Trường THPT Tam Quan N ă m h ọ c 2008- 2009
-Tiết :34 -35
-Ngày sọan :7.11.2009
I .M ụ c tiêu : Giúp học sinh:
1.Kiến thức: -Nắm một cách khái quát những kiến thức cơ bản về văn học Việt
Nam thể hiện qua bốn nội dung của bài học.
2. Kó năng : - Rèn luyện kó năng phân tích, tổng hợp, phát hiện và chứng minh các
luận điểm văn học sử một cách hệ thống, kó năng sử dụng sách giáo khoa kết hợp với
lời giải thích, phân tích của giáo viên.
3. Thái độ: -Bồi dưỡng lòng yêu mến, giữ gìn và phát huy di sản văn học dân tộc.
II.Chuẩn bò:
1. Chuẩn bò của giáo viên:
-Giáo viên thiết kế giáo án . Làm một số đồ dùng học tập.
2. Chuẩn bò của học sinh:
-Học sinh học bài cũ, chuẩn bò bài mới theo hướng dẫn của giáo viên
III. Hoạt động d ạ y h ọ c:
1 . n đònh tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra só số, vệ sinh phòng học, đồng phục .
2. Ki ể m tra bài c ũ :(5phút)
-Văn học việt Nam có mấy bộ phận?
-Văn học Việt Nam chia thành mấy thời đại? Kể tên cụ thể.
3. Giảng bài m ớ i :
* Giới thiệu bài : (1phút) N¨m 938 Ng« Qun… më ra kØ nguyªn míi cho d©n téc. Tõ
®©y ®Êt nưíc §¹i ViƯt b¾t tay x©y dùng chÕ ®é phong kiÕn ®éc lËp tù chđ. Văn học Việt
Nam từ thể kỉ X đến thế kỉ XIX là nền văn học tồn tại và phát triển trong xã hội
phong kiến Việt Nam.Văn học trong mười thế kỉ này còn được gọi là văn học trung
đại. Nó có ảnh hưởng rất lớn trong tiến trình phát triển của văn học Việt Nam.
Chúng ta cùng tìm hiểu đặc điểm, nội dung của văn học trung đại để có sự đánh giá
đúng đắn về văn học thời kì từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX. -
Tiến trình bài dạy:
Thời
gian

- Hai thành phần
1.Văn học chữ Hán
Chiếu (Thiên đô chiếu-Lý
Công Uẩn), biểu (luận về
phép học), hòch (hòch tướng
só văn-Trần Quốc Tuấn),
cáo (Bình Ngô đại cáo-
Nguyễn Trãi), truyện truyền
kì (truyền kỳ mạn lục-
Giáo án 10 cơ bản - 1 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan N ă m h ọ c 2008- 2009 20’
phần ? Điểm giống
nhau , khác nhau , vò
trí của hai thành phần
này?
Nêu tên 1 số tác giả
và tác phẩm đã được
học: Thơ, văn xuôi
tiếp thu từ các thể loại
văn học của Trung
hoa: Chiếu (Thiên đô
chiếu -Lý Công Uẩn),
biểu (luận về phép
học), hòch (hòch tướng
só văn-Trần Quốc
Tuấn .

_ Văn học chữ Nôm là
các sáng tác văn học
bằng chữ Nôm của
người Việt. Chủ yếu là
thơ, bao gồm các thể
loại tiếp thu từ văn học
Trung Quốc và các thể
thơ dân tộc.
Họat động 2:
Học sinh tìm hiểu
các giai đoạn phát
triển của văn học.
1/ Từ thế kỷ X _ hết
thế kỷ XIV:
+ Dân tộc giành quyền
độc lập, tự chủ.
Lập nhiều chiến
công chiến thắng giặc
ngoại xâm, bảo vệ Tổ
quốc.
Xây dựng đất nước
hòa bình, vững mạnh,
chế độ phong kiến
Việt Nam phát triển.
+ Văn học chữ hán,
nôm hình thành, song
song tồn tại cùng văn
học dân gian.
+ Nội dung: yêu nước,
khẳng đònh và ngợi ca

quân xâm lược :Tống,
Mông, Nguyên
-Xây dựng quốc gia phong
kiến độc lập  chế độ
phong kiến đang thời kì
phát triển
b.Đặc điểm văn học:
-Phương diện nội dung:
Mang âm hưởng hào hùng ,
nội dung yêu nước. Các tác
phẩm tiêu biểu: Hòch tướng
só , Vận nước , Phò giá về
kinh,***…
-Phương diện nghệ thuật:
Giáo án 10 cơ bản - 2 - – Nguyễn Văn Mạnh

Trường THPT Tam Quan N ă m h ọ c 2008- 2009
nghệ thuật văn học)
+ Kể tên các tác
phẩm, tác giả tiêu biểu
? Thành tựu cụ thể về
nghệ thuật?
-Bối cảnh lòch sử xã
hội Việt Nam từ thế kỉ
X –hết thế kỉ XIII ?
-Bối cảnh xã hội đó
chi phối như thế nào
đến diện mạo văn
học ? Sự chi phối đó
theo em có mang tính

nhạt dần, nhiều tác
phẩm giàu chất văn
chương, hình tượng ra
đời.
+ Nội dung: Yêu
nước , phê phán những
biểu hiện suy thoái
đạo đức, phản ánh
hiện thực xã hội đương
thời.

