SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở
TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT
A. Đặt vấn đề:
1. Lí do chọn đề tài:
Tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành của trường THCS. Các tổ
chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp với các tổ chức đoàn thể
trong trường để thực hiện các nhiệm vụ của tổ và các nhiệm vụ khác của nhà
trường để đưa nhà trường đạt được các mục tiêu đã đề ra. Tổ chuyên môn là nơi
trực tiếp triển khai các mặt hoạt động của nhà trường, trong đó trọng tâm là hoạt
động dạy và học.
- Tổ chuyên môn là đầu mối quản lý mà Hiệu trưởng nhất thiết phải tập
trung dựa vào đó để quản lý nhà trường trên nhiều phương diện, nhưng cơ bản
nhất là hoạt động giáo dục, dạy học và hoạt động sư phạm của giáo viên.
- Đặc biệt, tổ chuyên môn là nơi tập hợp, đoàn kết, tìm hiểu nắm vững
tâm tư, tình cảm và những khó khăn trong đời sống của các giáo viên trong tổ,
kịp thời động viên, giúp đỡ giáo viên trong tổ hoàn thành tốt nhiệm vụ của người
giáo viên trong nhà trường.
2. Lịch sử của đề tài:
Đây là vấn đề đã được nhiều người nghiên cứu nhưng vẫn còn chung
chung và chỉ dừng lại ở việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ và làm theo
hướng dẫn của lãnh đạo nhà trường chứ chưa thật sự chủ động sáng tạo trong
công tác lãnh đạo và hoạt động của tổ.
3. Phạm vi của đề tài:
Nhằm đổi mới nhận thức của tổ trưởng chuyên môn và giáo viên, tạo cho
giáo viên có thói quen làm việc khoa học và tinh thần tự bồi dưỡng chuyên môn.
Định hướng cho tổ trưởng chuyên môn việc nâng cao chất lượng sinh hoạt
chuyên môn của tổ. Có phương pháp chỉ đạo chuyên môn khoa học và tham
mưu hiệu với BGH về nhiệm vụ được phân công.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc chỉ đạo xây dựng tổ chuyên môn ở

học mà tổ phụ trách.
b. Nhiệm vụ của tổ chuyên môn:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ.
- Hướng dẫn xây dựng và quàn lý kế hoạch cá nhân của giáo viên theo kế
hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và kế hoạch
năm học của trường.
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên trong tổ thông
qua việc dự giờ thăm lớp, sinh hoạt tổ chuyên môn.
- Tổ chức kiểm tra, tham gia đánh giá chất lượng thực hiện nhiệm vụ của
giáo viên theo kế hoạch của trường, của tổ và của cá nhân từng giáo viên, xếp
loại các thành viên của tổ theo quy định.
- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên.
c. Đổi mới công tác quản lý tổ chuyên môn:
Để quản lý tổ chuyên môn có hiệu quả thì tổ trưởng cần phải đổi mới về
tư duy, phương thức quản lý tổ chuyên môn. Cụ thể như:
- Đổi mới tư duy quản lý: Chuyển từ tư duy quản lý mệnh lệnh hành chính
sang quản lý chủ yếu bằng pháp luật.
- Đổi mới phương thức quản lý: Chuyển từ một chiều, từ trên xuống sang
tương tác, lấy con người làm trung tâm.
- Đổi mới cơ chế quản lý: Chuyển từ tập trung sang phân cấp, dân chủ, tự
chủ và tự chịu trách nhiệm.
2.2. Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
a. Ý nghĩa của việc xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn:
Xây dựng kế hoạch tổ chuyên môn giúp cho tổ trưởng chuyên môn:
- Tập trung vào các nhiệm vụ mà nhà trường đặt ra cho tổ chuyên môn,
làm rõ hơn phương hướng hoạt động của nhà trường trong kế hoạch, tránh được
những hoạt động lãng phí.

2


- Tính thực tiễn và khả thi: Kế hoạch được xây dựng phải phù hợp với
tình hình thực tế, năng lực thực hiện và khả năng có thể có từ nguồn lực của nhà
trường và tổ chuyên môn.
- Tính dân chủ: Kế hoạch phải được sự bàn bạc và thống nhất cao từ các
thành viên trong tổ. Những công việc cụ thể, tiến bộ, nguồn lực phải nêu rõ và
được hiệu trưởng phê duyệt.
- Tính linh hoạt: Trong thực tế, kế hoạch có thể không thực hiện đúng như
dự kiến vì các phát sinh hoặc biến đổi của môi trường. Do đó, cần linh hoạt phát
hiện điểm không phù hợp của kế hoạch tổ chuyên môn để điều chỉnh kịp thời về
mục tiêu, nhiệm vụ và việc khai thác, sử dụng nguồn lực.
c. Các bước xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn:
- Bước 1: Tổ trưởng chuyên môn lập dự thảo kế hoạch năm học.
- Bước 2: Lấy ý kiến của các thành viên trong tổ về nội dung dự thảo kế
hoạch.
- Bước 3: Chỉnh sửa bản dự thảo thành kế hoạch của tổ.
3


