MỤC LỤC
Đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh trường
THCS Quảng Thịnh, Thành phố Thanh Hóa”.
Phần
1
1. 1
1. 2
1. 3
1. 4
1.5
2
2.1
2.2
2.3
2.4
3
3.1
3.2

Nội dung

Trang
2

Lí do chọn đề tài:
Mục đích nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu
Những điểm mới của SKKN
Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm



Rèn kĩ năng sống là một mặt giáo dục cần được coi trọng trong các nhà
trường hiện nay. Giáo dục kỹ năng sống trong nhà trường luôn là vấn đề cần
được thường xuyên quan tâm trong việc giáo dục để hình thành nhân cách toàn
diện cho học sinh. Trong sự phát triển nhân cách của học sinh, việc rèn luyện kĩ
năng sống sẽ trang bị tri thức, hành vi và thói quen ứng xử tốt, đảm bảo cho học
sinh có được khả năng đưa ra quyết định,giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tư
duy phản biện sáng suốt, có khả năng tự ý thức về bản thân, quyết đoán trong
học tập cũng như xử lý các tình huống trong cuộc sống một cách hợp lý, thực
hiện quá trình giao tiếp đạt hiệu quả cao hơn. Nếu không rèn kĩ năng sống thì
không những sự ứng xử trong các tình huống sẽ gặp khó khăn, thậm chí mắc
phải sai lầm, mà việc hình thành nhân cách toàn diện của học sinh bị hạn chế,
việc xây dựng những thói quen hành vi dễ rơi vào chủ nghĩa hình thức máy móc,
lí trí và tình cảm không thống nhất với nhau đó là lời nói không đi đôi với việc
làm thì có thể dẫn tới sự phát triển nhân cách theo hướng lệch lạc.
Từ nhiều năm nay, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã ban hành thông tư quy định
quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động ngoài giờ chính khóa đối
với học sinh và hướng dẫn triển khai thực hiện giáo dục kỹ năng sống tại các cơ
sở giáo dục. Thực hiện chỉ đạo của Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT Thành phố về
việc quản lý, thực hiện hoạt động giáo dục kỹ năng sống, bản thân đã thấy được
thực trạng hiện nay việc rèn kĩ năng sống của cho học sinh ở trường THCS còn
nhiều hạn chế chưa có nhiều nét chuyển biến, nguyên nhân là do trong tư tưởng
giáo viên, phụ huynh chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức, việc rèn kĩ năng sống
còn chiếu lệ, giáo viên chưa nhận thức hết được tầm quan trọng của việc rèn kĩ
năng sống cho học sinh, đồng thời nhiều em học sinh chưa có khả năng vận
dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống.
Để rèn luyện và nâng cao kĩ năng sống cho học sinh trong trường THCS
Quảng Thịnh, với cương vị là người quản lí, bản thân đã trăn trở, luôn đặt câu
hỏi: Làm thế nào để nâng cao kĩ năng sống cho học sinh? Làm thế nào để học

Vai trò của phụ huynh trong việc hợp tác cùng với nhà trường thực hiện
rèn kỹ năng sống cho học sinh.
2. Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết:
Kỹ năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực hiện thuần thục một
hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết kiến thức hoặc kinh nghiệm nhằm
tạo ra kết quả mong đợi.
Kỹ năng sống là tập hợp các hành vi tích cực và khả năng thích nghi cho
phép mỗi cá nhân đối phó hiệu quả với các nhu cầu và thách thức của cuộc sống
hàng ngày; nói cách khác là khả năng tâm lý xã hội. Đó là tập hợp các kỹ năng
mà con người tiếp thu qua giáo dục hoặc trải nghiệm trực tiếp được dùng để xử
lý các vấn đề và câu hỏi thường gặp trong đời sống con người. Các chủ đề rất đa
dạng tùy thuộc vào chuẩn mực xã hội và mong đợi của cộng đồng. Kỹ năng
sống có chức năng đem lại hạnh phúc và hỗ trợ các cá nhân trở thành người tích
cực và có ích cho cộng đồng.
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ đáp ứng nguồn nhân
lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đáp ứng nhu cầu
hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và
đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI mà thực
chất là cách tiếp cận kĩ năng sống đó là: học để biết, học để làm, học để tự khẳng
định mình và học để cùng chung sống.
Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện
đại, xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen
tiêu cực trên cơ sở giúp HS có thái độ, kiến thức, kĩ năng, giá trị cá nhân thích
hợp với thực tế xã hội.
Giáo dục kỹ năng sống còn mang ý nghĩa tạo nền tảng tinh thần để học
sinh đối mặt với các vấn đề nảy sinh từ hoàn cảnh, môi trường sống từ đó có khả
năng để giải quyết các vấn đề đó một cách hiệu quả.
Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh là giúp các em rèn luyện kĩ năng

