Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
Phần 1. Thực trạng đề tài
Mục tiêu của môn Tiếng Anh nhằm hình thành và phát triển ở học sinh
những kiến thức kỹ năng cơ bản về Tiếng Anh, những phẩm chất trí tuệ cần thiết
để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động. Cả bốn kỹ năng nghe, nói,
đọc, viết đều được quan tâm và phối hợp trong các bài tập cũng như các hoạt
động trên lớp. Một trong 4 kỹ năng mà người học Tiếng Anh nói chung, học sinh
tiểu học nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học là
kỹ năng nghe. Qua kiểm tra kỹ năng nghe của học sinh khối lớp Bốn với tổng số 139 học
sinh mà tôi nhận phân công trong năm học này, kết quả như sau:

Tổng số
học sinh

139

Hoàn thành tốt
Số
lượng

Tỷ lệ

11

7.91

(%)

Hoàn thành
Số
lượng

tôi đưa ra các nội dung cần giải quyết trong vấn đề luyện nghe Tiếng Anh cho
học sinh, như sau:

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 1


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
1. Giáo viên cần thực hiện tốt tiến trình dạy nghe.
2. Áp dụng đa dạng hình thức tổ chức dạy kỹ năng nghe.
3. Một số hình thức thực tế rèn luyện kỹ năng nghe.
Phần 3. Biện pháp giải quyết
1. Giáo viên cần thực hiện tốt tiến trình dạy nghe
Tiến trình của một tiết dạy nghe phải trải qua 3 giai đoạn: Pre – Listening,
While – Listening và Post – Listening. Tiến trình dạy học này không những giúp
học sinh hiểu, nắm bài mà còn giúp các em có thể sử dụng kỹ năng nghe trong
giao tiếp thực tế. Song vấn đề tiên quyết là giáo viên cần phải xác định tốt, rõ
ràng mục đích nhiệm vụ trong những giai đoạn tiếp theo.
1.1. Pre – Listening: (Trước khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: True/False Prediction, Open
Prediction, Ordering, Pre – Questions.
Là giai đoạn giúp học sinh có định hướng, suy nghĩ về đề tài hay tình huống
trước khi học sinh nghe.
- Giáo viên nên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách
dẫn dắt, gợi mở, đưa câu hỏi về chủ đề bài nghe, yêu cầu học sinh quan
sát tranh, đọc từ và đoán xem các em chuẩn bị nghe chủ đề gì, ai sắp nói
với ai …
- Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội
dung sắp nghe thông qua tranh hay tình huống bài nghe, nhưng vấn đề

quen với bài nghe, hiểu bao quát nội dung bài nghe. Lần thứ hai: Nghe thông tin

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 3


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
chính xác để chọn đáp án đúng. Lần thứ ba: Nghe và kiểm tra lại đáp án đã làm.
Sau đó, tôi cho học sinh đổi chéo bài với bạn kế bên, tôi nghĩ với các em sẽ rất
thích hình thức này vì nhìn chung các em tiểu học rất muốn được làm “giáo
viên” và học sinh sẽ tập trung cao hơn khi sửa bài. Kế tiếp, tôi yêu cầu học sinh
trả bài cho bạn và gọi học sinh cho đáp án với sự giải thích. Cuối cùng, tôi chốt
lại đáp án đúng 1. b; 2.b, kiểm tra kết quả cụ thể của từng học sinh,tuyên dương
các bạn làm đúng và khuyến khích các bạn làm chưa đúng.
Hoặc, tôi sẽ tổ chức học sinh thảo luận nhóm 4, phát bảng phụ và yêu cầu các
nhóm viết đáp án vào bảng, sau đó gọi từng nhóm lên trình bày đáp án cùng với
sự giải thích cho đáp án của nhóm. Qua đó, học sinh có thể phát huy thêm kỹ
năng nghe, nói và thuyết trình bằng Tiếng Anh. Yêu cầu học sinh các nhóm nhận
xét và sửa bài cho bạn. Cuối cùng, tôi chốt lại đáp án đúng 1. b; 2.b, nhận xét
đáp án và phần thuyết trình của từng nhóm, tuyên dương các đúng làm đúng và
khuyến khích các nhóm làm chưa đúng.
1.3. Post – Listening (Sau khi nghe)
Các thủ thuật dùng trong giai đoạn này là: Roleplay, Recall, the story,
Write - it - up, Further Practice...
Đây là giai đoạn luyện tập sau khi nghe, ở giai đoạn này học sinh sử dụng
những kiến thức, kỹ năng ngôn ngữ đã được luyện tập ở giai đoạn “While Listening" vào các tình huống giao tiếp thực tế, có ý nghĩa. Giáo viên cần phải
kết hợp các kỹ năng khác để phát triển mở rộng thêm bài nghe như recall, write it - up, discussion, playing game…
Ví dụ: Để giúp các em sử dụng những kiến thức hỏi và trả lời về thời gian bằng
Tiếng Anh trong giao tiếp thực tế tôi đã:

