BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
LIÊU VĂN HIỀN
DẠY HỌC ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ CHO SINH VIÊN
CAO ĐẲNG GIÁO DỤC MẦM NON,
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ÂM NHẠC
Khóa 5 (2015 - 2017)
Hà Nội, 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
LIÊU VĂN HIỀN
DẠY HỌC ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ CHO SINH VIÊN
CAO ĐẲNG GIÁO DỤC MẦM NON,
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc
Mã số: 60140111
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS TRẦN HOÀNG TIẾN
Nxb
NVTp.HCM
PL
PGS
PTTH
QĐ
SPAN
SV
TH
THCS
ThS
tr.
TS
TSKH
TW
VHNT
: Ban giám hiệu
: Cao đẳng
: Cao đẳng Sư phạm
: Đại học
: Đại học Sư phạm
: Đại học Sư phạm Âm nhạc
: Đại học Sư phạm Mầm non
: Đại học sư phạm nghệ thuật trung ương
: Giáo sư
: Hồ Chí Minh
: Học viện Âm nhạc
: Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam
: Lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc
1.3.1. Học phần đàn phím điện tử ...............................................................20
1.3.2. Đề cương chi tiết ...............................................................................21
1.4. Thực trạng dạy học...............................................................................24
1.4.1. Cấu trúc bài giảng .............................................................................25
1.4.2. Quá trình học đàn phím điện tử của sinh viên ..................................35
Tiểu kết ........................................................................................................38
Chương 2: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG SỬ DỤNG ĐÀN
PHÍM ĐIỆN TỬ CHO SINH VIÊN CAO ĐẲNG GIÁO DỤC
MẦM NON .................................................................................................40
2.1. Tăng cường tích hợp bài kỹ thuật, tác phẩm dạy học đàn phím
điện tử ..........................................................................................................40
2.1.1. Phát triển thế tay, ngón tay trong gam, hợp âm, bài luyện Hanon ...41
2.1.2. Những dạng kỹ thuật cơ bản .............................................................49
2.1.3. Tác phẩm ...........................................................................................58
2.2. Phương pháp đệm hát ...........................................................................64
2.2.1. Mở đầu ..............................................................................................64
2.2.2. Dạo giữa ............................................................................................67
2.2.3. Kết .....................................................................................................69
2.3. Nâng cao quá trình tự học, rèn luyện kỹ năng đàn phím điện tử .........71
2.3.1. Quá trình tự học.................................................................................71
2.3.2. Rèn luyện các kỹ năng ......................................................................75
2.4. Thực nghiệm sư phạm ..........................................................................79
2.4.1. Mục đích thực nghiệm ......................................................................79
2.4.2. Đối tượng thực nghiệm .....................................................................79
2.4.3. Nội dung thực nghiệm .......................................................................79
2.4.4. Thời gian thực nghiệm ......................................................................79
2.4.5. Tiến hành thực nghiệm......................................................................79
2.4.6. Kết quả thực nghiệm .........................................................................83
- Các trường Mầm non tại tỉnh Bạc Liêu (và khu vực bán đảo Cà
Mau) còn hạn chế trong sử dụng đàn phím điện tử, xuất phát từ tình
trạng trong giờ âm nhạc và hoạt động âm nhạc, cô giáo dạy cho các trẻ
Mầm non hát theo nhạc từ máy cát sét (CD, DVD), làm cho trẻ Mầm
non mất đi tính sinh động, phong phú, bài học thiếu sức hấp dẫn, lôi
cuốn các cháu mẫu giáo.
2
- Đàn phím điện tử là nhạc khí hiện đại, ứng dụng và tích hợp nhiều
công nghệ kỹ thuật số tiên tiến, do đó có nhiều lợi thế trong các hoạt động,
tổ chức nghệ thuật ngoài xã hội. Với trường ĐH Bạc Liêu, cơ sở đào tạo
giáo viên CĐ giáo dục Mầm non cần quan tâm đúng mức đối tượng là SV
đang học đàn phím điện tử, từ quá trình học tập rèn luyện, trau dồi kỹ năng,
kỹ xảo đàn phím điện tử đến nâng cao chất lượng dạy học, trang bị đầy đủ
kiến thức, kỹ năng sử dụng đàn để SV sau khi ra trường trở thành cô giáo
có trình độ chuyên môn tốt, góp phần tích cực trong giáo dục nhân cách trẻ
Mầm non tại tỉnh Bạc Liêu và khu vực bán đảo Cà Mau.
