm bảo
sự tồn tại, phát triển của nghề đó, có khả năng thỏa mãn những nhu
cầu, lợi ích nhất định, được cá nhân và xã hội đánh giá, lựa chọn sẽ
trở thành động cơ thúc đẩy người lao động thực hiện hoạt động
chuyên môn.
Giá trị nghề nghiệp bao gồm nhiều yếu tố cấu thành, giá trị nghề
nghiệp chỉ được hình thành trong thực tiễn nghề và thông qua sự đánh giá
của chủ thể hoạt động trong nghề; giá trị nghề nghiệp bao giờ cũng là giá
trị đặc trưng cho một nghề cụ thể. Khái niệm “Giá trị nghề nghiệp "
khác với khái niệm “Giá trị của nghề nghiệp”..
2.1.2. Giá trị nghề nghiệp sư phạm của người
giáo viên quân đội
Nghề nghiệp sư phạm quân sự chính là nghề dạy học - giáo dục
học viên trong các nhà trường quân đội.
Giá trị nghề nghiệp sư phạm của người giáo viên

trưng lao động sư phạm của người giáo viên trong nhà trường quân
đội; Ba là, mục tiêu, mô hình đào tạo người sĩ quan và người giáo
viên trong quân đội và bốn là, kết quả nghiên cứu thực tiễn về các
giá trị nghề nghiệp sư phạm.
* Hệ thống các giá trị nghề nghiệp sư phạm quân sự
Trong phạm vi nghiên cứu, luận án cấu trúc hệ giá trị nghề
nghiệp theo các mặt trong nhân cách nhà giáo. Theo đó, hệ thống giá
trị nghề nghiệp sư phạm của người giáo viên ở các nhà trường quân
đội có cấu trúc gồm 2 nhóm giá trị: Nhóm giá trị công cụ (gồm 3
phân nhóm) và nhóm giá trị mục đích lao động sư phạm, cụ thể:
Nhóm giá trị về công cụ đối với hoạt động sư phạm, giúp giáo
viên thực hiện tốt các hoạt động chuyên môn, nhóm này bao gồm 3
phân nhóm: (1) Phân nhóm phẩm chất chính trị tư tưởng, đạo đức
nghề nghiệp sư phạm, đây là những chuẩn mực quy định thái độ của
người giáo viên với Đảng, Nhà nước, quân đội và chế độ xã hội chủ
nghĩa, mối quan hệ giữa người giáo viên ở nhà trường quân đội với
học viên, với công việc, với đồng nghiệp, với tập thể sư phạm, với
đoàn thể, cộng đồng và xã hội; (2) Phân nhóm năng lực nghề nghiệp
sư phạm (tri thức, kỹ năng, tay nghề sư phạm), hướng tới những khả
năng chuyên môn, nghiệp vụ của người giáo viên trong dạy học và
giáo dục học viên, đảm bảo cho đội ngũ giáo viên hoàn thành tốt
nhiệm vụ của mình và (3) Phân nhóm giá trị về phong cách, hành vi
sư phạm, quy định cách sinh hoạt, làm việc, hoạt động, ứng xử đặc
trưng của người thầy giáo quân đội vừa là nhà giáo dục, nhà quản lý
và vừa là nhà khoa học trong môi trường sư phạm quân sự.
Nhóm giá trị về mục đích lao động sư phạm, hướng đến các yếu
tố thuộc về cá nhân học viên, đóng vai trò quan trọng đối với sự nỗ
lực phấn đấu bản thân người học viên



thành ở người học hệ thống định hướng giá trị nghề nghiệp sư phạm
đúng đắn. Giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm thường trải qua ba
giai đoạn cơ bản: giai đoạn nhận thức, giai đoạn tình cảm, thái độ và
giai đoạn hành động. Cơ chế quan trọng nhất để hình thành nên những
định hướng giá trị nghề nghiệp sư phạm đúng đắn là thông qua hoạt động
thực tiễn nghề nghiệp (nhất là hoạt động trải nghiệm).
2.2.2. Các thành tố cơ bản của quá trình giáo dục giá trị nghề
nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội


