ĐẠI HỌC HUẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
NGUYỄN THỊ TRÚC TỰ
QUÂN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Ở THÀNH PHỐ BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60140114
Demo Version - Select.Pdf
SDK
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THEO ĐỊNH HƢỚNG ỨNG DỤNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS. TS. LÊ KHÁNH TUẤN
Thừa Thiên Huế, năm 2018
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng
tôi, dƣới sự hỗ trợ của cán bộ hƣớng dẫn.
Các số liệu, kết quả xử lý, tổng hợp sử dụng phân tích trong luận văn là trung
thực, có nguồn gốc rõ ràng, đã công bố theo đúng quy định. Nếu sai tôi hoàn toàn
chịu trách nhiệm./.
Thừa Thiên Huế, tháng 6 năm 2018
Mặc dù
bản thân
đã rất cố
gắng nhƣng trong
văn khó tránh khỏi những thiếu sót, rất mong đƣợc sự đóng góp ý kiến của quý thầy,
cô giáo, của Hội đồng chấm luận văn thạc sỹ Quản lý Giáo dục khóa 25 (2016-2018)
Trƣờng Đại học Huế và của đọc giả để luận văn này đƣợc hoàn thiện và có giá trị thực
tiễn hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Thừa Thiên Huế, tháng 6 năm 2018
Tác giả luận văn
iii
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA ...................................................................................................... i
Lời cam đoan ........................................................................................................... iii
Lời cảm ơn ................................................................................................................ ii
MỤC LỤC ..................................................................................................................1
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ....................................6
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ...............................................................7
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................8
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI ......................................................................................8
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU ..............................................................................9
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU .............................................9
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC ..............................................................................9
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU ............................................................................10
6. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................................10
giáo dục quốc dân ......................................................................................................19
1.3.2. Một số đặc điểm và nguyên tắc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung
học phổ thông ............................................................................................................20
1.3.3. Quan điểm chỉ đạo, yêu cầu về giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ở
trƣờng trung học phổ thông trong bối cảnh hiện nay ................................................21
1.3.4. Nội dung, phƣơng pháp và hình thức giáo dục kỹ năng sống ở trƣờng
trung học phổ thông ..................................................................................................22
1.4. NỘI DUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ................................27
1.4.1. Nâng cao nhận thức về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục
kỹ năng sống cho cán bộ, giáo viên và học sinh .......................................................27
1.4.2. Quản lý mục tiêu, nội dung chƣơng trình giáo dục kỹ năng sống ...........29
1.4.3. Quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống của giáo viên .................................31
Demo
Version
- Select.Pdf
1.4.4. Quản
lý hoạt
động học
tập, rèn luyệnSDK
kỹ năng sống của học sinh ...........33
1.4.5. Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh .....................................................................................................................34
1.4.6. Quản lý các điều kiện đảm bảo cho triển khai giáo dục kỹ năng sống ....35
1.5. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG .....................................................................................................................36
1.5.1. Nhóm yếu tố khách quan ..........................................................................36
1.5.2. Nhóm yếu tố chủ quan ..............................................................................38
phố Biên
Hoà .....................................................................................