sự lãnh đạo của Đảng bộ và chính quyền của xã đã và đang phát triển đi lên về
mọi mặt, nhân dân thực hiện tốt các chủ trương chính sách, đường lối của
Đảng, pháp luật của Nhà nước, quan tâm đến vấn đề phát triển kinh tế, văn
hoá- xã hội, đặc biệt Đảng và chính quyền rất quan tâm đến vấn đề phát triển
giáo dục thông qua việc thành lập và tổ chức tốt hoạt động của Hội đồng giáo
dục xã; Hội khuyến học và gần đây là Trung tâm giáo dục cộng đồng đã góp
phần nâng cao nhận thức nhân dân về vấn đề giáo dục, giúp tất cả mọi tầng lớp
nhân dân thấy được tầm quan trọng của giáo dục nói chung và trong các nhà
trường trên địa bàn của xã nói riêng. Môi trường văn hoá trong xã đã trở nên
sôi động lôi cuốn mọi tầng lớp nhân dân tham gia, tuy nhiên vẫn còn một số ít
nhân dân chưa thoát khỏi quan niệm cũ rằng: giáo dục là việc của nhà trường
của các thầy cô giáo nên chưa có sự phối hợp tốt để tạo điều kiện nhiều hơn
nữa trong việc phát huy hết khả năng phát triển của các học sinh. Tất cả những
vấn đề nêu trên đều đã ảnh hưởng tới quá trình giáo dục của xã nói chung và
trường THCS nói riêng.
2.2.2. Khái quát tình hình nhà trường
* Về đội ngũ cán bộ giáo viên
Chất lượng đội ngũ: Nhà trường có tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên:
20 đồng chí, 100% cán bộ, giáo viên, nhân viên đạt trình độ chuẩn trở lên trong
4


đó có 12 đồng chí có trình độ đại học (chiếm 60%), 7 đồng chí có trình độ cao
đẳng, 1 đồng chí kế toán có trình độ trung cấp.
Tất cả tập thể cán bộ giáo viên đều có tinh thần, ý thức trách nhiệm đối
với công tác được giao tuy nhiên trong quá trình giảng dạy giáo dục nhìn chung
vẫn coi trọng việc giảng dạy kiến thức, chưa chú ý nhiều đến rèn kỹ năng sống
cho học sinh.
* Về học sinh: có 8 lớp (mỗi khối 2 lớp), với tổng số học sinh: 306 học
sinh. Nhìn chung các em đều có cố gắng vươn lên, ngoan ngoãn, không vi phạm