13
* Mục đích giáo dục giá trị nghề nghiệp
* Nội dung giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm
* Phương pháp và phương tiện giáo dục giá trị nghề nghiệp cho
học viên sư phạm
* Con đường và môi trường giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm
* Các lực lượng giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm
* Đánh giá kết quả giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm
2.3. Quan điểm tích hợp trong giáo dục giá trị nghề nghiệp
cho học viên sư phạm ở các trường đại học trong quân đội
2.3.1. Tích hợp trong giáo dục
* Tích hợp
Tích hợp được hiểu rất đa dạng và vận dụng linh hoạt vào thực
tiễn giáo dục. Trong phạm vi nghiên cứu của mình, luận án cho rằng,
tích hợp là sự phối hợp, liên kết hay lồng ghép hai hay nhiều đối tượng
khác nhau tạo thành chỉnh thể toàn vẹn, thống nhất, có chất lượng mới cao
hơn.
* Tích hợp trong giáo dục
Tích hợp trong giáo dục là quá trình lồng ghép, kết hợp mục
tiêu, nội dung, phương thức giáo dục khác nhau trong những hoạt

gượng ép.
Tích hợp trong phương pháp, cách thức tích hợp giáo dục
giá trị nghề nghiệp sư phạm: Được thực hiện bằng các cách thức,
biện pháp như: Thực hiện kế tiếp nhau; thực hiện đồng thời (song
song); kết hợp (phối hợp), lồng ghép và liên hệ.
Tích hợp trong các con đường (hình thức) giáo dục giá
trị nghề nghiệp sư phạm: Thông qua dạy học; thông qua hoạt động
ngoại khóa, tổ chức trò chơi, các hoạt động giao lưu, thông qua hoạt động
thực hành sư phạm...
Tích hợp trong đánh giá kết quả tích hợp giáo dục giá trị nghề
nghiệp sư phạm: Dựa vào chuẩn đầu ra, chú trọng khả năng vận dụng
kiến thức, hành vi biểu hiện các giá trị nghề nghiệp sư phạm...
2.4. Những yếu tố tác động đến giáo dục giá trị
nghề nghiệp cho học viên sư phạm ở các trường
đại học trong quân đội theo quan điểm tích hợp
2.4.1. Nhóm yếu tố thuộc về môi trường: Tình hình chính trị,
kinh tế, xã hội đất nước, chính sách đối với người sĩ quan - giảng
viên nhà trường quân đội và môi trường văn hóa sư phạm quân sự
2.4.2. Nhóm yếu tố thuộc về nhà trường: Mục tiêu, mô hình
đào tạo giáo viên và nội dung, chương trình giáo dục giá trị nghề
nghiệp và cơ sở vật chất, điều kiện đảm bảo cho dạy học và giáo dục.
2.4.3. Nhóm yếu tố thuộc về chủ thể giáo dục: Phẩm chất, năng
lực, phương pháp dạy học - giáo dục tích hợp của đội ngũ giảng viên


15
và cán bộ quản lý học viên và vai trò và sự phối hợp giữa các lực
lượng sư phạm
2.4.4. Nhóm yếu tố thuộc về học viên: Vốn tri thức, hiểu biết về
nghề nghiệp sư phạm quân sự của học viên và ý thức tự giáo dục, tự

(Điểm trung bình là 3.99, mức cao), sự đánh giá khá tương đồng
trên nhiều nội dung.
* Thực trạng lựa chọn các giá trị nghề nghiệp cần giáo dục
cho học viên
Khảo sát cho thấy: 5 giá trị được lựa chọn nhiều nhất là: “Trung
với đảng, Tổ Quốc và nhân dân”; “Trình độ chuyên môn vững vàng”;
“Sâu sát thực tế với nhà trường và đơn vị”; “Đạo đức nghề nghiệp trong
sáng”,và “Ý chí mạnh mẽ, kiên trì và tính tổ chức kỷ luật cao”. Những
giá trị nghề nghiệp sư phạm được lựa chọn ít nhất là “Nghề dễ
chuyển đổi”; “Luôn ủng hộ cái tiến bộ, phê phán cái lạc hậu, tiêu
cực”; “Nghề dễ thăng tiến trong quân đội”...
* Thực trạng về xác định mục tiêu giáo dục giá trị nghề nghiệp
Mục tiêu giúp học viên “hiểu biết đầy đủ về nghề nghiệp sư phạm
và các giá trị nghề nghiệp sư phạm cần thiết”, xếp thứ 1; “Tạo cơ hội
cho học viên được trải nghiệm và thể hiện các giá trị nghề nghiệp”, xếp
thứ 2. Tuy nhiên mục tiêu “Có kỹ năng vận dụng các giá trị nghề
nghiệp giải quyết các tình huống”, xếp thứ 10 và “Có kỹ năng nhận diện
và xác định các giá trị nghề nghiệp sư phạm”, xếp ở vị trí cuối cùng.
* Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục giá trị nghề nghiệp