- Bước 4: Gởi kế hoạch cho hiệu trưởng phê duyệt.
- Bước 5: Công bố và thực hiện kế hoạch.
2.3. Tổ trưởng chuyên môn quản lý hoạt động dạy học:
a. Nhiệm vụ của hoạt động dạy học:
Để quản lý tốt hoạt động của tổ chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn phải
nắm vững nhiệm vụ của hoạt động dạy và học cụ thể như sau:
- Điều khiển, tổ chức học sinh nắm vững hệ thống tri thức khoa học phổ
thông, cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn Việt Nam về tự nhiên xã hội –
nhân văn, đồng thời rèn luyện cho các em hệ thống kỹ năng, kỹ xảo tương ứng.
- Tổ chức, điều khiển học sinh hình thành phát triển năng lực và những
phẩm chất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo.
- Tổ chức, điều khiển học sinh hình thành cơ sở thế giới quan khoa học,

- Tổ chức cho giáo viên trong tổ nghiên cứu, nắm vững các quy định về
kiểm tra, đánh giá, xếp loại học tập của học sinh.
4


- Đảm bảo tất cả các đề kiểm tra đều được chuẩn bị kĩ và có đáp án kèm
theo, tuyệt đối không cho điểm theomcamr tính.
- Kiểm tra công việc giáo viên làm khi kiểm tra kết quả học tập của học
sinh, yêu cầu giáo viên thực hiện nghiêm túc các quy định của nhà trường về
kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh (chấm bài, vào điểm, xếp loại và
đánh giá năng lực học tập của học sinh).
- Báo cáo tình hình thực hiện lịch kiểm tra trong tổ hàng tháng.
d. Quản lý công tác phụ đạo học sinh yếu kém:
Việc phụ đạo học sinh yếu kém là nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo chất
lượng dạy học từng bộ môn cũng như chất lượng của nhà trường vì vậy tổ
trưởng chuyên môn cần coi trọng công tác phụ đạo học sinh yếu kém. Muốn
thực hiện tốt điều này, tổ trưởng chuyên môn cần thực hiện một số công việc
như sau:
- Hướng dẫn giáo viên lập danh sách học sinh có học lực yếu kém, xác
định mức độ và nguyên nhân yếu kém môn học đối với mỗi học sinh.
- Xây dựng kế hoạch giupsx đỡ học sinh yếu kém và trình hiệu trưởng phê
duyệt.
- Lựa chọn và phân công giáo viên có đủ năng lực, có tinh thần trách
nhiệm cao phụ đạo học sinh yếu kém.
- Xây dựng chương trình, nội dung dạy học phụ đạo phù hợp với khả năng
tiếp thu của học sinh.
- Tổ chức lớp phụ đạo theo khối lớp, thực hiện đúng thời khóa biểu do
nhà trường sắp xếp.
- Kiểm tra đánh giá sự tiến bộ của học sinh trong từng giai đoạn (hàng
tháng, học kì).

Từ những quy định về hồ sơ chuyên môn, tổ trưởng phải kiểm tra thường
xuyên việc thực hiện của giáo viên, kịp thời nhắc nhở, uốn nắn những sai sót.
2.4. Tổ trưởng chuyên môn tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho
giáo viên trong tổ:
a. Nội dung bồi dưỡng:
Công tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên cần tập trung
vào các nội dung sau:
* Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn:
- Bồi dưỡng về kiến thức khoa học cơ bản:
+ Nắm được nội dung cơ bản, chủ yếu của môn học.
+ Nắm được chương trình môn học của cấp học.
+ Có khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi.
+ Có khả năng ứng dụng CNTT trong giảng dạy.
- Bồi dưỡng kiến thức sư phạm:
+ Bồi dưỡng năng lực tìm hiểu để nắm vững học sinh.
+ Bồi dưỡng kiến thức về tâm lý học lứa tuổi.
+ Bồi dưỡng kĩ năng vận dụng có hiệu quả các phương pháp dạy học.
+ Nắm vững và vận dụng tốt các phương pháp đánh giá học sinh.
- Bồi dưỡng kiến thức về chính trị, kinh tế và xã hội của đất nước và địa
phương:
+ Nắm được tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước và địa
phương.
+ Hiểu được nhu cầu giáo dục của địa phương và ảnh hưởng của cộng
đồng đến việc học tập và rèn luyện của học sinh.
* Bồi dưỡng kỹ năng sư phạm:
- Bồi dưỡng kỹ năng dạy học.
- Bồi dưỡng kỹ năng giáo dục.
- Bồi dưỡng kỹ năng tự học, tự bồi dưỡng.
- Bồi dưỡng kỹ năng nghiên cứu khoa học.
b. Biện pháp bồi dưỡng:

