Đề tài: Thực tiễn các quy định pháp luật quản lý nhà nước về
quảng cáo thương mại bị cấm tại huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc

PHẦN I. MỞ ĐẦU
Quảng cáo thương mại là hoạt động có mục đích xúc tiến thương mại của
doanh nghiệp. Mục đích của quảng cáo thương mại thường là giới thiệu với khách
hàng về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ của mình. Trong thời buổi kinh tế
thị trường hiện nay thì quảng cáo thương mại là xu hướng tất yếu, do đó đa số các
doanh nghiệp sử dụng phương tiện quảng cáo như công cụ hữu hiệu để tiếp cận thị
trường. Quảng cáo nói chung và quảng cáo thương mại nói riêng đã xuất hiện khá
lâu trên thế giới, song ở nước ta, quảng cáo mới chỉ được gieo mầm và được biết
đến rộng rãi trong những năm gần đây, đặc biệt là sau công cuộc Đổi Mới. Nói đến
quảng cáo, người ta thường nghĩ ngay tới khoản doanh thu khổng lồ mà nó mang lại
cũng như những tác động tới ngành kinh tế. Hiệp hội quảng cáo Việt Nam (VAA)
nhận định, nếu tính doanh thu của ngành quảng cáo tại Việt Nam sẽ trên 3 tỉ USD
vào năm 2020 nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng như hiện nay. Trước những thời cơ
như vậy, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo thương mại để làm
sao cho hoạt động này đi đúng hướng là vấn đề đang được đặt ra.
PHẦN II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ
1. Những vấn đề về phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước nói chung.
Phân cấp quản lý nhà nước là một trong những nội dung thể hiện nguyên
tắc tập trung dân chủ trong hoạt động quản lý nhà nước. Phân cấp quản lý là sư
chuyển giao thẩm quyền từ cấp trên xuống cấp dưới nhằm đạt được một cách có
hiệu quả mục đích chung của hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Khi tiến hành
phân cấp quản lý, đã có sư phân định rõ chức trách, nhiệm vụ thẩm quyền và những
phương tiện cần thiết để thưc hiện tốt những mục tiêu, nhiệm vụ của cấp mình.
1


Trong phạm vi thẩm quyền được giao, mỗi cấp quản lý được phép tiến hành những
hoạt động nhất định nhằm phát huy tính năng động sáng tạo của mình.

tin trong đó nói rõ ý đồ của chủ quảng cáo, tuyên truyền hàng hóa, dịch vụ của chủ
quảng cáo trên cơ sở có thu phí quảng cáo, không trưc tiếp nhằm công kích người
khác.
Ở Việt Nam, khái niệm quảng cáo mới được quan tâm nghiên cứu trong 2
thập niên trở lại. Luật Quảng cáo năm 2012 tại khoản 1 Điều 2: “Quảng cáo là việc
sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch
vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi; tổ chức, cá
nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, trừ tin thời sự;
chính sách xã hội; thông tin cá nhân”.
Như vậy, từ khái niệm trên ta có thể thấy hoạt động quảng cáo bao gồm 2
loại: Quảng cáo phi thương mại và quảng cáo thương mại. So với một số quốc gia
khác trên thế giới, đây là một điểm khác biệt về khái niệm quảng cáo.
Quảng cáo thương mại được quy định trong Luật Thương mại 2005, Điều
102: “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân đê
giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh dịch vụ, hàng hóa của mình”
Cùng với sư phát triển của nền kinh tế, quảng cáo thương mại cũng ngày
càng dành được sư quan tâm chú ý của các thương nhân. Hiếm có một thương nhân
nào lại bỏ qua kế hoạch tiếp thị sản phẩm thông qua quảng cáo thương mại. Trong
những năm gần đây, quảng cáo thưc sư đã trở nên gần gũi với người dân Việt Nam
và người tiêu dùng đã trở nên quen thuộc với quảng cáo trên các phương tiện thông
tin đại chúng.
* Đặc trưng của quảng cáo thương mại:
- Quảng cáo thương mại có những đặc trưng khác biệt so với các hoạt động
xúc tiến thương mại khác:
- Quảng cáo thương mại là một hoạt động thương mại mang tính bổ trợ cho
hoạt động sản xuất, tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ của nhà sản xuất. Nó là hoạt động bổ
trợ bởi quảng cáo không trưc tiếp làm ra sản phẩm, dịch vụ, cũng như không làm
nâng cao chất lượng của hàng hóa, dịch vụ, song nó có tác dụng kích thích nhu cầu
3