nhận thức
SL
%
35 46.1
37 50.7
40 54.8
50 59.5
162

52.9

Kỹ năng
giao tiếp
SL
%
25 32.9
26 35.6
35 47.9
45 53.6
131

42.8

Kỹ năng làm
chủ bản thân
SL
%
15
19.7
17



ra những biện pháp đạt hiệu quả hơn trong việc rèn kỹ năng sống cho học sinh ở
năm học 2017-2018.
2.3. Một số giải pháp chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh trường
THCS Quảng Thịnh, Thành phố Thanh Hóa năm học 2017-2018
Căn cứ nhiệm vụ năm học 2017 - 2018 của ngành giáo dục, trường THCS
Quảng Thịnh đã coi trọng hơn nữa việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh bởi
vì: Học tập không chỉ dừng lại ở việc nhận thức các tri thức khoa học thuần túy
mà còn được hiểu là mọi tri thức về thế giới trong đó có cả những mối quan hệ,
cách thức ứng xử với môi trường xung quanh. Kĩ năng sống là một trong những
vấn đề quan trọng đối với mỗi cá nhân trong quá trình tồn tại và phát triển. Xác
định được vai trò và nhiệm vụ của cán bộ giáo viên trong việc rèn kỹ năng sống
cho học sinh, là người quản lý nhà trường tôi đã chỉ đạo thực hiện việc rèn kỹ
năng sống thông qua những biện pháp sau:
Biện pháp 1: Công tác bồi dưỡng kiến thức về kỹ năng sống đối với giáo
viên để từ đó giáo viên nhận thức sâu sắc về vai trò trách nhiệm trong việc rèn
kỹ năng sống cho học sinh.
Trong thực tế bản thân giáo viên cũng chưa có nhiều kiến thức, kỹ năng
giảng dạy kỹ năng sống cho học sinh theo hướng tích cực. Do đó việc trang bị
kiến thức về kỹ năng sống là điều rất cần thiết đối với các giáo viên để giáo viên
trực tiếp truyền tải đến học sinh nhằm giúp các em có những hành động tích cực
trong việc học tập cũng như giải quyết vấn đề trong cuộc sống hằng ngày.
Thông qua sinh hoạt chuyên môn, chuyên đề để cung cấp thêm những
kiến thức và kỹ năng sống nhằm giúp giáo viên phân tích được một số nội dung
kỹ năng sống cơ bản cho học sinh; giải thích được các nguyên tắc dạy học tích
cực trong giảng dạy kỹ năng sống; bước đầu hình thành được các kỹ năng cơ
bản để tiến hành giờ dạy kỹ năng sống cho học sinh như kỹ năng tổ chức trò
chơi, kỹ năng tạo động lực, điều khiển nhóm, kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, kỹ
năng đánh giá và khích lệ học sinh…

trường là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em.
Chính vì vậy, thông qua các buổi họp phụ huynh của lớp, của nhà trường
giúp các bậc phụ huynh xác định được vai trò trách nhiệm của gia đình trong
việc giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh từ đó nhằm mục đích cùng với nhà
trường giáo dục, nâng cao kỹ năng sống cho học sinh, cần làm cho các bậc phụ
7


huynh thấy rõ: trong mọi công việc, cử chỉ, lời nói, ứng xử người lớn phải
gương mẫu, tôn trọng, đối xử công bằng và yêu thương các em.
Phụ huynh học sinh luôn khuyến khích các em nói lên quan điểm của
mình về những lựa chọn trong cuộc sống từ đó mới thấu hiểu được suy nghĩ
cũng như hành động của các em mà chia sẻ, cảm thông và điều chỉnh những
hành vi cho đúng với chuẩn mực đạo đức. Điều đó cũng giúp các em hình thành
được khả năng tự nhận thức, làm chủ bản thân cũng như giao tiếp có văn hóa
trong cuộc sống.
Biện pháp 4: Thực hiện rèn kĩ năng sống thông qua hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp .
* Thiết kế các chủ đề giáo dục kỹ năng sống phù hợp với nội dung các
chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo từng chủ điểm của tháng.
Việc thiết kế các chủ đề giáo dục kỹ năng sống phù hợp với chủ đề của
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được thực hiện qua các bước sau:
+ Giáo viên phải nắm vững chương trình, phân phối chương trình hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp của từng khối lớp, đặc biệt là khối lớp giảng dạy
và thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
+ Giáo viên nắm được nội dung của các kỹ năng sống cơ bản cần giáo dục
cho học sinh.
+ Phân tích chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để xác định
những chủ đề nào của chương trình có thể thiết kế được các chủ đề về rèn kỹ
năng sống cho học sinh. Năm học 2017-2018 trường THCS Quảng Thịnh đã

- Tháng
học”.
trách nhiệm
Chăm
10/2017
- Tổ chức câu lạc bộ “Đôi bạn cùng tiến”.
-Kĩ năng hoạt động
ngoan học
- Phát động phong trào hoa điểm 10.
đội, nhóm
giỏi
-Kĩ năng hợp tác...
Tháng
- Phát động phong trào Chào mừng ngày Nhà - Kỹ năng đảm nhận
11/2017
giáo Việt Nam
trách nhiệm
-Làm báo chủ đề về thầy cô, mái trường.
-Kĩ năng hoạt động
Tôn sư
- Sinh hoạt tập thể kỉ niệm ngày 20/11
đội, nhóm
trọng đạo
-Tổ chức hội thi văn nghệ : Tiếng hát mừng -Kĩ năng hợp tác.
thầy cô.
-Kỹ năng sáng tạo.
8