47
2.3.3. Phƣơng pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trƣờng trung học phổ
thông ở thành phố Biên Hoà .....................................................................................49
2.3.4. Hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trƣờng trung học phổ
thông ở thành phố Biên Hoà .....................................................................................51
2.4. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ
BIÊN HÒA, TỈNH ĐỒNG NAI................................................................................53
2.4.1. Thực trạng nâng cao nhận thức về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của
giáo dục kỹ năng sống cho cán bộ, giáo viên và học sinh ........................................53
2.4.2. Thực trạng quản lý mục tiêu, nội dung chƣơng trình giáo dục kỹ năng
sống tại các trƣờng trung học phổ thông ở thành phố Biên Hoà ..............................56
2.4.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống của giáo viên ...............58
2.4.4. Thực trạng về kết quả hoạt động học tập, rèn luyện kỹ năng sống của học
3
sinh trƣờng trung học phổ thông ở Biên Hoà ............................................................60
2.4.5. Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống cho
học sinh trung học phổ thông ở Biên Hoà .................................................................61
2.4.6. Thực trạng việc đảm bảo các điều kiện cho triển khai thực hiện giáo dục
kỹ năng sống .............................................................................................................63
2.5. THỰC TRẠNG VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUẢN LÝ HOẠT
ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ
THÔNG THÀNH PHỐ BIÊN HOÀ .........................................................................66
2.6. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT VỀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC
3.2.2. Không ngừng cập nhật, đổi mới mục tiêu, nội dung chƣơng trình giáo dục
kỹ năng sống .............................................................................................................78
3.2.3. Đào tạo, bồi dƣỡng nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và thúc đẩy đổi
mới phƣơng pháp giảng dạy kỹ năng sống trong nhà trƣờng ...................................80
3.2.4. Tăng cƣờng các hoạt động ngoài giờ lên lớp, nâng cao hiệu quả việc học
tập, rèn luyện kỹ năng sống của học sinh .................................................................83
3.2.5. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục kỹ năng sống của
giáo viên và học sinh .................................................................................................86
3.2.6. Đảm bảo các điều kiện cho triển khai giáo dục kỹ năng sống .................88
3.3. MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC BIỆN PHÁP ...................................................91
3.4. KHẢO SÁT, THĂM DÒ NHẬN THỨC VỀ TÍNH CẦN THIẾT VÀ TÍNH
KHẢ THI CỦA CÁC BIỆN PHÁP ĐƢỢC ĐỀ XUẤT ...........................................91
Tiểu kết chuơng 3 ....................................................................................................95
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .........................................................................96
1. KẾT LUẬN.......................................................................................................96
2. KHUYẾN NGHỊ...............................................................................................97
Demo
Version
- Select.Pdf
SDK
98
DANH MỤC
TÀI LIỆU
THAM
KHẢO ...............................................................
PHỤ LỤC
Giáo dục và Đào tạo
GDKNS
Giáo dục kỹ năng sống
GV
Giáo viên
GVBM
Giáo viên bộ môn
GVCN
Giáo viên chủ nhiệm
HS
Học sinh
KH
Kế hoạch
KNS
Kỹ năng sống
Ủy ban nhân dân
6
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
Bảng 2.1. Đánh giá mức độ hiểu biết của học sinh về các kỹ năng sống .................46
Bảng 2.2. Đánh giá mức độ thực hiện của giáo viên đối với nội dung giáo dục
kỹ năng sống ............................................................................................48
Bảng 2.3: Đánh giá mức độ thực hiện của giáo viên đối với phƣơng pháp giáo dục
kỹ năng sống ............................................................................................50
Bảng 2.4: Đánh giá về hình thức giáo dục kỹ năng sống ..........................................51
Bảng 2.5: Thực trạng quản lý nâng cao nhận thức về mục đích, ý nghĩa, tầm
quan trọng của giáo dục kỹ năng sống cho cán bộ, giáo viên và học sinh ....54
Bảng 2.6: Nhận thức của học sinh về vai trò của giáo dục kỹ năng sống .................55
Bảng 2.7: Nhận thức của giáo viên về việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay .........................................56
Bảng 2.8: Thực trạng về quản lý mục tiêu, nội dung chƣơng trình giáo dục
kỹ năng sống ............................................................................................57
Bảng 2.9: Thực trạng quản lý hoạt động dạy kỹ năng sống của giáo viên ...............59
Bảng 2.10: Thực trạng kết quả hoạt động học tập, rèn luyện kỹ năng sống của học sinh ...60
Bảng 2.11: Thực trạng việc kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động giáo dục
Version
- Select.Pdf SDK
kỹDemo
năng sống
............................................................................................