4


truyền thông, Bộ Văn hóa, Thể thao và du lịch chủ trì soạn thảo hoặc ban hành theo
thẩm quyền (Luật Quảng cáo 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành)
3. Phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo
thương mại hiện nay:
Ở nước ta, với nguyên tắc Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý. Mọi hoạt động
của nhà nước đều do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, định hướng. Ở cấp Trung
ương, Ban Tuyên giáo Trung ương là cơ quan lãnh đạo công tác tư tưởng, tuyên
truyền, báo chí, văn hóa, thông tin đối ngoại ... Hoạt động quảng cáo cũng nằm dưới
sư lãnh đạo của Đảng. Ở địa phương, Ban Tuyên giáo các Tỉnh- Thành ủy trưc
thuộc Trung ương và Huyện- Thành- Thị ủy trưc thuộc tỉnh lãnh đạo toàn diện công
tác tuyên giáo của chính quyền.
Theo Luật Quảng cáo năm 2012, tại Điều 5: Trách nhiệm quản lý nhà nước
về hoạt động quảng cáo
“1. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo.
2. Bộ Văn hoá, Thê thao và Du lịch chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực
hiện quản lý nhà nước về hoạt động quảng cáo.
3. Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có
trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hoá, Thê thao và Du lịch thực hiện quản lý nhà
nước về hoạt động quảng cáo.
4. Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về hoạt động
quảng cáo trong phạm vi địa phương theo thẩm quyền.”
Như vậy, Chính phủ là cơ quan thống nhất quản lý nhà nước về quảng cáo.
Theo thẩm quyền của mình, Chính phủ sẽ ban hành các Nghị định, những văn bản
điều chỉnh, có tính định hướng đối với hoạt động quảng cáo thương mại nói riêng
và hoạt động quảng cáo nói chung. Bộ Văn hóa- Thể thao và du lịch là cơ quan trưc
thuộc Chính phủ, chịu trách nhiệm trưc tiếp, quản lý nhà nước về hoạt động quảng
cáo. Ngoài ra còn có các cơ quan bộ, ngang bộ ở Trung ương theo thẩm quyền của

quản lý hoạt động quảng cáo trên báo chí báo chí (bao gồm báo in, báo nói, báo
hình và báo điện tử) và quảng cáo trên mạng máy tính và xuất bản phẩm. Tuy nhiên,
cả 2 Nghị định trên đều không nêu rõ cơ chế phối hợp quản lý quảng cáo giữa hai
6


bộ này như thế nào. Vì vậy, từ năm 2007- thời điểm hai bộ được hình thành đến
nay, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch chưa thưc hiện chức năng quản lý chức năng
quản lý nhà nước đối với hoạt động quảng cáo trên báo chí và trên xuất bản phẩm
(phần được giao cho Bộ Thông tin và truyền thông quản lý về mặt ngành), mặc dù
vi phạm về nội dung quảng cáo trên báo in, Đài phát thanh, Đài Truyền hình và báo
điện tử xảy ra liên tục.
Ở thời điểm ban hành Nghị định, Chính phủ có quan điểm rằng Bộ Thông
tin và Truyền thông là bộ chuyên ngành quản lý về thông tin, điện tử- truyền thông,
có đủ điều kiện về cơ sở vật chất cũng như năng lưc trong quản lý các hoạt động
liên quan đến truyền thanh, điện tử nên đã giao cho Bộ Thông tin và truyền thông
nhiệm vụ quản lý hoạt động quảng cáo trên báo chí và xuất bản phẩm. Nhưng thưc
tế hiên nay cho thấy, việc quản lý của Bộ Thông tin với mảng quảng cáo thương
mại này là chưa đạt hiệu quả. Đơn cử là các quảng cáo thương mại nói riêng và
quảng cáo nói chung trên các thông tin điện tử diễn ra một cách vô tổ chức. Nội
dung quảng cáo tràn lan trên mạng Internet, trang điện tử nào cũng có phần dành
cho quảng cáo mà không ai quản lý. Về mặt quản lý nhà nước, Bộ đã không đạt yêu
cầu, về phía người dân- chủ thể bị tác động chính của quảng cáo phải chịu nhiều
thiệt hại. Vụ án ở Thẩm mỹ viện Cát Tường vào tháng 10 năm 2013 cho thấy ngoài
những vấn đề nhức nhối trong ngành y tế, chúng ta cũng cần xem xét lại hoạt động
quảng cáo trên mạng. Có người ví quảng cáo tràn lan là “kẻ giết người không dao”.
Điều này cũng có cơ sở của họ. Chị Lê Thanh Huyền - nạn nhân của vụ BS Tường khi có ý định nâng ngưc đã tìm đến một cơ sở khác, nhưng sau khi đọc được những
lời quảng cáo quá hấp dẫn của Thẩm mỹ viện thẩm mỹ viện Cát Tường đã quyết
định đến đây để nhờ cậy vào “tay dao” Nguyễn Mạnh Tường.
Nếu ai đã xem trang web của thẩm mỹ viện Cát Tường sẽ thấy dày đặc