- Tìm hiểu về truyền thống quân đội, nghe nói -Kỹ năng lắng

4/2018
hữu nghị - Tổ chức hội thi: “Múa hát tập thể”
-Kỹ năng thể hiện sự
tự tin...
- Sinh hoạt tập thể kỷ niệm ngày sinh nhật Bác: -Kỹ năng lắng
Tháng
Nghe kể chuyện về Bác Hồ. Tìm hiểu về Bác nghe tích cực
Kính yêu
5/2018
Hồ với thiếu nhi Việt Nam.
-Kỹ năng thể hiện sự
Bác Hồ
- Tổ chức hội thi: “Chúng em kể chuyện Bác tự tin.
Hồ”.
- Tổ chức câu lạc bộ “ Sao nhi đồng”
-Kỹ năng thể hiện sự
- Tổ chức hội trại
tự tin.
Tháng Hè vui bổ
-Kỹ năng điều
6,7,8/ ích
khiển các hoạt
2018
động tập thể.
-Kỹ năng giao tiếp
* Vận dụng linh hoạt các loại hình hoạt động, các hình thức tổ chức hoạt
động giáo dục NGLL để thực hiện mục tiêu rèn kỹ năng sống cho học sinh.
- Luôn "làm mới" các hình thức thực hiện từng chủ đề của hoạt động giáo
dục ngoài giờ lên lớp, sự mới lạ bao giờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh
khiến các em say mê khám phá, các hoạt động mà nội dung đơn điệu, hình thức

sinh hoạt tập thể của các em, hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau:
Hát, múa, thơ ca, kịch ngắn, kịch câm, tấu vui, độc tấu, nhạc cụ, thi kể chuyện…
Các hoạt động này góp phần hình thành cho các em kỹ năng mạnh dạn, tự tin
trước đám đông. Đây là một trong những kỹ năng rất quan trọng trong xu thế
toàn cầu hóa. Xác định được tầm quan trọng của hoạt động này nhà trường đã
thường xuyên tổ chức các hoạt đông phù hợp với chủ điểm từng tháng.
+ Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao:
Vui chơi, giải trí là nhu cầu thiết yếu của trẻ, đồng thời là quyền lợi của
các em, hoạt động này làm thỏa mãn về tinh thần cho các em sau những giờ học
căng thẳng, góp phần rèn luyện một số phẩm chất: tính tổ chức, kỉ luật, nâng cao
tinh thần trách nhiệm, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái… hoạt động này nhà
trường đã tổ chức thực hiện đạt hiệu quả cao so với mục tiêu đã đề ra.
+ Hoạt động xã hội:
Bước đầu đưa học sinh vào các hoạt động xã hội để giúp các em nâng cao
hiểu biết về con người, đất nước, xã hội. Đây là một hoạt động tuy khó nhưng nó
mang một ý nghĩa vô cùng to lớn. Thông qua hoạt động này, giáo dục cho các
em tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và giáo dục các em có tinh
thần trách nhiệm, có nghĩa vụ đối với cộng đồng; các em sẽ được bồi dưỡng
thêm về nhân cách, đặc biệt là tình người. Trong thực tế, hoạt động này đã được
nhà trường tiến hành tương đối tốt. Hoạt động này sẽ được tiếp tục thực hiện
trong các năm học tiếp theo.
+ Hoạt động lao động công ích:
Đây là một loại hình đặc trưng của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Thông qua lao động công ích sẽ giúp các em gắn bó với đời sống xã hội, với
10


công cuộc xây dựng đất nước. Ngoài ra lao động công ích còn góp phần làm cho
trẻ hiểu thêm về giá trị lao động, từ đó giúp trẻ có ý thức lao động lành mạnh.
Lao động công ích giúp trẻ vận dụng kiến thức vào đời sống như: Trực nhật, vệ

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường.
* Đối với học sinh :
Thông qua việc tổ chức các hoạt động, qua 1 năm rèn luyện nhà trường đã
thu được kết quả cụ thể như sau:
Lớp
Kỹ năng tự
Kỹ năng
Kỹ năng làm
Kỹ năng suy
nhận thức
giao tiếp
chủ bản thân
nghĩ, sáng
tạo
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
45
59.2 40
54.8 37
48.7 20
26.
Lớp 6
3
47