17
Về mức độ tiến hành giáo dục 10 giá trị nghề nghiệp sư phạm đưa ra
khá cao, điểm trung bình từ 3.19 đến 4.31 (mức thường xuyên đến rất thường
xuyên). Về kết quả đạt được, nội dung các giá trị nghề nghiệp sư phạm tuy
được tiến hành với mức độ thường xuyên, nhưng kết quả đạt được chỉ đạt ở
mức độ trung bình khá, điểm trung bình dao động từ 2.85 đến 3.86.
* Thực trạng sử dụng phương pháp giáo dục giá trị nghề nghiệp
Các phương pháp được sử dụng thường xuyên là “phương pháp
thuyết phục”, xếp thứ 1; “Phương pháp nêu gương”, xếp thứ 2. Khảo sát

18
năng tự giáo dục, tự rèn luyện hình thành các giá trị nghề nghiệp sư
phạm”, xếp thứ 1; “Tự đánh giá được mạnh, yếu và những giá trị nghề
nghiệp sư phạm cần hình thành”, xếp thứ 2;. Tuy nhiên, “Kỹ năng vận
dụng các giá trị nghề nghiệp sư phạm được giáo dục vào giải quyết
các tình huống gắn với nghề dạy học”, xếp ở vị trí thấp nhất; ngoài
ra, việc “Nắm được phương pháp, cách thức thể hiện giá trị nghề
nghiệp sư phạm đối với bản thân, cuộc sống và trong hoạt động rèn
luyện nghề nghiệp” ở học viên có kết quả chưa tốt.
3.2.2. Thực trạng giáo dục giáo dục giá trị nghề nghiệp cho
học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp
* Thực trạng xác định mục tiêu giáo dục giá trị nghề nghiệp
Nhìn chung, việc xác định mục tiêu giáo dục giá trị nghề nghiệp
cho học viên sư phạm theo quan điểm tích được đánh giá ở mức độ
thường xuyên (điểm trung bình là 3.85). Tuy nhiên giữa các nội dung
có sự không đồng đều, đặc biệt việc xác định mục tiêu “Phát triển
năng lực phức hợp trong giải quyết tình huống thực tiễn cho học
viên” đã không được quan tâm, mục tiêu này chỉ xếp thứ 5. Điều này
chứng tỏ nhận thức về quan điểm tích hợp và giáo dục giá trị nghề
nghiệp cho học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp là chưa đầy đủ.
* Thực trạng thực hiện nội dung tích hợp giáo dục giá trị
nghề nghiệp
Việc “Xác định mức độ tích hợp phù hợp” được thực hiện với mức
độ thường xuyên nhất; xếp thứ 2 là “Xác định các giá trị nghề nghiệp sư
phạm phù hợp với mục tiêu chủ đề hoạt động”. Hai hoạt động có vị trí
thứ bậc thấp hơn là “Lựa chọn phương pháp tích hợp phù hợp với nội
dung giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm và mục tiêu chủ đề hoạt
động” và “Tạo điều kiện giúp học viên thực hành và trải nghiệm các giá
trị nghề nghiệp sư phạm trong các hoạt động”.
* Thực trạng các con đường giáo dục giá trị nghề nghiệp

nghề nghiệp cho học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp
Ba yếu tố rất ảnh hưởng đến giáo dục giá trị nghề nghiệp sư
phạm là: “Ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện hình thành các giá trị
nghề nghiệp sư phạm của học viên”, xếp thứ 1; “vai trò và sự phối
hợp của các lực lượng sư phạm”, xếp thứ 2; “Phẩm chất, năng lực,
phương pháp dạy học - giáo dục tích hợp của đội ngũ giảng viên và
cán bộ quản lý học viên”, xếp thứ 3. Các yếu tố như “Chương trình,
nội dung giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm được tích hợp” và
“Vốn tri thức, hiểu biết về nghề nghiệp sư phạm quân sự của học
viên”, cũng được đánh giá là có ảnh hưởng khá mạnh mẽ đến kết
quả giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm.
3.4. Nguyên nhân của thực trạng
3.4.1. Nguyên nhân của những ưu điểm
Thứ nhất, sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, ban giám
hiệu các nhà trường
Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý và giảng viên đã phát huy được