62
Bảng 2.12: Thực trạng quản lý các điều kiện đảm bảo cho triển khai giáo dục
Demo
Version
- Select.Pdf
bằng những con
đƣờng
khác đã đƣợc
nghiên cứuSDK
nhiều, đầy đủ; nhƣng hiện nay, muốn
áp dụng vào địa bàn Biên Hòa thì cần đƣợc hệ thống hóa lại để vận dụng.
Bộ GDĐT đã đƣa giáo dục kỹ năng sống lồng ghép vào các hoạt động dạy học
và giáo dục ngoại khóa bắt đầu từ năm học 2010 – 2011. Đến năm 2014, Bộ Giáo
dục và Đào tạo ban hành quy định quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt
động giáo dục ngoài giờ chính khóa tại Thông tƣ số 04/2014/TT-BGDĐT và hƣớng
dẫn triển khai thực hiện giáo dục kỹ năng sống tại các cơ sở giáo dục mầm non,
giáo dục phổ thông và giáo dục thƣờng xuyên tại văn bản 463/BGDĐT-GDTX.
Theo các văn bản trên, giáo dục kỹ năng sống hƣớng tới “Giáo dục cho ngƣời học
những kỹ năng cơ bản, cần thiết, hƣớng tới hình thành những thói quen tốt giúp
ngƣời học thành công, đảm bảo vừa phù hợp với thực tiễn và thuần phong mỹ tục
Việt Nam, vừa hội nhập quốc tế trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa”
[46]. Bên cạnh đó, Trung ƣơng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cũng đã
ban hành Nghị quyết số 02 NQ/TWĐTN ngày 22/8/2013 về “Tăng cƣờng giáo dục
8
đạo đức, lối sống, bồi dƣỡng lý tƣởng cách mạng cho thanh, thiếu niên giai đoạn
2013 – 2017”; và triển khai thực hiện Đề án “Tăng cƣờng giáo dục đạo đức, lối
sống, bồi dƣỡng lý tƣởng cách mạng cho thanh thiếu niên giai đoạn 2013 – 2020”.
Tại Đồng Nai, Sở GDĐT đã chỉ đạo thực hiện GDKNS cho HS ngay từ cấp học
phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai bƣớc đầu đã đạt đƣợc một số kết quả, nhƣng vẫn còn
nhiều khăn, hạn chế. Nếu xác lập và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt
động GDKNS cho HS các trƣờng THPT thì có thể nâng cao chất lƣợng GDKNS, hỗ
trợ cho HS nhiều kỹ năng cần thiết, chuẩn bị hành trang bƣớc vào cuộc sống.
9
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động GDKNS và quản lý hoạt động
GDKNS cho HS THPT.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho HS ở các
trƣờng THPT ở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
5.3. Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GDKNS cho HS ở các trƣờng THPT
ở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm các phƣơng pháp nghiên cứu lý luận: Sử dụng các phƣơng pháp phân
tích, tổng hợp, hệ thống hóa tài liệu, phân loại tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên
cứu, khái quát hóa các nhận định độc lập để xác lập luận cứ của vấn đề giáo dục kỹ
năng sống trong công tác ngoại khóa cho học sinh ở các trƣờng trung học phổ thông.
6.2. Nhóm các phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn: nhằm khảo sát đánh giá
thực trạng và đề xuất các biện pháp thực hiện đề tài nhƣ:
- Phƣơng pháp quan sát sƣ phạm: quan sát các hoạt động và quản lý hoạt động
giáo dục kỹ năng sống ở các trƣờng THPT tại thành phố Biên Hòa.
- Phƣơng pháp điều tra giáo dục: điều tra, khảo sát bằng phiếu để tìm hiểu
Demo Version - Select.Pdf SDK
thực trạng hoạt động và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống ở các trƣờng
THPT tại thành phố Biên Hòa.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
các trƣờng trung học phổ thông ở thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
Demo Version - Select.Pdf SDK
11