học Tiếng Anh ở nhà cho trẻ.
+ Cung cấp thêm tên tài liệu, trang mạng (Tienganh 123, youtube,
sachmem.vn, IOE..) có liên quan đến chủ đề đã học để các bé rèn luyện kỹ năng
nghe kết hợp các kỹ năng khác ở nhà.
2. Áp dụng đa dạng hình thức tổ chức dạy kỹ năng nghe.
Để học học tốt môn Tiếng Anh và quan trọng là để trẻ vận dụng được từ
đó phát triển khả năng giao tiếp Tiếng Anh tốt trong các cấp học sau này. Chúng
ta cần hiểu rõ tâm lý trẻ trước khi áp dụng một phương pháp dạy mới. Học sinh
tiểu học trẻ còn ham chơi, đang ở tuổi ăn, tuổi ngủ, tưổi chơi. Dựa vào tâm lý
này của trẻ, hãy làm cho trẻ thấy việc học tiếng Anh như một trò chơi hay nói
cách khác lồng vui chơi trong việc dạy – học Tiếng Anh. Ngoài các thủ thuật
được biên soạn trong sách hướng dẫn, bản thân tôi còn sử dụng một số giải pháp

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 5


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
(thủ thuật) dưới đây trong quá trình giảng dạy của mình và tự nhận thấy chúng
thật sự có hiệu quả trong việc lôi cuốn sự chú ý, sự tập trung của học sinh.
2.1. Thẻ hoa
Chỉ với hình thức đơn giản là tôi vẽ một bông hoa lên bảng, và yêu cầu
học sinh hoạt động theo nhóm viết các từ theo chủ điểm ở tâm hoa. Phương pháp
này thu hút được sự chú ý của học sinh ngay từ khi tôi tiến hành vẽ hoa, trẻ nhìn
chăm chú lên bảng xem tôi vẽ hoa gì, chủ điểm gì. Thường thì tôi chia lớp thành
4 nhóm theo bốn dãy bàn trong lớp học. Sau lệnh gõ lần lượt học sinh trong
nhóm sẽ lên viết, mỗi một học sinh sẽ chỉ lên viết một từ. Cuối cùng tôi yêu cầu
các nhóm nhận xét bổ sung cho nhau và tôi thưởng cả nhóm theo số lượng từ
đúng mà các nhóm viết được. Đặc biệt là biểu dương nhóm có kết quả đúng



Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
này sẽ gây sự chú ý cao độ từ phía trẻ, trẻ con thường rất tò mò, trước hết chúng
xem cô giáo vẽ con gì, cái gì, đẹp hay xấu và để lại cho trẻ dấu ấn dễ nhớ, mà lại
khắc sâu. Nhìn vào hình vẽ trẻ sẽ đọc từ vựng tương ứng hoặc viết từ xuống
dưới hình hay đặt câu có chứa từ của hình vẽ minh họa. Với một hình vẽ nhưng
có thể giới thiệu cho học sinh nhiều tình huống sử dụng khác nhau.
Ví dụ: Với bức tranh vẽ một con cá tôi có thể yêu cầu học sinh hoàn thành bốn
câu sau:
1. I like.......( fish)
2. My favourite food is......( fish)
3. I have .............( a fish)
4. This.........is for you ( fish)
Hoặc cũng những hình vẽ này chúng ta có thể giúp học sinh phân biệt
được những cụm từ, dạng số ít và số nhiều cũng như nhớ từ nhanh.
Ví dụ: Với một bức tranh vẽ hai chú gấu tôi đưa ra một câu với ba lựa chọn như
sau. Tôi giúp học sinh phân tích tranh với câu hỏi: “What are they? (Họ là ai?);
How many? (có bao nhiêu?); single or plural (số ít hay số nhiều)”. Yêu cầu học
sinh chọn đáp án, sau đó tôi sửa bài và nhận xét cho học sinh.
1. The ..... can climb.
A. bear

B. bears

C. tigers

2.3. Ngôn ngữ cơ thể
Ngoài thủ thuật dung thẻ từ, vẽ tranh, tôi còn sử dụng ngôn ngữ cơ thể để
biểu đạt: tiếng con vật (chim, hổ, mèo...) hành động ( nhảy, hát...). Học sinh sẽ