20
trách nhiệm trong giáo dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm
Thứ ba, học viên sư phạm bước đầu đã có nhận thức, thái độ,
hành vi đúng đắn đối với nghề nghiệp và các giá trị nghề nghiệp
3.4.2. Nguyên nhân của những hạn chế
Thứ nhất, sự tác động thường xuyên, liên tục của những biến đổi
tình hình kinh tế, chính trị, xã hội
Thứ hai, nhận thức, trách nhiệm và trình độ chuyên môn của đội
ngũ của giảng viên, cán bộ quản lý học viên
Thứ ba, nội dung, chương trình, phương pháp và hình thức giáo
dục giá trị nghề nghiệp cho học viên sư phạm theo quan điểm tích hợp
còn nhiều bất cập

hiện các bước xây dựng chuẩn giá trị nghề nghiệp sư phạm quân sự,
bao gồm các bước: Bước 1: Nhà giáo dục (cán bộ quản lý và giảng
viên) phân tích - tìm hiểu yêu cầu thực tiễn nghề nghiệp và chức
trách, nhiệm vụ mà người giáo viên đảm nhiệm trong tương lai;
Bước 2: Nhà giáo dục tiến hành nghiên cứu nội dung mô hình nhân
cách giáo viên (chuẩn đầu ra) ở các nhà trường để xác định các chuẩn
giá trị nghề nghiệp sư phạm; Bước 3: Cụ thể hóa mục tiêu giáo dục giá trị
nghề nghiệp sư phạm thành chuẩn giá trị nghề nghiệp sư phạm
Luận án xác định các chuẩn giá trị nghề nghiệp sư phạm quân sự
bao gồm: Chuẩn giá trị về phẩm chất nghề nghiệp sư phạm quân sự;
chuẩn giá trị về năng lực sư phạm quân sự; chuẩn giá trị về đạo đức
nghề nghiệp sư phạm quân sự và chuẩn về chuẩn giá trị về văn hóa
nghề nghiệp sư phạm quân sự.
Để thực hiện những nội dung trên luận án đặt ra một số yêu cầu
cụ thể đối với nhà trường các cơ quan chức năng và đối với giảng
viên, cán bộ quản lý.
4.1.2. Thiết kế bài học tích hợp nội dung giáo dục các giá trị
nghề nghiệp sư phạm trong chương trình đào tạo giáo viên
Cách thức tích hợp chúng tôi lựa chọn trong biện pháp này là:
kết hợp (phối hợp), lồng ghép và liên hệ nội dung giảng dạy có liên
quan trong một môn học. Việc thiết kế và tổ chức bài học tích hợp
nội dung giáo dục giá trị nghề nghiệp sư phạm diễn ra theo các bước
như sau: Bước 1: Chuẩn bị bài học tích hợp; Bước 2: Lập kế hoạch
dạy học; Bước 3: Thực hành dạy học tích hợp giáo dục các giá trị
nghề nghiệp sư phạm; Bước 4: Nhận xét, đánh giá bài học và hiệu
chỉnh theo hướng tích hợp các giá trị nghề nghiệp sư phạm
Để thực hiện những nội dung trên luận án đặt ra một số yêu cầu
cụ thể đối với nhà trường và các cơ quan chức năng; đối với giảng
viên, cán bộ quản lý và đối với học viên.
4.1.3. Tổ chức trải nghiệm các giá trị nghề nghiệp sư phạm cho

chủ đề hoạt động; Bước 4: Lựa chọn hình thức hoạt động; Bước 5:
Lập kế hoạch chi tiết cho hoạt động; Bước 6: Tiến hành hoạt động;
Bước 7: Tổng kết, đánh giá và mở rộng hoạt động
Để thực hiện những nội dung trên luận án đặt ra một số yêu cầu
cụ thể đối với nhà trường và các cơ quan chức năng; đối với giảng
viên, cán bộ quản lý và đối với học viên
4.1.4. Xây dựng môi trường văn hóa sư phạm
trong nhà trường hướng đến hình thành các giá trị
nghề nghiệp sư phạm cho học viên