3/ Từ thế kỷ XVIII –
+ Các thể lọai văn học chữ
Hán có thành tựu to lớn .
+ Văn học chữ Nôm đặt
những viên gạch đầu tiên
trên con đường phát triển
của văn học dân tộc với một
số bài thơ , bài phú chữ
Nôm.
2.Giai đọan từ thế kỉ XV
đến hết thế kỉ XVII:
a.Bối cảnh lòch sử – xã hội:
-Kháng chiến chống quân
Minh thắng lợi.
- Chế độ phong kiến tới
đỉnh cao cực thònh.
- Sang thế kỉ XVI: có biểu
hiện khủng hỏang, nhưng
nhìn chung xã hội ổn đònh.

động gì?
-Những biến động đó
tác động như thế nào
đến diện mạo văn
học?
-Nêu những thành tựu
nghệ thuật? Kể tên tác
phẩn, tác giả tiêu biểu.
-Bối cảnh lòch sử xã
hội nửa cuối thế kỉ
XIX có gì nổi bật? xã
hội Việt Nam có
chuyển biến gì về
chính trò và đời sống
xã hội?
½ đầu thế kỷ XIX:
_ Nội chiến phong
kiến gay gắt, khởi
nghóa Tây Sơn – diệt
Trònh-Nguyễn, phá tan
Xiêm, Thanh, thống
nhất đất nước.
Tây Sơn thất bại, nhà
Nguyễn khôi phục
vương triều phong
kiến. Đất nước trước
hiểm họa xâm lược
của thực dân Pháp.
_ Văn học phát triển
rực rỡ – văn học cổ

quyền
-Triều Nguyễn khôi phục
chế độ phong kiến chuyên
chế .
-Đất nước bò hiểm họa xâm
lược của thực dân Pháp.
b.Đặc điểm văn học :
-Nội dung :Trào lưu nhân
đạo chủ nghóa : đòi quyền
sống cho con người, đề cao
khát vọng cá nhân và thế
giới tình cảm riêng tư của
con người.
-Nghệ thuật:Văn học chữ
Hán, chữ Nôm đều có nhiều
thành tựu ở nhiều thể lọai
4.Giai đọan nửa cuối thế kỉ
XIX
a.Bối cảnh lòch sử- xã hội:
- Thực dân Pháp xâm lược
-Nhân dân yêu nước đứng
lên chống Pháp
-Chính trò: xã hội chuyển
dần từ xã hội phong kiến 
xã hội thực dân phong
kiến.
-Văn hóa phương Tây xâm
nhập, ảnh hưởng đến đời
sống xã hội.
b.Đặc điểm văn học :

-Đặc trưng của chủ
nghóa nhân đạo trong
văn học trung đại và
nội dung cụ thể?
-Kể tên những tác
phẩm em biết hoặc em
đã học ở lớp dưới có
tinh thần nhân đạo?
đầu theo hướng hiện
đại hóa.
Họat động 3:
Học sinh tìm hiểu
những dặc điểm lớn về
nội dung
1/Chủ nghóa yêu nước:
_ CN yêu nước là nội
dung lớn xuyên suốt
quá trình tồn tại của
VHTĐ.
+ Tư tưởng trung quân,
ái quốc.
+ Biểu hiện phong phú
đa dạng: hào hùng khi
chiến đấu và chiến
thắng, bi tráng khi
nước mất nhà tan, thiết
tha khi đất nước thái
bình thònh trò.
+ Thể hiện ở một số
phương diện: ý thức tự

-Nội dung:
+ Tự cường, tự chủ độc lập
+ Căm thù giặc, quyết chiến
thắng kẻ thù
+ Tự hào lòch sử dân tộc
+ Biết ơn anh hùng dân tộc
+ Yêu thiên nhiên đất nước
2.Chủ nghóa nhân đạo:
Vừa mang tính nhân đạo
truyền thống của dân tộc ,
lại ảnh hưởng tinh thần
nhân văn tích cực của Phật
giáo, Đạo giáo, Nho giáo.
-Nội dung:
+ Lòng thương người
+ Lên án tố cáo thế lực tàn
bạo, chà đạp con người
+ Khẳng đònh đề cao con
người về : Phẩm chất, tài
năng, khát vọng sống, đề
cao quan hệ đạo đức , đạo lí
tốt đẹp.
-Tác phẩm tiêu biểu :( sách
Giáo án 10 cơ bản - 5 - – Nguyễn Văn Mạnh