quảng cáo đó đã được cơ quan chuyên môn cấp phép hay chưa”
Vậy là quảng cáo - một phương thức truyền thông hiện đại nhất - đang bị
những người vụ lợi, vô lương tâm lợi dụng, làm mất uy tín, méo mó, khiến sức khỏe
người dân bị đe dọa và thậm chí mất mạng. Song lỗi vừa thì chẳng ai chịu nhận. Chỉ
biết rằng, mới đây Bộ Y tế đã thành lập 5 đoàn kiểm tra các cơ sở hành nghề y-dược
8


tư nhân, trong đó chú trọng các cơ sở thẩm mỹ, đã có nội dung rất mới là kiểm tra
các thông tin quảng cáo trên mạng. Bộ Thông tin truyền thông thì vẫn im tiếng và
dường như mình không liên quan.
Chúng ta click vào các trang mạng, các quảng cáo ngày càng nhiều, càng
tràn lan, quảng cáo, rao vặt tất cả các thể loại sản phẩm khác nhau... mà không có ai
quản lý.
Vì vậy, để tránh tình trạng như trên, Nghị định nên quy định lại việc giao
hoạt động quản lý nhà nước về mảng quảng cáo này cho Bộ Văn hóa- Thể thao và
Du lịch, đồng thời trang bị kỹ thuật máy móc hiện đại để công tác quản lý này được
thưc hiện tốt hơn, không còn những scandal gây ra hậu quả xấu tới người dân như
hiện nay.
Tại Điều 1, Nghị định 189/2007/NĐ-CP của Chính phủ ngày 27 tháng 12
năm 2007 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công
thương, được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 44/2011/NĐ-CP “Bộ Công thương là cơ
quan của Chính phủ, thưc hiện chức năng quản lý nhà nước về ......, xúc tiến thương
mại,...” Theo Điều 102 Luật Thương mại “Quảng cáo thương mại là hoạt động xúc
tiến thương mại...” Vì vậy, Bộ Công thương cũng là cơ quan có chức năng quản lý
nhà nước về quảng cáo thương mại, và công tác quản lý này của Bộ Công thương
như thế nào thì chưa rõ trách nhiệm, chưa được quy định trong văn bản pháp luật cụ
thể nào.
Như vậy, qua quá trình tìm hiểu, đi sâu và phân tích thẩm quyền quản lý
nhà nước trong hoạt động quảng cáo, đã cho thấy sư lúng túng, sư trùng lặp giữa

pháp lệnh quảng cáo và quy định khác cả pháp luật có liên quan”. Không chỉ riêng
hoạt động quảng cáo thương mại, tất cả các hoạt động xảy ra đều cần phải có lưc
lượng thanh tra, kiểm tra để xác định tính đúng sai của các hoạt động, từ đó có
phương hướng để xây dưng, phát triển. Quy định này đã tạo cho ác cơ quan quản lý
đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và đạt được những hiệu quả đáng khích lệ.
Theo báo cáo của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, trong 9 năm
từ 2001-2010, Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch (trước đó là Sở Văn hóa Thông tin)
và các quận huyện đã tổ chức nhiều đợt kiểm tra, tịch thu 9542 băng- dôn, 7988
10