Qua trực tiếp giảng dạy các học phần âm nhạc cho SV ngành CĐ
giáo dục MN tại trường ĐH Bạc Liêu, thực tế chỉ rõ:
- Cần thiết phải trang bị hệ thống kiến thức, kỹ năng biểu diễn đàn
phím điện tử trong chương trình đào tạo CĐ giáo dục MN.
- Đây là nhiệm vụ quan trọng trong định hướng, phát triển lâu dài,
đảm bảo SV thành thạo sử dụng đàn phím điện tử, đáp ứng nhiều loại hình
hoạt động nghệ thuật từ dạy hát, nhạc cho trẻ Mầm non đến đệm hát các
chương trình ngoại khóa, liên hoan văn hóa, văn nghệ...
Từ những lý do trên, người viết chọn đề tài luận văn cao học chuyên
ngành LL&PPDHAN: Dạy học Đàn phím điện tử cho sinh viên Cao đẳng
giáo dục Mầm non, trường Đại học Bạc Liêu.
Vũ, Quang Đạt, do Nxb Trẻ, Tp.HCM phát hành năm 2013. Sách giới thiệu
các bài hát, cách học cho nhiều đối tượng khác nhau.
- Đề tài nghiên cứu của Lại Thị Phương Thảo giảng viên trường
ĐHSP nghệ thuật TW: Biên soạn phần đệm không dùng bộ đệm tự động
một số bài hát THCS lớp 6 cho đàn ORGAN năm thứ 3 - Hệ CĐ trường
ĐHSP Nghệ thuật TW.
Riêng về tài liệu, giáo trình dạy và học đàn phím điện tử dành cho
SVCĐ giáo dục MN tại trường ĐH Bạc Liêu chưa có tác giả nào nghiên cứu.
Đây là đề tài mới, không trùng lặp với các công trình xuất bản trước đó.
4
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lí luận và thực tiễn, luận văn nhằm mục đích:
- Đánh giá, phân tích thực trạng dạy học đàn phím điện tử ngành CĐ
giáo dục Mầm non tại trường ĐH Bạc Liêu, từ đó đề ra những giải pháp rèn
luyện kỹ năng sử dụng đàn phím điện tử.
- Đề xuất những điều chỉnh, bổ sung và nâng cao phương pháp dạy
học đàn phím điện tử, trong đó chú trọng đến xây dựng hệ thống gam, bài
luyện ngón, bài kỹ thuật (Etude) và tác phẩm đàn phím điện tử dành cho
SVCĐ giáo dục Mầm non, trường ĐH Bạc Liêu. Từ đó nêu phương pháp
đệm hát và tổ chức thực nghiệm sư phạm nhằm đánh giá kết quả các giải
pháp của luận văn.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Đánh giá tổng quát thực trạng dạy học đàn phím điện tử trong
chương trình đào tạo CĐ giáo dục Mầm non tại trường ĐH Bạc Liêu.
- Nêu rõ quá trình dạy học đàn phím điện tử của giảng viên, SV
ngành CĐ giáo dục MN, trường ĐH Bạc Liêu.
các trường Mầm non ở thành phố Bạc Liêu và khu vực bán đảo Cà Mau.
- Đưa ra những giải pháp, đánh giá dạy và học đàn phím điện tử
nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên Mầm non tại trường
ĐH Bạc Liêu.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận
văn gồm 2 chương:
Chương 1: Vai trò Đàn phím điện tử trong dạy học ngành Mầm non
tại trường đại học Bạc Liêu
Chương 2: Giải pháp phát triển kỹ năng sử dụng đàn phím điện tử
cho sinh viên Cao đẳng giáo dục Mầm non
6
Chương 1
VAI TRÒ ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC
NGÀNH MẦM NON TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BẠC LIÊU
1.1. Khái niệm dạy học và đàn phím điện tử
1.1.1. Dạy và học
Dạy học là một quá trình giáo dục nhận thức chỉ xuất hiện trong đời
sống xã hội loài người. Xét về bản chất, dạy học khác với giáo dục ở chỗ:
giáo dục luôn vận động hướng đến mục đích (gọi là mục đích của giáo dục)
với trình tự logic phát triển. Còn dạy học cụ thể hóa bằng phương tiện,
phương pháp (tiếng Anh: methode) và có mối quan hệ gắn bó với học chế,
học phần, phân thành kỳ học, tiết học, môn học. Tất cả được kiểm tra, đánh
giá (định lượng, định tính) theo chu kỳ thời gian nhất định, đồng thời dạy
học chuyển tải hệ thống kiến thức khoa học chặt chẽ. Do đó, dạy học là sự
kết hợp, tương tác toàn diện giữa hai chủ thể: người dạy và người học.
Phạm Viết Vượng nêu khái niệm: “dạy học là quá trình hoạt động của hai