23
Môi trường văn hoá sư phạm quân sự của mỗi nhà trường tác
động một cách trực tiếp, toàn diện nhất tới giáo dục giá trị nghề
nghiệp sư phạm quân sự cho học viên. Việc xây dựng môi trường văn
hóa sư phạm trong nhà trường, cần tập trung vào một số nội dung cơ bản
đó là: Thứ nhất, chăm lo xây dựng các mối quan hệ sư
phạm tốt đẹp trong mỗi nhà trường; Thứ hai, xây dựng tập thể
cán bộ, giáo viên mẫu mực; Thứ ba, xây dựng các tập thể học viên
vững mạnh toàn diện; Thứ tư, xây dựng cảnh quan thiên nhiên và tăng
cường cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ quá trình dạy học và giáo dục trong
mỗi nhà trường
Để thực hiện được nội dung trên đòi hỏi các chủ thể giáo dục
phải thực hiện tốt một số yêu cầu sau: Một là, coi trọng nâng cao
nhận thức cho các đối tượng; Hai là, phát huy dân chủ, tăng cường
kỷ luật, thực hiện nghiêm các chế độ, nề nếp quy định; Ba là, quan tâm,
tổ chức tốt đời sống vật chất, tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giảng viên,
học viên trong mỗi nhà trường; Bốn là, chú trọng công tác tuyển chọn,
đồng thời làm tốt công tác quy hoạch và thực hiện tốt quy hoạch về đào
tạo, bồi dưỡng chuẩn hoá đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên

chức 2 nhóm: 01 nhóm thực nghiệm và 01 nhóm đối chứng (Nhóm thực
nghiệm là c4, d7 có 45 học viên; nhóm đối chứng là c5, d7 có 46 học
viên). Đây là những học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân
văn cấp phân đội, bậc đại học. Tại Trường Sĩ quan Lục quân 1, chúng tôi
tổ chức 2 nhóm: 01 nhóm thực nghiệm và 01 nhóm đối chứng (Nhóm
thực nghiệm là Lớp 1- Hệ 14 có 60 học viên; nhóm đối chứng là Lớp 3 Hệ 14 có 60 học viên). Đây là những học viên đào tạo giáo viên khoa học
quân sự cấp chiến thuật, chiến dịch.
Trước khi thực nghiệm chúng tôi tiến hành khảo sát, lựa chọn lớp
thực nghiệm và lớp đối chứng; bồi dưỡng, hướng dẫn các cộng tác viên;
biên soạn nội dung thực nghiệm (Soạn 01 bài giảng hướng dẫn thực
hành sư phạm, soạn 02 kế hoạch tổ chức hoạt động ngoại khóa); đồng
thời xây dựng tiêu chí, thang đo, công cụ đánh giá và tiến hành kiểm tra
trình độ ban đầu vào của các nhóm thực nghiệm và đối chứng.
Sau tác động thực nghiệm ở cả hai cơ sở thực nghiệm, học viên ở lớp
thực nghiệm đã có sự nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn về nghề nghiệp
sư phạm quân sự và các các giá trị nghề nghiệp sư phạm. Đại đa số học
viên ở các lớp thực nghiệm đã có sự chuyển biến tích cực về nhận thức,
thái độ đối với nhiệm vụ học tập, rèn luyện. Nhiều học viên luôn yên
tâm phấn đấu học tập và rèn luyện với tinh thần trách nhiệm khá cao,
chủ động thực hiện tốt nhiệm vụ học tập, tu dưỡng, rèn luyện nhân cách
nhà giáo và tích cực rèn luyện, thói quen, hành vi biểu hiện của các giá
trị nghề nghiệp sư phạm. Nhận thức, thái độ, hành vi của học viên lớp
thực nghiệm qua các số liệu thu được đều cao hơn hẳn so với học viên


25
lớp đối chứng. Những kết quả trên chứng tỏ thực nghiệm đã có tác dụng;
đồng thời khẳng định các biện pháp mà tác giả đề xuất trong luận án bước
đầu đã đạt hiệu quả nhất định, có ý nghĩa và tính khả thi.
Kết luận chương 4

trị nghề nghiệp của học viên sư phạm còn thiếu vững chắc.