bảng quảng cáo cỡ nhỏ, 378 bảng quảng cáo tấm lớn, 500.000 tờ rơi quảng cáo rao
vặt trái phép. Sở Thông tin- truyền thông (Trước đó là Sở Bưu chính- Viễn thông)
cắt trên 1000 số điện thoại quảng cáo rao vặt trái pháp luật. Tổng số vụ vi phạm do
thành phố xử lý là 1190 vụ và quận huyện xử lý 4863 vụ vi phạm.
Tại Hà Nội, trong năm 2010 Sở Văn hóa- Thể thao và du lịch đã tiến hành
kiểm tra thường xuyên hoạt động quảng cáo, phát hiện và lập biên bản vi phạm vi
phạm hành chính với 109 trường hợp, ra quyết định xử phạt số tiền 451 triệu đồng,
buộc tháo dỡ 74 biển quảng cáo sai quy định.
Qua những số liệu trên, chúng ta đã thấy các cơ quan nhà nước đã quản lý
khá tốt hoạt động quảng cáo trên địa bàn của mình. Tuy nhiên, thưc tế hiện nay cho
thấy, không chỉ có quảng cáo trên mạng tràn lan mà các hoạt động quảng cáo ngoài
trời mọc lên như nấm, đủ các hình thức, nội dung quảng cáo, nhiều quảng cáo vi
phạm nghiêm trong pháp luật, trái với đạo đức, gây phản cảm... mà vẫn chưa được
cơ quan chức năng để ý tới.
* Sau khi Luật Quảng cáo và các văn bản hướng dẫn được ban hành và áp
dụng, bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về quảng cáo được quy định thống nhất
từ Trung ương đến địa phương, nâng cao hiệu lưc quản lý nhà nước về quảng cáo,
khắc phục được tình trạng hiện nay: Bộ Văn hoá-Thể thao và Du lịch có chức
năng quản lý nhà nước về quảng cáo nhưng công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động

Pháp luật Việt Nam cũng coi quảng cáo không trung thưc là hành vi quảng
cáo trái pháp luật. Tuy nhiên, pháp luật điều chỉnh hoạt động quảng cáo thương mại
ở Việt Nam lại chỉ mới chỉ dừng lại ở việc liệt kê một số hành vi, dẫn đến sư thiếu
sót và thiếu cụ thể. Vì vậy, pháp luật cần có một điều luật riêng quy định về nghĩa
vụ trung thưc. Để từ đó có những xử lý phù hợp. Các hành vi quảng cáo không
trung thưc có thể bị xử lý hành chính, bị áp dụng chế tài dân sư hoặc bị truy tố trách
nhiệm hình sư. Mặc dù vậy, các hành vi quảng cáo không trung thưc hiện nay vẫn
ngày một nhiều với nhiều hình thức tinh vi hơn, khôn khéo hơn, ảnh hưởng lớn đến
quyền lợi của những doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng như người tiêu dùng,
đòi hỏi sư thắt chặt quản lý của các cơ quan chức năng.
12


Hoạt động quản lý nhà nước nên cần tới sư phối hợp, hỗ trợ của các Hiệp
hội ngành nghề. Ở Việt Nam hiện nay có Hiệp hội quảng cáo Việt Nam (VAA) và
Hội tiêu chuẩn và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở Việt nam (VINATAS). Đây là
một tổ chức xã hội nghề nghiệp được thành lập nhằm bảo vệ lợi ích của các nhà sản
xuất, kinh doanh, người tiêu dùng và chống lại các hành vi quảng cáo không trung
thưc vi phạm pháp luật. Các hiệp hội này ra đời cũng đã được một thời gian, tuy
nhiên, hoạt động vẫn chưa thưc sư đem lại nhiều kết quả. Tuy nhiên, vai trò của
những Hiệp hội như thế này là không thể phủ nhận. Trong điều kiện của Việt Nam
như hiện nay, một mặt Hiệp hội quảng cáo cần chấn chính lại nội quy hoạt động để
đảm bảo tiếng nói của mình có giá trị hơn. Một mặt, các hiệp hội nên có sư hỗ trợ
cần thiết, tạo điều kiện cho các cơ quan có thẩm quyền thưc hiện chức năng quản lý
nhà nước về quảng cáo được thuận lợi và đạt kết quả cáo, bảo vệ được lợi ích của
Nhà nước, quyền lợi ích của người tiêu dùng và lợi ích của nhà sản xuất chân chính.
Về xử lý vi phạm, thưc tế cho thấy, các hành vi quảng cáo vi phạm pháp
luật đều là hành vi quảng cáo thương mại, nghĩa là các hành vi này do thương nhân
thưc hiện, vì mục đích lợi nhuận và đối tượng tác động trưc tiếp là người tiêu dùng.
Vì vậy, đặt các hành vi này thuộc lĩnh vưc căn hóa thông tin và xử phạt theo Nghị

PHẦN I: MỞ BÀI

1

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ

1

1. Những vấn đề về phân cấp thẩm quyền quản lý nhà nước nói chung.

1

2. Khái niệm, đặc điểm về hoạt động quảng cáo thương mại.

2

3. Phân cấp thẩm quyền quản lý hoạt động quảng cáo thương mại

5

4. Một số phương hướng cụ thể.

12

PHẦN III: KẾT LUẬN

14

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
15


Sông Lô, tháng 7 năm 2017
17


18