Như vậy so với thực trạng tỉ lệ của các năm học trước sô học sinh có kỹ
năng tự nhận thức, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm chủ bản thân, kỷ năng suy
nghĩ sáng tạo đều được tăng lên. Ví dụ: Kỹ năng tự nhận thức đã tăng 13,1%;
Kỹ năng giao tiếp tăng 15,7%; Kỹ năng làm chủ bản thân tăng 28,7%; Kỹ năng
suy nghĩ, sáng tạo tăng 5,6%.
* Kết quả từ phía các phụ huynh:
- Các bậc cha mẹ đã xác định được vai trò, trách nhiệm của gia đình trong
việc giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, có thói quen liên kết phối
hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống, trao đổi
bằng nhiều hình thức thông qua sổ liên lạc điện tử, đánh giá học sinh qua từng
tuần, từng tháng, từng học kỳ.
- Việc giao tiếp giữa ông bà, cha mẹ và con cái đã biểu hiện được những
chuẩn mực đạo đức trong gia đình và ngoài xã hội tốt hơn, đa số cha mẹ dịu
dàng, ít la mắng HS, có những lúc trao đổi với con như bạn thể hiện được sự g
ần gũi và thân thiện nhằm nắm bắt những suy nghĩ của con cháu để có hướng
giáo dục và hỗ trợ trong quá trình thực hiện giáo dục và rèn kỹ năng sống.
- Cha mẹ cảm thấy hài lòng hơn với kết quả, sự tiến bộ của con, tin tưởng
vào kết quả giáo dục của nhà trường, cha mẹ cảm thông và chia sẻ những khó
khăn của nhà trường và tự nguyện hỗ trợ nhà trường về cơ sở vật chất …góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường nói chung
* Kết quả đối với giáo viên
Hầu hết giáo viên đã xác định rõ vai trò, trách nhiệm của bản thân trong
việc rèn kỹ năng sống cho học sinh, trong giảng dạy và giáo dục đã thể hiện
được sự gần gũi thân thiện hơn đối với học sinh tạo được môi trường giáo dục
lành mạnh giúp học sinh vui vẻ khi đến lớp đến trường, tạo được sự hứng khởi
trong việc học tập và rèn luyện.
Trong giảng dạy, chú ý đến hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm nhiều
hơn, giáo viên đã chú trọng đến việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực,
phát huy tư duy sáng tạo, chủ động tiếp thu kiến thức …Trong giao tiếp ứng xử
với phụ huynh đã thể hiện được những quy định về chuẩn đạo đức nghề nghiệp

tốt những nội dung giáo dục rèn kỹ năng sống cho học sinh
Thực hiện tốt việc rèn luyện kĩ năng sống sẽ trang bị tri thức, hành vi, thói
quen ứng xử tốt, đảm bảo cho học sinh có được khả năng đưa ra quyết định,giải
quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tư duy phản biện sáng suốt, có khả năng tự ý thức
về bản thân, quyết đoán trong học tập cũng như xử lý các tình huống trong cuộc
sống một cách hợp lý, đáp ứng được yêu cầu trong việc giáo dục toàn diện học
sinh trong nhà trường.
3.2. Kiến nghị
Để được giao lưu học tập và rút kinh nghiệm trong công tác giáo dục rèn
kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường, bản thân mong muốn:
- Từng bậc học nên có sự giao lưu, học hỏi lẫn nhau thông qua những
buổi giao lưu (tổ chức những mô hình mới tạo được sự hứng thú hơn cho học
sinh trong việc "chơi mà học, học mà chơi" …)
- Đề nghị Phòng giáo dục, Sở giáo dục cần có thêm những văn bản cụ thể
hơn trong việc chỉ đạo giáo dục rèn luyện kỹ năng sống từ đó để các nhà trường
làm căn cứ vận dụng trong việc giáo dục rèn luyện kỹ năng sống góp phần đạt
được kết quả giáo dục toàn diện ngày càng tốt hơn.
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 17 tháng 4 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của
người khác
Người viết

13


Lê Thị Nguyệt