Tom says: This hat is for you, Linh
Linh says: This fish is for you, Hoàng
Hoàng says:.....
3. Một số hình thức thực tế rèn luyện kỹ năng nghe
3.1. Tham gia vào các Câu lạc bộ tiếng Anh
Ở đâu học Tiếng Anh thì ở đó sẽ có các câu lạc bộ Tiếng Anh. Tôi động
viên và khuyến khích học sinh tham gia vào câu lạc bộ Tiếng Anh của trường. Ở
đó các em sẽ được tiếp xúc, nói chuyện bằng Tiếng Anh theo chủ điểm hàng

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 8


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
tháng với các bạn có cùng niềm đam mê học Tiếng Anh. Học sinh có thể ở rất
nhiều lứa tuổi cũng như trình độ khác nhau. Vì vậy, khi tham gia vào những câu
lạc bộ tiếng Anh học sinh sẽ có một cơ hội tuyệt vời để luyện nói và nghe Tiếng
Anh, mở rộng quan hệ cũng như trau dồi thêm về kỹ năng giao tiếp và kiến thức
xã hội.
3.2. Học Tiếng Anh thông qua các bài hát, phim hoạt hình, video các cuộc
nói chuyện của người bản xứ.
Tôi khuyến khích học sinh hãy nghe những bài hát tiếng Anh mà các em
thích, nhắc lại lời và hát theo nhạc. Hát đi hát lại nhiều lần để thuộc lời và hát
được tự nhiên hơn. Việc này sẽ giúp cải thiện trí nhớ của em khi nghe tiếng Anh
và phát triển những âm cơ bản mà em cần để phát âm chuẩn.
Tôi cung cấp tên một số bài hát thông dụng bằng tiếng Anh cho học sinh
để các bé tìm và nghe ở nhà. Bên cạnh đó các bé có thể nghe thêm trên ti vi và
tập hát theo. Từ việc làm đó sẽ giúp các bé cải thiện được kỹ năng nghe và nói.
Vào khoảng 5 phút cuối của tiết học, tôi sẽ cho các em giải trí bằng cách

một số kết quả khả quan. Trước hết, những kinh nghiệm này rất phù hợp với
chương trình sách giáo khoa mới. Học sinh có hứng thú học tập hơn, tích cực
chủ động sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong
việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng. Không khí học
tập trong lớp luôn sôi nổi, nhẹ nhàng. Học sinh có cơ hội để khẳng định mình,
không còn lúng túng, lo ngại khi bước vào giờ học. các tiết học trở nên sôi nổi,
học sinh chủ động lĩnh hội tri thức, tham gia thực hành nhiều hơn, tự tin hơn.
Dưới đây là bảng kết quả kiểm tra kỹ năng nghe từng giai đoạn: giữa học kì I,
cuối học kỳ I và giữa học kỳ II của khối lớp Bốn với tổng số 139 bài nghe, cụ
thể như sau:

Tổng
số
học sinh

139

Giai
đoạn

Giữa
học
kỳ I

Đánh giá

Kết quả sau thực nghiệm
Số lượng

Tỉ lệ


24

17.27 %

Hoàn thành

56

40.29 %

Chưa hoàn thành

59

42.44 %

Hoàn thành tốt

35

27.18 %

Hoàn thành

77

55.39 %

Chưa hoàn thành

nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học” tôi đã bước đầu đạt được những kết
quả đáng kể và kinh nghiệm quý báu của bản thân. Học Tiếng Anh là một quá

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 11


Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe Tiếng Anh cho học sinh tiểu học.
trình lâu dài và khó nhọc đối với học sinh tiểu học. Vì vậy, để thực hiện một tiết
dạy nghe có hiệu quả giáo viên cần lưu ý những vấn đề sau đây:
- Ngữ cảnh cần phải được giới thiệu rõ ràng.
- Nên tăng cường sử dụng và khai thác đồ dùng dạy học giúp học sinh nghe
được giọng đọc của người bản ngữ.
- Nếu bài nghe do giáo viên đọc, phải được đọc chuẩn xác, rõ ràng, tốc độ
trung bình không quá nhanh, không quá chậm.
- Cần tạo cơ hội cho học sinh luyện các kỹ năng cần thiết trong khi nghe như
đoán từ, đoán nội dung trong ngữ cảnh, nghe ghép thông tin với tranh, nghe
điền thông tin vào bảng...
- Các kỹ năng cần được phối hợp linh hoạt trong quá trình dạy nghe.
2. Phạm vi, đối tượng áp dụng đề tài
Áp dụng đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng nghe
Tiếng Anh cho học sinh tiểu học” vào đối tượng học sinh khối lớp Bốn và đã
đạt được nhiều kết quả khả quan.

Người thực hiện: Lê Thị Thanh Xuân

Trang 12