tổ chuyên môn.
b. Biện pháp tham mưu:
Để tham mưu có hiệu quả, tổ trưởng chuyên môn cần nắm chắc đặc điểm
tình hình của tổ, của trường và tập trung nghiên cứu đầy đủ các loại hồ sơ, tư
liệu của nhà trường. Tổ trưởng chuyên môn có thể thực hiện việc tham mưu
bằng cách tham gia góp ý kiến trực tiếp bằng giao tiếp hằng ngày, bằng giao tiếp
có nghi thức, bằng văn bản nói hoặc viết. Cụ thể như sau:
- Tham gia góp ý kiến.
- Tư vấn, phản biện.
- Xây dựng các phương án và thực hiện công tác bồi dưỡng chuyên môn
cho giáo viên trong tổ.
- Cung cấp cho Hiệu trưởng đầy đủ, chính xác, kịp thời những thông tin.
2.6. Tổ trưởng chuyên môn phối hợp với các bộ phận đoàn thể trong nhà
trường:
a. Nội dung phối hợp:
- Phối hợp với các bên liên quan trong các phong trào thi đua, thực hiện
chế độ chính sách, chăm lo đời sống cho giáo viên trong tổ.
- Phối hợp với các bên liên quan trong việc tổ chức một số hoạt động giáo
dục học sinh.
- Phối hợp với các bên liên quan trong công tác khác của nhà trường.
b. Biện pháp phối hợp:
* Phối hợp với Công đoàn:

7


- Tổ chức vận động, giáo dục giáo viên trong tổ thực hiện đúng đường lối
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, quy định của ngành và của nhà
trường.
- Tổ trưởng chuyên môn phối hợp với Tổ trưởng công đoàn để phổ biến,

- Năng lực hoạt động chính trị xã hội.
- Năng lực phát triển nghề nghiệp.
* Tự kiểm tra công tác quản lý của Tổ chuyên môn:
- Tự kiểm tra việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động của
tổ chuyên môn.
- Tự kiểm tra việc phân công, sử dụng, quản lý đội ngũ trong tổ chuyên
môn.
- Quản lý và tổ chức giáo dục học sinh theo kế hoạch của nhà trường.
- Quan hệ phối hợp công tác giữa tổ chuyên môn và các tổ chức đoàn thể
trong nhà trường để thực hiện có hiệu quả kế hoạch hoạt động tổ chuyên môn.
8


b. Phương pháp kiểm tra:
- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp phân tích tài liệu sản phẩm.
- Các phương pháp tác động trực tiếp đối tượng.
- Phương pháp tham dự các hoạt động cụ thể.
c. Hình thức kiểm tra:
- Kiểm tra theo thời gian.
+ Kiểm tra đột xuất.
+ Kiểm tra định kì.
- Kiểm tra theo nội dung:
+ Kiểm tra toàn diện.
+ Kiểm tra chuyên đề.
- Theo phương pháp:
+ Kiểm tra trực tiếp.
+ Kiểm tra gián tiếp.
- Theo số lượng của đối tượng kiểm tra:
+ Kiểm tra toàn bộ.

41,7
2
18,2

TB
SL
1

%
8,3

Yếu
SL
%

C. KẾT LUẬN:
Để nâng cao chất lượng toàn diện của nhà trường thì vai trò của đội ngũ
Tổ trưởng chuyên môn là rất quan trọng. Tổ trưởng chuyên môn là những người
giúp giáo viên có cái nhìn sâu sắc về vấn đề, tạo ra chuyển biến tích cực trong
tư duy, nhận thức cho giáo viên về nhiệm vụ được giao. Tập thể giáo viên nhà
trường coi trọng công tác hoạt động chuyên môn. Đội ngũ tổ trưởng đã nhận
thức được trách nhiệm và nhiệm vụ cần phải làm để nâng cao chất lượng giáo
dục toàn diện của nhà trường. Người tổ trưởng biết cách tổ chức các hoạt động
chuyên môn của tổ, biết cách tổ chức, quản lý hoạt động chuyên môn của giáo
viên, biết tạo ra sự đa dạng trong quá trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn và
khơi dậy tiềm năng trong mỗi giáo viên. Tạo ra động lực tích cực cho giáo viên
phấn đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Tập thể giáo viên đoàn kết,
nhiệt tình giúp đỡ nhau trong chuyên môn. Tính tương thân tương ái đã được

9